장음표시 사용
361쪽
rit.q innotatis re distatis sed obseritatibus his pinia dc marit, & q rdocto misisto iudicraturus sit suos cultores Iusta aeternae retrahimone PDos in igne eqπιγte sufestatis cibus ab initio destinctis & resormalis N recensitis ad ut ciui Q dispumoncilia e re stamus aliqn:de utissuimus: fiunt nonascune C De prophetis. Cap. A VII. Uos diximus pratalicatores, prophetae deossicio prophetandi uocari turiu es eorum itemq uirtutes t quas ad finem diuinitati scdebunt thesauristitterarum manent nec istae latent. Ptolcmaeorum eruditini mus.quem Philadelphum super tinnat:& omnis litteratu lagacissimus eum studio bibliothecarum Pisistratum c ut opinor aemulareturiint cς. tera memoriarum,quibus aut uctustas:aut curiositas aliqua ad lamam patrocina, batur ex suppestu Demetrii phalerei grammaticorumtunc probatis inas.cui prς semira mandauerat. libros a iudaeis quo postulauit Pprias ait uernaculas teras quas soli habebant:ex ipsis. n. N ad ipsos semper Pplictae peroraverant, icti licet addomesticam dei gentem ex patrum gratia hebraei retro qui nunc iudaei.
. e Descripturisdominicis. Cap. XVIII.
Giturae litters hebraea: dc eloquiu Sed ne notitia uacarct: hoc quom Ptolemaeoaiudcis subscriptum est septuaginta ec duobus interpra tibvsindultis quos Menedemus quini philosophus Puinciae iud de sententiae comunione suspexit: affirmauit hac uobis et Arista asita I graecii stilum ex apreto monumento reliqt.hodie apud Serapa imi Ptolemo bibliothecae eum ipsis haebraicis litterisexhibent id & iudaii palalcetitant: cie metalis libertas uulgo aditur Sabbatis cibus: qui audierit, mucnici dcum.q c tirum lueritintelligere cogetur & credere. primam instrumentis isti authoritatorii summa antiquitas uendicat,apud uos quoq; religionis est instari fidem de temporibus asserere:omnesitaqi substantias: omnes materias origines ordines uenas veterani cuius stili nostri gentes etiam plaerasi e urbes insignes historiarum ae causas m oriarum ipsas den tessidesiitterarumindices stodes remi' de puto adhueminus dicimus ipsos inquam deos uestros, ipsa rempla Soraculaec saera:unius interim a phetae serinium seculis uincit, in quo uidctur thetaurus, ocilioratus totius iudaici sacramenu,&inde etiam nostri
De Moyse propheta. Cap. X MI Iquidem audistis interim Moysem arduo inacho pare aetate cetinis geniis pene annis ante. V.C. Centum septuaginta danaum ipsum i apud uos uetustissimum pumit: mille circitcresiae Priami ante Hl dit nossem etdicere ingetis amplvis N Homes: habens quos se quar.caeteriquot prophetae N si Moysi posthumant: extrenaissimi tamen eoru no retrosiores repreheduns moribus uestris sapietibus legi seris& historicis. 4 De statu temporum. Cap. XX. Te quibus odinibus probari possint: non ta dissicilcest nobiscMimnere:q cno c& arduussita interim longu multis in nostris cui digitos supputariis gesticulis assidedii est. Reseranda antiqssimarrum et gentiu archiva aegyptios e chal deos phoenicvradu adico
362쪽
rum nimicipes, per quos notitia subministrataein liqManetho aegyptius i αBerosus chaldaeus,sed de Hieronymus phoenix tyri rex;Sectatores quot eorum Mendesius. Ptholemaeus de Menander Ephesius dc Demetri Phalere idc rex Juba,& A ppion,& Thallus:& q istos aut probat aut reuincit: iudaeus Iosephus
antiquitatum iudaicarum uernaculus uin, graecorum etiam censuales cosere
divi quae quando snt gesta.ut concathenationes temporum aperiantur,per q liuceant anniitu numeri, peregrinandum est in historias ct iras orbis re in quas parγtem iam Ptationis stulimus: perq probari possint aspersimu u disserae prae/stat,ne uel minus sequamur festinado,uel diutius evagemur psequedoiplusiam' offerimus P ista dilatione. maiestate scripturam, si no uetustate diuinasPbamus si dubitatur antiquitasine hoc tardius aut aliude discendum: coram sunt quae docebunt:mundus4sae tu &exitus tqcqd agitur pnunciabaturiqcqd uidetur a Mdiebaturiqd terrae uorant urbes iquod itulas maria haudantiquod externa ait in
rema bella dilaniant, quod regnis regna compulsat, quod fames &lues re locales lyclades&freqnti uplaeru motiu uastat, quod humiles sublimitate, sublimes
humilitate mutantur:Uiusticia rarescit δἰ iniqrasicrebescitiBonarum olum disciplinarum cura torpet citiis rata officia tepol & elemeto' munia exorbitant i quodaemonstris N portentis naturaliu forma turbatiPuidenter scripta sunt dupatimur legunt idum recognoscimus probantur,idoneum opinor testimonium diuinitatis ueritate diuinatiotiis. Hinc igit apud nos futuropi quoi fides tuta estiam scilicet probatoWiqa cum illis quae quotidie probantur praedicebantur, eede uoces sonant, eedem litterae notant:idem spiritus pulsat, unum tempus est diuinationi futura praefari apud homines,si sorte distinguitur dum expungitur idsi ex futuro praesens:dehinc ex ptiesenti praeteritumdeputatur. Quid deliquimus oro uos futura quo credentes qui iam dicimus illis per duos gradus credere.
De christo& quid christiani disserant ab hebraeis. Cap. XXIa ' Edqm edidimus antiqssimis iudaeoWinstrumentis sectam istam essei suffultam: quam aliquando nouellam, ut Tiberii ipibus plaerii sciui
Ffitentibus nobis quo fortasse an hoc note de statu eius retractetur umbraculo insignissimae religionis certae licitae aliquid pro prie psumptionis abscondat,uel quia praeter aetatem net deuictus exceptionibusnes de solennitatibus dierum, neq; de ipso signaculo corporis:nel de consortio noli cum iudaeis agimus, qd uti oporteret si eidem deo manciparemur . Sed ut uulgus iam scit xpm ut aliquem holum qualem iudaei iudicauerunt quo facilius quis nos hominis cultoresexistimauerint:uepnecv de xpo erubescimus,cum sub nomine eius deputari & damnari iuuat, net de deo aliquid praesumimus aliter. Necesse est igitur pauca de christo,ut de deo totum. I udaeis erat apud deum gla, ubi &isignis iu stitia i&s des originalium aucto' unde illis & generis magnitu/do& regni sublimitas floruit:& tata faelicitas:ut de dei vocibus quibus edocebatur de promerendo deo:& non ossendendo p monerentur.Sed quanta deliquerit fiducia patrum inflati ad declinandum derivantes a disciplina in prophanu mo
dum,& si ipsi non confiterentumprobaret exitus hodiernus ipsorum:dispersipa labundi:& coeli de soli sui extorres uagatur per orbem sine homine sine deo rege,
363쪽
.ibus nec aduenatum iure terram pliam Iali ε uestigio salutare ianceditur,cuhaee illis sancte uoces praeminarentur, eadem semper oes ingerebant fore, uti sub extimis curriculis saeculii e omni ia gente dc populo & loco cultores sibi at lege ret deus multo fideliores in quos gratiam transseret pleniorem quide ob disciplianae an toris capacitate uenit igitur qui ad resormandam & illuminanda eam uentutus a deo pnunciabatur Christus ille filius dei. Huius igit gratiae disciplinae ' arbiter de magister illuminator at deductor generis humani filius dei annuncia batur,non quid ita genitus luterubescat insilii nominet aut de patris semine node sororis inc*sto, nec de stupro filiae aut coniugis alienae deu patrem passus ictu
squamatum aut cornuu aut, plumatu amatorε in auro couersum. Danaae Iouis
ista sunt numini uestri. Caeteriim dei filius nulla de impudicitia habet matrem et quam uidetur habere nupserati sed prius substantii edisseram, εἰ iam natiuitatis qualitas intelligitur, iam ediximus deum uniuersitatem hiemudi uerbo α rone uirtute molitum. Aput uestros quoq; sapientes : idest sermone ali rati εnem costat artifice uideri uniuersitatis .Hunc.n .eteno determinat factitatore qcimcta in dispositioe formauerit eunde dc factum uocari S deu animia Iouis & necesstaleolum reru. Haec Cleanthesin spiritu cogerit, que permeatore uniuersitatis affirmat.Et nos etia sermoni at roni iIlci uirtuti p quae ola molitum deum ediximus,ppriam substantiam spiritns inscribimus, cui&sermo insit praenunciati,
de ratio adsit disponenti,& uirtus praesit pficientia Hunc ex deo prolatum didicismus,& platione generatu: δἰ iccirco filium:&deum dictu ex unitate substantiat. Nam de deus spus etiam cu radius ex sole porrigit :portio ex suma. Sed sol erit in radiorquia solis est radius:nec separatur substatia,sed extedittata de spiritu spsis: de de Deo Deus.Vt lumen de i umine accensum manet uegra δ' indisiecta materiae matrix.& si plures Ide traduces qualitatu mutueris, ita re qd de deo perfectu est.Deus est de dei filius t& unus ambo. Ita de spiritu spiritus:&de deo deus modulo alterum numerum gradu non statu fecit i& a matrice non recessit. sed exces/sit. Iste igitur dei radius, ut raetro sem p praedicaba delapsus in uirgine quandare in utero eius caro figuratus nascitur homo deo mixtus, caro spiritu instructa nutritur,adolescit,assatur,docet, operatur:& christus e Recipite iterim hanc fabulam .similis est uestris dumiostendimus quo christus probeturi&q penes nos eiusmodi fabulas invitas ad destructione ueritatis istiusmodi pministrauerint. Sciebant&iudaei uenturum esse christum, squibus Pphetae loquebant. nam αnuc aduentu eius expectant, nec alia magis internos Nillos compulsatio est i q piam uenisse non credunt Duobus.n. aduentibus eius significatis, primo qui iam expunctus est in humilitate conditionis humanae. Secundo qui cocludedo faeculo imminet in sublimitate diuinitatis exertae. Primum no intelligendo. Secunduquem manifestius praedicatum sperant unum existimauerunt,nec enim intelligerent pristinum credituri si intellexissent,6 consequuturi salte si credidissent, me ritum fuit delictum eoru . Ipsi legunt ita scriptum mulctatos se sapientia,&iniebligetia,&oculorum,& aurium fruge.Quem igitur solum hominem modo prae sumpserant de humilitate, sequebatur uti magnam aestimaret de potestate cum illo uerbo daemonia de hoibus excuteret, cos illuminareia lepros purgaretraliticos
364쪽
siticos rem ingeret,mortuos deni uerbo redderet uitie, elementa ipsa sim rent, compescens procellis,&fretra ingrediens, ostendens sese uerbum dei et id esti illud primordiale primogenitum uirtute re ratione comitatum, & spiritu instructum eundem qui uerbo oIa&saceret&fecisset. Ad doctrinam uero eius
quia reuincebantur magistri primores iudaeorum ita exasperanbatur,maxime
ad eum ingens multitudo deflecteret, ut pὀllaemo oblatu potio Pilato syriam tunc ex parte romana Huranti uiolentia suffragioru in cruce iesu dedi sibi extorserint .praedixerat de ipse ita facturos paru si noti Pphetat retro virin suExu mulita mortis illius Ppria ondit insignia. Nam spum csi uerbo spolite demist puento lcarnificis officio. Eodem mometo dies mediu orbe fgnantesole subducta est. Dcliquium uti v putauerul,q id quirip super christo praeditatum no scierunt: &mira mundi casum relatu i archiuis uestris habetisaunc iudaei detractum dc sepul/
thro conditu magna etia militari manu custodiae dii igentia circus ederunt, ne P preaedixerat tertia die resurrecturum se a mone,Discipuli furto amoliti cadauer falleret suspectos.Sed ecce die tertia cocussa repete terra,& mole reuoluta, quae istruxerat sepulchrum,&custodia pavore disiecta, nullis a parentibus discipulis nihil i sepulchro reperium est, praeterq exuuiae sepulti et nihilominus in primores, quoru itererat, εἰ scelus diuulgare:& populit uehigale, & famulate sibi a fide rotuocare surreptum a discipulis iactitauerunt ara nec ille se in uulgus ed uxit ne inopii errore liberarentur,ut de fides non mediocri pmio destinata dissicultate costa ret. Cum discipulis aute Ousdam apud gal dea iudeae regione ad xl,dies egis, doercens eos quae docerer,dehinc ordinatis eis ad ossicium pdicandi porbe circulis nube in coetu est receptus, multo melius q apud uos asteuerare de Romulo pruhsolent. G oia super xpo Pilatus N ipse iam pro sua coscientia christianus Caesari tue Tiberio nuciauit. Sed &caesares credidissent super xpo:si aut caesares non essent saeculo necessarii, aut si&christiani potuissent G caesares. Discipuli quoi ldiffusi per orbem ex praecepto magistri dei paruerunt, qui & ipsi a iudaeis inse/,quentibus multa perpessi, uti pro fiducia ueritatis libenter. Romae postremo pNeronis sinitiam sanguinem christianiim seminaverunt.Sed monitiavimus umbis idoneos testes christi ipsos illos quos narratis:multum est si eos adhibeam, ut credatis christianis,propter quos non creditis christianis.
CDe christo&deo omnipotente, Cap. XXIMNterim hic est ordo nostrae institutionis hune edidimus §ae denominis censum tu suo auctore,nemo iam infamia incutiat, nemo
aliud existimet,qa nec fas e ulli de sua religione metiri eX. eo. n. qdalid a se coli dicit q colit negat φ colitincultura & honore 1 altent assert & tral se edo ia nocolit, qdnegauit,dicimus dc palam dicimus dc uobis torquetibus lacerati & crueti uociteramur. Deia colim' p xpm illutioiem.putate p eu & 1 eo se cognosci uult deus & coli ut iudaeis mdeamus de ipsi deuphoiemmo ten colere didicerunti ut graecis occurrat Orpheus pieriae molius athenis Metapus argis Trophoni' boeotiae, initiatiotis homines: obligaueruliut ad uos quo dilatores geliu aspicia: ho fuit Popili' Nua q romaos operosissimis lapstusiibus onerauit,licuerit & xpo cometari diuinitate re Ppria,no P
365쪽
rimces de adhuc seros holes multitudini tot miminu demetam attonitos esse dotali uanitate teparet qd numaiSed qia expolito ipsa urbanitate deceptosi agnitionem ueritatis ocularetiQuaerite ergo si uera est ita diuinitas rei. Si ea est qua cognita P reformet ad bonu, seatur ulta serenuciet icopertas primis illa os rone,quae delitescens subnoibus 8c imagini P mortuo' qbulda signis re miram lismoraculis Ludiuinitatis opera atq; adeo diciis esse substantias qsda spiritale ec nouu est nomen, Sciunt daemones philosophi Socrate ipso ad daemonii arbitrino expectate..titatem dc ipsi daemon tu adhesisse a pueritia dicatur,dehortato plane a bono. s ici sit poetae,et uulgus i doctu i usum maledictis frequentat Sathanam principem huius mali generis, prohinde de propria conscietia alatea dem ex sacra meti uoce Pnu iv.Angelos quot etia Plato non negauit,utrius pnois testes esse, uel magos assessit. Sed quo de angelis qbusia sua sponte corruptis
corruptior gens daemoniu euaserit dcinata a deo cu generis auctoribus,&cum eoque diximus pricipe apud litteras sanctas ordine cognoscit. Nue de operationem' satis erit exponere: opatio eoRest holi euerso,ne malicia spiritalis a primor dio auspicata est i holi exitiuAta corpibusqde dc ualitudines istigutire aliquos casus acerbos alae uero repeti nos dc extraordiarios p uim excessus uppetit illis ad
utra substantia hois aleda subtilitas'& tenuitas tua multu spiritalib' uitiis, licet αiuisibiles Sisensibilest assectu potius iactu suo appareant, si poma si Higes
nescio qd aurae latens uitium i flore praecipitat, i germine examinalii pubertate c5lualnerat,ac, si caeca rone letatus aer paestilebies haustus suos effundit. eadem igi obscuritate cotagiois aspiratio daemonu dc angelop metis quos corruptelas a tiatorib' dc ametiis foedis,ae scaeuis libidinib' errorib' uariis: quom iste potivi mus t eos istos captis de circuscriptis holm mei ib' comedat, ut dc sibi pabula propria nidoris dc sanguinis pcuret simulacris imaginibus oblata,&quae illi accurratior pascua est, qua hominem e cogitatu uerae diuinitatis aueitat praestigiis falsis, quas dc ipsas quo operet ,expedia.Omnis spus ales est. Hoc Angeli de Daemoneri Igitur momento ubi ν sunt. Totus orbis illis locus unus est, qd ubi geratur tam facile sciuntq enunciant uelocitas diuinitas creditur,qasubstaria ignoratur, sic de
auctores interdum uideri uolunt eornm quae annuncian t,dc sunt plane malorum nonu nil bonorum tamen nunq.dispositiones etiam dei, de nunc prophetis coci nantibus excerpu nt,dc nune lectionibus resonantibus carpunt. I ta dc hinc sumentesqnaida temporum sortes emulantur diuinitatem dum furantur diuination&Ιn Oraculis autem quo ingenio ambiguitates teperet leuetusi sciunt Croesi, sciunt pyrrhi: caeterum testitudine decoqui cu carnibus pecudis Pythius eo modo renuciauit,quo supra diximus,momento apud Lydia fuerat hasens de incolatu aeris re de uicinia sideru dc de comertio nubium caelestes sapere paraturas, ut dc plumas quas ta sentini repromittat: benefici plane dc circa curas ualitudinu,laedui n. prio, dehinc remedia praecipiunt admiraculu noua siue cotraria, postq desiniit laedere dc curasse credunt. Quid ergo de caeteris i geniis uel etia uiribus fallaciae spiritalis edisseratPhalasmata Castop dc aqua cribro gestata εἰ naue cingulo Pmotam ,α barbam tactu irru fata, dc ut nuntia lapides crederent, de deus uetus nό quaereres.
Dephantasmatibus magicae dc daemoniis. Cap. XXIII
366쪽
Orro si dc magi phantasmata tauqetiam defuncti rum iuclainit lanimas.Si pueros in cloquium oraculi cliciunt.Si multa miracvilla circulatoriis pstigiis ludunt.Si S somnia immittunt: habentest semel inuitatorum angelorum ae daemonum assistentem sibi pcis itestatem:per quos di caprae ic mensae diuinare cosueuerunt,quato magis ea potestas de suo arbitrio. N pro suo negociis madeat totis uiribus ope. rari quod alienae praestant negotiationi aut si eadem dc anycli re daemon operatur quae dc dii uestri:ubi est ergo praecellentia diuinitatis,quam uul superiorent omni potestate credendu est.no ergo dignius praesumetur ipsos este, qui se deos faciant,cum eadem edantinuae faciant dc credi quam pares angcli sta daemonibus: deos esse locorum dies reno distinguitur op nor ut a totis deos cxistimetis quos alibi deos non dicitis,ut aliter dementare uideatur, qui sacras turres per uolat,aliter qui techi uiciniae transitur Salia uis pronuntietur in eo qui genitalia
uel lacertos alia qui sibi gulam prosecat cum par exitus suroris & una ro est inunstigationis.Sed hactenus uerba: iam hine demostratio rei ipsius,qua ostendem' una esse utriust nominis qualitate edatur hic aliqs sub tribunalibus uestris questemone angi costitvussus a quolibet christiano loqui spiritus ille tam se dam ne confitebitur de uero Q alibi deu de salso. AEquae producatur aliquis ex his q de deo pari existi matur,quis aeris maleficum nume de nidore cocipi ut qui ruchado curas,q anhelando plantur.Im ipsa uox coelestis pluuias pollicitatrix. Iste ipse. Hsculapi edicinas demsistrator:alia de morituris socordio ec deatio, d Asel piodoto suministras nisi se Minoes sessi fuerit christiano mentiri, no audeses
ibide illius christiani pracissimi sanguine landite: d isto ope mais timc qd hae probatioe fidelius simplicitas ueritatis in medio est,uirtus illi sua assisnt, nihil suspicati licebit magia aut aliqua eiusmodi fallacia fieri dictis non stetis si oculi uostri N aures p iserint uosis quid aute inniti pol aduersus id quod ostendis nuda sinceritate si altera parte uere des sunt,cur sese daemonia metiunt ,an ut nobi obsequantur amergo subiecta christianis diuinitas uestra.nec diuinitas deputada est,quae subdita est homini:& si quid ad decus facit annulis suis, si altera parte daemones sunt uel angeli:cur se alibi pro diis agere respondet Nam sicut illi qui dii habetur demones se dicere noluissent: si uero dii essent. s. ne de maiestate se de.
ponerent. Ita re isti quos directod ones nostis no auderet alibi prodiis gere. si aliqui vino dii essentaquos nominibus utuntur uererene .n .abuti maiestate superiore sine dubio dc umedorum. ideo nulla est diuinitas ista qua tenetis .ila si cet nem a demoniis affect ires in cofessione: ne adiis negatet .cu ergo utral pars co mi in confestione deos esse negans, gnoscite unu genus esse. . daemonas. Nutrobil iam deos qtite. quos cum praesumpseratis daemomee cognoscitis. eadς
uero opera nostra ab eisdem dilauestris no tantu hoc detegetibus: st nccp ipsi dii incinen ulli aliuetiam illud in continenti agnoscitis quid sit uere de .ec an ille: ocan imisus quem christiani profitemur.& an ira credendus tendusq. ut fides ut disciplina disposita est christiano ADicentibidem et quis ille christus eum suasebulas Si homo communis condissionis si magus si post morte de sepulchro adse. stipulis surreptus Si nunc denil penesistros: sino in coclis poli us ec inde
367쪽
rus eum totius mundi motu cum horrore orbis cum plama esum no xpianos: ut dei uirtus:&dei spinit .dc sermo: dc sapientia. dc ratio. Δ dci filius.c ride. tis rideat dc illi uobiscum: negent christum oem ab aeuo viam restituto corpe iudieam'. Dicat hoc pro tribunali si sorte Minoen ec Radamanthu secundu consensum Platonis N poetam hoc esse sortitos,live saltem ignominia S damnationis notam relatent.Renunciat se immudos spiritus esse quod uel ex pabulis eorum sanguine & sumo dc putidis rogis peco',& impuratissimis linguis ipsos vatum intelligi debuit.Renuant ob malitiam praedanatos se in cudem iudicii diem cum omnibus cultoribus & operationibus suis. At qui omnishare nostra in illos domi. natio & potestas dominatione christi ualet εἰ de comemoratione eosq sibi a deo per arbitrum christum imminentia expectant christum timentes in deo S deum in christo subiiciuntur struis dei & christi: ita dccontaim1 deq; afflatu nostro coieplatione & repraesentatione ignis illius correpti etiam de corporibus nostro imperio excedunt inussi,& dolentes.& uobis psentibus erubescentes, credite illis quia de se loquutur,qui mentientibus creditis nemo ad suum dedoeus mentitur quin potius ad honorem,magis fides prona est aduersus semetipsos confitentes. Q psemetipsis negantes Haec dinii testimonia deorum uestrorum christianos sacere cosueuerunt,quia plurimum illis crededo in christo domino credimus.Ipsi litterarum nostrarum fidem accendunt.I psi spei nostrae fiduciam aedificant colitis
illos quos scitis esse de sanguine christianoru.Nolletitam uos tam fructuososti officiosos sibi admittere uel ne a uobis quadccp xpanis sugentur si illis sub chris
stiano uolete uobis ueritate probare metiril:cerct,omnis istaeoscssio illos:qua se deos negant esse quam non alium deum respondent praeter unum cui nos manopamur: satis idonea est ad depellendum crimcn laesae maxime romane religionis. Si enim non sunt dei pro certo nec rei 1gio P certo cst: si religio no est: o P certo rei sumus laese religionis. At econtrario in uos exprobatio resultauit: qui menda. rium colentes ueram religionem ueri dei no mo negligedo quin i sup expu uado deum uerum committis crimen uerae irreligiositatis. aut constaret illos deos csse:nonne conceditis de aestimatione communi aliquem esse sublimiorem et pol Stiorem uelut principem mundi persectae peritiae et maiestatis: nam ct sic plaeri disponunt diuinitatem ut imperium summae dominationis esse penes unum o ria eius penes multos uelint ut Plato Iouem magnum in coso comitatu exercitii describit deorum pariter et daemonum.Ita oportere et procurates et presectos
et prasides pariter suscipi et tamen quod facinus admittit qui magis ad Gesare
promerendum et operam et spem suam transfert nec appellationem des ita utimperatoris in aliquem principem confitetur cum capitale esse iudicetur alium praeter Caesarem et dicere et audire: lat alius deum ali Iouem alius ad c um supplices manus tendat,alius ad ara fides manus:alius si hoc putatis nubes numeret orans,alius lacuaria: alius suam animam deo suo uoueat alius hirci. Vidcte enim ne et hoc ad irreligiositatis eulogiu cocurrat ad cre libertate religiolari iniciabeere optione diuinitatis,ut no liceat mihi colere que uelim sed cogar colere quem
nolim. mose ab inuito coli uellet ne ho Me 'pideo et aegyptiis permissa est tam uanae superstitistiis potestas alis et bestiis cos rudis et capite danandi qaliquem
368쪽
ut de limSido occiderit. Uni cui et di nciae & ciuitati: suus de tui S e
Astarte ut Arabiae Dialares ut Norico Tibi lenus ut Aphticae cactin': ut Mailitaniae Reguli sui romanas ut op nor Puincias edidi nec Erdanos driosea'. Romae no magis colune',q q p ipsa quo* italia municipali eosecratione celent retustumini estu Delvecinus, Narnieliu inridianus: aesculanoru Ancharia: Volsinietiu Nursiastriculanos Ualetia, Sutrinoria Noreia, Faliscorvi honore estpρ cutis:unde accepit cognomen Iuno. sed nos soli arcemur a religionis pprietate. Laedimus Romanos nec romani habemur,qa no romanorum deum colimus, anest omnium deus est,cuius uelimus aut nolimus oes sumus. Sed apud uos Uuis colere ius est praeter deum ues quasi non hic magnus omnium sit deus,cuius omnes sumus. Derelimone Romanorum. Cap. XXIIIIof Atis mihi qde itideor posse de salsa dc uera diuinitate,cum demolstrauit queadmodum probatio eosistat n5 modo disputationibus i nee argumerationibus, sed ipsorum etia testimoniis quos deos cre ditis ut nihil iam ad hac cam sit retrachadum. Q in in romani no/minis proprie mentio occurrit.non omitta congressione,qua Puocat illa psumptio dicetiu romanos pro merito religiostatis diligentissime intantusublimitatis elatos ut orbem occuparint, & adeo deos este,ut praeter caeter floreant qui illis officium praetor caeteros faciant.s.ista merces romanis a diis pro gra. tia expensa est.Sterculus,&Mutunus S Lauretina puerit imperiti: peregrinos enim deos non putem extraneae genti magis lautum uoluisse quam suae dc patriusolum in quo nati adulti nobilitati sepulu* sunt transfretanis dedisse,unde Cybele si urbem Romam:ut memoriam Troiani generis adamauit: uernaculi sui sciliscet aduersus achivoruin arma protectis si adulteros transire prospexit,quos sciotat graeciam phrygiae debellatricem subamaros.Itau maiestatis suae in urbe blatae grande documentum nostrae etiam aetatis proposuit cum M. Aurelio apud Syrmium reipu. epto dieacyi. le.aprilis. Archigallus ille sanctissimus die. ix. calen .earude quo sanguinem impurum lacertos quo castrado libabat pro sal te imperatoris Marci iam interpreti solita aeque imperia mandauit.O nuntios tardos,o somniculosa diplomata quorum uitio excessum imperatoris non ante . hele cognouit,ne deam tale rideret Viani sed no stafim dc Iuppiter cretam suam romanis fascibus coiicuti sineret oblitus antruin illud idaeum M atra corybaca de iucundissimum illic nutricis suae odorem, nonne omni capitolio tumulum suum praeposuisset,ut ea potius orbi term prelleret, quae cineres Iouis terit,uellet Iuno
punica urbe post habita Samo dilectam ab AEneadaru uuq genere deleri, quod si hic illius arma hic currus fuit,hoc regnu dea gentibus esse:Siqua sata sinat, iatuc tedits foueti: Misera illac&ux Iouis dc soror aduersus sata no ualuit,plae fato stat iuppiter ipse.Nee usi in honoris romani dicaverut satis dederib's, Car. thagine aduersus destinatu,uotus Iunonis situ paetutissimae lupae laurentinae. Dc regno deorum. Cap. XXV. Lures deos uestros regnasse certum est.Igitur si conserendi perii te net potestatem cum ipsi regnarenta quibus acceperant ea gratiam,qua
urna coluerat Saturnus di Iuppiter aliquem opinor Sterculum: Sedrome
369쪽
ni postea cum indigenis cultoribus suis. et si si no regnarunt:in regnabasabalis
nondum cultoribus suis.utqui nondum dii liabebane.Ergo aliorum est regnum dare quia regnabas multo antequa isti dii incideretur:sed quanum ostiastigium romani nola religiositatis meritis deputare,cu post imperium siue adhuc regna religio placerit. Ageia rebus rcligio Psecent,na α si a Numa cocepta est curiossitas Ripstitiosa nondum in aut simulacris aut teptis res diuina apud romanos con stabat frugi religio dc pauperes itus,ta nulla capitolia certantia civi, sed i Oratia de cespite altaria dc uasa adhuc semia:& nidor ex hillis.&de' ipse nusqdum.n.tu ingenia graecos alis thuscorum fingendissimulactis urbe inuitilauerant.Ergo non ante religiosi romaniq magni. Ideoqnon ob hoc magni quia re. ligiosi.Atqui quoob religione magni quibus magnitudo de irreligiositate ρου, nit ni fallor.n. regnu uel imperium sellis quintur de uictoriis agatur. porro bella ec uictoriae eapiis Neversis plurimu urbibus constat.Id negotiu sine deo. ru iniuria non est,caaelem strages moenium ec teplorum pares caedes estuum ec sacerdotum.Nec dissimiles rapinae sacrarum diuitiarum S rphanarum .iot Uic sacrilegia romanoria quot trophca tot de diis quot de gentibus triumphi manubiae quot manet adhuc simulacra captiuorum deorum: dc ab hosti ergo suis sustinet adorari.& illis imperium sine fine decemunt,quorum magis iniurias u adulationes remunerasse debuerantEcd qui nihil sentiunt: talpunelcdunt fi lium
coluntur,certe non potest fides conuenire,ut religionis minus excreuisse uideam tur qui ut sugessimus religionem,aut laedendo creuerunt: aut crescendo is serum etiam illi quorum regna conflata sunt in imperii romani summam:cum ea amitterent sine religionibus non sucrunt. SIC De regno dei. Cap. XXVI.
Idete igitur ne ille regna dispenset cuius est Norbis qui regnaturae
homo ipse qui regnat, ne ille uires dominationum ipsis remporibus in saeculo ordinauerit, qui ante omnelcmpus fuit:& saecu u corpus temporum fecit: nc ille ciuitates extollat aut deprimat, linquo sit.
it aliquando siue ciuitatibus genus hominum. Quid erratis c prior est qui
busdam diis suis Siluestris Roma:ante regnauit:quamtantum ambitum capitolii extrueretur.Rmnaueruntdc babylonii ante ponisces: dc Medi anteac Dait rec AEgyptii ante Glios:α Assyrii ante Lupeos dc Amamnes ante uirgines uestales. Postremo si Romanae religiones regna praestant nunqretro iudo regnasset despectrix colum istarum diuinitatum:euius de deum uictimis: dc templum do. nis:& gentem foederibus aliquandiu Romani honorastis: nunu dominatiuimassideo non deliquissenultimo in christum. Satis haec aduersus intennonem laesudiuinitatis: st non uideamur laedere eam quam ostendimus non esse.
εἰ De spiritu daemoniaco. Cap. XXVII. Gitur prouocati ad sanctificadu obstruimus gradu r fide eos M
usae: qua certi sumus ad quos ista pueniat ossicia.sub imaginis .pstitione de humanos nominum consecratione.Sta quida clemetiam existimat:quod cu possimus eg sacrificare in pnu S illaesi abire manente apud animum a posito:obstinatione saluti pseramus. Datis
370쪽
Datis . consiliu quo uobis abutamur,sed agnoscimus unde talia suggerane quis totum hoc agitet:& quomodo nunc astutia suadendi, nuc duricia saeuiendi ad c5stantiam nostra deiiciendam operetur. l lle scilicet lpiritus daemoniacae de angeli/caeparaturae:qnoster ob diuori tuamulus:& ob dei gratiam inuidus de metibus uestris aduertus nos praeliatur, occulta inspiratione modulatis &iubornatis ad omnem quam in primordio exorsi sumus,&iudicandi peruersitatem &saeui edi iniquitatem. Nam licet subiecta sit nobis tota uis daemonum i& eiusmodi spiritu. ut nequam tamen serui metui non unqua contumacia miscent,& laedere gelliunt, quos alias uerenetodiu enim etia timor spirat praeterqua de desperata coditio eo rum ex praedanatione solatiu reputat fruendae interim malignitatis de poene mo
rat& tame apprehesi subigunt-coditioni suae succidunt,dc quos de longinquo oppugnant de proximo obsecrant Italo uice rebellantiu ergastulo' siue cara cerum uel metallop uel hoc genus poenalis seruitutis erupunt: aduersum nos in quop potestate sunt certi de impares se esse & hoc magis perditos ingratis resisti mus,& equales repugnamus aperseuerantes in eo quod oppugnaui,dc illo s nunqmagis detriumphamus Dum pro fidei obstinatione damnamur. Ue regno imperatoris. Cap. XXVII l i Voni m aut pia facile iniquum uideretuHiberos homines inuitus urgeri ad sacrificandum i Nam & alias diuine rei faciendae libens animus
inducitur,certe ineptum existimaretur,siquis ab alio cogeretur ad honore deope quos ultro sui ca placare deberet:ne pre manu esse t iure ii battatis dicere, Nolo mihi Iouem propitium.Tu qui es me conuiniat lanus ira/tus ex pua uelit fronte.Quod tibi mecum est formati estis ab iisdem uti spiriti bus ut nos pro salute imperatoris sacrificare cogatis de imposita est tam uobis nocessitas cogendi q nobis obligatio periclitandi. Ventum est igitur ad secundum titululae, augustioris maiestatis Si quidem maiore formidine re callidiori timc ditate Caesarem obseruatis q ipsum de olympo Iouem etia merito si sciatis, Quis enim ex uiuet ibus no cuilibet mortuo potior Sed nec hoc uos ratione lacitis po/tius q respectu presentaneae potestatis. Aeeo dc in isto irreligiosi deos uestros erga deprehendimini cu plus timoris humano dominio dicatis. ciuitatis denifr apud uos per omnes deos ' per unum genium Caesaris peieratur.
An possint prodesse Idola. Cap. XXJ X
onstet igitur prius si isti quibus sacrificatur salutem imperatori bus uel cuilibet homini impertiri possunti& ita nos crimini addi cite. Si angeli aut daemones substantia pessimi spiritus beneficium aliquod operantur,s perditi conseruant, si damnati liberant: si donii quod conscientia uostra estimortui uiuos tuenrur. Nam utilsuas primo statuas de imagines Saedes turentur, quae ut opinor Caesarum milutes excubiis salua praestant, puto autem ha ipse materiae de metallis Caelarum ue/niunt: Sc tota temptu de nutu Caesaris constiuit:multi denti Dii habuerunt C. rem iratum. Facit ad causam si re propitius illis di quid liberalitatis aut priuilegii confert. itaqi sunt in Caesaris potestate cuius & toti sunt quomodo haSebunt Ia lutem Caesaris in potestate lut eam prestare posse uideantur quam facit ut ipta