Doctissimi viri Nicolai Gruchii Rotomagensis, De comitiis Romanorum libri tres. His accessit rerum et verborum in his memorabilium copiosissima et accuratissima diligentia conquisitus index

발행: 1558년

분량: 330페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

171쪽

F magistratuum,ut significet omnes minores magistratus, etiamst patricii homines es non excluderentur. Cum igitur apud Liuiu Aedilitas Curulis uocatur patrii ius magistratus,eo pertinet, qua principio Aediles eX patritiis tantum creabantur. Sed postea promiscuum suit ex patribus & eta plebe creandi: quemadmodueodem illo loco scribit Livius. Vt autem quaestores a principio ex patribus tantum creabantur teste Liuio lib.4. Dec. i . Nec minus tamen Tributis comites postea promiscue eX plebe, & pa tribus creari coeperunt: ita nil vetat Aediles, quanquam a princi G pio patricii essent, Tributis eo mitiis creari: idq; promiscue eκ plebe & patribus. Cum uero Cicero in Rullum patritios magi/stratus appellat, maiores magistratus intelligit, penes quos solos essent maiora auspicia, quae propria erant patritiorum,ut nos supra ostendimus. Nam si priore modo patricil magistratus acci/perentur,illo loco Ciceronem nihil dicere saceremus: quandoctodem nulli iamdudum essent magistratus eX ijs qui a populo da/batur, qui solis paterent patriciis. Sumi aule pro maioribus ma/gistratibus uel inde intelligi pol,quod plebeir magistratus, quos

opponit illo loco,pro minoribus magistratibus sumuntur. Nusi plebeios intelligeremus eos modo ad quos plebeia tantum homines admitterentur, Tribuni tantum plebis & Aediles plebei intelligendi essent. Erant enim illi soli magistratus plebis proprii

reliqui omnes plebis & patrum communes erant. Reliqui ergo omnes minores magistratus in patritiorum nomine essent comprehendendi: quos tamen salsum est.Centuriatis comiti js crea

ri: quod de patritiis Cicero illo loco asserit. Locus enim ita ha/hel: Maiores de omnibus magistratibus bis uos sententiam ser, re uoluerunt. Nam Centuriata leκ consulibus serebatur,& caeteris patriis magistratibus: Tributa plebeiis,tum Curiata iterum

de hsdem iudicabatur. Relinquitur ergo,ut nomine patritiorum mnes maiores intelligantur, ut nomine plebeiorum minores intelliguntur. Si igitur Aediles Curules non erant maiores ma/gi stratus, nomine patritiorum a cicerone illic non comprehen/duntur, sed potius nomine plebeiorum. Posteriori rationi occurretur si dicamus,id quod Cicero illo loco facit mentionem Cenoturiae praerogatiuae,reserendum esse ad illa priora comitia quae a K M. Crasso Consule nouo more habita sunt,ut eX eadem oratio ne apertum est.Simul enim cum Consularibus comitiis reliquoγxum magistratuum habuit comitia, subito & praeter opinionem omniumsidq; ad reprimendum ambitum , quae priora comitia fuerunt

172쪽

rra ER SECUNDUS. γ suerunt haud dubie Centuriata. Nihilominus tamen postea ha/hita sunt & alia comitia Aedilium, ut eta eadem oratione perspicuum est. Ac de Aedilium quidem curulium comitiis satis dictum sit. Quod uero ad caeteros magi liratus quos enumeraui/mus attinet, communis una ratio sum cere post et ad proba dum Tributis comitiis creari: ducia eκ locis A. Gellii & Ciceronis, quos paulo ante citaui. Nam si omnes illi magistratus minores 'essenti, Tributis autem comitiis crearentur omnes minores magistratus, necessario efficitur omnes illos Tributis comitiis creari solitos. Verum singulatim subiectae probationes fient aper. tiores. Ac primum Tribunos Aedilest plebis Tributis comi. iiis creari,ex Liuio ostendi potest, apud quem lib. 2. legimus P. Voleronem Tribunum pleb. Coss. D. Furio. L. Pinario legem promulgasse, ut pleb ij magistratus Tributis comiths fierent: quam legem sequenti anno resemis Tr. pl. idem Volero,cu col. Iega Lei orto,qui se addidit a victorem legis. tandem pertulit .Ea historiam paulo aliter narrat Diony. lib. 9. Scribit enim Voleronem primum promulgasse de Tribunorum plebis comitiis , ut eκ Curiatis quae adhuc fuerant, Tribula fierent. Quam legem eo anno perferre non potuit : ob idq; sequenti anno legem rei, tam, hoc addito, ut etiam Aediles et idem comitiis Tribulis fie/rent:adeo in omnia quae plebis sustraghs peragi oporteret: eam slegem perlatam esse, ac propterea ex eo tempore Tribunorum ct Aedilium pl. comitia ad suam usque aetate Tributa ut essent, obseruatum esse. Triumuiros capitales populi suffragio creari ostendit cero pro Cluentio, de Q anilio loquens iis uer/bis: Manilium plerique noratis mon ille honorem a pueritia,no studia uirtutis,non ullum existimationis bonae sevistum unquacogitarat:sed eΣ petulanti atque improbo scurra, in discordes ci, uitalis ad eam colunam,ad quam multorum saepe conuitqs peraductiis erat,tum suffragijs populi peruenerat. Erant autem Tri umuiri capitales , qui ad columnam Maeniam de eorum scelere cognoscebant, qui cum ciues Romani non essent,in urbe habi

tabant & custodes carceris erant,& eorum interuentu in eos animaduertebatur, qui extremo supplicio damnati essent. Vnde facile est intelligere inter minores magistratus suisse, quemadmo/dum etiam nominatim appellantur a Liuio initio libri quin Dec. 3.ltaque comitiis Tributis Triumuiros capitales creari ne cessario reliquitur. Triumuiri etiam nocturna populi sustragio creabantur, ut ex Liuio intelligi potest ad finem lib.9. i . Decad.

173쪽

TI. DE COMITIIS ROM. F De Cn. enim Flauio loquens ita scribit: Quem aliquanto an

iea desiisse scriptum facere, arguit Macer Licinius , Tribuna. tu ante gesto Triumuiralibusque nocturno altero, altero co/Ioniae deducendae. De his nocturnis Triumuiris ita scribit Paulus iuriscon sullus leg. i. De officio praesecti uigil. Digest. Iib. i. Apud uetustiores incendiis arcendis Triumuiri prae Tant: qui ab eo quod excubias agebant, etiam nocturni dicti sunt. Εκ Liuii uel bis apparet eum suisse magistratum , cuius non esset.continua potestas, sed tantum annua. Unde sequi G tur populi suffragiis opus suisse ad mandandum eum magi instratum. Quia autem in minoribus magistratibus erat, ideo efficitur Tributis comitiis eum magistratum creari. Fuisse autem hos nocturnos Triumuiros a capitalibus diuersos hine apparet, quo Triumuiri capitales primum creati scribuntur a Floro in epilom. libri undecimi: eX quo sequitur multo temopore ante fuisse nocturnos quam capitales. Idem de Triumuiris monetalibus, quod de his dicendum est: de quibus men tio est apud Pomponium lege secunda de originis iuris , & a H pud Ciceronem libro septimo epistol. Famil. De Quaestori hus scribit hoc modo Cornelius Tacitus libro undecimo: Sed Quaestores regibus etiam tum imperantibus instituti sunt :quod lex curiata ostendit a L. Brulo repetita. Mansitque Consulibus potessas deligendi, donec eum quoque honorem populus mandaret: creatiq; primum Valerius Post humius, Rem ylius Mamercus L 3 lII anno post Tarquinios exa/etos, ut rem militarem comitarentur. Dein gliscentibus ne/gotiis duo additi, qui Romae curarent. Mox duplicatus nu-I merus stipendiaria iam Italia,& accedentibus prouinciarum

uectigalibus. Post lege Sylla uiginti creati, supplendo Sena tui, cui iudicia tradiderat. Vlpianus uet q. in lege unica de ODficio quaestoris . Digest. lib. i. ita scribi it Origo Quaestoris creandi antiquissima est, & pene ante omnes magistratus. Gracchanus denique Iunius libro septimo de potestatibus , e tiam ipsum Romulum &Numam Pompilium binos Quar/stores habuisse quos ipsi non sua uoce sed populi suffragio crea rent, refert. Sed sicuti dubium est, an Romulo & Numa. Κ Pompilio regnantibus Quaestor suerit: ita a Tullo Hostilio rege Quaestores fuisse certum cst. Et salie crebrior apud ue/teres opinio est Tullum Hostilium primum in Rempublicam induxisse Quaestores. Et laenere quaerendi Quaestores ini tio

174쪽

' ZIBER SE CI DNVstio dictos, δe Iunius,& Trebatius, de Fenestella scribunt. Diularchus in uita Publicolae scribit i In quaestoria etiam I

Re serenda minimam est laudem consecutus. Vbi enim opus erat ad bellum pecunias pro censu ciues conferre , cum ne que ipse id munus obire uellet, de ab eo obeundo amicos de terreret : 'nec omnino publicas pecunias in priuatam domum in serri aequum duceret, aerarium Saturni aedem constituit: itI

que hodie manet. Concessit autem populo, ut Quaestores duos creare posset, creat i sunt primi P. Veturius , di M. Mi nutius. Apud Liuium non est mentio Quaestorum ante Con

sulatum T. Quintii Capitolini, & Aggrippae Furii anno Vrb. C CC I X. Eo autem anno seisse Quaestores qui aerari praesecti essent, ostendit iis uerbis, quae ad finem libri ter.

iii scribuntur: Haec omnia adeo mature perfecta accepimus, ut signa eo ipso die a quaestoribus eκ aerario prompta dei tal in campum , quarta diei hora mota ere campo sint. Post uero libro quarto de Quaestoribus ita scribit: Quemadmodum bellum minore quam timuerant dimicatione erat perfectum sic in urbe eκ tranquillo nec opinata moles discordiarum inter plebem ac patres eXorta est:ccepta ab duplicando Quaestorum numero. Quam rem , ut praeter duos urbanos Quaestores, duo

Consulibus administeria belli praesto essent, a Consulibus rela/tam , cum & patres summa ope opprobassenti Consulibus Tripleb. certamen lutulerunt, ut pars Quaestorum nam ad id ten pus patri lii creati erant ex plebe fieret. Paulo post subiicit suui ragiis populi, Quaestores q uatuor creatos. Id quod incidit in annum urbis C c C X X X U. quo anno erant Tribuni militum Consulari potestate L. Quintius, SeX. Furius M. Manlius, A.

Sempronius. Magna profecto est inter hos auctores sententiarum diuersitas, quod ad originem huius magistratus attinet. Hoc tamen omnes conueniunt, tandem populi suffragiis creatos suisse Quaestores . Sane antequam frequentari coeperunt Tributa comitia, ediistimo curiatis comitiis Quaestores eodem

modo quo Tribunos Adiles p plebis ante legem Voleronis,

creari solitos. At postquam Curiata comitia coepcrunt uelut auspiciorum tantum causa in urbe retineri,ut scribit Cicero in Rullum Tributis comitiis creari coeperunt. A principio enim ciues

Romani non alii erant, quam qui uel in urbe uel in agro Ro. mano hagitabat. Vnde semper in urbem migrasse eos legimus. quos tum ciuitate donatos reperimus. Quod si in urbem migra

175쪽

tuor primis legionibus praeessent, reperio legiones en Im ladem sena millia continere coeperunt: ex quo Iequitur sex Tribunos in singulis legionibus suisse . Id quod posita se in per obserua. tum est, nisi nominatim latum esset ad populum , ut suo iure ce/deret. Quod facium suisse scribit Liuius lib. 2. Decad. quintae usuerbis i in Tribunis militum nouatum eo anno propter Maceo donicum bellum, quod consules eX S.C.ad populum tulerunt, ne Tiibuni militum eo anno suffragijs crearentur, sed Consu/lum Praetorum s in iis faciendia iudicium arbitrium j esset. Vnde apud Suetonium in Caesare ita scriptum reperimus: Tribu, nus militum, qui primus Romam reuerso per sumagia populi

honor obtigit ,auctores restituendae Tribunitiae poteliatis eni. missime liniit. Et apud Plutarchum in uita Catonis Uticenssia petitione Tribunatus militaris legem quae candidato nomenclatores adesse uetabat olus Cato seruauit, per se ipsum appellans Populum. EN quibus locis apparet populi suffragiis etiamnum vetate Ciceronis Tribunos militum creari solitos. Tiibutis ue ro comitiis creari,cum eX eo intestigi potest, quod minores magistratus essent, tum uero eXco quod scribit Salustius in bello Iugurthino, de Mario loquens: Ergo ubi primum Tribunatu militarem a populo petit, plerisque faciem eius ignorantibus fircite notus per omnes tribuS declaratur. Neque enim moueri eneo oportet, quod apud Liuium scriptum est in concione Canii LIi ad finem libri quinti: Quid alia, quae auspicato agimuS, Om nia fere intra pomoerium, cui obliuioni aut cui negligentiae da mus comitia Curiata, quae rem militarem continent: comitia centuriata, quibus Consules Tribunos militares creatis. Illi e enim Tribuni militares Consulari potestate intelliguntur, non Tribuni militum ad legiones, qui nondum tempore Camilli populi suffragio creabantur. EN traordinarios magistratus urba nos, hoc est,quibus etiam in urbe imperium esset multos ac diuersi generis in historia reperire licet. Nam ut quaeque negotia occurrebant, quae extraordinariam curationem requirere vide. bantur,ita alii atque alii magistratus creabantur. In hoc genere erant praefecti annonae, qualem fuisse legimus L. Minutili apud Livium lib.4. ubi etiam a plebe creatum eum asserit: unde sequi λtur non suisse ea centuriata comitia, sed Tributa. Pompeius quoque hunc magistratum gessit. creatus eo anno, quo Cicero reuocatus est ab eNilio,ut constat eκ orat. pro domo sua. In hoe

etiam genere erant Duum viti nauales, de quibus Liuius lib. io. D cad.

176쪽

II BER SECUNDVy. 377tesisse, quae uetarei iniusta plebis aliquid consecrare. Vnde Cicero colligit nemini licuit se aedem ab udve quid consecrare, nisi quia populo ei rei praefectus esset. Item ii quos populus designabat

locandarum aedium sacrarum causa.Vt apud Livium lib. 2. Dec. 3. In religionem etiam uenit aedem Concordiae,quam per seditionem militarem biennio ante L. Manlius uouisset, locatam ad id

tempus no esse. Itaque Duum uiri ad eam rem creati ab Aemylio Praetore urb: s Cn. Pupius & Caeso Quintius Flaminius aedem in arce liciendam locauerunt. Et lib. 3.eiusdem Decad. Exitu anni QSabius Max.a Senatu postulauit, ut aedem Veneris Erracinae quam Dictator uouisset,dedicari liceret. Senatus decreuit, ut Tib. Sempronius Consul designatus,cum primum Consulatuiniisset,ad populum ferret, ut Duum uiros esse iuberet, aedis dedicandae causa. Et lib. 3. Dec. 3. Et Duum uiri creati M.& C Atii-lii,aedem Concordiae dedicauerunt. Reficiendis etiam aedibus creari magistratus aut potius curatores solebant, ut lib. s Dec. 3. Tritium uiri creantur reficiendis aedibus Fortunae,& matris Matutae intra portam Carmentale,& Spei extra portam: quae prio. Te anno incendio consumptae suerant. Et in Catulus ad reficienὰ

dii Capitoliu leporibus belli locialis igne consumptum,a populo praesedi us erat Reperio etia Quinqueviros muris turribusq; reficiendis. Ut lib. s, Dec. 3. comitia deinde a seritore urbano de Senatus sentetia, plebisq; scito sunt habita abus creati sunt Quinque uiri muris turribusqi reficiendis. Alios item Quinqueviros mensarios consul ibus D. Valerio & C Martio iterum, ad libe/randum aere alieno populum.Triumuiri etiam mensam tepori

bus secundi belli Punici faeli sunt. De iis ita scribit Liuius lib. 7.

Dec. R. Et Romae quoque propter penuria argeti Triumuiri me sarii rogatione Mimitii Tr.pl. faeli sunt. Triumuiros etiam is cris conquirendis aliquando factos legimus. Vt lib. s.Dec. 3. Et Triumum bini creati sunt.Vni sacris conquirendis,donis per

sequendis . Atque omnes quidem illi,siue curatores siue magi ostratus eXtraordinarii,non perinde ut ordinarii annuam poseu tem habebant:sed tandiu in imperio erant, dum curationem cui praesecti erant ab loluissent. Quia autem in minoribus magistra tibvS Omnes numerantur,idcirco necesse est,ut dicamus Trib iis comitiis creari solitos. Ac de urbanis quidem satis. Sequitur, ut de prouincialibus dicamus. Prouinciales autem appello ominnes magii ratus, quibus erat imperium curatione extra urbem

tantum. In hoc numero erant Triumuiri, Quinqueviri, De

177쪽

1 3 DE COMITIIS ROM. F.cemuiri , Viginti uiri, aut quotquot omnino creati placuerat,

ad colonias deducendas aut redigendos colonos in suas quasque colonias. De quibus tam frequens est in historia mentio , ut de iis aliquid adscribere superuacaneum suturum sit. In hoc etiam

numero complector Curatores uiarum extra urbem. Qualem

fuisse QThermum apud Ciceronem in prima epist. ad Attic.le pimus: quem dicit Curatorem uiae Flaminiae. Qualem etiam C. Gracchum fuisse in historia Plutarchi,& Appiani legimus . His etia addendi sunt Triumuiri, quos iuuenibus ad militiam conqui

G rendis tempore secundi belli Uunici creatos reperimus. Liuius lib. s. Decad. 3. Consules cum aegrae delectum conficerent.quod inopia iuniorum non sacile in utrunque, ut & nouar urbanae le-ziones,& supplementum ueteribus scriberetur lassiciebat: Sena ἴus absistere eos incoepto uetuit,& Triu uiros binos creari iussit Alteros, qui citra:alteros,qui ultra quinquagesimum lapidem in plateis soris p ,& in conciliabulis omnem copiam ingenuorum inspicerent: & si qui roboris satis ad serenda arma habere uiderentur,etiam si nondum militari aetate essent,milites facerent.Ηa H iu modi omnes prouinciales magistratus extraordinarii erant.

Tributis uero comitiis fieri uel inde potest ostendi, quod habentibus comitia Tribunis sere creabantur. Abierant prouinciales magistratus, qui uel Proconsules,uel Propraetores,vel Proquae/stores in prouincias mittebantur: de quibus ut dicamus, paulo altius de omni ratione administrandarum prouinciarum repeteonius.Vetus administrandarum prouinciarum ratio ia inde ante

tempora secundi belli Punici suit, ut Cosules Proetoress statim

initio magistratu sortirentur, aut inter se copararent prouinciasi quas Senatus nominasset.Vt autem sorte euenerant prouinciae, ita in suas quiso prouincias proficiscebantur, in quibus annu sui magistratus peragebat. Eos anno finito. anni sequetis magistratus succedebant. Qua ratione fiebat,ut prouincialibus magistra/tibus creandis no opus esset comitiis: st ista ordinaria ratio ob. Ieruari semper potuisset.Veru bellis undis urgentibus ordinaria ista ratio saepe sufficere non uidebatur.Vnde fiebat, ut extra ordinem mandari prouinciam oporteret: ob idis ad populum serri, ut eum designaret quem uellet in prouinciam mitti . Porro aut e L multis modis euenire poterat ut eXtra ordinem hic aliquid eue.

niret. Vno modo ,si annuo finito imperio continuandus magi/stratus uideretur. Quae causa fuit creandi primi Proconsulis an

no Vrb. 29o.quo anno Liuius lib.3 Dec. i.scribit T. Quintium

178쪽

ZIBER SECUNDUS. 379 Procos. aduersus Aequos factu: item secundi, anno Vrb. 427. RCoss. L. Cornelio Lentulo & D. Philone, ut ostendit Liuius lib. S. Decad. i.iis uerbis: Ia Publius inter Palaepolim Neapolims , Ioco opportune capto diremerat hostibus societatem auXilii mutui. Itaque cum& comitiorum di cs instaret,& Publium imminetem hostium mutis auocari a spe capiendar in dies urbis haud e Rep.esset,actum m Tribunis est,ad populu seriet,ut eu P. Phi- Io Consulatu abiisset, Proconsul rem gereret, quoad debellatum cum Graecis esset. Ex eo uero Livii loco simul tutelligi potest Tributis comitiis creatum hunc Droconsulem. Nam si Tribu, Bnorum pl. rogatione factus est, centuriata comitia esse,non potuerunt. Quam eadem rationem postea ad multam aetatem ob/seruatam suis te in prorogando prouincialibus magistratibus imperio ex Livii historia intelligi potest: apud quem passim reperitur de prorogando imperio ad populum latum esse. Quod auteid Tributis comitiis fieret, ex Liuio demonstrari potest, apud que lib. s. Dec ad 3. ita scriptum est: De Hispaniae imperio, quod

in ea prouinciam duos DrQ consules mitti placeret latum ad po. pulum est. Omnes tribus eosdem L. Cornelium Lentulit & L. CMalium Acidinum Proco sules,sicut priore anno tenuissent obtinere eas prouincias iusserunt.Et lib. io .cosules iussi cum Tlibunis pl.agere,ut si iis uideretur, populum rogarent que uellent in Africa bellum agere.Omnes tribus P. Scipione iusserent. Et lib. a.Dec.4.Et de altero Aedile plebiscitum est sactu rogalibus Tribunis, quos duos in Hispania m cum imperio ad exercitus ire inherent ut L. Cornelius Aedilis ad magistratum gerendum uen, ret L. Malius Acidinus decederet de prouincia. Mullos post annos plebs Cornelio Lentulo & L.Tercinio Proconsulibus im, Dperium esse in Hispania iussit Ex iis locis perspicuum est, Tributis comitiis Proconsules, Dropraetorest iam tum creari solitos. Semel tamen reperimus P. Scipionem comitiis centuriatis sa. Eium Proconsulem,ut supra di Nimus. Id quod propter magni/tudinem deligendi,tum extraordinaria cura imperatoris a Senatu decretum potius existimo, quam quod iis comitiis opus esset. Alio modo eκtra ordinem fieri ala quid dicebatur , si extra sortEnominatim prouincia aliqua cuipiam decerneret. Tum . n.si colle gga pati nollet beneficio sortis se eκcludi,populus rogari solebat, ut designaret quem uellet ea prouincia obtinere . Quia . n. legiti ma ordinarias ratio erat decernῖdi prouincias, ut de iis prouinciis, quas Senatus pro necessitate Rei p. nominasset, sortes mitte. e Μ a rent,

179쪽

erat si extra sortem prouincia alicui daretur, populit cuius sum/ma erat potestas,de ea re consuli.T.Liuius lib. o.Dec. i . ita scri/hit: Q Fabius inde quintum,& P.Decius quartum Consulatum

ineunt, tribus Consulatibus censuras collegae: nec gloria magis rerum, quae inges erant,que cocordia inter se clari .Quae ne perpetua esset, ordinu magis i ipsoru iter se certa me interuenisse reor: patritus tendentibus,ut Fabius Hetruriam eXtra ordinem pro uincia in haberet: plebeiis auctoribus Decio,ut ad sortem reuocaG ret. Fuit certe contentio in Senatu : & postquam ibi Fabius plus Polerat, reuocata res ad populum est. Et paulo post: Fabius nihil aliud precatus populum, quam ut priusquam introuocarentur ad suffragium tribus, App.Claudii Praetoris adlatas ex Hetrurialiteras audirent,comitio abiit.Nec minore populi consentu ψ Senatus prouincia Hetruriae extra sorte Fabio decreta est. Ex hoe Liun loco cum ea quae diximus manifesta sunt,tum uero eX eo, quod dicit haec comitia habita suisse in comitio , necessario e ficitur non fuisse Ccnturiata comitia. Quia uero tribus intro-H uocatas dicit, consequitur non curiata etiam , sed Tributa fuisse comitia. Ego auteni illam exceptionem adieci, nisi concedente

collega,eo Q nil opus esset populum consuli, si collegae inter se

comparassent prouincias, ut sorte opus non essent. Vnae apud

Liuiu lib. 8 Dec. 3.ita scribitur: Nominatae consulibus prouin/ciae sunt. Sicilia Scipioni extra sortem concedente collega, quia sacrorum cura Pontificem max. in Italia retinebat,obtigit. Q Tuero de prouinciis comparare inter se liceret, ex iis intelligi potest, quae lib. 3. Dec. s. ita scribuntur. Principio insequentis anni I clim cosules noui de prouinciis retulissent, primo quoq; ikpore aut comparare eos inter se Italiam & Macedoniam , aut sortiri placuit. Et libro quinto: Moniti deinde Consules a patribus, ut ' quoniam alterum ex iis succedere c. Licinio, qui legatus nomi/natus erat in Galliam , oporteret primo quoque tempore prouincias aut compararent inter se,aut sortirentur. Postremis temo polibus,adeoq: aetate ciceronis hanc suisse rationem dccern edarum prouinciarii reperio. Consulares erant quaedam prouinciae, quaedam Praetoriae. Erant autem consulares , quae singulorum L anno tu Consulibus assignabantur , ct in quas missi magistratus Proconsules erant. Praetorii uero, quae singulorum annoru Pretioribus decernebantur,& in quas missi magistratus Propraetores erant Et quaqua sum inu issct uiri usust impeliu in prouincia , maior

180쪽

LIBER SECUNDI I. 83 maior lamen erat Proconsulum dignitas ψ Propraelo Q. Quod AUA inde apparet. ψ no modo maiorem exercitii, plures fasces habebant Proconsules,sed etiam reliqua omnia Consularia orna menta. Propraetores uero minorem exercitum habebant. & fasces pauciores,Praetorumq; tantum insignia prae se sere hant. In quas ergo prouincias cum imperio Consulari mittendo magi stratus Senatus decreuisset hae erat consularcs prouinciae. De hiis erat leX Sempronia a C Graccho Tr.pl. lata: cuius meminit Cice. pro domo sua iis uerbis Itane uero tu prouincias Consula εTes,quas C. Graccus qui unus maNime popularis suit, n5 modo Bnon abstulit a Senatus a Senatus, sed etiam ut necesse esset quotannis constitui per Senatum, decreta lege sanxit: eas lege Sem pronia per Senatum decretas rescidisti: extra ordinem uiae sorte nominatim dedisti .Ex iis autem,quae scribuntur in oratione de

prouinciis consularibus intelligi potest singulis annis duas prouincias decernedas suisse iis Cosulibus, si adhuc designa di essent. Quibus post designatis nominatae a Senatu prouinciae in sorte mittebatur.Verba Ciceronis haec sunt: Decernendae nobis sunt lege Sempronia duae .Et alio loco:Alter belli Gallici ratione ha Chei langitur officio boni Senatoris .Legem quam non putat, earuoque seruat Per finit enim successori diem. Qui mihi nihil uietur minus a dignitate disciplinat maiorum dissidere,cp ut qui Consul calendis lati habere prouinciam debet,iis ut eam despo

sam non deeretam uideatur. Fuerit toto in Consulatu siae pro/uincia,cui fuerit antequa designatus esset decreta prouincia. Sortietur an non m am & non sortiri absurdum est,& quod sortitussi,non habere. Proficiscetur paludatus quo quo peruenire an te certam diem non licebit. Ianuario,Februario, prouinciam no Dhabebit: calendis ei denique Martiis nascetur repente prouincia. Erat igitur iam inde post lege Semproniam ordinaria ratio de cernendi prouincias Consulares , ut ante comitia Cosulam, Se/. natus designandis Consulibus prouincias decerneret, quas dem- de sortiretur inter se. In quo a ueteri ratione,ut apparet, nihil aut paru discessum erat. Nam ct prius Senatus prouincias nomina. bal, quas dcinde sortiretur inter se Consules. Id tamen lege Sempronia diuersitatis adiectum est, quod ante desgnatos Consules id fieri oporteret lege Sempronia prius aut e post eos dcspnatos Eplurimum, saepe etiam post initium magistratum. fiebat: ut ex historia T.Livii constare potest.Deinde,prius ualibat communis

intercedendi Senatusconsului ratio:ita ut intercedentibus Tribur ia Μ 3 nis

SEARCH

MENU NAVIGATION