장음표시 사용
71쪽
ac . . in Pisa ab dis s rebusfido, participationem itere,ex cu
ius proiit adiile habent id quod sinit. Nam ii quid
magnum es edicitur,eo quod magniti Allem in thabeat eam, quam in se aliud non h.beat, idem paruum es et,eadem de causis es et quos idem magnum v paruum, quod uti sinis in magnitudine eius Iem cadere non potes . Loquitur autem hic
Plato de illis mi magnitudinis,quae una est semper,acstsi mi sinon de re magna culparua,quae ad cliud diiq. aliud relat tum metita, tu riparua
es e potest. Tordhac dis utatione Socratis abollita,Plato sub cit obieSsone quiliadum, subpe Foua cuius Dymno in qui ibi aderatris uerbis: Dii boni, inquit, nonne in superio,
ribus contraria eorum, o c. Quom sti severioribus Socrates,dum immortalitatem c. myri lineretisr, omnia feri ex contrarijs docuit, ut
magnum exparuo,bonum ex malo,ultam ex mor
te: nunc , in hoc loco magnitudinis formam ipsum dicat unam ac sui sinitem este, nec post fieri sit;
maiorem agi minorem: quaerit ille, num i aquae dixerit, sibi repugnent nec ne. Cui Socrates re
3 ondens,&eius obieectionem diluens,quo pae tot sit intelligendum, docet his verbis: Non tu intelligis differentiam inter id quod modo ductu est, atq; illud superius.
Verum discrimen harum rerum ponit Socrates, doceis minime pugnare haec inter se, quod hia, gnum ipsum, sit paruum,dicat unlim ac idem est, nec pol diuersa ratione tum m nlim tum par
haberi, atque illud, quod omnia fieri dicantur ex contrari s. Cum omnia, inquit, feri ex cotin sdicimus, sic illud intelligimus, ut medium illud, quod capax est cohariorum, modo unius, moto alterius contraris particeps feri positaeon tamen unum contrarium mutari posset iusillum contrarii m. Exempli gratie,corpus tum frigidum, tum c. itan esse poteri,si ex 'igido calidum, aut ex calido frigidu reddatur. at ima frigiditas nunquac e calor, dat calor frigi Atas poteli et neq enim amittet nunquam naturam sum. Sic igitur epit
iu , quo is utri in dilutatione de immori. litate
animi docuit, intelligenJum. Porro nunc, cum Acitur aliquid magnum, non posse di magnum, parrium sesic intellige,ut nihilsibi esse contra,rium dicatur. Nes enim sit quid magnum est, continuo sit punium: stic enim disibi es et idem con trarii N. nec si pulchrum idem, flatim es liturpe: at , eode modo reliqua nihil planeformae suae habere cotrarium inhepossunt, cum nihil sibimet sc
o amice de hss quae habest contraria
dicebamus, haec illorum cognomine appellantes: at nunc de illis ipsis io quimur, quae his insunt. Id est, aliud estres contraris capax, aliud ipsum contrarium, uecontraireforma rebus adhaerens.Res quidem carum pax contreriorum feri ex contrariis potest, pro ut alterum illorum fit mutatum: at ipsa contraris forma eu contrarietas, ut sic dicam, mutari xviro quam influum contrarium potest. Hanc rem exemplis inducedo Socrates probat apertius,in ijs quae spei misin Primo in qualit.tibus hoc pacto: vocas ne aliquid calorem: Secundo invitis meris,pari di impari,sic: In hoc rursus tibi quod uolo, manifestius erit. Tertio inliari s numerorum Formis, ut pari di impari, binario di ternario, eis edeo reliquis omnibus . Ex his ergo omnibus,quidsit cotrarium intelli, da,
tur, tum quid res contraria, postremo nihil pose; Fbiis contrarium esse. Quid autemst contrais risim si potius quomodo rerum formae sibimet cotruriae esse non posent, docet in his: vis ne igitur haec qualia sint, definiamus Id demum contrarium esse uult, quo di suifim les emper Fit,di contrarium filium nunqgam inserecipiat:ut impar numerus no modo imparitatem
illam suam semper habet, sed neq par esse unquapotes, qu tenus ipsie sit imparaum quod res con . trariorum capaces contraria diuers apsint si fici perti, tamen non stimul cohaerenti , hic docet et Quod ergo definiendum assumpsi ram, qualia uidelicet sint, quae etsi alicui non sunt contraria, ipsum tamen contrarium non admittunt. Id est, Contriinu qui es multu eode es e nequesit,
licet res illorum capaces,tum unum,tlim alterum uicissimc per 'possint. His omnibus explicatis ud obiectionem diluendam, di contrariorum naturam explicandam, inde quoque Socrates aliam ratiovem ad immortalitatem animi tuendam a diecit : redit dZ institutumfluum quo longius di gres us est, ut o 'enieret, quanta es et ratio nulliph rure in i mites 'de ratem incipit iterum docere, nihil sibi e uersari pos e, ut animem es edocedi immortalem, eo quod uitam largiatur corpori seu uit te issem,ac uitas bi es e mors ne, queat. Ad id autem docendum Socrates assu,
grsione instituerat: nuturum omnia pers uaforarinam sub Atialem existere,id est,per ideam,nouper eccidentariam, aut materialem, in is uerbii:
Rursus tanquam e principio mihi
72쪽
dicas, nee tamen per id quod nunc formasti senti leni sibinon pose esse contrarid, interrogo. Probat ergo inductione, icciden non quod es, cliquando dis olu)tursed qui semiariam forolam non esse uera rei cuius scausam, per indissolabilis exi t. Exempli dila: impurs ei subitantialam: mn eansem Abstantiale cau- numerus ideo dicitur posse nunqua AE pariquod fam tanquam germ et certam res si debere,cum esse impar non desinat . Siquidem . ud revisit restondendum. Visi dicatur, corpus calere, es parem: alius, es ipsum impar, siue formani aegrotare, impar esse, uinere: res Oudendum pu- imparitatis. Rey quidem impar fieri aliquando partat,quod idem ignis fororam in ' habeat,no quod potest imparitatis ueri forma,e imparit.; none lescat Sotum: tum quod morbo aliquo aegrotet, potes Qu' fit, ut si fluam semper formuretineat,nό quod male ualean aut quod ipsum numeris im- ih immortale sit idem, di ueternum. Hic intellige parit item facientibus conflet,non quid imparith formus omnes rerum eassem semperet ,nec pe tem habeat i jut demit quod it animae puniceps, ri relinquietis comutentur ab ullo subiecto in raestius beneficio uiuat,non quod uitam bubeat duli sui,id quod uel Aristoteles no negat. Hocpotax t. En quomodo exemplis doceat, si per in filo tanquam meZio filogismi, concludit tundem caus is reddendis essentialem formam inues ean, Socrates, animam esse immortalem, cum formadam, non accidentariam: quemadmo tam hastis sit conporis, eius iemq. uita, nec forma unquamnus civicta in hac digre ione docuit. Hoepos i aut uit i interire posit. Atq: illud est, quod H, ad institutu ne lit:i e , di immortalitate ani Plato , iuerbi rhi fiat: Lin uero de immi tuendam viis uerbis: Respondei gra mortali, si nobis id constat, quod est
tur, quid nam si in corpore sit, erit u - immortale, esse etiam interitus ne,
num. In his e omnibus Socrates queat illa scium: consequens est, animam prae iterba, Eodem pacto de immortali ter id quod est immortalis,interitus quo praecesIe est dicamus, Inductione quos nesciam esse. Haec es argumenta. probat, omam es enitatem alicuius rei veram eis noni superioris conclusio, in qua esse animam infe cauiri, cur eadem exis at, tum ibi earumdem co mortale confrinat, eo quod res up erioribus con tranam esse non poste: quonim in superioribus cluserit, eam morti non es, obnoxiam. Petitur docuerat,iam nihil sibi contriuium es e possessim autem hoc argumerum i repugnantibus, quando his demum infert,enimum esse immortalem, um enimus moris es e neficius dicitur,quia sit mi vire
loesorma rei oris fit, quemadmodum in Tibi talis, quemadmodum Feri Zictum et . O hJdoceo refertur: ct eadem forma ui interiti ad uero ide at timui fit immortalis, alia quotli ratio. nequeat, cum uita sist corporis . Atqui hoc ei ne probatur his uerbis : Deum uero, &Llud quod Pluto in ili herbis ituit: Si enim psiani uitae speciem, oc si quid aliud
quod est immoletae, interire nequit, est immortale, indissolubile quovimpossibile est animam, imminen- est a tentur. Hic formam omnem immor te morte perire. Id est, quanso uiarum' di talem esse statuit, ictos animam este talem, ratae
idem fibi es e contrarium non potest utque 3 - ui fiu ibisco: id est m. di isti
nium uitem, quae morti contraria est crat obses ouod perqst constan relinqui uri ne, eum mortuum no es serim iit aeterit e, sui est: cui ornia prusit se, quando uita mors es e nequit. Noc it coris D tio ui esse no posit, quia contriui si in contrariumato, addit obieci em aliam Plato bis uer- o F nunquiu mutaturi alios nudus,es articquiebis: Caeterum dicat quisquana, quiae in eo st, periret, 'mi; de medio 'blatisAdonnam proh ibet, quominus ipsum ini, se sentit Aristoteles, firmas aeternas es e odii
par, par stiri detri non fiat, aduenieri, firmus,sgia indulidi a paulatim pereat,quaten iste par si obiectio talis est Quoniam ad immor 'rma ipsa Em ituruum Plato ide in Tilmedii talitatim animorum proba tam exemplo docilit, aeterna testae inietine,id est, brin substan Lin numero impari nihil sibi ille pose coirmum: aeterniquos esse dit,ut Sordia mundi, di amma quaerit nune, an item numerus impars dis lud- ipsiustisqui forma est etii. His db laus, de im-tur,seri pol et par aliquando: id est, num quid mortalitate animae, cotinuo reliqui omnesphilo mutari popet insuum contrari sim, quando forma Sphi Socratis focis ei de sentisitar: licet ipse mopriorem amiserit: nam illam non posse amittere, so demtione solita usus, nondui' dic t c ductis r tunc cum habet, dubium non est. Nanc obiectio tioiribus acquiescere,ob humilliae mentis imbecilnem diluens Socrates deo inquit negari illisuam litatem, o ne hac in re arrogans uideatur.
73쪽
Hoc aiunt, b uiri, iustum est: cogitare,si anima sit immortalis, eam nosolum temporis huius in quo uiuere dicimur, uerum etia uniuersi gratia,curatione plurimum indigere. Nam graue periculum fore putanis dum est, si quis neglexerit animam. si enim mors totius dissolutio esset, nimirum improbi lucrarentur, cum Sc a corpore, oc ab eorum prauitate
cum anima liberarentur. Nunc au,tem cum anima immortalis appa
reat, nulla superesst malorum decli, natio, nulla salus, nisi ut optima de prudelissima fiat. Nihil enim aliud,
cum migrat ad manes anima, secum
transfert, praeter eruditionem at peducationem. Quae quidem statim in incipio transmigrationisillius plurimis uel prodesse,uel obesse di cuntur . Ferunt enim quelibet hine illuc emigrante, ab eo daemone que uiuens sortitus fuerat, in locu quendam duci, ubi oporteat omnes una collectos iudicari, ac deinde ad infei os proficisci eo duce, cui mandatuerat ut hinc decedentes ad illa loca traducat. Sortitos uero illic quae oportebat sortiri, tempusq; debitum commoratos, ab alio quodam duce rursius huc reduci, post multos temporis longos s circuitus .Est autem iter non tale quale ait Telephus a,
pud Aesch lum.Illa siquide, simplicem, inquit, Uiam ad inferos ferre. Ego uero,ne psimplicem,neque unam esse puto. Alioquin nullis du- .cibus opus esset rippe quum unica uiaaberrare possit nemo. Qiuin, immo multos tramites multos que anfractus habere. Qiod quide ex sacrificijs et ritib. coiectare licet. A nimus ergo moderatus oc prudens, ducem sponte sequitur, nev fgno, rat Iasaesentia. Sed qui cupiditate corporis est infectus, quemadmodum suprq dixi,per multum tempus adipsum ardenter afficitur: ec circa lo, cum uisibile multis relu flatus in
dis, multas perpessiis, uix tandem ab eo adducit daemone, cui eius cura exat iniue a. Cum uero ad alia lo ca, ubi alii quoq; animi sunt, perue nerit, quisquis admodu immundus est, oc huius odi obnoxius crimi ni, qui uel iniustisse contaminaue rit caedibus, uel alia his similia,simi
lium s animorum opera perpetra- uerit, hunc quidem animum omnes fugiunt atque declinant mec reperitur ullus, qui uel socii is, uel dux e,
ius fieri uelit. Itas omni auxilio de stitutus, eo uu pererrat, quoad certa temporum curricula impleantur.
ibus tandem impletis, in habitationem sibi conueniente ab ipse ne cessitate transfertur. QVi uero pu ram moderatam j transegerit uita, i deos socios duces s nactus, ibi habitat,ubi unicus V conuenit.
etilli Hispalensis in i II I . Phaedo,nis Platonici partem Com.
Confirmata immortalitate animi, continuo Socrates ad institutionem uitae digreditur, ut omnes probitate horretur, propositis praemisset poenis illis posterioris. Quapropter cum immortalis anima sit,elaborarumdum se inquit, ut uitiis extirpatis, eruilitione ac probitate animus latur, ut una cum illo eruditio virtus , maneat. It a Fiunium,inquit morti esset obnoxia, hac certe in parte improbi bonis essent Foeliciores, quod cum in h.c uita iucunde uixi euhnihil essent postea malorum habituritat cum bonorum aliquod praemiumsit,' anima immortalis existat,eniten dum es ,ri eadem docti ira uirtutibus imbua,tur, quo im chm illi semper eruditio migret aedmanes,id est, ad alter ilitam per uret. Baec Socratis exhortatio eo Iside pertinere, ut di,tat, con ten pndum esse, ut i malo animus liberetur in probitates tae, quando ex na, tura sua nihil mali cui caduci habeat.Et ut magis ad probitatem omnes imittet, set a uitae pree mia, plenus hominum animi spropositas comis. memorat, items iudicium et examinutionem sed torum pinni: his imbis: Quae quidem statim in principio trasi nigrationis illius plurimum uel prodesse, iret o besie dictitur. Id est,quqniam ad manes animus nihil diud secum, quum altae probitate cutuitium
74쪽
Miu rt: haec quidem aseo ad illum pertinent, ut nihil magis uel noceat, quini uiti s inquinatu hin proficisci: uel prosit, quam ire purgatum. Ilis propositis, quoniam reliqua huius emonis pars narratione quadam ab oluitur, ipsum nos breiliter percurramus. Qud in re illa sint ma vid cognitu digna, nobis explicadauerimo, quid
sibi uelit illa migretio ex hac uita ad inferos, in qua unaquaeque anima i Daemone proprio hine obducitur, deducitur sinde rufus: ecim ),quae isit, ut uoluplex illa uia, perquam animi tran- ut, di quam eorum quis ingrediatur: tertio demum, quo pacto cum ijsdem animis agatur in eo loco. Migrare hominu animos ex hac uita id
Iocum quendam, in quo rationem sustorum fluo, rum fur reddituri, sive Plato multis in locis do cet: ut in ne Gorgiae, in lib. de Legibus, et D Repubi in Apologi utin 'uperiori dis utatione, cudit, vetus quidem hic extat sermo, cuius memores sumus, abire qui de Lilluc animas defunctorum ,rursus shuc reuerti: aliis deni si multis in locis. Et quinquem pros bula Plato hoc dixisse uidea tur, ut fere poetas equulsisFolet: tamen commuis ni omnium opinioni oramae antiquissimae usi in-tiens, ut ibi ipsie uidet ir persuasse se, quippe qui
pietati di religioni maxime omnium Miduerit: prasertim cum libro decimo te Repub. eandem here rem narrans, F id ita, ut retulerit, uere nompit, te tamen aliquid huic simile existimarese cat. Porro Dat monas, dit, hominum animos i luc, unde debenderint ijdem, deducere: hac in parte lebraeorumsententianis equutus, quis Rum angelii, icuti Christium etiam fatemur, unicii '. Deo adiunctum putabant, eandem hinc . uperos ab eo de sucid dignust elicitate uidere tur. Olud uero dedaemone proprio unicui mitendum sit prolixe in Commentariis nos imm rimae ii docuimus: ais id Plotinus di Apuleius in libris ea de re declarant . quanquil Lectantius A Tertullianus daemonem illum, quo Socrates
utebatur ut e quendam impurgin,reliquis 'mihim dicant, quibus' ritiosi homines a Fupersti,
donem, raestigias,incantationes,alias huius generis multa utuntur. Qualis autem idem a Platonicis esse putetur, Supri retuli apertius, cum de
Socratis agerem daemonio. Im itero delatos ad
inferos homines,inde postea ab alio duce in muridum reduci, exacto purgationis suae tempore, Pluto significat in iis uerbis i Sortitor uero illic quie oportebat sortiri, lepus see situm commorator ab alio quo NTAR. o. mda duce rursus sinc reduci post multos tem Poris, longosq; circuitus,
Quod imum lib. i. te Repub sub Eri militisperis
sona apertius ieclaratur. Ait enim, animos hominum,postquam e uita excesserint, atque ad inseros uenerint, per mille annos puniri, uel in tartaro, 'isuerint inquinati limi osseas ad terras e mitti: uel in fissis cirupisfelicitate donari. Ita que nec poenarum, nec felicitatis aeternam durationem es e, gult Plato: quando animoru mi tionem in uaria corpora Fc tuetur, ut nunquam intermitti eam arbitretur, quemadmodum Plotienus de Animorum descens in corpora, ct Pol ph nisi, et eri Phtoniciussi mant. Hunc Origenis nutus ille error,putantis,ne damnatos qui dem hominum animos, nec daemones apud infe
ros perpetuo fore : sed aliquando purgatis se rarum sordibus, in gratiam Dei reuocandos, prini dos . Quod, ut is Fum, uno irae religioni
repugnant, a cunctis explosum est. Plato itas puniri ait animas lingulas, pro initurin quidem ita lata aliis decies centies ,hoc est, cetum annorim stacio, quoniam haec uita sit humanae meta: ea ridem quos, ratione praemia tribui pro meritis unicius ait, bossorii. Caeteraprolixius eodem
in libro 'ub eiu dem militis persolla re Fentur Ex hoc ipso etiam sonte arbitror illorum haere , sit ortum,quos , id est millenariot uuicant; qui Ut autor est Ephiphanius lib. s. post anapa in corporum dicebat uice uersi victi rogprobos in terris sceliciter uni cum Christo. quia bus d has le quos Lastantius Firmianus uidet: r. Sed quae nam uia ille et, qua animi ad instros demittuntur, quotv qui animiper
illam defendunt Iloc Pl.to in his uerbis o stendit: Est autem iter nomala: cstuli te ait Telephus apud Aeschylum de t uia quidem es inferos non ea una, ut ait Aeissae lus sub person elephi sed multiplex. Quoniam igna sit, omnibus es et reruta, , explorata: at egemus daemone aliquo duce ad illam inisgrediendam, ergo 'igitiplex eadem est. Idem prbi utar exsacris uis, di ritibus ad eam rem accommodatis, quae cum finit multiplicia, is ui metiam ill inferos se multiplice liquitur. Q rumorti plex sit eadem me, ex hoc loco Cicero lib. i.
Tu'ul. refert, is uerbis ritu disseruit Julii efleuias,duplices . cumis animorum ex hoc corpo re excedentium. Nam qui st bimanis uiti s con, tam inanent, et e totos libidinibus dedissent, quibus obcaecati, ueluti domesticis uitiis ais fugi. ijsse inquin et et in ret uiolu a fraudes m. expugnabilec
75쪽
rsq IN PRAE expugnabiles concoepissent,ijs demum quoiaam iter e relusium i concilio Deorum. Qui autem
sie integros castiss seruassent, quibus , fui et
pia cum corporibus contagio, sibi ab iis emper uocassent,senis in corporibus humanis uitam imitati deorum , t ad illos, i quibus essent ros e Sti,reditum facilem patere. Ecce in iis uerbis Cicero totam hanc Platonis sententiam commemoraris,aperte exponit. Quod autem ad inferos hominu animae deserantur, et ibi i uitiis exis io purgetur, tum alijs In locis, tu lika.de Rep. Plato refert copiosius, cum eunde illum Erum Pamph bii milite, quem dixi furi, narrantem omisvia duodecimo die, ex quo fuerat in bello costus, quae apud inferos uiderat,inducit:ac dicen tem,certa quaedam esse loca,ad quae delatae mortuorum animae examinentur ab Aeaco, Minoe, ec Rhaddomito, mittantur . pro meritis ad pu
ganda criminet. des ad Elsios campos, uel ad tria Tartara deturbentur. Itas quamuis fabulo, *osim ei Ie id Plato non dis iste tur, tamen us ima re audet, sinon hoc ipsium, aliquid tamen Fiimile
mortuorum animis euenire,po qum ex hac uita excesserint:idems in Gorgia, di Apologii, atq- locis a s asserit. Quod imitatus M. Cicerois libris deaepub omni litem Scipione Aphricanum indktat, audientems ab auo suo Scipionere e illa,quae in Politia Pliltonis miles Em narrat. Quin is Vergilius insexto Aeneidos libro, Platonis totam hau sentetiam effusillis uidetur, cum e dem quoq, animorum sedes cpud inistros, fidem , poenas, o praemia constituit,quae Puto. Triplice praeterea Plato idem conditionem
animorum,triplicia oca in eodem, quem dixi, libro commemorat, linam eorum, gi propter iu- te bonitatem,pra istantiam, non egeant purgoi e,quies, E sios campos stat, mittanti C. alteram eorgiis, qui in li uitiis aliqua ex parte, cam eo ueniant Acheronte fluuio dipuli de Coc ti purgentur ad aliquoi temp sis, in eq purgaliud eosdem illos campos mittentur . tertiam eo
im,qui propter grugi ima uitae scelera ad Tilrtara eturbentur,nec inde nisi post longum tem lis educantur. Hoc est illud,quod Plato his ueris refert, cum ad inferos multas se mimorupiuias inquit: animose, lucem suum de is emo nem eugenignis equum ,realia uia eo pros sici, minime quidem ignorantespraefentia,id es nos
se eos quicquid in inferno geratur: clim , maloarum animos ait diu errare, antequam i daemone proprio ducantur eo quod nullus a in animus ei comitem geliis e adiungerentae, illi et ii sita, DONEM 33ste quadam futuit,postquam tu multustis erraverit, certum habere poenarsim modum ut i uitis; purgetur,in es adpri linam uita redeat. Quid uero animis iam eo in loco costitutis eueniat,uel
quae it eorum conditio,Plato in Gorgia, vologia,cts io .de Repub libro recenset,ne opus sit ime longius commemorari.
Multa uero sunt, mirabiliacis te rarum locari psiacis terra neque talis,nes tanta est, qualem aut quantam hi qui de terra loquunt, existimant, quemadmodum mihi a quodam traditu est. Qua nam ratione, inquit Simmias, haec ais, g Socrates Equi, dem de terrarum orbe multa audi,ui: non tamen haec quae tanquam uera accepisse te ais. Libeter igitur ex te audire. Arq ut o Simmia, nequaquam mihi uidetur ars Glauci, quae ea sint narrare: sed suera sint pro-hare, artis Glauci facultate mihi ui det excedere. Praeterea ego forsan non sufficerem. Quinetiam si id sci, rem, haec tamen uita mea, o Simmia, longiori huic narrationi nequaquasum ceret. Formam tamen orbis terrae, eiusq; loca cuiusmodi esse rear,
nihil prohibet dicere. Satis exit, inquit Siminias. Persuasum mihi q-dem est, primo si est terra in coeli medio rotuda, nihil ei opus esse uel ae re, uel alia necessitate eiusmodi, ad hoc ut nunqua decidat . Sed ad eam sustinenda satis id esse, quod oc coratum undique sibi jpsi simillimum est
omnino, re terra undis aequilibris. Res enim aequilibris in similis ali cuius medio posita, nec magis nec minus potest in partem aliquam in ' clinari. Clim si similiter se habeat, ab inclinatioe permanet aliena. Pri,
ibo igit mihi esse ita est persuasium Et recte quidem, inquit Siminias.
Praeterea ingentem esse terrarum Orbem, nosq; a Phaside ad columnas Herculeas, habitare in Parua qua
dam eius particula, ceu formicas ataque ranas circa paludes atque mare.
Esse uero ec alios in similibus multa a tiscis locis multos habitatores. Este
enim passiin per terras multas uarias s concauitates,secundum for mas
76쪽
l gii COMMEmas & moles, in quas aqua,neb Ule, aers confluant. Puram uero ipsam terram in puro iacere coelo, in quo
sunt astra, quem pleri si eorum qui
haec tractant, aetherem nominat. Et
quide subiecta quasi residendo haec
esse semperq; in hiatus terre costue re. Nos itaque in his concauitatibus habitantes, adeo falli, ut in terrae superficie alta nos habitare cre, id amus. Perinde ac si quis in profundo pelagi habitans, putet se altiora maris incolere: atq; solem caeteras astra, per mare prospiciens, marei, psum esse coelum existimet: quippe cum Propter tarditatem imbecillitatem cli nunqua ad summu maris e traserit, nes caput undis extulerit,
Planes aspexerit quanto hic locus profundo illo purior pulchrior is qsit: quin etiam nec ab illo qui hunc intuitus sit, acceperit. Hoc igitur i, dein re nobis accidere, qui in qua/dam orbis terreni concauitate habi, tantes, altam incolere superficie arahi tremur : atq; aerem nominemus
coelum, utpote qui per ipsum quasi
coelum asti orum motus intueamUr.
Id, nobis accidere Spterea, quod
propter imbecillitate tarditatenas 3 ad supremum us* aerem transcensedere nequeamus. Quod si quis ad summu euaderet, uel alis fretus eo rotarct, hinc prodeuntem inde iam Prospecturum: quemadmodum pisces emergetes e mari nostra hama, spiciu t. Ac si ilatura ad aspicie sum sussiceret, cogniturum protinus coelum illud esse uerum, ueram s luce, ueram quoq; terram. Siquidem que a nobis incolitur terra sum lapides, totusq; hic locus abesse sunt atq; corrupta, ut ea quae in mari sunt a talse, dine .nei nascitur in mari quicquaexistimatione dignum: atque, Ut ita dixerim, nihil est in ea perfectum, sed cauernae, arena,limus incredibi, lis, atq; sordes,ubicunq; sit oc terra. quae quidem ad has nostras pulchritudines nullo modo sunt conferenda. Illius uero loci pulchritudo hanc nostram multo magis apparebit exis
c e d ere. Proinde si fabulam quoqo enarrare oportet PerPulchram, operaeprecium, Sinunia, est audiret, qUales sint lice terrarum plagae, quasUhiacent coelo. Imo uero an quit Sim.mias, lit, entisse im e hanc fab ulam au diemus. Ferunt igitur, o amice, inquit, Primum quidem talem irideri terrae illius facie, si quis superne deis spiciat, quales sunt hae pilae suae excorijs duodecim contextae sunt, Uaariis scilicet distincti coloribus: quorum hi nostri colores, quib. Pieto, res utuntur, similitudine quandam retinet Illic uero uniuersam terram ex talibus, multoq; etiam nitidioribus ac purioribus esse, partim qui dem Purpuream, mira pulchritudi ne preditam. Partim uero coloris aurei, Partim gypso oc niue candidio
rem . Praeterea ex col oribus alijs si, militer exornatam, ac etiam Piuri
bus pulchrioribusq; cs in nostram
notitia perirene mi Enimuero has ipsas ipsius cocauitates,aqua aere repletas, speciem quandam coloris splendida in primis afferre inter cora
terorum Oculorum uarietate, ut ua
na quaedam species eius 'aria semino per appareat. In huiusmodi uero terra conuenienti ratione similes nasci arbores, de flores, di fructus. Proete,
rea montes ec lapides ibidem simili ratione habere perfectionem atque perspicuitatem, coloresq; admodup ulchriores. s 'rum q iis dem paraxicule q uardani sint lap illi,q us apud nos habentur in precio, sardia, iaspides, smaragd sicarieris eiusmodi. il lic uero nihil este, quod non tale sit, aut etia pulchrius. Cuius quide rei causa sit, quoniam lapides illi puri sint, neq; quemadmodu nostri a pia, tredi ne salsugines attriti atq; cor rupti: quibus in hunc locu conflue tibiis,lapides et tellus animalia p et
plantae inficiuntur, atque aegrotare cogiatur errani uero ipsam bis omnibus exornari, as cas auro etiam oc, argento caeteras p ubu iis Praemi
geritia quidem haec ibi nasci et mulisia dc magna, perq; omnem terram,
77쪽
ut eam uidere spectatorum felicium ipsum amnes lutei inde fluentes sit spectaculum. Proinde ibi esse animalia multa, ec homines partim regionem mediterraneam incoletes, Partim circa aerem, quemadmodunos circa maris littora: partim etiam
insulas, quq haud procul a continenti positae aere circumdantur. Sed ut sumimatim dicam, quod nobis aqua Quibus singula compleri loca, quacunq; eos contingit perfluere. Haec autem omnia sursum deorsums ferri ueluti uase pensili quo da sub ter, iam posito, at s ita librato, ut utrinisque uicissim inclinet atque attollata Est autem id uas pensile ob natura quanda eiusmodi. Unus aliquis ex est, S mare ad usum nostrum, idem i* terrae hiatib. est profecto quamma, illic e s se aere: quod uero nobis aer, xiimus, perq; Universam terram tra- id illis aetherem esse. Tempora uero apud illos tantam habere temperie, ut illi ae sine morbo continue et Ionge diutius quani nostri uiuant. Item uisu, a udi tu, prudentia, caeteris T talibus nobis tantuni praestare, quanis tum oc aer aquae, dc aettier aeri puri tate praestat. Praeterea illic este deoruiectus oc patens. de quo Homerus:
Longe nimis barathrum stat sub tellure profundum. quod & ipse alibi, Ac multi poetarum Tartarum appellarunt. In hoc uti receptaculum Omnia confluunt flumina, atq; inde rursus effluui. Talia uero sunt singula, per quales labutur terras . Quod aia tepta ec lucos, in quibus reuera dij ad tem hinc effluat omnia ,rursus I re familiariter habitent, re responsa oc fluant, haec est causa, quod hic trir- diuinationes, deorum; sensus familiaritates m eiusmodi hominibus ad deos es e. Solem quo pera una stet,
lass alias, q uales reuera sunt, apud eos uideri: ceteris in rebus beatitu dinem eos his rebus congruam po sidere. Ita cp uniuersiam terram sic natura instituta, ec quos circa eam sunt, mor nec fluidam elum habet, nec firmametum. Iraq; eleuatur, Sc sursum
deorsum* redundat. Idemq; facit aer ec spiritus qui circa ipsum uersiatur. Sequitur enim ipsum, ec quanis do ad superiora tei rae, re quando ad haec nostra perlabitur. Et quemad modum in respirantibus flatus conisimiliter tradu t. esse praeterea in ipsa go tinue expirat atq; respirat, sic biper eius concauitates loca in circu, spiritus una cum humore elatus, ueiuna multa, partim quidem profundiora ars ampliora quam sit regio a nobis culta: partim uero profusa dioxa si uidem, sed hiatum angustiorem habetia nostra hac regione: este dc alicubi mitius profunda, sed amispliora quam nostra. Haec autem Omnia sub terra sib i inuicem obviare, hementes quosdam uentos ae incredibiles commouet, si te influat siue effluat. Quapropter cum aqua in locum inferiorem delabitur per mea tus terrae iuxta eiusmodi riiros in fluit, passinas per eos exudat, re implet uelut hi qui hauriunt. Cum ire,
ro illine huc erumpit, haec quos iteato irrumpere multis uindiq; mo, . , rum loca complet. Plena uero cum dis,tum per angustiora, tum peram sint, per xiii os terries meatus exu Pliora,discursus cp habere et exitus quibus magna aquarum copia ex aliis in alia uelut in crateres cofluat. Item perpetuoru fluminum sub ter, ra incredibiles magnitudines aqua, rum, tum caliduum. tum etiam fri,
gidarum, plurimum o ignem, de i,gnis ingentes amnes: multos quo berat. Et cum humores singuli illuc profluxerint, quo quisque proslute
opportunius, mata a, lacus, flumina, fontes efficiat. Proinde rursus hinc relabentes per terram, Partim qui dem per longiores pluress anfra ictus,partim uero per pauciores at phreuiores rursus in Tartarum conis
lutulenti humoris partim quid epit so fluunt: alij certe multo profundiustioris, partim uero sordidioris: ceu quam hausti fuerint, alti uero pauis torres luti qui in Sicilia est, o iuxta io, omnes autem inferius influunt quam
78쪽
isso. COMMENTARII. a siquam efflixerint: N alia per contra, rat his uerbis: Praeterea ingentem esse nam partem elabuntur quam elapsi terrarsae orbem, nos p a Phaside adfuerint, alij uero per partem eande. columnas Herculis habitare, in par At quidam passim circumfluentes ua quadam eius particula. Angustos aut semel aut saepius, spirasq; circa sines habitationis nostrae describit Plato,quanis orbem terrarum instar anguium re, do illam parte, quae a Phaside ad columnas Ilerplicantes, quatum fieri potest,infra , culis es porrecta, habitarisolum ., hominibus relapsi iterum commiscentur. Licet dicat, circa littora et ora maris, ueluti ranis proa utent uti in v ad medium usq; de- pe stagna di paludes commorantibus. Sed quo, fuere, ultra uero nequaquam. ulte, io niam multis etiam aliis in locis diuersa Meahabirior enim prolapsus utrinoe foret ab tantur, addit o illa: Esse uero Sc alios inscensus. Proinde sunt alia multa similibus, multis is locis multos ha-ta magna uarias fluenta, sed praecio bitatores. Addit tertio loco aliud eiusde temPua quatuor. ra vitium, quod impurasit, a sq: elementis ad- Inserorum poenas ac formam hactenus comis mixta, quando in ea lataesint rauitates aere, a memorauini nunc locum eorundem describit. dit sua,nes is , plenae: id quod experimento cerni estim, aud flesie quidem, terram Ce quandasti mus multis in lectibus, et aquarum fontibus, cmirabili amplitudine, siue ab hac no Fra terra, riuulis. Quibus ex rebus fieri Plato vult, terram quam incolimus, diuersum :qua cu huius no irae hanc nostrum magna exparte incultam esse, eansitum, latitudinem conferens,inultis illam par io demq: impuram, utpote alijs elementis admixta, tibiis huic nostrae antecellere dicit. In primis au nam pura sit esset, nec humoris, nec caloris, nectem huius noli stum describens, causam redis aeris admixtum quid haberet: quod contra cerisdit, cur eadem pit in medio mundi ista: non, cur nimus. Animaduerte hic obiter artem Glauci aliquam in partem moueatur, quemadmodu Hat, referri,ad dis cultatem huius narrationis de terioni falso Aristoteles tribuit libro a de Caelo seu rapura ostendedam ait enim, narrares equidem tentiam illius e Timaeo recitans, Proclo ac Simo uelle qualis pura haec terra set, artis id ei e Gliis plicio attestantibus. cuius nos obiectionem lib. ci: id est,exquisii tae industriae et laboris,probare a. Comment.in Timaeum diluimus. Terram ue poste arquinentis,huiusmodi aliquam terram dero ipsum flare,ut Ptolemaei,caeterorums arguis qua Fit die hqrus,extare,quado ipsam arte Glaumenta praetri nitiam, quia mole flua deorsum, id so ci,id est,inius m omne id superet. Ars Glau-el , ad locum illum in quo et semper feratur, nec ci,prouerbii forma quae um est, quae industrium dimoveatur inde, irris molleatur,contra natur1 exquisitam,ra elaboratum uliquidsignificat. vis iam sublimes eteret, non modo Aristoteles pro- de Erat mi Chi ades. Hunc ipsum locu de cietubat, sed di Plato etiam, tum in Tibueo, ilim in 'iis habitati orbis nostri, Cicero aperte insom- hoc loco. Illud enim uerbum an, nio Scipionit transtulit,si rem bene eis cus, notui Simplicius, hic 'xam ct alligata am muno his uerbis: V es habitari in terra, raris re angiudi terram esse significat. Orum infignificatione e- stis in locis: di in fis quas maculis, ubi habita,
nam iuvμ pta in Timaeo accepit Plato idem. tur,nostras olitudines interiectas. Pergit post Nec uero audienda est eorum sententia, qui haec Plato,ut bis uerbis doceat,suantum sit di cum moueri terram,coelo stante,uelint, adjuam do scriminis inter puram terram illabi' habitabis
opinionem temere Platonem trahere conantur, lem hanc nostram.Puram uero ipsam terne di issentireperperam, or abs rde tanti iii, ram in puro iacere coelo, in quo sintri automate innixi videantum nec etiam Pontici astra, quem pleris eoru qui haec tra eraclidis contentiosa contra Aristotelem pro istant,aetherem uocant. Id est,terra sui-
Platone defensio,cum uters philo ophus idem dem illa pura, e qua sum dicturus, non estiust, plane siti t. licet mores uo Aristoteles vel .d cta cuti haec, suam incolimus iapurifim cruerba Platonis,non ad sensum argumeretur,uel in ipso aethere,in quo astra sunt omnia posita ea eius demptisum (ut alias fecit)deprauet, univis dems eminens,acsublimis,nost ulla nostra, occasionem cavillanii: qua non modo in Plato, qua nos ueluti su iussa in commilibus cui Decianem praeceptorem,sed etiam in alios utitur sve. yo bus profunissimis uersamur ibero aere ac cc Iam quia itum huliis nostrae terr e Plato de, to carentes. Itas, in his quas avntvr,huius refcrisit, eius ilem partem habitabilem commenio- praeterre gilvum describit, utpura illius de-
79쪽
corem di puritatem lasisset. Eic obiter nota illud prouerbium, Nihil dignum minari nascitur, asserti, ut terram hunc nostram impurissima es se doctat: cum eius partes omnes sint ualde isti purae, di insiecta variis contagionibus, ut mares lsum, si ecus multos aquis, nebulis, oe gentis Cinrepeti stris exhalantes, aliae, generis eius lem. Descriptionein autem ipsum terrae illius puris i.
me, quom animaescelices incolant,in s uerbis incipit Socrates aberre et Ferunt igituro a mice, inquit, primum quidem talem
uideri terror illius faciem, si quis sit, perne despiciat. Eanc de terra pura fabulam esse Pluto putauit, ac poetae fere omnes,cude campis Elas js loquuntur, qui ii Zem cum hac terra es e uidentur, ut lib. 6. Aeneidos Vergi a- is poetae signis cunt. Eanc terra ipsam, quae sedes beatorum Platonisiit, Para fium es e illum, cuius mentionem factit Moses, multi arbitrair tur, tanquam haec Plato ab Aegni t accepta fibulose nilrrerit,audita fortas is Pura si terreis
stris mentione. cuius sententiae permulti uiri magni cumprimis, dis inciti sunt, ut Iustinus mari rin Paraenesiad Graecos: iii cum multd dicat lin merum in Aegrito peregrinantem eladoriundoctrina ccceptile, eadem eti m de Par diso teris
ref ri,quae Moy es scripsimi, ipsum in hortis illis
Alcinoi expres uit: ex quo di Plato,et caeteri hoc mutuati meantur. Idem consi mat Origenes lib. . contra Celliis, docens, haec quae de terra puras eu Paradiso dicat, e Moses umpta esse, ho Mosen i Platone accepis e. florum ego
Fententiae non magia ere repugno, cum videam cperta ustigia uerbori in ex Genesti apud Platonem hic defiumpta, di fabulis atque opinionibllis ullisi inuo tu: usunt flere reliqua, quae ab FIObraeis Graeci, aut AE ptis accepere. Macrobius item lib. i. in Somn. Scip. cap. si . sententias Pictonicorum desedibus animorum enumerans,
inferos ait ab illis dici inberiorem hanc munἀi , partem, a lunae globo us , at terram, quod ea elit mutationibus multis obnoxia superos vero,
omne illuil quod a primo caeo ut sud lanaeglobum sit interiecture dis ita superiore ipsam partem aetheream terra gocari, cui di reliqud quo
que elementa in ip o codo es e cdiuneta phtent.
Nor di lunam aetheream terra vocabant,Her, curium aquam, Venere aerem, Solem ignem eodem ordine repetito, apsenem aerum eqse terram superiorem, Saturnum aquam, Iouem cere, artem ignem. In hanc ergo terram caeleste animosycelices abire, Platonici sentiebant, quemad, EDONEM i 3 modum idem refert scrobius. Nec uero haec
repugnabunt superiori sententiae, in qua diceb mus, per terram hanc puram intelligi posse Paradisium, cum di ipsum Paradisum multi ex Chri planis Theologis in coelo pos uerint, nec pauci adullegorias transtulerint. Nam et Gregoritis Naelanditus, per plantationem ill)m Paratisi in Edem, intelle litem uitam scelicium animorum intelligitudems sentit Philo in lib. de Mundi otio 'bio, multis sal sin locis . Alii contra in terrai s. ponunt rara Fum : quorum maior est numerus, mententia probabilior, uerior, Vniuersia haec Platonis narratio facilis est, di pers i. cua, ideo , longa explicatione non eget. Illud
porro Zih icultatis aliquid potest ed ferre, quod
ait: e te in eius terrae medio gli item quendam aquarum, ueluti uas pensile in medio consisten tem, quem Homerus tum Barathru, tum Tari rum appellet, ex quo uelitii fonte, aqua omnes a per terram defluetes di manent, uelper occultos
eius meatus quas uenae grumaedam ili res e, eadem aut culi lae, ut tepidae, aut diuersarum formarum, vel per ipsam terrae planicie con Ficuae
Ex hoc ergo Tartaro aques omnes oriri, et per
terras Abundi, aut re Are illuc rursus ut in mare quoddam,Plato censet, commotione qua sum ab internos iritus acta in ipso Tertaro, qui aquas i, sisti m egerat, tum recipiet: sit in res irationest, in qua aer haurit kr et expiratur, commotio' nefa cta pulmonum. Hoc igitur eo in loco signis cat 'quiens, ut in res irantibus halitus comi xlio exhalat, uis ex hirci tui . sic ibi,si ritus una
cum humore elatus,vehemetes qllos iam uentos,
et incredibiles conici et, sive influut, sitietis fluat. Hoc loco uidendu est, quis sit aquarum omnium Fons: deinde an huius modi 't Tartarum
in terris, necne: pos remo, quae nam istaec fiterra, in qua tartarum existat. Aristote s lib. a. Meteor i fluminum originis causas exponens,
3 este ait livores quos am humestos, vel ex ipsa
terra exhalates, uel ex aere subeunte collectos, in editis terrae locis multos, qui frigiditate terrae
crassi si Sti, in guttulas agis liquesccnt, ortum hontibus ac fluminibus pi abeunt , praesertim si magna eorum copia, di flauiorum aut torrent tilisti, aliarum he aquarum 'at accissio. Ohod utem bifice exit poribus sontes ac flumina mi, scans ur, indeprobet, quod pleras ex montibus
di manent, in quibus maior uaporum copia ita, cluditur,ob cel tudine, di emper uapores multi excitatur, ne uacuum relinquatur, sit uaporum eiusnodi eslatus, et in quas multatio intermitte
80쪽
' g COMMEreti r. Illaec est Aristotelis pntentii de flumi num di fontium origine. Porro Plato quid spiritat, per bicuum est, cum ex eo Tartaro, id est magno aquarum Sonte in terrae medio posito, aquas omnes per genas sua, da oriri occultas, in- es fontes di flumina aigredi putat.Ηanc eis ius sententiam Aristotili, arieteor. p. a. 'utat, cum causam falsuginis maris inquirit . negat
enim fieri posse, ut e Tartaro illo, id est,cquaruor inelii, terris latente lumina erumpant: clim a non uideat, illum ipsiumTartarum, quod is aqvcrim ingentem uim et copiam ege non disytetur, nihil alius es e, grumam uim illam humoris terraecauernis inclusam, ex qua uelutiper uenas hil, mor omnis dilabatur,exundeti: tu in fontes,tu
in flumina: cumi nulla aliam huiusmodi aquarii
origine commodiore inuenire, quae abundantius liquam seperat, pos imus: pnesertim cum Eccusantc. cap. i probari is possit, cuius hae uniuerba: Omnia flumina intrant in mare,Wmare et non reduniat: ad locum unde exeutflumina re uertuntur,ut iterum fluant. Est quomodo aquas
omnes ' oriri ex mari,et illuc redire inquit. Quod pi autem hinc oriuntur,itideamussi uminum re aquarisin omnium origines manifestas iii terris,non e mari prodeuntes, neces e probe Hest Tarturum hoc in medio terrarum poni: hoc et , magnam aliquam uim aquarum, uel per terarie uenas dissu parum, uel in uno loco coniunctari 'nex illa Fonte fumina secus,putei, spaturi igines 3 omnes aquarum oriantur. Confirmant hoc fluminum multorum ac fontium ortus,ePl nis locis enas entes,tum lacus multi, putei ornnes:postrem , quod nec tanta uaporu copia tan
to aquarum flumini post, Scere, praecipue in
Iocis calidis, in quibus isdem potius exares tantquam in humorem abeunt,qui ut Fat,vapor quidem cruspicere figesceret debet' quando aere, ni in aquam mutetur, frigeicere, densarii oporateat. Otari di debraeorum Theologia Pla, tonis hanc siententiam confirmat, exi spra r-tim Hseos uerbis deducta, Genesis r.Sed tonsuscendebat e terra,irrigans umaersam Fupers cie terrae. Quo in loco alij fiententiam prophetae ad Aristotelis doricta accommo lates, per fontem illum nubem intelligui, aut uapores .i terra scendetes,ex quibus diua pluuia gigneretur .alis Fontesti pro fontibus capi putantulas existi terrae uisceribus napi eos dicunt,ut terram irrigarent. uam interpretationem Philo lib. de Mundi ob pilicio 'eicitur: itia terram multas aquarum ue, nas continere:ssus expromat sepe, ueluti vis e
minis mammet lac egerunt. Eandem confirmant non punci e nostris meribus Theologis, quos numerare hic longum esset. hibus ex rebus patet,inultas esse in terris aquarum lienas, ex qui, bus flumina,Fontes aturigineis omnesnas a turri id qxod Plato cent ei. Vtrum vesi eaeJem illae venae communi nomine Tartarsim, aut Baraist rum appellentur,nec ne : et an iis sub terris occultae pni, π no: parum interest,modo aquasa omnes non ex uaporibus,'dex terra miis oriari teneamus. Hoc praeterea Tartarum nato,
quanquam in terra illa pura cons ituat, tamen uni putat, millam limni terram, re hanc nostrum,emdem este: nisi qu)d huiuspars quae vim fit illa, quae pura,nitidaq, emissat, crammarumhcebrium locus. Qua in re,uti antea diximus, Paradisum apertias post mus intelligere,quia idem
in nos ro hoc orbe fuisse dicit r i Mos. Et
quanqtim aliam es e sem,c a sq. sitellas,dire liqua omnia longe: puriora Plato dicat in ea te
raud tamen Fic est intelligendum, ut putet illam ipsin caeliplagam, cui eadem terea subiectust, s licii iiii in ille, hac nostra longe praestantiorem: qualem poetae in Ebs ijs campis depingunt. Confirmat bauchententiam Uergil.hkes. Aenei sis,cum Elsos campos di in eros d scribit,Platonem ipsum imit tus squi me omnja in terrae parte qaaia constititit. Iam quas Platonici a Ferres olet in unc lectim allegoria 2 Ze coelesti hac terra, am in duodecim plagas,
id est coe Zodiacis a diuidunt, caeteres his fit,
milia praetermittamus, cum ad Platonis intelli, gentiam parum coniticant : di ea sint . philosophori sus alima,qui ueritatem rerum, non limrbram,ut caetra consectari debeat. Quorum qui iam niaximum a pextimum, terram circundans, Oceanus appellatur. Er cotram uero huis
ius regione fluit Acheron: qui per
deserta alia fluens loca, atque Persubterranea, in paludem defluit A. cherusiam. Quo plerique defun et oriam deuenitant animi, ibi que per fatalia quaedam temporiam cur, ricula commorati, partim quidem longiora, partim uero breuiorii, rursus in generationes animalium relabuntur. Tertius uero si uirius horis medius duorum interfluit. Nec adis, modum longe progressiis,m locum cadit vastum, in ullgigne flagrante, efficitue paludem nostro mari mal o, k 3 rem,