장음표시 사용
21쪽
Hotes ad rust. ch. C7cias Homo cur nudus ae merum adeo ch.llotap.4Ho cura deo ch. ι .ς Homo ad contemplation caeli ereet. r. ilicsHo fictus exter. m. lica. Ho cur mortalis a deo laci 5 fiagii. G. lit ea. Homines eadem ratione nat qua uniuersa que spurant chiroca.7Homo tantum dei notitiam habet ch. a cad.7Hominum causa facta omistria char. t Ocap.l; Homo eur a deo factus .i Neap. 4eh. is Hominem usolare claua 3 cap. 4 Homo natus ad iustitiam G. 3 cap. 4 Hoc deos. ch. 334 GlyHomini sensus a deo datusi char .iἶ7 cap. et Homo cur editus in lucem nudus N iner.eb.l3 ea. 2
la luto haeret O.losteria Incogitabilis edio cap.8
ludeo te .u. m. cito Iudex animal sedato reos audire de. G.U caa 8 Iudaeisi dei de iuuentibus re
Iustitia spem A. 8rea, Iustitiae quid quotve ess par
Iustitia natis eiu8qeaTIustus esse stultus non potest ch. sdica 3 sussit aetant dum. est mos
Iustus esse nemo potest i qui mortem timet chaol ea Ius na nullum esse cru4π
taberi patris in.7 tapino Libido in iecore ediveas Liberi sacra quis ex ubi insuluerit mus rapar Liberto ch.M. PaclLiber pater eius7ra. Dbertas patroni nomen uis
22쪽
Mori melius fit erui Cytia ρος ante AMors quid ex Aristoxenoch 4Stap. io , Hura ch. Areaelo
M. deo secet it thasi Nemesis Ita edit cra tundus adeo si s eh. So Neptunus impera maris lar Munera non recipienda a te uiua ch. yeap. tinuioribus eiu ς' Neptunus patet ch., c. Munere editidae, eh.
23쪽
Opera manibus horam la. Per sem quid in reis
Palimpsychia pWh e Philosophue studium no ad
Plato uim potestatem M. linium milia se
24쪽
Stultus sp peccat eh.8, cil8 Tritaeostus Flib. Ioci Stulistia quid ch.8, cita Troia ab hercule in.Tcis Stultos filii ciuiclo clyStalis cur peccant ch. 47 TTante V ante U Tuditanus patrimoni e ma
25쪽
Zachari quo edio, G. 4 Zenouistim sibi matur
26쪽
. L. COELI LACTANTII FIRMIANI DIVINARUM INSTITUTIONUM IADVEa Sus GENTEIS DE FALSA REL 1GIorasLIsRI PRIMI. PREFATIO.AD IMPERATOREM CONSQuanti sit θι fuerit semper cognitio uerit . B s nee sine reli ne sapientia,nectae sapientia si notatula residio. . cap. I. AGNO &excelle tingenio uiri: eum sedoeminae penitus dedissent,quicquid labo/ris poterat impendi: contemptis omnibus
publicis r e priuatis actionisis, ad inquis
rendae ueritatis studium tulerunt.Existi. imantes multo esse praeclarius. humanarudiuinarum rerum, inuestigare scirer tionem:qautstruendis opibus, aut inu. hom sudis honoribus inhaerere. Q itibus rebus 2 quonia fragiles terrenaeo sunt,de adsolius
si . - . . . iusti si ripor. Erant quidem illi inritati, 'eognitione dignissimi:qua scire tantopere cupkrunt, alipira in ea rebus omnis os bus anteponerent. Nam dc abiecisse quosdares familiares suas:&renuciasse univosis uoluptatibustastat:msolam nuda Quirtutem nudi expeditillequereri. tur: im apud eos uirtutis nomen ait authoritas ualuit et ut in ea omne summi bo. mpraemium praesicarent. Sed ne adepti sunt id quod uolet vini:&operam, si, imul attindustria Diderunt.qa ueritas idest arcanu summi Dei,' fecit oia,in cnio ac propriis no pol sensibus e5praehendi. ali oqui nihil inter Deu talemo, di G. staret, si silia dc dispositiones illius maiestatis aeternae cogitatio assequerce hua mmma Quod fieri no potuit ut homini p se ipsum ratio dissim innotesceret in5 n est passus holem Deus lumeia etiae requirete diutius oberrare: sine ulla la, 'i' μ
memetii uagari per tenebras inextricabiles: Aperuit oculos eius aliqn:dc no. tionem ueritatis munus suu secitaui dc humanam sapietia, nullaesse mostraret: α errantiac uagouiacos inlae immortalitatis onderet. Verum qin pauci ut in hoc coelesti beneficio ac munere: q, obuoluta iobscuro ueritas laret: ψ ues
temptui doetis est quia idoneis assertibnibus eget: lodio indoetis: obiit sita sibi milentate:qua natura Eoium procliuis in uitia pati no pol. Na quia uirtuti, bus amaritudo permixta est uitia uero uoluptate condita sunt: illa ostensi,hac de dopuli limit seruntur impramps. ac bonorum speciosalsirinala pro bonis amplectune Succurrendu esse his erroribus credidi: ut ec docti ad uera sapieti adirigant :dcindocti ad uera religione Quae .sessio multo,melior,utilior gloriosior,pumda est,q illa oratoria: in qua diu uersau, no ad uirtute, sed plane ad argutam malitim iuuenes erudiebamus. Multo quippe nunc rem de prax erus coelestibus
27쪽
disseremis, quibus ad cultum uerae maiestatis mentes' hominum it struere πυstau, Nec tam de rebus humanis bene meretur, qui scientia benedicendi inertu qui pie athinnoccter docet uiuere iccirco maiori in gloria philosophi , qoratores sueriit apud graecos.Ui.n .recte uiuendi d Hores sunt existimati.Q dest longe praestabili Alii benedicere ad paucos mire bene aute uiuere ad omnes. Multum in nobis exercitatio illa ficiam linu coutu': ut nuc malinicop cultate dicendi cani ueritatis peroremus,qua: licet ait sine et i entia Z di: utcsta multiss die defensa: in elatitate ac nitore ferinonis illustranda. Mquodamodo disserenda est, ut pinetigines ins hic ut sua instructii luce orati nis ornata. Dereligione ita nobis rebus at diuinis instituis disputatio.Nam si qdam maximi oratorcs 4 festionis suae quan terani: decursis operibus actio
suam: postremo sep laphiae tradiiserunt,eam sibi requie laborviuslinimam
emenu putauaui,si alas suos in earum res quaeinueniri non poterat inquisitone torquem rent,ut no tam usibi,u negociu quanisse uideanturo quide multo molestiussi in quo suerat ante uertamquanto iustius ego me ad illa pia uera diuina sapien/tiam,quasi ad portu aliquem tutissimum e seram in qua oia dictu prona sunt: -- . auditu suauia, iacilia intelle stu honesta susceptus Et siquidam prudentes.&M.tam, uitatis, institutiora ciuilis iuris compositas ediderui, quibus ciuium dis, sidentium lites contentiones 4 sopirent:quanto melius nos de retrius diuinas im monta litteris prosequemur,in quibus non de stillicitas aut aliis arcendis, de manu coserenda sed de spe de uita de salute de immortalitate de Deo loquemur,ut superstitiones mortiferas errorest turpissita sopiamus. Quod opus in infidiicio imamus statine Impaior maxime. Q. ui primus Rom nos principu. repudiatis erroribus,maiestate Dei singularisae ueri,dc cognotum de honorasti. Nam ille dies laetitissim' orbi terra illuxisset:quo te in summus ad beatum imperii culme evexit, salutarem uniuersis re optabile principae tum praeclaro initio auspicatus es. Qieuersam lubivit ius uariauces:teteris risu aliossatinus expiastLpro quo laeto dabit tibi Deus selicitate uirtute, di, turnitate ut eade iustitia qua iuuenis morsus es gubernaculum Reuma senex teneas tussis liberis utipse a patre accep stutulcia Romani nola tradas.Na m iis,qui adhuc aduersus iustos,in aliis terrarum partibus saeuiunt, quanto serius, tanto uelitinerius idem Oipotens mercede secteris e mluit:quia ut est erga pios indulgetissimus patetita aduersus impios reetissimus iudex. Cuius religionem, cultum ditanum piens defendere, quem potius appellcm c quem alloquar Nisi eum,per quem rebus humanis iust tia ac sapicntia restituta comissis erago hi uesce terrenae losophiae athoribus, nihil certi asseremibus, aggredi mur uia tacta,quos equide,si putare satis idoneos ad G uiuendum ducta essest ipse sequerer de alios ut sequerens hortarer: Sta cu tuter se magna coccitatione dissideat,se vipsi placi ut discordent, apparet eos iternoquaqesse directiam, siquide sibi quisl ut est libitum priptias uias pinciunt, mi lusionemq-gna quaerentibus ritatem reliquerunt. Nobis autem qui sacramentum uerae uligionis accepimus, eum sit ueritas r uelata diuinitus, cum doctorem lapici
28쪽
tiae, dureminuetitatis deum sequamur, uniuersos sine ullo discrimine, uel sexus, i uel aetatis ad caelcste pabulum conuocamus. Nullus enim suauior animo cibus est, Veritatis si cognitio ueritatis . cuius assercndae, ait illustrandae semptem uolumina desti
nauimus: quis ea res infiniti pene sit operis N immensi, ut siquis haec dilatarea exequiplenissime uelit,tanta illi rerum copia exuperet: ut nec libri mundum, nec . nem reportat oratio. Sed nos iccirco breuiter omnia colligem η, omnia quae allaturi sumus tam clara sunt, &lucida, ut magis mirum esse uideatur, tam obscuram imri hominibus ueritatini dc his praecipue qui sapientes uulgo putantur, uel l tantu. modo instruendi nobis homines min hoc est ab errore, quo sunt impliciti, ad re ctiorem uiam reuocandi.Q uod si fuerimus cui spero J assecuti mittemus eos ad ipsum domina: uberrimum tantem ac plenissimum, cuius haustu, ali potu, cono iceptam uilectibus sitim sedcnt, ardorei p. restinguant. Ermitti illis omnia se ilia, prona nisecta, modo ne pigeat ad percipiendam sapientue disciplinam, logendi, uel audiendi patientiam commodare. Multi enim uariis superstionibus pertinaciter inhaerentes obdurant se contra manifestam ueritatem: non tam de suis rodigionibus, quas praue asserunt benemeritit de se male. qui eum habeant iter
rectum,deuios sequntur ambactus: planum deserunt, ut per praeci'uum laban nar. lucem relinquunt, ut in tenebris caeciae debiles iaceant. His contuleii dum cst,
Ne contra se pugnent,uel in se tande ab inueteratis erroribus liberari, quod utilfacient, siquare sint nati aliquando perviderint. Haec enim prauitaus cst causa,igno si ratio sta,quam siquis cognitaueritate discusserit sciet quo resereda. dc quemadmo/ Deivi adum sibi uita degenda sit. Cuius scientiae breuiter summam circunscribo,ut ncirco 'ligio ulla sine sapientia suscipienda sit: nec ulla sine religione probanda sapientia. si De errore philosophorum acuantium prouidentiam, d publica statuenatium fide. Cap. II. V scepto igitur illustrandae ueritatis officio:non putaui adeo ncccssarium ab illa qone principium sumere:quae uidetur prima esse,natura si/ ue prouidentia,quaere somnibus consulat,an fortuitu, uti facta sint omnia uci regant ut Cuius sententiae aut rest Democritus: Gnfidi matοι Epicurus,Sed oc antea Protagoras, qui deos in dubium uocauit, de postea Diagoras qui exclusit, Salii nonnulli, qui non putauerunt deos esse, quid aliud est sublata. secerin, nisi ut nulla re prouidentia putares quos in caneti philosophi ac maxime Stoici acerrime retuderunt: dicentes nee sieri mundia sine diuina rone potuisse,nec . iconstare,nisi summa rone regeres. Sed N. M. Tullius is ademicae disciplinae de sor esset: De Palaetia gubernatrice res,ta multa saepe disseruit, stoicos amumenta c5firmatis, til noua ipse asseres plurima quod facit. tu in Oibus sine philol Mphiae libris tum maxime in his qui sunt de natura dcos. Nec dissicile sane urit paruc holum praue sentientium argueremendacia, testimonio philosophos attgentium in hac una re non dissidentium Nemocst.n.tam rudis,tam seris moribus, prouiden. lii non oculos suos in caelum tolles taetsi nesciat euius des pucietia regae hoc oe, v c Hremitur,aliquam tamen esse intelligat ex ipsa rerum magnitudine, motu, dis nastodia
Sione, consi vitia,utilitate pulchritudine,c5paratione.Nec posse feri, quin μ
29쪽
femquid. Dci potes stis diiudi
quod nurabisti ratione constaticonsilio maiori aliquo sit instrummi .n nobis umifacillimuin est exequi hanc partem,quamlibet copiose. Sed quia multum inter prilosophos agitata res est,ec prouidentiam tollentibus satis responsum uidet ab ho minibus argutis ec eloquentibus, dc de solertia diuinae prouidentiae per totum hoe opus ,quod suscepimus, sparsim dicere nos necesset st: Omittamus hane in praes eisti quaestionem,quae cum carteris sic cohaeret,ut nihil a nobis disseri posse uideatur, ut non simul de prouidentia disseratur e An potestate unius dei mundus regatur, an multoΝ.-Cap. IIIst It igitur nostri operis exordium quaestiis illa coii sequens ac secunda.
Virum potestate unius dri mundus regatur,an ne multorumcncmo
est quidem qui sapiat rationet secum putet, qui non unum deum esse lintelligat,qui re condiderit omnia & eadem qua condidit, uirtute moderetur. αuid cnim multis opus est ad mundi regimen sumnedum nisi sorte arbitremur si plures sint, minus habere singulos nemorum alluinum . Quod quidesaciunt hi qui esse multos uolunt,quia necesse est imbecilles esse, siquidem singuli
sine auxilio reliquorum, tantae molis gubernaculum sustinere non possent. autem luid est aeremamcns ex omni ui a parte persectae consumatael uirimistis est. Zuod si uerum est, unus sit nectili est. Porestas enim ues uirtus absoluta. rennet suam propriam firmitatem Id autem solidum extimandum est cui nihil de cedere id persectum.cui nihil possit accedere. uis dubitet potentissimnm esse rogem,qui totius orbis habeat imperium c Nos immerito ,cum illius sint, quae utal sinu omnia: cum ad cum solum omnes undiqcopiae congregantur. At si pluis S partiantur orbem, minus certe opum, minus uiritim sinisi habebunt. Cum iutra praescriptam portionem sequis p contineat. Eodem etiam modo: si dii pluressiit minus ualebunt: aliis tantundem in se habentibus. Virtutis autem posciti natura non potest esse nisi in eo in quo totu est,non in eo in quo pars exigua de toto e. Deus uero si perfectus est naposcetiis ut esse debet:non potesse nisi unus,ut in eo sint oia. Deo e igitur uirtutes: ac potestates infirmiores sint nee Iecst, quia tarum singulis deerit,illum in caeteris fuerit, ita quanto plures, tanto mintesta eranti uia,quod illa summa rem potestas aediuina uis ne semes quidem diuidi potest Quicquid. n. capit diuisionem dc interitum capiat necesse cst. Si aute intentus pro culcstatio quia incorruptibilis est di aeternus, consequens est, ut diuidi potestasaaerna non possitiinus ergo unus est,si nihil aliud esse potest, quod tat unde civitat potestatis. At hi bene q multos esse arbitrant Officia inter se dicunt Me partitos, de quibus omnibus suo loco disputabimus. Illud interim:quod ad praesentem his cum pertinet teneo Si partiti sunt ossicia inter se. eodem reuoluitur res, ut in his quilibet lassicere omnibus nequeati Persectus igitur iam non erit, qui cessanubiis
aeris,non potest omnia gubernare, Ita fit:ut ad regendum mundum unius per
secta uirtute magis opus sit.' imbecillitate multorum. Qui autem putat hanc tam tam magni linem non posse ab uno regi, sallitur. Nec enim quanta uis plast si diuinae maiestatis intelligit,si existimat singularem deum,qui sacere munduta po-e dem regere non posse: que secae Alsi concipiat animo, quanta isit tantii huius, Corat
30쪽
huius operis immensitas, cum antea nihil esset, tamen uirtute at consiliodesta nihilo esse conflatam:quod opus nisi ab uno inchoari potici non potuit, iam ita telliget multosacilius ao uno regi, quod estabuno costitutu. Dicat festasse aliquis, ne fabricari quide in immensum opus di nisi a pluribus potuisse, qualibet mul
tos, quamli Selma nos laciat, quicquid in mulus magnitudinis, potestatis, inrtutis aiestatisippo t, id totum in unum consero, de in uno esse dico, ut tantum in eo sitistarum rerum,quantum nec excogitari.necdici potest. Qua in re quom 'lta sensu deficimus reuerbis,quia neque tantae intelligentiae lucem, pectius humas i. num, neqnc explanationem tantarum rerum capit lingua mortalis: idipsum intellis geren oportet ac dicere. Video rutius quide contrariodici possit. Tales esse ut plures, qualem nos uolumus unum. At hoc fieri nullo pacto potest, φλ. gulorum potestas progredi longius non ualebit, occurentibus sibi potest uibus caeterorum . Necesse ostenim,ut suos quisque limites aut transgredi nequeat, aut si transgressus fuerit. suis altem finibus pellat. nutiant,quidem multos esse credunt.fieri posse utiliquid diuersum uelint, ex quare disceptatio intere dc certa. mmoriarur. Sicut Homerus Milantes inter se deosfinxit, cum alii Troiam rapi 'uellent alii repugnarent. unius igitur arbitrio mundum regi necesse est. Nisi dc si sularum panium potestas ad unam prouidentiam reseratur, non poterit summa ipsa consti e ptas,unoquo* nihil curante amplius, qua quod ad eum proprie peratineat.Sicut ne res quide militaris,nisi unum habeat ducem atq; rectorem. uid si
in uno exercitu tot fuerint imperatores, quot legiones, quot cohortes, quot cunctquot alaec pramum nee instrui poterit acies unoquot periculum recusatiae,nec ro facile, aut remperari, quod suis proprii sconsiliis utantur omnes quorum diuerisitates plus noceant,quam prosint.Sic in hoc rerum naturae imperi nisi unus su in ad quem totius summacura reseratur et univcrsa soluentur& corruent. Dicere autem multorum arbitriore: mundum tale est, quale siquisaffirmet, in uno corapore multuesse mentos, quoniam multa d uaria sunt ministeria membrorum i ut singulos corporis sensus, sinsulta metes regere credantur. Item multi affectus quishus commoueri solemus uos ad iram uel cupiditatem uel laetiuam,uel metum, uel admiserationem, ut in hisomnibus totidem mentes putentur operari.
CQ uod sub uno eximiodeopticulares pluresesse non mi. Cap. IIIIa Uod siquis profecto dicat,ne ipsamquidem,quae una est habere in idcatur, quod si in uno rempore tatarum rerum gubernationem mes
humana possideat. de uniuersis simul intenta est, cur aliquis existismet mundum non posse ab uno regi,a pluribus posse uod quia i intelligunt isti assertores deorum, ita eos prusse singultarebus, ad
paribus dicunt, ut tantum unus sit myreximius. Iam ergo ita dii non erunt. satellites ae ministri: quos ille unus maximus, repotensomnium officiis his P isererit . ut ipsi eius imperio ac nutibus serviant. si uniuersi pares non sunt,non situr duomnes sunt.Nec enim potest hocideesse quod serui re quod dominat fide e novi summae potestatis incorru bilis debet cetiis inpassibilis nub