Catechismi qvæstiones concinnatæ, per Nicolavm Hemmingivm

91쪽

Pondere et Mensura Numeratione. 4 Contractus Rerum permutatione 6 fucatis mercibus 7 Rerum falsa praedi

catione.

Praetextus mi is uidelicet cum specie aliqua ruris, aliena ad nos

transferim US. Praetextus donat1onis, cum vi

delicet superiores aliquid ab inferio xibus petunt, quod ipsi negare non

audent. QVANDO FURTUM COMMITTITUR IN IVREΘ

Quando aliis, quod ipsis vel ex

pacto, vel ex o io debemus, non praestamus, Ut cum nega Operata o mercedem, vel quandocunq; ho mines non reddunt sibi mutuo Cha ritatis osticla.

92쪽

tionem debiti, explica nobis de

bitorum rationem.

Cum Paulus inquit, nemini quic-ῆ debeatis, nisi hoc, tali; alios dili gatis Significat duo esse debitorungenera. Quorum unum omnino solauendum est, Ita ut amplius non debeas. Alterum soluendum quidem semper, sed non ita solui potest, quia

perpetuo debitor maneas : Res mutuo acceptas ubi solueris non ampli us debes, proximum nuntita dilexiris, quin adhuc debitor maneas.

SED UNDE HUIUS DUPLICI DEBITI DIFFERENTIA PETENDA s Θ

Ex duplici obligatione suarum una est ciuilis, Altera naturalis Ciuilis obligatio est cum legibus magistratus ad soluendum debitum cogimur Debita, quae hac obligatione de-

93쪽

pilor p uti 59one debentur, vult reddi Paulus,sic uti& hoc preceptum Non furtum facies. Naturalis obligatio, quae diuina dicitur, est cum lege naturae,&dnuna cogimur ad soluendum de bitum. Lex naturae est, quod uis tibi, hoc facito alteri,&contra quod tibi non uis fieri, alteri ne feceris Lex di uina, dilige proximum tuum sicut teipsum. Iuxta hoc debit genus, semper memineris debitoris, ouxta quod boni uiri semper inueniunt, quod proximo debeant, quemad: Samaritanus qui spoliatum Iudaeum

refocillauit. QUODNAM Es DIABOLICUM FURTVMΘQhiod committitur ad imitati onem Diaboli, qui animos primoruparentum auocauit a Deo, ut sibi ad lis rerent, Sic Absolon a Reg et s. dicitur furatus esse corda uirorum David, cuius furti Rei perἴs

94쪽

Qui animos discipulorum a praeceptoribus auellunt, subditorum a magistratu, liberorum a parentibus, seruorum a dominis c. r. a-

contentus uiuit.

Labor probus in honesta vo

cation C.

Commutatiua iusticia seruans aequalitatem in contractibus.

Liberalitas, S misericordia. Vsus facultatum legitime acquisitarum pius, lanctus De hoc rerum usu uide Enchiridion in loco

diuitiarum.

Eadem

95쪽

Eadem quae quarti praecep Iuxta illud pondus habebis iustium

S multo uiues tempore Item, qui foeneratur Domino, miseretur pauperisci Item Psalmusci miseretur, accommodat iustus. semen eius in benedistione erit.

Prout sunt varia furtorum genera : ita poenae sunt Variae. Et quoniam fures non solum polyticam societatem turbant, contra quartum praeceptum, e rum etiam Oeconomia euert Unt, incurrunt in varias poenas, ut sunt

96쪽

It Malediastio, mala conscientia, infamia, damnilinii rebus, iuxta illud Vae qui predaris, quoniam spoliaberis ipse. Et August Nemo habet iniustatum lucrum sine iusto damno furatur quis uestem, fidem amittit narca est lucrum iniustum in conscientia damn Um.

inis Es usust Idem qui est superiorum.

Imo, duo docet Primo, quod lege diuina sanciatur distinctio do-

mmiorum.

Secundo, , pius possit iuste ac-

Ouirere facultates, atq; eas recte poscudere, contra furores Ana baptisti-

DE OCTAVO

praecepto. Quodnam

97쪽

Non respondebis falsum testimo

mum aduersus proximum tulam. Quae ros RATIO PR: CrΡTIὸ Quia Deus est uerax, vult suam creaturam amantem esse ueritatis,&fu

gere quidquid est falsums fictum.

Quis Es Fixis ΘVt ueritatem sine fuco colentes, placidius utranquillius in humana so

hibentur ΘQuaecunq; sub nomine falsi tes timoni intelligi possunt.

testimonium ξDuobus scilicet:

98쪽

In iudicio,& extra itidicium. Qv9ΜOD IN IvDICIO ΘCum vel alior falsam accusatione in intendit, uel defensor inficiatur quae vere obiiciuntur, uel testis aut ignota, aut falsa testatur, vel iudex a liquo affectu corruptus peruertitueram sententiam. Prohibentur ergo hic falsa accusatio, mendax defeni HO, uanum testimonium, e legis

corruptio.QvoMODO COMMITTITUR FALSUM testimonium extra

iudicium Tribus modis. Animo, lingua,

99쪽

i bate , Ita abi: To2 22, 2 talio Docendo praua calumniando ea, quae uel benedicta sunt, vel miti gari interpretatione possunt, detra hendo ali)s honoremi existimatio nem criminando, quouis modo

mentiendo.

QUOMODO FACTO ΘOmni hypocrisi in uita&mori bus, item picturis&signis non iusta analogiam ad resignatas habenti bus, quam re peccant haud raro pic tores, qui dant rebus formam, quam ipsi singunt.

Quae PER MANDANTVR In iudicio, amor,&ueritas in acto

re defensore, teste iudice: Extra iudicium, amor ueritatis, candor animi, rectum iudicium de proximo, temperantia linguae Iacobus ut si iis tardi adloquendum:

100쪽

Psalm: 33. Si quis homo vult uitam, diligit uidere bonos dies, cohibe

linguam tuam a malo, ne labra tua loquantur dolii m. Item Prouerb: I. Qiii custoditos suum&linguam suam, tribulat sone animam suam custodit Lucae . Nolite iudicare Scnon iudicabimini.

Esdem quae primae quartae legis,Vt in exemplis apparet Doech, Senatorum falso accusantium Susiannam,Ananiae, Hostium Danielis &c. inis usus λVt agnito reatu nostro deploremus transgressionem, ac Confugiamus ad Christum, cuius fide iustifica ti conabimur hanc legem uita expri

mere.

QVAESTIO DE

Estne