장음표시 사용
261쪽
Αd hoc enim prius comparatae sunt particulae durae
insensibiles, ut in formam, naturamque aliquam sensibilem coalescant, quam ut aliquem integrum Orbem, puta,globum terrestrem componant ex 98., e gli hac vi cohaesionis primum excellere debuerunt insensibiles particulae ex I3, quae proinde major esse debuit in his, quam gravitatis momentum, nam
si hoc minor esset, vel huic aequalis, aut in directionem gravium semper tenderet absquε ulla alia cohaesione, aut in aequilibrio posita quando praesertim directiones contrariae sunt, ut in exemplo guttae pendulae neqvh in hanc, neque in illam niteretur& omnino perverteretur. lex propositione 98 exposita, qua prius parva eX quibus magna conis
stant & partes quibus totum conflatur quam magna ipsa, & totum componi debet.
Io. Alphonius Borelli de mot. a gravit. penderi. Ostendit, non posse guttulas praefatas elevari supra aquae libellam a vi aeris compressiva ; quia si haec
esset vera hujuςphaenomeni causa, non posset con- tornare guttam Mercurii sque amplam,cum hic quater decies magis, quam aqua resistat. Videmus amen , non minores esse Mercurii guttulas, simili modo elevatas, quae ratio nostram postionem confirmat. Praeterea expertum est in Academia Me dicea elevari ad eandem altitudinem guttulas aquae
262쪽
in vacuo Τorri celliano, ut in aere denso, ac valis constipato, undε patet, hoc phaenomeon ab aeris vi compressiva non dependere . Clarum igitur est cum externa vi non fiant hae Particularum cohaesiones) necessarib ab innata vi fieri. Borellus autem post varias propositiones contendit phaenomenon explicare per machinulas involventeS aquae granula, & efficientes veluti linteum, aut sacculum ssed prosectb, quamvis & aliorum sententias refellat, & suam ingeniosF proferat, machinatas tamen ex tat non consentaneas naturae simplicitati, gratis quidem, & ab 'ud necessitate 3 non enim recthconcludit propositione io , hoc fieri non posse sponth necessitate quidem non absoluta , sed ex hypothesi finis , quam naturae inditam ab ejusdem authore jam demon stravimus ἀ
263쪽
Particulae insensibiles, quae naturaliter in cohaesione positae sunt, moleculas cujuslibet corporis naturalis constituentes, nituntur sponte in situm, in quo apte tum ipsis formandis, tum toti constituendo
ne dimotioni ab eodem situ pro vi naturali resu
Haec parithr propositio & experimentis, & neis tessitatibus jam expositis manifesta est. In primis enim ut prae satura phaenomenon guttae pendulae Praetereamus, in qua particulae insensibiles guttam sphaericam constituentes, non defluunt quidem ἐπ- discriminathae, sed eum petunt situm, in quo spha ricae ipsi guttae formandae apte congruant, & ab eo situ removeri pro viribus renuunt, ut ex antecedenti perspicuum est , Mereurii particulas eo situ sese invicem amplecti, in quo ad sensibiles globulos sormandos apte componi valeant. Sed &
264쪽
23 in fluidorum omnium secundi generis constructio. ne, inamb in Omni generatione, ut in filamentis plantarum, aut animalium, & in universa natur1 corporea veritatem hanc deprehendemus suo loco, simplicissimis hic exemplis contenti. Iam verb hujus rei naturalis necessitas patet e X 64, 69, & 3 juxta scholium propositionis Io 4, immo ex antecedente luculenter insertur , ut in scholio praefatae enim guttae aquae, aut Mercurii, quas naturali ,& indita vi formari ostendimus, nullatenus formari sic possunt , quin sponth moveantur particu lae in situm , in quo apth moleculis componendis , aptisque construendis interstitiis pro spiratione aetheris, totique demum sphaericae guttae constituendae congruant , eademque ratione di motioni ab eodem situ pro vi naturali resistant . Hae autem detecta vis in cohaesione fluidorum, obseria vatur etiam in solidis, ubi lono major est cohaesionis momentum, & debet in quibuscunque naturalibus compositionibus dari, utpoth ad legem sy theseos pertinens ob necessitatem iisdem propositionibus expositam,
265쪽
Vis cohaesionis fluidorum naturaliter nititur in utrumque motum, &simplicem, & composi
tum Manifesta est primum experientia propositio, deindh ex antecedente insertur. Cogita in primis globulum Mercurii AB C ex insensibilibus globulis conflatum , & in ipso considera primo seriem globulorum per diametrum A C distributorum , deinde seriem aliorum, qui per circumferentiam Α Β C disponuntur I iam re ipsa manifestum est, illorum cohetsicinem nisu in mutuum contactum fieri recta per directio
nem AC, C A, sed quod idem est per
smplicem motum, qui rectus dicitur; isto. rum verb non in directum, sed per lineam circularem distribui A B C,& palam est etiam dum, fluente Mercurio, sensibiles globuli sermantur insensibiles globulos,quibus
constant,per lineas ejusmodi naturali motu in cohaesonem aptam venire , ut ex scholio propositionis o Α, ac proinde vim cohaesionis naturaliter niti in .
266쪽
utrumque motum, ut proposuimus 3 rei autem hujus necessitas eX 64, 69, I 3, & ro , itemque ex aliis superius traditis pendet, ut ex antecedente.
Vis cohaesionis discretarum particu I rum fluidi cactestis cum quibuslibet
terrae particulis, cum quibus mixtum quodlibet naturale constituere aptae natae sunt, major est minmento levitatis.
Lueuienter insertur propositio ex xx 3, & 3 S eadem enim hic viget necessitas ibidem exposita di quidem tanta caelestis fluidi copia ideo comparata est, ut
naturarum omnium, quae terrenum Orbem com
Plent , ornantque, generationes haberentur 3 hae autem sine vi cohaesionis hujus fluidi cum aliis particulis haberi nequeunt, rursusque cohaesio haec fieri non potest , si levitatis momentum vim superet qua in cohaesionem niti debuerant, ut re ipsa Pς spicuum est . Scmis
267쪽
Haec vis cohaesionis particularum discretarum fluidi caelestis cum aliis ad globum hunc pertinentibus particulis, viget magis , vel minus, prout magis, vel minus miseentur, & intercipiuntur materiae caelestis particulae ; ubi Veso confert m hae eoacervantur, vis cohaesionis saltem durorum propria γsuperatur motu coacervatarum particularum exposito propositione Io4. & io 3.
Vis cohaesionis fluidarum particul rum, duro corpori producendo apte
appositarum, suma vis, qua ipta
particulae inter sese cohaerent, dum fluidum discretum constituunt, augetur, tanto quidem excessu, quanto resistentia particulaxum duri producti resistemtiam superat discreti fluidi ..
Evidens reipsa est propositio, & in primis conssac.
268쪽
experientia, tametsi enim aliqua vi cohaereant indie sese particulae fi ridum aqueum C. g. Componentes quae proinde occasionem dedit Borello excog tandi reticula ad instar lanuginis , quibus aquae granula involuerentur θ haec lamen vis adeo exigua est, ut facile ad Odiam partes divellantur ; contrχvero si eadem aquae granula plantulae v.g. natu raliter apponan Lur , pro ratione duritiei producti istius augetur cohaesionis vis a sed & videmus inspersione aquae ferrum in durum chalybem verti,& ex liquoribus arte chimica paratis apth cominmixtis dura corpora emergere, valdh resistentia. Iam vero haec veritas , reipsa constans, PendeteX II, & 76., nam si durities per vim cohaesio nis constituitur ex , & duritiem sequitur propo tione respondens resistentia , ex 6., necessario vis cohaesionis, dum durum corpus conficitur, tantum augetur, quantum ipsa resistentia.
269쪽
Vis, qua particulae solidorum in cohaesionem nituntur, viget, etiamsi1 fluida subtilia inter ipsas fluant, dummodo ipsorum impetus non sit illarum resistentia naturali major.
Nullum planh durum compositum est, cujus mea istus , nedum primum elementum , sed & caeleste fluidum,aliaque proindEspirabilia ipsi permixta permeent , ut ex superioribus infertur, & inferius etiam dicemus. Propterea,ut propositione CXI innuimus, cohaesio particularum, quibus consistentia corpora Constituuntur , ncm ubique, aut semper fit per pro-Nimum contactum absque ullo intermedio subtili fluido , haec tamen subtilia permeare possunt in majore, vel minore quantitate, majore item , vel minore impetu. Quod si ea tantum quantitate caelestis fluidi, aliorumque ipsi mixtorum spirabilium particulis intercipiantur particulae solidorum, ut ipsius fluidi caelestis impetus vi cohaesionis superetur,juxta propositionem x x6, ejus quoqub particulae incohaesionem nitentur, & hic nisus impetum fluxilitatis ipsorum globulorum caelestium necessario suffaminabit, moderabiturque, ut ex eadem II 6
270쪽
scholio. Iam verbs aded sufmminetur impetus ut
non superet vim , qua particulae solidorum in cohesionem tendentes remotioni a proprio stu res stunt palam cst e X propositio bus cap. I. de mo t. fore ut apta vis cohaesiqnis vigeat , etiamsi fluida subtilia anter iplas fluant , ut propositum fuerat . sic videmus in Cristallo, Adamante, caeterisque hujusmodi
pervia undequaque foramina insensibilia lumini meanti, remeantique aditu in ,,& e Xltum permittere, illaesa duritie, atquh in luper exemplum validae Vis,q ua coi pota in cohaesionem tendunt, non obstante intermedio aliquo corpore , habemus in magneticis, ubi videmus ferrum sequi motum sublectet magnetis, .etiamsi aliquod corpus interponatur.
Si corpora, vel particulae ipsorum in cohaesio inem aptae, aut nullum intercludant fluidum secundi generis , aut in quantitate Iam eXigua , ut ipsius fuidi interclus particulae, omni amisso motu , per ecth sohaereant sum comi nemibus, palam est, ii rum cohaesionem validissimam fore , utpoth cui pi null3 vis meantis , remeantisque fluidi obstet.
Quare integrum cohaesionis momentum viger, ubi particul se ad dura composita efformanda comparatae , in aptos contactus veniunt ad amussim , absque
ullo fuido secundi generis intermedio , sive istae particulae committantur per plana , sive per super-- - scies Diuitiaco by Cooste