장음표시 사용
231쪽
13. uuod uni est accidens, alteri
RAtio est , quia Substantia & Accia
dens dividunt Ens , ut membra formaliter opposita, & ideo quod est formaliter accidens, ut sic non potest e se substantia. de Philosophus 1. Phys. p. quod proprie est , nulli est accidens. Effatum tamen.
I. Verum est in unisocis, quia substantia & accidens essentiis differunt. Vnde colliges, primaS qualitates perperam statui formas substantiales cleme torum , cum enim sint accidentia in m Poribus mixtis, quomodo poterunt esse stubstantiae in elementis. a. Falsum est in aequi oris aut analogis . bonito enim , misericordia &sci- entia, v. g. in Deo sunt substantia, in nobis accidentia. Sic ficus est morbus
quidam & arbor seu fructus in genere substantiae, juxta illust; Dicemus Dus, quas scimus in arbor nasi Dicemus ficos Caciliane tuoS. Falsum est , id , quod absolute est substantia, comparate accidenS Ussu non Posse: homo enim v. g. licet in & per taI 6 cons
232쪽
eonsideratus sit substantia & respectu singulorum hominum significet substa tiam seu essentiam, sine qua singuli homines esse nequeunt, animali tamen a cidere dicitus, quia animal sine homine osse potest, quamvis homo sine animali esse nequeat, quoniam non datur ulla species sine genere, genus tamen sine aliqua specie reperiri non est absurdum . A. Quamvis substantia non sit verum accidens, falsam tamen est, non possialicui accidere, id est, accident aliter coimvenire illudque per modum accidentis
denominare , ut ecce, poculum dicitur aureum, argenteum, stanneum, quae omnia accidentaliter tribuuntur poculo, quia ex intimateria necessario non fit poculum: aurum autem , argentum Scstannum accidentia non sunt, sed su stantia ..
. Nullasubstantiasub siensun cadit.
DEus sere omnia, certe praecellentisi sima quaeque, sensui subduxit, nes ipse solus, aut fere solus, esset insensibilis, nullus esse crederetur. Estatum ergo. I. Verum est primam per se, immediate, suapte ratione & ut substantia esthaia enim ex natura sua nullo stiata pe cipitur :
233쪽
c itur: nam auditus sonum, gustus f potam, olfactus odorem tantum perciapit . Et visus colorem videt, substantiam non cernit: externos enim duntaxat c lores , integumenta ac umbras videmus, substantiam non nisi oculis mentis meti
a. Falsum est si dario, mediare σper aliud substantiam in sensus non imcunere:omnis enimsubstantia corporea
propter accidentia & per effecta, quae sentibus obvia sunt, fit sensilis. Et sic propter qualitates corpus quidem caesi spectabile effectium est. - Forsitan dixerit quispiam, Cum nihil sit in intellectu, quin prius fuerit in sensu qua ratione de substantiis spiritualibus &nulla corporis mole irretitis aliquid sciri poisit Z quia nec Videri, nec tangi, neσtalo alio sensu usurpari, ut pote qualitatubus istis corporeis destitutus, spiritus duciqueat. Resp. Spiritus a materiae contagio immunis sub oculorum aspectum cadit per effecta Sc per operationes : Deus quidem per creaturas, sicut Solem deficientem non directe , sed in aquis intuemur: anima Vero per operationeS α' quamvis per se sensum omnem effligit oculorum, conspicitur. Ne c enim, im quit Cyrus , dum eram vobiscum, anis
234쪽
mam meum videbatis; sed eum esse in hoc corpore ex litS reburi quas gerebam, iiitelligebatis. Dices: Daemones tam boni quam mali variis corporum & formarum dis. ferentiis quandoque conspiciuntur, ut patet in comite Tobiae M. Ergo spiritus
per se videtur. νλesp. Haec tantum spectia sunt aut assii ta corpora , quibus daemonum substantia nullo modo definienda est: Daemones enim, si quando se hominum sensibus obtulere , noc non sua ipsius specie, quae insensibilis est, sed alio aias ip to corpore,praestitere quia ut sese hominibus consolandis aut decipiendis a commodent, Ermas , quae nostris sensibus idoneae sunt, assumunt& eas paulo post nulla sui corruptione deponunt. Vnde autem Daemones ista habeant corpora in propatulo non est. Diabolus forte in cadavera se in uat & per ea ipsa agit: Vel certe, quemadmodum & Anselus , corpus sibi sorte fabricat ex aere, illudque movet, ut sorma assistens: si
enim ex alio conflatum esset elemento,
non posset tam facile dissipati & evan scere: quamuis dici possit, etiam ex quatuor elementis compingi, quia haec aqua, hic ipse, quem haurimus aer, purum elementum non est.
235쪽
CENTVRIA II. 19 CAP. V. DE ACCIDENTE. ACcidem sumitur
Pro contingenti vel pro eo,quod raro & casu evenit, aut non habet ca sam certam & determinatam. Sic fodi entem in venire thesaurum,ambulantemper vicos laedi vel mori ex casu tegulae, a rcidens est. Et hoc modo dicimus, accudentis id est, fortuiti & casualis, non eo se scientiam. 2. Pro omni eo , quod non pertinet ad alterius cui connectitur, essentiam, sive sit in se substantia, sive accidens. Hoc dici solet accidens Neriale , quia non tam est accidens, quam accidit. Sic Petrus accidit circulo, Scholae, Templo, substantia quantitati, vestis corpori cor-pns Vesti, aurum statuae, statua auro. 3. Pro omni eo, quod non est se stantia , licet adveniat substantiae propter ejus formam specificam. Sic riubiliaras advenit homini propter animam. Et hoc modo accidens dividitur in novem praedicamenta. . Pro omni eo, quod accidentaliter dc mere contingenter rei advenit, nec ab
eius essentia proficit. Sic albedo in pa-
236쪽
riete dicitui accidenS. Alij alio modo distinguunt accidens scilicet in Pradicabile dc Praedicamentate. Praedιcamentale dicunt esse id, quod proprie inhaeret; Praedicabile autem omne id, quod praedicatur contingiter, sive proprie i nhaereat, sive non. Verum dubitatur, utrum omne acci, dens praedicamentale proprie inhaereat Imprimis enim categoria Habere non videtur dicere aliquid proprie inhaerens, sicut necubi . Deinde multi existimam Relationes , quae constituunt praedic mentum Relationis, potentiaS animae, que pertinent ad prete licamentum Qualiatat is, & propriam cujusque rei durati
nem, quae pertinet ad Ouando , non
distingui realiter a suis subiectis, quod filia est , non omne accidens praedic mental e inhaeret proprie. Quoniam autem non est hic omnia ista examinandi locus, supponamVS Verum esse allatum discrimen & tria insupersequentia subjungamus. I. Accidens ergo praedicamentalta numquam potest induere rationem substantiae ; Praedicabile potest: cum enim dico corpus est animatum , anima praedicatur de corpore ut accidens, si modus attributioni spectetur. a. Λccidens pradicamentale est ata, stris
237쪽
stractum ; ut color , albedo nigredo i praedicabile autem est concretum ; utc loratum, album, nigrum
3. Accidens praedicamentale, cun illantu in opponatur substantiae, in qua est j itanquam in subjecto, praedicatur de in- ' ferioribus essentialiter: color enim est genus albedinis, ideo recte dices, albedo est color: nigredo est color : at vero acciadens praedicabile, quia refertur ad su jectum, cui contingenter & separabiliter inest, de illo praedicatur accidentaliter , ut , paries est albus. i. UAlsum est de accidente predic ic mentali: Propria enim, quae sunt accidentia praedicamentalia, non pos- , potentiali, id est, de aptitudine, ut absit Accidens
EFFATVM et s. is est, quod abest σώψisine
238쪽
vel adsit: definitioneS enim assignatae per achim intelligendae sunt per potentiam : Accidens ergo potest abesse &adesse.
. Falsum est de absentia & praesentia
actuali: est enim quoddam accidens praedicabile, quod natura numquam separatur. Sic cygnus semper est albus &corvus apud nos semper est niger. Dices : Acc identis esse est in cssi . Ergo non abest. Resp. Distinguendo antecedenS . Quamdiu est, Concedo et cum desinit esse, Nego antecedens. Item Accide iis esse effinesse aptitudine, Concedo: Nego.
1. Verum est, si adesse&abesse idem sit, quod affirmari & negati posse de su
tecto sine contradictione: accidentis enim praesentia nec subjecti essentiam . constituit, nec absentia destruit. E. Falsum est de absentia & pra enua ultanea : neque enim simul calida cst aqua & non calida five frigida. 7. Venim est de absentia & praesentiasuccessiva, quae fit diverso tempore: Petrus enim, qui jam calidus est aut indoctus, alio tempore frigidus esse po est& doctus, sive non calidus & non im
Vbi nota: Quamvis accidens eodem
239쪽
tempore non adsit & simul absit a subiajecto, potest tamen eodem instanti abes, se de adesse: eodem enim momento, quo ego sum albus , possum esse niger Vel non albus, quamvis non sim niger eodem instanti, quo albus sum. Vnde το Et in hoc Effato non jungit actus r Pugnantes , sed potentiam ad aetiis r Pugnantes , eodem vel diVeco tempore. Quod absurdum non esse, concora est recte Philosephantium sententia. - R Verum est, accidens posse adesse subiecto, ita ut illius essentiam non totulat os. Falsiim est accidens semper posse adesse subjecto, ita ut illius existentiam
Vtrumque patet in combustione, si accidens illa dicenda est . de quo mox. Io. Verum est de accidentibus realiabus, quae Vel mente, vel reipsa separari possunt a sit esto sine ipsius interitu. II. Falsum est de accidentibusp tivis, qualia sunt mors, comburuo&C. Sed haec proprie accidentia non sunt, ut modo patebu . H. Falsum est, omne accidens posse abesse ab hoc numero subje ho & in si gulari spectato. Nigredo enim non P test abesse ab hoc homine AEthiope: de calor non potest abesse ab igni, cui comvenit,
240쪽
Venit, potest tamen abesse ab aliquo eorum, quibus conVenit. I 3. Verum est, accidens posse abessesne interitu subjecti in specie spectati, ut
nigredo ab homine universaliter cons. derato: neque enim nigredo naturam hominis magis aut minus persectam facit ia. Iq. Verum est de accidente siparabili, qualia sunt edere, bibere, dormire in animalibus. 'is. Falsum est de accidente insepar bili: inseparabjli, inquam re, non me te: neque enim ullum est accidens praedicabile, quod mente sestema iubiecto
Quaeres , quomodo accidens possit adesse citra subjecti interitum Z cunia mors, combustio, & similia, acciden tia sint,nec tamen concipi possunt inessesne corruptione subjecti. Prolixe superhac re disserit Rubius Q. de accid. in Porph. . Resp. I. Haec non sunt accidentiata. sed privationes vel destructiones substantiae: accidens enim aliquid ponit in re, nihil tollit ab illa: privationes autem, qualia sunt jam alata, aliquid auseruntά subiecto, scilicet habitum, nec qui quam reale in illo ponunt.