장음표시 사용
201쪽
Ω quies in eundem finem fiant, ubi adest dispositio,& impedimentum abest. Quare patet tota propositio. Haec itaque prima est ex legibus,juxta quas substantiam corpoream necessario agere demonstratum est prop. LXIV, eademque causa est constantis modi, quo mundi partes ordinem quaeque suum vindicant& ubi adest dispositio , cettera fiunt naturae opera .
Vires in diis corporibus secundum n tura: ideam constantes sunt, ac fa cundae; vires autem extrinsecus communicamac factitiae non se manent, sed pereunt .
Prima pars Iuculenthr pater ex superiore 3 cum enim lex ab idea corporibus indita, iisdem necessitatem motus, aut quietis inserat,concepta igitur in substantia corporea hqc ex hypothesi finis necessitas, tamdiu duraturae est,quamdiu hypothesis finis, tandiu videlicet perseuerabunt motus, & nisus omnes , in quos mundi partes, omniaque corpora venire Opus erat, ud constituere tui mundus hic, quandiu ipse duraturus est ; eademque ratione constans sem-Per est ordo, & modus operandi naturae, vel in ipsis
202쪽
xebus, quae oriuntur, & intereunt. Quamvis enim eaduca hujusmodi, ad quorum ideam certus ordo . motus necessarius est,quo tandem quoque dissoluu tur, hoc de nomine non permaneant,sed resolvantur in alia corpora, ex quibus coaluerunt, quaeque nothamplius obtemperant ideae mixta illius, quod composuerant, sed ad generalem tantummodo elemenis torum, partiumque mundi ideam sint comparata Constans nihilominus est,ac permanens ,& fecundam seminibus, & ovis eadem illa motus lex , ille idem ordo, illa eadem directio , donec in finem illum ventum sit, ut patet ς manifesta est igitur prima pars Secunda vero re ipsa manifestissima est; artifices enim nullam inferunt neceistatem , sed, aut necessitatibus
naturae utuntur, ut in automatis, aut opus quodlibet, motibus eStrinsecus materiae communicatis
perficiunt, quod proin dis nullas alias, postquam factum est, necessitates habet , quam naturales, ipsi
eidem materiae pridhm inditae; eademque de causa motus ipsi violenti nullatenus supra vim illatam cres. Cere, aut reviviscere possunt, ut revera reviviscunt motus gravium , acceleranturque ob naturalem vim graVitatis semper vigentem , eique superadditum exmdh perpetim acquisitum impetum semper naturalem, ideoque in ipso eodem corpore, in quo stecunitate naturae acquiritur, semper operantem, quRIatione motus iste acceleratus optime ostenditura Borello in duplicata ratione temporum; sed illi eX-trinsecus advenientes motus languent, e destruunturus Diuiti eo by Cooste
203쪽
χερ ut experientia notissimum est, ea ratione qua in pra- posset. exposuimus, seu denud non revivi scunt se
mel destructi, nisi nova extrinsecus movens adveniati causa; quamobrem patet omninb propositio. Hisi positis , ut opera naturalia, & necessitates, quae inde emergunt, motus,& quieris eX Drdine contemple , mur, Mundi totius corporei physica analysis in sum genera corporum, eX quibus constituitur, instituenda est.
DE MUNDI ANALYSIPHYSICA, SEU DE NA, TURA FLUIDI, AC FIRMI, HORUMQUE, PRIMO ELEMENTO.
Mundi structuram,& motum respicientes , cedi Taulam finalem , ut innuimus, necessaria in primis intuemur duo summa genera corporum, firma sciliis xet,ae fluida, ergo physicam analysim hujus institui turi, totiusiam Universi molem in haec duo summai genera dividimus. Et revera duplex hoc genus coris 1 porum simplici sensuum criterio natura exhibete, sed maxima tamen corporeaenaturae pars fluida esse videtur. Nam liquidissimus aether immensa caesorum spatia icnet, imnd planetarum eorpora, quae fluido i insident Caelo , nec non terra ipsa, quamvis magna
ex parte constent duris corporibus, magnam quoque liquidorum copiam comprehendunt, praeter-Y quam-
204쪽
quam quod naturas vario gradu , & ordine mixtis ex fluidis , durisque corporibus.ipsa tellus continet Mundo igitur corporeo sic diviso in duo summa genera corporum , fluida nimirum, ac firma,quibus procul dubio constat, severiore analysi procedendum est, horumque prima, vel primum si foribunum tantummodo sit ) elementum superest in quibetendum , sed ideas primum firmi , fluidique corporis,
explicare operae pretium est. P R o P O S I T I O LXo.
Proprietates, & attributa firmi, fluidi que corporiS exponere, unde utriuΩque ideam habeamus
Inter proprietates , & attributa , quibus firmum eorpus a fluido discernimus , primum , & sensui
quidem notissimum est resistentia. Nam firma , du-Taque corpora prementi vi, aut cuilibet in ipsorum Contactam nitenti corpori resistunt ue, contra vero fluida facilh cedunt prementi, aut in ipsorum contactum nitenti corpori. Haec autem est ratio, cusfluida sint maximh ad quossibet motus comparata . Secundum desumitur ex phaenomenis motus 3 nam durum corpuo moveri non potest, . quin vel totum
205쪽
eodem tempore de loeo in locum urgeatur, se
vata eadem partium positura,vel si moveatur circa fixum axem, vertantur ita partes ejusdem, ut velocitates ipsarum .snt distantiis ab axe immoto Proportionales, ut ex cap. s. constat 3 vel si ab hac lege declinent, aut scindantur ab aliis, id non sine magna violentia fiat.Contra in fluido non servant ut hae leges; potest enim una pars ipsius moveri, non mota alia, & facilli dividi , tum si moveatur totum sividum , iacith partium positura mutatur, & potestinaequali velocitatecteri, tametsi circa axem fixum non revolvatur: immd si forth ita circumvolvatur in vorticibus ipsis pretiata uelocitatum , & distantiarum ab axe proportio non servatur Tertium etiam elicitur ex ph nomenis figurg, in docet Aristoteles, nam firma, & dura corpora in .sua figura consistunteonstantes terminos tenent 3 fluida verci , nisi comhibeantur alienis finibus, proprios terminos Se fi-Εuras non retinent, sed aut vi gravitatis siquidem gravia sint aut alia extrinsecus accedente Ui,fluunt, mutantque figuram. Hqc sunt attributa quibus fiuidum corpus a firmo , & hoc .ab illo discriminatur omnibus equidem notissima ; etiam si quet alio sunt
fluidorum corporum proprietates, non omnibus
sui dis ex squo conveniunt, sed hetc huic, illi verbilia . Ita videmus aquam, & hujusmodi fluida gravia Qxplanari ad libellam horizontalem, flammam Verb Onica figura micare, ideoque discrimen hujusmodi
206쪽
172 non ex praeelsa quid itate, sed ex complexu aliarum causarum pendet. Hinc autem generales fluidi, firmi que corporis ideas habemus, quas Aristoteles tradidit , nam fluidum generatim dicitur id quod terminum facile admittens, proprio tamen non terminantur , Firmum autem a heseos ratione rQuod facile terminatum proprio termius , terminataragre alieno . Hae quippE Aristotelis definitiones fiuido , ac firmo generatim acceptis eoae petunt magis, quam humido, &sicco, ut optimb Gassendus adnotat, & suo loco manifestum fiet. PROPOSITIO LXXVI.
Durities in pura quiete non consistit
Nam durorum , firmorumve corporum idea sinae resistentia haberi non potest, ut ex antecedente ma
nifestum est , resistentia vere, ex sola, & praecisa quiete non est, ex propositione 4 3. manifestissima igituc est propositi O. PRO.
207쪽
Facile innotescit his postis naturam duritiei si eoncipiamus omnes dati alicuius corporis particulas vim exercere, seu niti in totius unitatem, si continuum corpus assumamus, Non enim designabiles quaelibet particulae corporis continui quod ex hypothesi unum est niti possunt in mutuum Contactum, quia hic supponit duo sese contingentia , sed continua tamen nisum exercere possunt in propriam unitatem, resistendo per hune divisioni. Nee refert, si hanc vim concipiamus ad instar nisus particularum in mutuum contactum , ut in aggregatis firmis contiguorum corporum, quae dura etiam diis euntur propter hune nisum . Praeterea vis haec necessarib exereetur in commune punctum, cujusmodi est in gravibus centrum gravitatis , alioquin firmitudo, consistentia, & unitas haberi non posset. Ideo, ut duritiei naturam percipiamus, in cor Pore continuo concipere fas est particulas omnes
designabiles, quasi reipsa distinctae essent, duplicivi pollere: altera, qua in se mutuo nitantur, alte-xa,qua nitantur in centrum commune totius continui . Quia vero aggregata ex contiguis particulis rosoluuntur in ea, quibus conflantur, corpuscula
208쪽
continua, de his nune solliciti sumus, ae de his
sermo est , cumquh in tantum ista corpuscula dura sint, inquantum resistunt divulsioni, consistun que in propria figura , ut ex definitione superius tradita, & ex communi notione manifestum est , in tantum autem divulsioni resistunt , inquantum nisu aliquo praedita sunt CX corollariis Prop. 3. . iam evidens est tutantum dura esse hujusmodi co puscula, inquantum isto ni is praedita sunt, qui necessario ad intra est, in totius videlicet unitatem,& in centrum commune, alioquin dissuentem potius ad extra, quam in se consistentem naturam effceret, ut re ipsa patet. Quamobrem in hoc sta est durities durorum corporum continuorum, quod eadem ratione durities corporum aggregatorum, ex Particulis re ipsa distinctis, & contiguis explicari potest. immo necessario dependet ex nisu in mutuum , Conin tactum, & in Commune centrum totius agregati ἔhae enim de causa divulsioni resistunt, & haec retactentia duritiem constituit, ut ex dictis manifestum
209쪽
Natura fluidi sita est in hoc, quod pamtes aut nulla, aut facile superabili vi,
ni tantur in totius unitatem, aut in mutuum contactum.
Hinc enim sequitur, figuram mutari, & ab invi-eem partes sejungi, & omnia uno verbo phamomo isna emergere, quibus ideam fluidi superius exposuimus, j-ta communem Omnium notionem, ut etiam sola antithesi duritiei mox explicatae manifesti
Ex his, quae inferius dicentur, constabit, nulis Iam quidem cohaesionis vim habere primumm fluidum, caetera ver 5 fluida vim habere cohaesionis faciis superabilem.
210쪽
Omne corpus necessario vel firmum, vel fluidum est.
Nam omne corpus vel ea vi praeditum est, qua resistit, suumque terminum retinet, vel none, alterutrum enim e X his negati vh oppositum necessh est, verum esse eX communi pronunciato I. metaphysico; sed in his negative oppositis duritiei, & fluiditatis
naturae consistunt, e X antecedentibus: omnia igitur corpora ad alterutram ex his naturis revocantur .
Inter firma corpora sunt etiam mollia ex fluidis, durisque nainris mixta si consistant; nec non intexfluida sunt quaedam, ut sanguis, lac, &similia, quae itidem ex duris ludisque naturis mixta sunt,quae I men cum non consistant, ad fluida revocantur. αα , n