장음표시 사용
71쪽
naturali, si istud ipsum, quod commune subiectum
dicimus utriusque matationis termini, sit pura potentia &non rever corpus, sivh integra substantia corporea existens actu praeter ipsos terminos qui substantiae corporeae pura sunt accidentia , ex VI.,& corollario 3 Quamobrem manifesta est propolitici
Si non permanet integra, Macta existens substantia corporea in Omni mutatione, remaneat pura potentia, ceu Commune subjectum, caetera vero penitus intereant,si hoc dici potest , quoniam haec pura , S praecisa Aristotelis potentia ex se non existit, ut in praecedenti scholio ad mentem Philosophi ostenis dimus, et inb, dum quid eorrumpitur, substantia
illa omnis existentiam amittit, remanente videlichi pura tantum potentia ex se non existente, destruiturque proindh omnin6, adeo uine divinitus quidem destrui magis possit. Communi enim notione ratum est e quidquid amittit existentiam, abire in nihilum , Immo si totum mundum Deus in nihilum redige inret, non minus remaneret pura, & praecisa potentia . quam percipimus ceci purum non ens actu fui ne an in te mundum tonditum, ae tametsi hanc objectivam Potentiam appellent nonnulli, hoc speciosam VO Labulum non variat conceptum purae, & prXcitae
72쪽
potentiae Aristinetis, ut ex eodem, Scholio & re ipsa patet ; Rursus siquid generaretur ex pura ista potentia, totum istud eadem ratione de non existente actu, seu quod idem est de nihilo ad existendum transi-xet, quemadmodum in principio conditus 1 Deo mundus.Hqc autem ab da proferre contra commune philosophorum effatum I ex mἷιlombil, in uibita xibit, despere potius, & naturales mulationes, naturamque ipsam tollere est, quam philosophari, manifesta est igitur propositio.
Si verum sit, quoslibet mutationis naturalis termμ nos substantiae corporeae pura esse accidentia, propositio est planE manifesta 3 nam indEsequitur,integram Permaneve temper,variatis terminis, in qualibet m ratione substantiam. Id autem, praeterquamquod ex.
superioribus patet, ae identidem perspicuum siet, ita etiam ostendi potest . Accipiantur duo quilibet naturalis mutationis termini , a quo, O ad quem A, & B .iaut terminus A sit, quem mobile subjectum D amittit ; B autem,quem acquirit,palam est, hosce duos ter
minos A , & B quidquid sint γ posse esse , & abesse
permanente subjecto D, quod etiamsi, amisso rurs s. termino B, acquirat alium C, nihilominus perstu semper , ceu commune subjectum omnis mutationis , , P
73쪽
patetrgitur jam existentiam ipsius D non dependere ab illis duobus terminis A, &B, sed hos illi caetero quin existenti accidere, ac propterea ipsum D. quod in mutatione ex A in B permanet, non esse puram potentiam superius explicatam, sed integram existentem substantiam , cui Caetera tanquam caduca competunt. Quare manifestissima est propo
Nulla forma corporea, & interitui o noxia , si praecise intelligatur, substantia est.
74쪽
Formae omneS, quae oriuntur, μ intereunt , purae affectiones, & habitudines sunt substantiae corporeae, partiumque ejus idoneae ad hanc, vel illam naturalem speciem corporis constituendam o
Prima pars patet ex praecedente, si enim substantiae non sunt , necessario superest , ut sint purae aia sectiones ; quidquid enim est, aut substantiae est, aut generatim ipsius substantiae affectio, &habitudo; nihil enim aliud excogitare possumus, quot ad al
terut m ex his, aut ad utrumque non reducatur : Formas authm corporeas& Interitui oti noxiasi hic tantum consideramus , nam In te illin
gentiae omnes, & anima immortalis aliud longe supereminens sunt, quam solius motus , & quietis principium , ut fiet manifestum. Itaquh secunda etiam pars perspicua est 3 nam, si omnes, qu moriuntur, & intereunt formae, purae affectioneS, aut habitudines sunt, ut ex praecedente jam concipimus, generatim eas esse debere, quae idoneae sint ad nane, vel illam speciem corporis apth constituendam Mqu-dem nomine harum habitudinum id ipsum Intelligimus,quo naturalis haec ,vel illa species corp' constituitur. PRO-
75쪽
Tota haec eadem doctrina testimoniis veterum philosophorum , & ipsius
Aristotelis consensu confirmatur.
Neminem hactenus inter philosophos veteres, aut tiam recentiores legi sexceptis iis, qui robusta voce sese Peripateticos dicunt alio sensu formas corporeas accipientem ; nam, ut taceam Leucippum, Democritum, & Epicurum, quorum sententiae fuse recentioribus expostae, atque illustratae sunt, Parmenides , ejusque discipuli ex igne, ae terra λ ex lucido , M obscuro ;ex calore , & frigore, & ipsorum temperie, quae nihil aliud est, quam habitudo , species omnes absolvi asserebant , Idemque in sua quoque hypothesi docuerunt Thales, Heraclitus, Ana agoras, Maximenes, Pherecides, Oenopides, Caeterique omnes h Laertio, Plutarco, Theophrasto, aliisque relati . Pytaghoras omnia harmonia constare ratus est 3 Empedocles, qui amicitia' conciliari elementa, lite disiungi asserint, formas, quae inte- unt,non esse absoluta entia clarε docuit, acriteTque eos, qui seeus opinanturm reprethendit. O stultos, neque enim siI In multum sapiens mens,, ZZ3 nascisperant res , qua nos ante fuerunt, μι simul interitum postsentire , exitumqησὶ,
76쪽
doctrinam re ipsa consentire , atquὲ proinde eommune esse effatum ex nibilonibu ως. , satis est, si Aristotelis, de quo ambigitur,consensum habeamus . Et sanEmihi dubium non est, tanti philosophi mentem
ab eo communi effato nuὲlatenus recedere, sed pra fatam revera doctrinam tradidisse ; inquit enim, motum non esse ad substantiam, sed tantiam ad tre a- theogorias qualitatem , quantataιem, o ub3. Praeterea ipff. memCrans Omnes modos, quihus res fi ri dicuntur, haec habet : Fiant autem, qna fiam Ampliciter.atia quidem transfigulatione, arsalaa ex are ab a mero Onesitione , κν qsta avrementantur, alia memsaburactione, αι ex lapide Mercurias, comps Oxe.autem alia, ut domussalia mero alterat sone, ut qua mersontarΡ- caudam marer m. Sed,ut Marius pateat,ipsum nomine
format corruptibilis, nil aliud Lellexiue quam harmoniam, & partium substantiae habitudinem , duos alios contextus afferre piae et nuper etiam a cutissimo Francisco Bayle adnotatos ruosa itaq; e rn sit Ibilisubar a. pb . tex. 28.) uno merbo id dicssur, ex q si, cum insit, aliquid H, ut ar flatua, ct argentam pbata isbora Nege 1 ia es forma, ct exemplor , θνα υμι
ita .qardem es rario , 7tque har geriera, ut barmoria dispasion, duo ad unam, O omniso numeros parto , quas Uant in ratione . Subditque inferius e Horum mero quaedam sunt, ut subinum, me luti partes , .st a dam, ut essentia , meluti totum , compositio , ct forma . Praeterea T. phys text. 26. constantissime so
nam vocat rationem essentiae, seu speciei, N ipsam
77쪽
consistere in ordine palam docet inquiens : Formae autem est unum, ut ordo , aut Musica,aur aliorum quid, piamclassis dicastur; & alibi formas , naturas , seu species dicit esse, ut, numeros , quae manifestam faciunt Aristotelis, mentem. Quid vero, quod 3. phf. 7. mervb . cap.8., & alibi toties inculcat : Formas non fieri , .sed compositum et omne , . quod fit, semper compositum esse, ac: nequh materiam fieri, nequbformam Θ Nonne sudad vertit Doctissimus Pastorini nonne, inquam, fieret , aut gigneretur ipsa formas ipsa esset ex genere suo substantia distincta a materia 3 Id autem asserere,ab Aristotelis sententia omnino recedere est. Quamobrem nedum testimoniis veterum , sed etiam ipsius Aristotelis consensu rata, est' propositio .
Subjectum permanens in omni ortu , ω interitu naturali semper acti-'Um principium inditum habet. .
N im prinei pium activum est ipsa substantia corporea,prout actu existens, quae agere apta est hac, vel illa ratione,prout determinatur ad motum; vel quietem' ex X. manifestum est enim omnem actionem Corpoream' per motum, vel quietem haberi substantia, Vero corporea non potestate quidhm tantum,
78쪽
ssed actu existens permanet in omni mutatione rara m
Hoc principium activum motus, & quietis quod
nomine substantiae actu existentis , intelligo. nil vetat appellare formam corpoream,seu Iormam corporis generalem , nam haec fuit antiqua Stoico tum opinio, quam secutus est etiam Pericles, teste Simplicio , & hanc sententiam illustravit Avicennas, ratus ex forma illa , & materia prima constitui corpus in cathegoria substantiae, formamque istam esse matersae coaevam,ortuu& interitus expertem,a formis spe- .cificis re ipsa distinctam. Nec obstat, quod obtrudunt alii, non esse admittendam hanc formam , qui1 non est principium motus, & quietis; est enim revera ipsum principium activum motus , & quietis divinitos ereatum , & innatum materiae , per quod constituitur actu corpus mobile, tametsi nondum 1 formis specificis determinatum intelligatur. II.
PRINCIPIA PHTSICA . 3od attinet ad principia physica, quibus quodlibet naturae productum constituitur,omnem obscuritatem declinaturus, duo statuenda censui, Corp*s , O ideam; nomine Corporis assumens non praeeliam
79쪽
4squidhm potentiam passivam tantum , de qua egimus. capite superiori, sed substantiam ipsam integram, &extensam in longum,latum , & profundum terminis descriptam mutabilibus, quae, sic praecisa , una est in universa natura corporea, ceu commune subjectum physicum , ut ex dictri manifestum est; Ideae autem nomine rationem intelligens, qua determinatur cordius in hac, vel illa specie naturali ; non enim divinas etiam suppositas imperscrutabiles ideas, unddnaturalium specierum perfectiones, rationesque dependent,hoc nomine tantumintelligo , sed quod est generale Physiologis institutum considerandas generatim accipio naturales persectiones, sive naturalium specierum rationes ad exemplas Idearum illarum fetiactas; neque has equidem sic appello amore novitatis, sed ut clarius in pura natura corporea distinguantur is substantiali subjecto, sermae, tum ut ideae nomine comprehendantur non purae tantum formae Corporeae, quae oriuntur, & intereunt,quaeque a natura purh corporea resultant, 'sed incorporeae substantiae cogitantes, quas ideas separatas nil vetat dicere cum Platonicis, atquE immortalis etiam Mens, quz reve δε est alia substantia cogitans, apta nata simul eum Corpore hominem constituere naturae decus, atque nexum admirabilem, utriusque naturae, corporeae sci-.licht,atquὶ spiritualis partietipem, liberamque causam suarum actionum supra vires corporeae ipsius naturae Quod vero spectat ad ideas, quibus naturae omneSPurEcosporeae constituuntur, sit praecish a substanti a
80쪽
46 corporis cons de rentur,nil aliud sunt,quam organicae partium cohaesiones,disposuionesque hac, vel illa ratione principium motus ,& quietis determinantes, quibus positis necessario resultata piam Quod qaiderat esse, ut Aristoteles loquitur, nimirum substantia ipsa corporea jam est actu principium hujus, vel illius.
speciei motus . . PROPOSITIO XIX.
Alterationem,ortum,&interimmunius cujusque rei naturalis generatim
eXponere. His positis, quid alterationis.& generationis, homine: intelligendum veniat , generatim est inquirendum 3 nam elarior. hujusce rei cognitio ex iis etiam, . quae deineeps in toto hoc libro scribentur elici poterit . Alteratis sauὸ es inquit Aristoteles 3 quando sensebile subjectum permanens
in suis mutatur assectibus , qui aut contrarii, asyinter contrarior mediis sani sest eouas idem permanent , me i sim modo sanam, modo agrum es, atqης sy,quamquam idem aliar terer, atque rotundum.es, alias απκli speciem prUefert.Atqui cum ιοι--utaturmose .