장음표시 사용
361쪽
sPECI M. DOCT. THEOL. Pars IV C p.ra. s. r. 3ia
PRIMO. Haec Propositio est Articulus i 2. ex illis 16. quos damnavit F cultas Thcologica Lovaniensis die q. Maji 16ς T. Ioannes Sinnichius unus ex illis Censoribus in Saule exrege lib. I .cap. 1 36.6.4 2.pag. 27. col. 2. Articulum attribuit Stephau Baunii in sumn a peceat. pag. 3C7. 3o8. Praeiverat Anonymus Auctor libelli infamis Theologie Morale des Ieskites , magis accuratus in describendis verbis saviiii.quam fuerunt hi Doctores, qui ex illo saunii loco oceasonem arripuerunt fabricandi Articulum. Audiendus ergo Guillelmus is Maiie in statera Saulis Gregis sect. 3 . cap. I s. s. i. pag. 83. ,, Articulus est universalis de quocumque inducente. Indueere autem ut
, , D. Thomas explieat 2.2. q.62. a.7. est morere praecipiendo, consulendo oec. Baunius, , autem isto loco hoe unum assismat, non obligari ad restitutionem , qui pre- cibus induxit, nullam imponendo obligationem praeeipiendo, eomminando,, c. ponitque eum , qui rogatur, ut male faciat, suasolius voluntate male , , facere &c. SECUNDO. Postulamus vel unum nominari e Belgis Audiorem Propositionis , quam in libello supplici profitentur, excitasse in Belgio Contentiones, acerbitates , scandala. Ne quidem assignabunt cui placuerit propositio sic restricta uti eam restrinxit Baunius.
PROPost Tio TERTIA Neque restituendum quod pro iniqua sententia, neque quod pro iniqua occisione acceptum est. .
PRIMO. Agendo de obligatione restituendi opere iam patrato, satis passim illam negant in Belgio Theologi spectato jure naturae. Restituendum esse, silex positiva praeeipiat, nemo potest dubitare : an vero id generaliter praecipiat lex positiva altereatio est, gravibus Auctoribus, ut periti norunt, id negantibus eum Nararro in sum. His .eap. 17 n. 33. signanter retractante , quae his contraria olim scripserat. De lege positiva minus hic laborant nostri Doctores, si Collegae Sinnubio assentiuntur, cujus argumenta in Mille exrege lib. I. cap. IO9. 9. 4 Io. eo fere tendunt ut jure naturae sit obligatio restituendi accepta pro sentientia injusta. Statuat ergo Lector, an fuerit operae pretium a Lovaniensibus Doctoribus
instituta legatione doceri Sanctam Sedem de hac doctrina a quibusdam Theologis in Belgio tradita. Cert. F min. Cardinalis de Lugo disp. i8. de justitia 2
iure see 3. n. s . dominam appellavit communem Theologorum sentenIiam attento jure natura. Plus etiam Petrus de Ledema in sum. to m. a. tract. 8. de μ'. commui.
cap. t i. eum dixisset sistendo in solo jure naturali, & divino , luerum ex opera mala non esse restituendum inter alia exempla ponens lucrum ex sentemia judicis
362쪽
3sa SPECI M. DOCTR. THEOL. Pars IV. Cap. IX. s. L
di eis injusta hete subdit: hanc conclusionem docent OMNES DISCIPULI S. OOMAE. Hac conclusio EST CERTISSIMA.SECUNDO. Si hos Doctores offenderit generalis assertio non restringens ad obligationem ex jure naturae, ae nequidem excipiens pretia Simonia ea , de si quae alia lex speetalis exceperit, ipli viderint undὸ acceperint assertionem tam generalem e nos infra assignabimus Lovanienses Doctores , & quidem ex
his ipsis, qui hoe tempore expostulant apud Sanctam Sedem , a quibus illam
Decimen modestia Doctorum o Academicorum LMvaniensium in praesenti
g. qt O. pag.6 2. relata sententia THOMAS TAM BURINI l. 7. c 3. negantis
obligationem restituendi aceepta pro lententia injusta jam lata excipe semper nisi leges irritaverint pactum, seu permisitonem, ut eavet ibi n. 19. Speeimen dedit
modestiae limul & peritiae his verbis. Ecce repertus est probabilitatum patronus, qui, tametsi injusta sententia prolationem improber, pecunia ramen pro ea reιeptionem isstificat , o recipientem cum heredibus ab obligatione restituendi liberat . . . Ascioli, probatio fatu ostendit, Aserti nem recti me a Senonensi uisse censura tam , non modo ut FALSU , ct AFS DAM , quod quisque vel mediocriter sapiens ipso flatim auditu , vel uritu perspicit; sed insuper PERNICIOSA M. Agit de probatione . qua ostenderat I mburinus, nihil licere accipere pro sententia justa,quia haec debetur clienti. FACULTA O THEOLOGICA Lovaniensis Anno i 63 3. cum legisset in summa glephani Baunii ultimum turtum minutum , quo completur damnum grave , non esse peccatum mortale ; vel eum legisset in libello infami Fa nium in sua summa docere , non teneri quempiam sub poena petrati mortalis rest tuere , quod ablatum est per parva Iuria o c. quod nusquam ille asse tat , Artieulum solemniter condemnavit, ut in praxi non tolli=andum, o merii. prohibendum a siuperioribus atqui haec illi ad invidiam Baianii ut corastat ex S. superiori, atqui certum est propositionein ad Baunium non pertinere. Eadem Faeultas occasione haud absimili Propositionem secundam condemnare non dubitavit ut apιrte falsim ct recept imis justitia regulis contrari m- videat Lector quae ad Propolitioncm ipsam adnotavimus de doctrina Faunii, quae etsi nobis haud probetur, odiosa est tamen libertas ista pauculorum DO ctorum in serendis Censuris. Poetas Lovanientes audiamus. Tertiam praecipue Propositionem ex re eensitis
363쪽
eensitis s. superiore ornandam carminibus sumpserunt nuper. Libemus unum. Pium est, quod sese offert primum. Credo equidem Pilate, tuam si ruisius IES Iudicium subeat; non tot precibus e ministe, Non urgenda foret tot condemnatio perbis. Nesiit indoctus, quanti sententia rendi
In)ψὸ prolata queati quam fertilis auri, chrisi causa foreti si mens bene docta fuisset. . Ol quantum argenti poterat Pilatus ct auri Uin pondus constare sbil Iudaica turba,
Nil tanto clamore opus est, proponite nummos Flectetur Iudex: nam si jactura Pilatum Movit amicilia , lucri spes tanta morebit.
Alia hujus generis non pauca dederunt,quibus plauditur Lovanii.
Doctrinam Lovaniensitam Doctorum de restitutione, ut reprobatam a Lovaniensi Schola Sanctae Sedi repraesentarunt Doctores Lovanienses.
IOANNES IVIGGERS S. T. D. Lovaniensis a. a. q. 32. a.7. n. s'. sic docuit. Tertio dicit D. Thomas quadam esse illicite acquisita , non quod eorum appre εισο cir intentio si in se illicita,sed quia per modum , sive causam illicitam acquirun rur ; sic illiι ite acquisitum est, quod mulier accipit propte= prostitutionem sui corporis, qua potest qu dem licite illud accipere post actum, etinere Eadem est ratio de illis qua quis accipit, ut aliud turpe facinus perpetra Ha UT ALIUM OCCIDAT: σδε hu docer D. THOMAS posse quoque feri eleemo ' M.ADRIZNVS S. T. Doctor Lovaniensis in q. Tract. de restitui. pag. 6 .col. I. ct a. idem docet de turpi quaestu foeminae cujuslibet, idque hoe fundamento ;Quia nihil tenet de alieno nuito Domino: quae ratio multo latius patet. IO ANNES ipse SINNICHIVS S. T. Doctor Lovamentis de quidem in suo
Saule exrcge l. s.c. sa. s. I9 I. pag. I 7.eol. 2. non sibi constabit, quin fateatur, non esse ex vatura rei obligationem restituendi accepta ob sententiam, aut occisionem injustam : sie enim docet.
Impetrata cillieita eopula praestandum erit quod fuerat promissum: Etenim, ut ait Cor ARRUVIAS datis pecunia meritiici promissa uin ea fit post actum νς-nerum ala non est id actuijustitia a nullo ritis imperatus.
364쪽
3, SPECI M. DOCTR. THEOL. Pars IV. p. v. s. 3.
Sententia est eadem Lovaniensis Doctoris IOANNIS SEETS in Decal. prce.
Quod vero opus meretricium non puniatur legibus humanis, puniaturvero occiso aut sententia injusta nihil differentiae adferre potest, quae pertineat ad obligationem restituendi ex jure nai urae, pro qua in eodem Saule exige pugnat Sinnichivi Tamburinum cxagitans.Vide dicta f. i. GODSCALCUS ROSEMO HS S.T. Doctor Lovaniensis in Confessonali Tit. receptum ex adulterio σέ. pag.ina .col. 2. De pretio operis turpis , quod legibus punitur. sic docet. ADULT s, vel fornicaria recipiens ratione operis libidinosi munera ab eo, qui habet Iacultateo donandi non tenetur ea restituere. Rursus , illicite acquisitum pag. irs. col. I . Quia tamen a quiritur dominium ex illa meretricio, VEL ALIO TURPI QV Es- TU, modo injustitia non committatur nam talia injuste recepta tenentur restituere. Secus de his qua solum turpiter recipiunt pro actu turpi. GERARDVS VAN IVERM S.T. Doctor ex illis unus, qui hoc tempore legationem instituerunt ad Sanctam Sedem,die G. Martii I 664. hane assertionem
Acceptum ob maleficium perpetrandum, vere persecto, non est renituendum ; verbi gratia ob pi)jurium. adulterium, aut homicidium. His simili . propugnavit Doctoridem Lovanti die so . Maji i 613. Thesi i. die V. Novembris I 63 9 Thesi 4. ubi
paucis absoluit: Pretium operis turpis patriai non est restituendum. ANDREAS L/VRENT S.T. Docior alter ex illis quorum nomine hoc tempore expostulatur apud S. Sedem, Lovanti die ii. Februarii 166 i. Thesi 4. Acceptum ob causam tu)pem V. G. pro meretricio opere patrato non debet restitui, SICUT NEC PRO PECCATIS CONTRA IUSTITIAM COMMISSIS , dummodo damnum injuriose illarum resarciatur.
LIBERTUS FROMONDVS S. T. Doctor Lovanti die s. Februarii i6 o. Thesi 4. . Nec jure natura, nec jure positira communi probabiliter vetitum est retinere pretium datum pro vere turpi. Imo peccato jam patrata est actur justitia pretium pacta constitutum solvere.
365쪽
sPECIM. DOCTR. THEOL. Pars IV. Cap. X. S. I. 3ss
t i doctrinam de usura. quam ut laxitatem Tbiologorum in Belgio repraefiniarunt S.Seri Doctores Lo anienses.
PB OPosiτio PRiMΑ. Contractus Moliatra licitus est etiam respectu ejusdem per nae, & cum contractu retrovenditionis praevio inito cum intentione lucri.
PRIMO. Haec propositio est articulus i . ex illis 26. quos die . Maii 'Isy . damnarunt Lovanienses Doctores. Ioannes Sinnichius ex illis Censoribus unus in Satile exrege l. i. e. i 16. g. 4 3. pag. s 3 o. eol. I. Articulum tribuit Illust. Ioanni Caramueli S. T. D. Lovaniensi, lib. 2.Theol. mor. n.8 6. Quare dubitari non potest quin loeus ille Caramuelis oeeasio fuerit articulum concipiendi absolutum , ut censurae esset idoneus. At verb auctor loco citato cum proposuisset easum εἶ Rationem, inquit, ob quam ille iniri contractus nequeat, quar mlls. DIANA non dedit, nec Ego invenio , tametsi accurate quaesierim. Tum postea re exemplo illustrata ite persit: Sane durus contractus; Amine tamen probabilibus sundamentis innitens. Tum denique : Lector bene examinet: nam timide haec scribo. SECUNDO. Si haec dicenda est doctrina Theologorum in Belgio quia illi uteumque favet Illust. ramulet, praecipue dieenda est doctrina Lovaniensium Doctorum ex quorum numero est Auctor ille. Postulamus, ut nominent ex suis Adversariis vel unum , qui doctrinam illam tradiderit: Tum vero nequὸ ostenderint, ex illa quaestione ortas esse in Belgio Contentiones, acerbitates, scandala, quod profiteatur in libello supplici.
PROPOSITIO SECuNDA. Cum numerata pecunia pretim
sor sit numeranda, & nullus sit,qui non majoris faciat pecuniam praesentem, quam futuram, potest creditor dii quid ultra Brtem a mutuatario exigere, eo titulo ab usura
366쪽
SPECIM. DOCT. THEOL. Pars IV. Cap. X. s. I. PRIMO. Huie Propostioni concipiendae oecasionem rapuerunt hi Doct res ex Theol. Morali Illust. Ioannis Caramuelis num .799. 8oo. ut patebit locum adeunti: Neque dubitavit huic Ad chori doctrinam ipsam adscribere Ioannes Sinnuhius in Saule Exr. l. i. e. I I 6. 9.q43. pag. 33O. col. I. Sed vero Caramuel loco et t. plus non destnit absolute quam ex illorum doctrina, qui censent numeratam pecuniam esse pretiosiorem,quam pecuniam numerandam spro qua doctrinacitat eos omnes, qui eensent licere minoris emere chirographum debitoris, quam iit ipsum debitum esse consequens, licere mutuatori illo titulo aliquid accipere ultra sortem : addit tamen quiddam, quo videtur saltem favere priori doctrinae SECUNDO. Doctrina , quam eontinet propositio, est inaudita in Belgio. Si tamen Theologis in Belgio adscribenda est , adscribi debet Lovaniensibus Doctoribus. Vide quae adnotavimus secundo loco ad propositionem proxime
PRoposiΤ1O TERTi A. Usura non est dum ultra sortem
aliquid exigitur tamquam ex benevolentia, & gratitudine debitum, sed solum si exigatur, tamquam ex justitia de
ADNOTATio MARGINA LI s. An istud non ideatur lac tempore occasionem dare inuras pulsandi s
Haee propositio est articulus is . ex illis as. quos Facultas Theologica Lo. vaniensis solemni censura notavit die q. Maji i 617. Ioannes Sinnichius unus ex illis Censoribus in Saule exr. l. i. c. ii 6. ,.qΑ . pag. IO. col. I. ostentans hunc articulum non habuit in promptu Auctorem,cui adscriberet, nisi generali eonvi-eio Novos laxones,qui exorbitant, mutuatores palpant. Patrouos doctrinae assignabimus infra; atque in his ipsum IO sNNEM SINNICHIVM. g.
Specimen Modestiae Doctorum o Academicorum Lovaniensium in praesenti Materia de usuia.
N X tabat aliquid in Theologia Morali Illust. ramuelis, quod utcumque sa- vere videbatur contractui Mobaira . cum onere retro vendendi. Fabricata igitur est Assertio absoluta , quam eontinet Prima Propositio , idonea huic Censurae Lovaniensi die 4. Maji 16s7. Falsa est o palliatira usurarum, prasertim cum emptori imponitur enus reνendendi ; uti in assertione. FACI -
367쪽
paci L S THEOLOGICA Lovaniensis solemni Censura notavit propositionem tertiam, de tamen judicasse videtur pu positionem esse veram. Etenim Propolitio est haec : Vsiura non est, dum ultra sortem aliquid exigitur tamquam extineratinita, ct gratitudine debitum , sed solism h exigatur tamquam ex justitia debiarum. Centura vero; Hac assertio periculosa est, a se triens ad excusandum ct palliandum usuras de jille prasiumptas. Non putarunt hi Doctores amertionem esse fallani r alioqui enim neque periculosam vocassent, neque idoneam ad passian dum usuras , sed per se noxiam de approbatoriam usurarum. IOANNES quidem SINNICHIVS, unus illorum Censorum suo privatim iudicio censuram concepit severiorem in Saule r. l. I. c. II 6. S. 4 3. pag. ero eol. I. ubi siescribit ruuemadmodum itaque pradicti errones ita novi nostri laxones nequaquam negare audent usuram esse illicitam, sed in eo exorbitant, ct mutuatores palpant, quod quasdam mutuandi praxes revera usiurarias ngent esse tales. Mox subdit exempli loco articulum, quem cum lua censura descripsimus modo. Interludant Poeta: Lovanienses: ALIMGNVS de IVBANVS hoc est LAIM NVS de B AVNIVS
Aly. Amice amico mutua. Iub. Indolem tuam Scio liberalem, quod petis, lubens dabo.
Aly. Miserum beasti l quid supra fortem exigis
Iub. Egon,ab amico quid supra sortem exigam rNec ab inimicis hoc licet: gratis dabo Quod postulasti ; sponte ic tua satis Novi beneficum. Aly. Non ero canu ; at agemam tibιralem me puta Iub. atis scis Nihil daturum te minus, quam quod solita faeneranti percipi: scias tamen Nil petere me νi mutui hoc lucrum execror . , - Aly. Nihil timendum est, quod dabo, gratu dabo.
SELSIVS & RISEBaco hoc est . . LESSIVS de LSCOBAR ira Sel. Ab indigenti mutuum, precor date Ris. Ni nominasses mutuum, Iorsan darem.
368쪽
Sel. Capio; facest mutuum, jares modo. Ris Equidem 1uvabo; sid ante protestor tamen,
Si nominetur mutuum ; licite placet Contrahere tecum. Sel. Contraham, fac ut libet. rRis. Placetne nummis ire mercaIum meis lsel .PIacet: Age,sed qua Iege. Ri pars media lacri '. Mihi cedet, altera tibi Sel. Discilis mMMHic contrahendi est, quaso pro incerto luιro lDeposce certum Ris. Serviam, dum vis, tibi; Sortem asseres ct quinque pro centum dabu. Sel. Contractus aquus, licitus ct honestus placet.
Facessant multa hujas generis z hunc gustum Poetis Romanis praebuisse sit satis.
Doctrinam Lovaniensium Doctorum δε usiura. ut rurobatam a Schola Lova. niensi, Sancta Sedi repraesentarunt Dodiores Lovaniensies. IO ANNES ipse SINNICHIVS S.T. Doctor Lovaniensis unus ex Censoribus
Propositionis Tertiae, usura non est , dum ultra sertem aliquid exigitur tamquam ex benepotentia, ct gratitudine debitum G. cujus Auctores in suo, ille Exr. appellandos putavit novos nostras laxones, qui mutuatores palpent dec. ut vidimus f. superiori; hie Doctor idem Lovanti die as. Januarii I 6s8. hoe est , quatuor ante annis, quam edidit suum Saulcm, palam propugnaverat assertionem hane.
Vsurarium est ex justitia obligare mutuatarium, ut ocium saeculare, aut beneficium Ecclesii icum sibi, vel s2is conserat: secus dicendum , si solam requirat , ut praedictasbi ex benevolentia praestenim Hie notet Lector, etiam judicio Sinnichil in Saule Exr. I. I.e. II 6., 4ψ3. pag. F29. col. 2. usuram non solum esse in pecunia , sed etiam in quolibet alio, si plus quam dedisti, expectas aeeipere. GERARDVS VAN IVERM S. T. Doctor unus ex iisdem Censoribus simulque ex illis, quorum nomine hoc tempore expostulatur apud S. Sedem Lov nii die i3. Decembris Io si. Thesi 3. In labem illius susurae incidit mutuator, qui mutuaturium lege justitia obligat , ut
ei paenam debitam sania aut bonoris 1estitutionem remittat, ut necessaria in ejus oscina emat, aut ei beneficium conferat : non ν 1ὸ, si eum obliget βolism obligatione amicitia. Doctor idem Lovanti die Io. Decembris i 66 i. Thesi I. Non est usiurariu'n ex mutua otiare amicitiam, imὸ nec pactum de exhibendis exter
nis amisitis signis inire, neque etiam ex his lucrum principaliter intendere. GI ILIEL
369쪽
s p E C I M. DOCTR. . THEOL Pars IV. cap. X. s. 3. 7 est GVILIELMUS AB ANGELIS S. T. Doctor Lovanti die as. August. Is o Thesi a.
ea lege, ut tibi mutuaturiin rem uiuer, si ipsi illud non magis incommodet quam tibi, ut poena debita fama bonorisve restitutionem condonet , escium vel beneficium conserat, ruam esciηam frequentet, aut simile quid praestet , satro quod stalage gratitudinis eum Utingas: alias legem justitia siuper imponendo u laram non eν des . sine culpa inura mutum cum obligatione justitia reddendi mutuum cum mutuatarius definet tuam vicinam frequentare.
IACOBUS PONTANVS S. T. Doctor & ipse unus ex illis Censoribus Lova nil die is . Iunii r649. The si I. Illicite quoque mutura si obligas pacto justitia, ut justum vindictam vel satisfactis-nem alter tibi condonet; sicus pacto amicitia. ANONIMVS S. T. Doctor Lovanti die as. Septembris Tissi. Thesi a. Vsura labem non contrahes s mutues,ui, cum opportunum fuerit mutuatarius tibi r mutuet, tuam oscinam frequentet molendino molat vel quid simile praestet: salvo tamen quod sola gratitudinis lege eum ad hoc ast ingas , si enim cirilem obligationem supera
His similes Assertiones oeeurrunt a Lovaniensibus Doctoribus defensae Lovanti die A. Maii 1639. die a1. Septembris I 63 i. die I 8. Septembris 16q2. die is . Octobris I 66r. IOANNES MAIDERVS S. T. D. Lovaniensis Tract. s. de Iustit. cap.
. Si mutues ea lege ut statim tibi conferat mutuatarius beneficium Ecclesiasticum , etiamsi beneficii emolumenta sint minora oneribus, et is fimoniacus , NON TAMEN VS RARIVS .... si tamen dicas, te mutuum dare, non ut pietium beneficii Ecclesiastici ; sed in hac ratione provoces amicitiam Collatoris, aut ut e ratiam prastes, quam nolis prolare, nis alter statim grat cetur conferendo Beneficium , probabile est , nec suram , nufimoniam fore. . Ex his ergo statuet sapiens Lector , quam procul absint hi Doctores ab ea doctri , quam solemni eensura a sua facultate notatam repraesentant hoc tempore S. Sedi Lovanienses Doctores.
370쪽
De Detractione. P RoposiTio P RiMA. Quidni non nisi veniale sit detrahentis auctoritatem magnam sibi noxiam falso crimine elidere 3
PRIMO. Hanc Propositionem ait gravis auctor LUDOVICUS MONTALIDUS Epist. is .pag. 392. Lovanti defensam esse a quodam Professore Iesu ita anno 164s. quod postea suo testimonio eonfirmavit Ioannes Sinnichius in Saule Eaeret. l. I c. I 2o. S. S T. pag. Π6. col. 3. Quare credamus rem ita se habere. Lovanti igitur anno 164s.de tensa est a quodam Professore illa interrogatio, quidni &e. qua postulavit ille doceri causam, cur id sit majus peceatum,quam veniale, sive e ut id sit eontra justitiam, de non merum mendacium. Quinam deinde secuti sunt Professorem illum ' in quibus libris, thesibusve usque ad hunc diem p Hoecertum est, doctrinam ipsam nullius esse nominis in Belgio, neque ullas ex ea
inter nos extitisse contentiones, acerbitates &e.
P RoposiTio sECuNDA. Probabile est non peccare mortaliter, qui imponit falsum crimen alicui,ut suam justitiam& honorem defendat, &, si hoc non sit probabile, vix ulla erit opinio probabilis in Theologia.
PRIMO. Haee propositio es articulus 3. ex illis a G. quas solemniter eondemnavit Facultas Theologica Lovaniensis die A. Maji i 6s7. Porro occasio fabricandi articulum arrepta est ex Theologia sundamentali Illa st. Caramuelis n. 1 88. edit .lugd. I 61 . vel saltem ex infamibus Epistoli, Ludovici Montaliii. qui Epist. Is . pag. 394. Caramuelem facit auctorem doctrinae, afferendo ejus verba sere eadem, quibus concepta est propoluto quam tractamus ; sed verba sunt obiicientis sibi Caramuelis contra suam Astertionem, ut patebit locum adeunti. Si alia docuit alibi, illa retractavit loco citato. Audiat ut vero censura Lovaniensium Doctorum , qua Propositionem secundam notarunt die 4. Maji i 6s7. Haec ipsa. Ne umbram quide praesert probabilitatis sed cinnutu complet temeritatis, statiosam calumniatoribus o impostoribus porta aperiens. De modestia hujus Censurae iudicent sapientes: