장음표시 사용
241쪽
haberi debuit , ex hac autem hypothssi necessitas proposita emergit : scilichi necessh est, aggregata omnia solida pervia esse spirabilibus filuidis etiam secundi generis 3 idebque necesse est, perexiguis particulis ipsa constare, multoquh magis fluida omnia secunda generis. Quarh manifesta est propositio.
ln Synthesi telluris, Planetarum, &
astrorum omnium, Particulae omnes ad hujusmodi magnorum ori hium constructionem comparatae, necessario nituntur, aut seruntur,
nisi impeditae sint, in contactum ipsorum orbium meri versuS e Tum centra; haec autem Bla vis non sumit ad istorum Synth sim, sed alia insuper necessaria est, qua in mutuam cohaesi nem per alias multiplices di rectiones veniant.
Quod experientia e stat in partieuIis ais globum terrae peruuentibus, non per hanc solum,
242쪽
sed per neeessitates iam superius demonstratas e gnoicimus. Aqua ex. g. eademque ratione particulae, quibus ipsa constituitur, & similiter omnia ad hune globum spectantia, in ejusdem contactum nitunis tur, vel reipsa feruntur, nisi impeditae sin& ultro quidem, seu naturali Vi indita eX T 3 ,& 9 .,quq proin-dd vis per lineam rectam versus centrum determinatur; nam haec omnium brevissima, promptiusque, ac facilleis ad finem condueens, naturalis hujus directionis propria est , atque ex b orbesi necessariar Nequit enim sine hac vi consistentia globorum haberi, ut ex I8; eademque lex in corporibus ad alios globos pertinentibus necessarib viget ex hypothesi finis , dato quolibet Mundi Systemate, ut OS 64, 69, 3 ,& 98 , luculenter infertur eadem
penitus ratione , quar. manifesta est prima pars . Secunda verb non minus experientia, quam ratione perspicua est. Experientia quidem , nam videmus reipsa particulas durorum corporum terrae vim exercere per laterales , variasque alias directiones in mutuum contactum , & undequaque divulsioni resistere, ut in lapidibus , aliisque hujusmodi videre est . Ratione autem constat ex natura firmi per propositionem 78 , quippe in la-Pide V. g. non potest esse firmitas per hoc praecish tantum , quod particulae omnes' ipsius ad Centrum telluris tendant , sed necessarius est nisus omnium in mutuum contactum , &versus centrum proprium, qui nisus certὸ per
243쪽
Id uarias, & multiformes directiones' distinctas a di rectione versus centrum terrae , necessario exerceisti palam est , QuarE manifestissima est tota propci. suio
Hi motus & nisus ad secundam pertinent naturae vim, de qua propositione 9 . egymus, ut & aliae vires, quas identidem adnotabimus 3 reducuntur autem motus, & nissis propositionis hujus ad vim gravitatis,& cohaesionis,de quibus hic agendum est ;&quaenam ex his major sit in particulis insensibilibus, manifestum fiet propositione II 34
Caelum, & Planetae atmosphaeras suas cum tellurisgΙobo communicant.
Rata est propositio vel ipsis Agricolis, undh
. . Cali menses , O sidera serva r Frigida Saturni sese quo Stella recepter , Quos agnas cali Cyllemus erro in orbes. Et inferius i. . mae ut eretis possimus disee e signis, i hae , pluvisssque, 9 ventes stigora mereos:
244쪽
las, Pater satia quid menstrua Luna moueret, Ωαο AP o caderenι auso s.. η .inatu vero clariu , quam quod caelestis materiae beneficia terrenus globus perpetim accipiat P Et haec certh naturn leic nece stario ded Hur ex hypothesi finis; dato enim quolibet Mundi Syneismate, necesse est,re in ita se habere, ut mundi totius coalitus, consenses, conspiratio , & naturarum generatio Uigea . inlamobrem recte Aristoteles docuit . necessario Mundum hunc superioribus lationibus contiguum esse , ut omnis ipsius virhus indE
Inter fluida secundi generis unum subtile esse debuit, globulis minimis, d risque conrans omnia spamCui steblati, & Planetarum regiones me paus ; Mocii miniis ipsiuiter-rς penetralia permeans hoc autem
salom Calse dicatur , stu materia cris
Non enim eon nsus Muadi, & actio eorporum superiorum in haec inferiora dari posset, si tantum-
245쪽
anodb primum sui dum continumn interpositum fuisset per spatia illa penε immensa , quia fluidum
continuum, cedens .cuicumque vel minimae vi, .duris h e co roribus mserioribus mullum commonicare motum potuisset, ex so & ro pro. Quoni rinitaquh actio corporum Maelestium in hale inferiora, Niconsensus iste Mundi necessarius est ex superio ribus, debuit per rhaec quoque vastissima spatia meare, &xemeare hujusmodi caeleste fluidum uia quh ad terrae penetralia globulis tendissimis, d risque constans i tenutamis quidem , ut interstitia caeterorum permeare possent, duris autem, ut avis re , ac ximi serre valerent ex eadem A N Io pr ., sphaericantem 'finita praeditis, utpote quae sola admotus .vividissimos , actionesve hujusmodi aptista ima est. Patet igitur proposirio.
246쪽
Particulae,quae ad constituendum CςI ste fluidum superambiens atmoLphaeras omnium globorum comparatae sunt, naturali vi fieruntur in dia rectum a semidiametris omnium globorum usque ad locum conflu. Xus aetheris, Ceu purς hujus mat ' riae, nisi complexu aliarum Pa ticularum impediantur οῦ C-- gregatae vero cum homologis
particulisalia insuper instr eis sunt vi,qua in motus fluudo apte conflando neeeΩ, sarios veniant, ut ex. sequentiω . 3
Tametsi motus hujusmodi particularum Opp stus illi sit , quem propositiona Ioz.. Ostendimus,. ab eadem nihilominus necessitate pendet,ut ex secunda parte propositionis s8 perspicuum est; undd tota infertur propositio, eadem raεione ac illata est IOI.
247쪽
Duo genera motus posuit Aristoteles, rectum, &eircularem, Rectus est,& per lineam rectam , quem gravitatis, & levitatis appellat , Circularis verb, quo
eaelestia corpora circumaguntur In Orbem . Nos
vero ad synthesim Mundi cohaerenter dicimus duo
genera motus naturaliter conspirare, simplicem videlicet, atquli compositum. Simplen motus, aut ni issus ille dicator, qui per unam tantum directionem, eamque proinde rectam fit, quo nomine Venit nedum gravitas ,& levitas , verum etiam nisus duritiei, seu prima vis naturae superius exposita I motus autem compositus isse dieatur, qui per duas, vel plures directiones fit, quo nomine venit ne dum et rcularis motus, sed quicumque alius in natura deprehenditur, praeter simplicem. Ut autem percipiatur,qua ratione circularis motus compositus sit, eogita corpus, quod in gyrum movetur , eodem tempore per duas niti rectas directiones: altera verissus punctum aliquod immotum, altera vero per lineam primae huic directioni perpendicularem, atque utriusque nisus momenta esse aequalia. Cognostes illieb, hane vim compositam necessario parerem tum circularem ; nequit enim his positis mobile istud per lineam primae directioni suae perpem dicularem cieri, quin eodem tempore tantundhmp primam ipsam directionem eleatur, ideoque i
ne in describat non rectam quidem, & primae pe
248쪽
pendicularem, sed curvam, & circularem, vigenteni miram semper aequali momento Vis centripetae. ma fit, ut omnia, & singula puncta secundae directioms neeessarib parem servent ad punctum illud immotis m, quod centrum est, distantiam. Utrumque motum ti simplicem, & compos um in Synthesi. nedum totius Mundi , sed productorum quoquanaturalium , quae ex liquidis, & firmis constant. deprehendemus. Interea utrumque necessariti ipsi naturae inditum esse patet ex O , ost,& hundh antecedentis propositionis veritas luculenter infertur.
Ad fluidum caeleste constituendum necessarius est motus continuuSparticulis ipsius innatus, quo VLdelicet singulae & in contactus
aliarum veniant, & coni eius semper mutent,
oni m eaeleste fluidum omnium discretorum subtilissimum est,nihilque aliud proptere , dum in is ipso, seu ab aliis parti ijs discretum est , in sinulos proprios ad mittit, praeter primum elementum, quod illius partibus nὼlum communicare motum fluiditatis potest , ut potis nisus omnis, &actionis eSpem
249쪽
exsuperioribus; ergb caelestis fluidi particulis inna
tus esse debuit fluiditatis motus, qui Mi hoc neceia tarici consistit in distretis, quod continuo convitastus varient . sed constantes cohaesiones non haheant ex S I. Debent autem necessario aliae semper in contactum aliarum venise ex hypothesi, ut uidelicet unum constituant fluidum nullo alio corpore praeter quam primo elemento interceptum , ad quod videlinet conssandum natura sunt compara tae , atque haec est cohaesita guidorum, quae cum semper in motu sint, novas semper cohaesiones petunt.
Quoniam verb eaelesti materiae innatuo est fluiditatis motus, ne dum simplicibus , sed compositis motibus cieri apta nata est , ut ex praecedenti Scho
Particulae durae possunt denuo in m tum persectae fluxilitatis cogi, sive cum primo elemento confandi.
Vis enim, qua in sese nituntur, si vh prima vis natusae , in qua sita durities est, non est infinita, sed sub
250쪽
sis mensuram cadit , ut quaelibet naturae eorporeae vis, quemadmodum ex cap. de motu Constat, nee non ex propositionibus eap. primi, eS quibus perspicuum est, infinitam vim soli Deo Pompetere , eris glis major, & exuperans vis adveniat, potest ilIaminor vinci, ac destrui: si autem durae alicuius parriticulae resistentia vincatur, &destruatur, peribit
omninΛ durities, quam in illa consistere jam ostendiamus , & quod idem est hoc ipso in exactam fluxilitatem urgebitur illa particula , sive quod rursus idem )cum primo confundetur elemento, ut
demonstratum est. PROPOSITIO XCVII.
Durarum omnium particularum, pari mole constantium, fortissimae sunt, seu maxime resistentes, quae figuram Obtinent; minime vero, quae oblongae sunt, atque tenuissimae, seu in tenuissimas lamellas efformatae;
Caeterae autem pro crassitiei, ac tenuitatis rationibus magiS,minusve resistunt.