Francisci Robortelli Vtinensis, In librum Aristotelis de arte poëtica, explicationes. Qui ab eodem ex manuscriptis libris, multis in locis emendatus fuit, ... Cum indice rerum & uerborum locupletissimo

발행: 1555년

분량: 377페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

191쪽

quidam cum irci, dca Neptuno obseruatus, Sacunetisrclietus, ita tebus ipsius domesticis constitutis, ut fortunae omncs a procis absumerem

tuti filioque insidiae iam instarcnt, laetatus pclago domum pcruciait: cumque aliquos agnouisset, illos aggressus, ipse quidcm sospcscuasit, inimicos aut cin perdidit. Hoc itaque proprium eius poematis est, nam cratera ad Epistodia pertinent.

Quoniam disrarat ArisZoteles in tragoedia breuis esse Epi Iodia in Epopeia uero prolixa: quia totum lacrementum ipsius,ex ijs prouevit, probat idem, erit, demon strat exemplo arato ex Homeri OOs.sea. Exponit enim primumsunn ratim actionem proprii eius poematis mox consecrandum relinquit, quot, qualias sint Epistodia.ὰπιδημου ρῖνος -κ πολλα, κρὰ παραφυλατissa Udi υπο urs etro σειδὶ dirae, umor. Hrcpolpiciuntur libro primo, itam hospitantem id infacit apud Cabnb Atlanti lium in infula in qua Dea inhabitabat eo autem n Lagio eiectus venerat,solimsi postre, cum

Licet perspicere duplitem Epipodiorum distributionem futuram: nam alia ducuntur a perfora mi fis alia autem a persona Telmachn Primum Epi fodium est, in quo Minerva Mentoris habitumsuis mens libatam ad Telemach; uenit cum eo collocutura libro primo. Alterum Epi fodium est librosecundo. in quo Telcmachus concionem habet, Cr conqueritur de procis torre fortasse haec actionis spars, non Epi foditim.Tertiumrpi odium est eodem libro,in quostpaerat ad nauigationem Telemachvspromurus ad Nestorem. Quartum Epi odium, est libro tertio, in quo Telemachus hospitatur apud Nestorum, crcum eo colloquitur. ninium Epi fodium libro quanto, in quo bogitatur Telemachius apud Menelaom, et cum illo uiri rebus colloquitur. Sextum Epilodium eodem libro, in quo Menelaus Protei uaticinia refert: ex iis miscit Telema. id enim a proico liueracri ym, apud cubpsio invitum detineri. Septimo loco post Epi fodium hocconsequiturna tioscenim apyctanda,quae adactionemθcctat ipsem, ester: libro codem, in qua Proci, audita promione Telaniani, ira perciti, parare conantur in idias illi redeuntiis ut perimerent: Hactenus protenduntur Epipodia, quae ducuntur ex perfora Telcmachi, Omanum Epi foditim coiam Dro est, in quo Penelope luget propter discessum Telemachi, cream insomnisse

latur Minerua. Via Nonum ui odium si malis mitionem ipsius actioncm uocare, est libro quaniato, in quo Mercurius a Ioue mi us calapso anquitur nodars , ut discedere patiatur VI sem. Dcrimo loco rarmatio non imi Episodium) quae ad ipsi in actionem periiset, est eodem libro calypsius Crubfucollocutioncm contincns,Cr eiusdem VI is ratem sibi fabricentis laborem. Vndecimo Ioco notio conastquitur altera,quae actionis spars,non Episodium, eodem libro est, in quo ob impestas a Neptuno, excitatant,qui VI si iratus erat acta rare,ac di Ioluta nostagium patitur Vlasses ii nos labore, erpericulo os es quidem enatat ope Imis ad Phaeacum littora sed omnium egenus, nudusq;. Duodecimo Bisco, non Epipodium sed actionis primariae narratio est libro sexto Nocticiae proficiscentis uillatus sudiplicem VI fem conimi serotis. Tertiodecimo loco itidem, non Epi odium, 'ductio ipsa libro scptimo est Vidi, ad Retiam escinoi ueniretis π apud idum hes itantis,quae quiem narratio tota ad actioncmspectus:

192쪽

IN ARIS T. DE POETICA diat: spectareadactionem sepe duo n quod Epipodia quos ad assion non spectes sed quia illa narrationes insunt in primaria actione, iram bi propositis otta. Quartodecimo loco altera actionispars, sue narraris,libro quarto consultantiumnaeacum de reducendo Vbs: eorundem Epulantium c ceris rantium disco.Quintodecimo loco poli has actionAprimariis narrationes consequitur epipodium eos libro Demodoci canentiu i ta VenerisCr Martis, iliacum: expugilationem quam dudum,ob memoris

omni Ibitae in Plicitatis aget indiges, oscitur ab Alcinoo. Postea libro nono existit Epilodium Sudron, simum narrationum VI lis, quo Ppipodio alia innumerabilia continentur cd postremo expositum facit a Phaeacibus in Itbaca1n libro decimo quoto. Rursus postquam satis multu Ep.odia duxit Homeriu persona VI Uis libro decimoquinto, digreditur ad personam Telanachi, Aliudq; Es fodium facit eius

disce sentisi IIenelao,c redeuntis Ithacam, em digredientis Ad tantieum subulcum. I vir missic Epifodi, in alterum uideas coctoquentium laterse Eumei, er UUA multa confingentis, ne asubulco agnoscere tur Libro de mostrio agnitio inter indigem, Telemachum,Criste deinceps ali aemultae agnitiones. Dastra qπc narrantur omnia, non Episosias uni sed narrationes, o membra ipsius action is uel potius actio ipsa est: nam ait in contextu actionem exponens Aristoteles, αγνωνος πινας, αν nishms

ιουορ ωὐρι I; ἰσώμ, O δ' ἡδείρ δι que . metsi Aristoteles uidetur in contextu omnia,quae ad procos spectandier ad nausiugium UUis ictione primaria uelle contineri Idsi ita est , non erunt Epia

fodia uocanda, sed actionispartes. Atq; ego me totum utpomu distinguerem nomiam Aristotelissicit. tus, alia Epipodia lias itarrationes ipsius actionis uocaui. Apponerem hoc Ioco par exempla ac similem

distributionem Aocidos Vergilianae: ut persticereposci unusquisi quaeactio est primaria, quae rursus, ex quo qualia, sint Epipodia sed a io loco id commodus Iaximus, ubi de Epopoeiae arti scio loquemur.

Vniuersa uero Tragoedia partim connexione, parti in solutione con tinetur,quae extra sunt, dc aliqua praetcrca, quae intra habentur, plerun cy

connexio continet: reliqua uero solutio.

Hactenus ab institutosermone digrediens Aristoteles declarauit Epipodia Epopoeiae prolixiora esse, quam tragoediae. Loquebatur enis ec Epifodiorum artificio: methodumque tradens, quam in scribenda tragoedia seruare oportet poetant: praecipiebat post impositionem nominum, esse conicienti Episiodia, deducentique apta ex ijs, quae actionem praecedunt, e coni quuntur, sicuti declaratum fuit. postquam igitur docuit Epi fodia esse excogitanda docet deinceps,quid escere dc beat poeta.Debet tem inquit A ristoteles, considerare totam tragoediam mul, iam cpilodys, Cr actione consermutam: sibi bucul in partes duas quarum appellationes haesunt, ιρ έσις 1 s. λυσπ dest connexio, Cr solario. I agnam utilitatem capietpoeta ex hac bipartita distributione tragoediae: praestribet enim ueluti quandam bi mctam, ad quam de lacenda paulatim sit fululavescam uero cum pervenerit, intelliga alio flectendum criens

dum ad exitum fabulonemq: aciendum: nes discite ipsi fucrit per icere, quae Epi fodiaconnexioni,

quae solutioni apta sint. Scie dum uero connexionem complacti alia, quae extra fabulae actionem posita sunt alia itide quae in actione ipsi insint: bouocat Aristoteles me kσω pcilla appetat me Uω ν Solutionem autem semper coplecti ea, quae in actione insunt. Hoc sine quale Capertius declarabimus postea antis exemplis. Porro,qui haec diliget exobstruabit, poeta :on uideo,quomoso tibi posis inscribonis , aut aberrare ab eo, quod rectum est nam distinguens interiora,hoc est ea, quae acti odissunt, ab iis,qπα extra sunt imul s miscens, cum opus fuerit rursus siparatis haec traclans, accommodaret situ locis diis stribuens, dati imum ab omni parte consciet drama,Ais haec quidem ita sese habent.Venit vero mihi in mentem e renata hoc loco admirari cuius Iam inepti hominis amentiam σ inscitiam: qui, qu)d ab alijs audi spei uulgo dictum,uideri sibi libellum hunc Aristotelis mancum me quid satis importune interpeia lauit aliquando, subinde inculcans miser discerptum acerum sibi uideri huius libri contextum. Ego hominem cum rogas int locum aliquem pro irret, qui ipsi uideretur non satis cohaerere cum caeteris ubi interruptio aliqua appareret contextus: protulit locum hunc, quem nunc sum interpretatus, Utendereaque conatus ob non cohaerere. cum enim inquit antό de EpiJdi s locutus sit Aristotcles conficiendis, quomodo stat transgreditur ad haec' IAAπασηρ π αγωι αρ γ ιαμ δεσις, λδξλυσις,

193쪽

dmonstraui ocum non esse istemptum. Aesin bomium*te aspostulabat in statumia dimiasi .an: d multis ali hiscui per uit cert ei missem 'o de hac reci hominibus, qui in Etrum Aristotclis hanc uiuente non legemit .l: methodi connexion scri s obseratarint unqum,conantur tametemere,n Psallata ratione, aut loco demon boo,qui intemptus', pro e mancum esse, ac mutilum Vtinam aliquando methodum Aristotelisperpendant,nam sistentiat alis scio, tabunt,neque alios deterrebun sicuti ad his acere conati fiunt hiuius elegariti ilibri lectioncme certeuigiliata mearum, meorum , laborum nunquam paenitebitnetiamsi maximum' quod acile auguror mihi aliquando subis eundum certamen, cum ijs, qui quod ipsi tractant foliun nitescereposse putantes talorum laborem imitam in omni literarum genere existimant: verum de hac re, cumst mihi obtulerit occasio, copiosius agema . Nunc ad institutam explicationem Aristotelis est redeundum.

υ οὐ με coci optas M'υχαπ:ra uo 'asPς Flu sis V Connexionem appello totum id, quod a prinsipio ad ultimam usti V pertinet partem, ex qua mutatio fortunae fit: solutioncma mutationis V principio, ad finem usi.

Moreseo declarat Anistoteles, voces nouas, quas ipse effinxit, primus. protulit. In tragoedia mutuatio est elicitatis in in licitatem tante dictum suit: nam quamust nonnullae tragoediae in silicitatem de nant, illud tamen est magi, proprium huius poematis. connexionem igitur est be appessare itoteles, principio quicquid narratur, Cr deducitur usis ad mutationem felicitatis in insilicitatem iel si ex alis genere constet, ust: ad mutationem in ilicitatis in Micitarem : Solutioncm autem eam partum tragoediae, quae a mutatione iratu ori protenditur usis ad exitum, si in fabulae.

Vt in Lynceo Thcodestae, in quo connexio quidem, aeta prius, nura ti , captiuitatem continet: solutio a mortis accusatione ad extremu usci'.

Quoniam tragoedia haec non extat, dijicile est intelligere,quid sibi uelit Aristotelissa in alijstr gredijs,quae extant hoc facile possumus demonstrare, ais; id quidem conabimur efficere, ne quid,quod neae clarium sis ad explicationem huius milii, praetermi isse uideamurilabri manuscripti duo,ster in Aledic bibliotheca, alter quos, quies aput me ion πεπραγμαια , fed --πραγ μῆνα habent. In Iaphigenia Euripidis ne recedam ab ea quam saepe nominat Aristoteles in Acrat complectitur omnia, quae protenduntur in s ad agnitionem, postquam consequiturmutatio in elicitatem.Baeliqua omnia continenatur irci id est solutione. solutionis autem principium 'millis uersibus. te. λάγοιμάγ. an , EA A δε μοι τλλύντ Mor. Ietra τὰ ιιντόρους, ἄσιγωμι,κώκὰ

194쪽

IN ARIST. DE POETIc A. tu mutili b Oedipode peremptum Laium, perspicere est quiddam Qui , hoc enim ad assionem

primariam ectat. Praeterea contentio inter Oedipod ,σ creontem, kκ ἐμ ν ducitur. Paulo post nunci aduentus,narratioj tota o quamuispo steriorpars narrationis, in qua nuncius tollere cupiens ex animo Oedipodismetum omnem,exponit Pol bi regis illum non es filium, alia, nonnuad explicat gna,queadeam rem comprobandam pertinent, continet aliquid ἱν ἐσω, jic eani sepe libet uti Aristotelis ipsius uocibus: nam ex ijspendet tota agnitio, quae maxima pars est prim αriae actionis in illa tragoedia. si haec sermo totus breui, quem accersi tu perat Oedipus, uibri potest tau

ἔσω qvulam totam actionem conficit comprobata agnitione.Huctcnas extenditur connexio, in qua aperte vidcrepotest unusquisis contineri, tum nonnulla ἐμφ , tum aliqua ἱς ἐσωθt .solutio deinde, quae consequitur, cum consiquentia agnitionem conlocant, habet iust τὰ l. .:nam oculisseepriuat Oedipus omiserrimuss', hoc quippe in actionem includitur. Reliqua,ut eiulatio Oedipodis creontis fremo:a quae huissimossiunt, omniabunt in s ἐμθ .:Patet igitur, fallor, locus bis Aristotelia alioqui obscuris M. neres' persequor.

Pergit adhue Aristotelis tradere Alethodum, ordinem s quo progredi debet poeta adscribensas tra' taedias. Postquam igitur considerauerit poeta terminum connexionis, σsolutionis in fabula, confideret oporte ad quod genus tragoediarum referri debeat illa,quam scripturus est. Non autem hoc fuerit admois dum difficilecognitu isserit, quot sint tragoediarum genera: constrens igitur argumentum ac fabulae, cum aliquo illarum genere dijudicabit ad quoigenus trestranda. Tragalia munera,sunt quatuor. Totidem autem esse probarurneosaria enumeratione Acta ex ijs, quae prius dicta fuerunt. Declaratum enim spartes tragoediarum esse tres, perturbationem, seu is mettin agnitionem ficu ἀναγνώρισιν, σperipetiam. Aritat cles haec tria lamens conficit duo genera tragaliarum, nam simul ponens agnitio nem, πperi petium conficit unum genus tragoediarum,quod Mocatur πιπλεγιιλ π, hoc est duplax cu complicitum , apte enim haec duo iunguntur, ais, ut ante copiose docuimus agnitio siue peripetia nunis quam ponitur,nes peripetia ne agnitione .hoc considerans A stoteles, pruditer mul iunctam uir ij protulit, cTu ingenus consitit tragoesiarum,qttala est,iphigeniae, Oedipodis, Electrae, quae huiusmodi int. Altera pars, que est Perturbatio seu mi et Ar, constituit alterum genus perpesunt enim apud ueteres nonnullae tragoediae, in quibus cum nes Agnitio, neque Peripetia insit : inest tantummodo perturabatio, de quare nos verius fatis multa locuti uimus. Exempla . t Aristoteles huius generis tu contextu per baec uerba οιον eiis πιαντες, 4m ρι ψ vrit,id .Aiaces, π Ixiones, protulit numero multitudinis, non quod plures Aiaces, aut Ixiones summi de quorum inimitate fuerint co ae tragoediae,sed plane eo modo prostri, quo ciceris Golit curios. lios.Furios. usos. Antonios,nonplures gnificans, sed similitudinem cuti ita locutus est Aristotcles, quia plures poetae eandem Iabulam Aiacis, σlxionis scripserunt,plures igitur Aiaces, m Ixiones, abulas istelligens, quae ita inscribuntur, non uiros. Aiacis fabula extat apud Sophoclem,qui ματιγοφόρος uocata Eubuli Ixione citat Actaeneus libro VIII ris uerbis

st ritu r, qua ad uitam instituendam stinant, is poti imam labor est De propositus uisanctitamu

195쪽

moram exprimat et probitatem in singu&spersonis praeceptiones i tralit, C -p comis a

luxnes,quibus admonentur homines: ut virtut m siquantur crea agant, quae honsa sunt. Hunc ego Ioacum Arit telis ita intelligeilexmputo: nam adduci non possin, ut O m de tragalia morata locutum hoc loco,in qua apte exprimantur personarem mores, in quibus appareat uni cuiuis e talio qualis tu omnis enim tragoedia, qualitansgeneris fuerit: ne si rio moratu esse debet, alioqui uix poetica uidera debet in ea Ge imitatio ulla, cum in moribus personarum eo modo est gentis plurimam operae ponant Poetae.Exempla Morales certim libentius discrim, ut a morata dili inguam tragatae dabasset Aristo λευρ,de quibus nihil adhuc Pii.Quartum tragoediarum genus 1st duplex, tum carum, quae personas Deorum faciunt loquentes in sceni, qualis est Prometheus as ad Aso Imit, qua Oceanus,aliae, hui modi personae Deorum loquuntur, eiurem quoq; Eumeni es,in quam me, Apollo, reliquis dij inducuntur: tum earum quae continent actiones instrorum n quibus scilicet imitatis olearum rerum,quae iunt apud is tros. Quere enim cresMntur illi ex veteri opinione homilaesi

moueri colloquis inter se icmmini spe eorum, quae dum uiuerent,dgebant. Praeterea plem poenasq; Incare obsceleraadmi ti. QuEd quodpeccatum eiusmodi sit, utpropterfoeditatem non repellat neque ex cludat omiam conmri strationem,er terrore atq; is, a qVo sit patratum, non prorsus malus uideaturi talius calamitas conveniet tragoediae Huii modi Prometheus cst, etsi hoc distin quod uisuperos ad caucasum plectitur qui iussio iuuandi mortales multa fici initio, caucaso adigatus fretur iussu Iouis,qua iapoliti ime narrauit Lucianus: dignis imus certe, qui ab omnibus mortalibus tanquamparens amare: cuiuis calamitas cum cuticosa ipsi acciderit, non propicr ncfarium aliquod sce in , commistrationem cicut omnium hominum. Tale argumentum fabulae scripsit Aeschalus, quae adhuc extat catur ' , ιιιθευς ι ει εσι Gor,uel, ut Athenaeus lib. III hos uersius.

λαριπιγλωμῶν, ιι θι. Cavem dictionem declarat perpendius Albenaeus, ideo. mibi lissit lacum agnotare. Apud inferos magnus lactus, ut seiulatus cst eorum, qui discrucianturi facile igitur, quoniam luctuosa, flebiliae: sunt, haec ad tragoedia possunt restre cumpresertim non alio modo negociantes, colloqueret si inter e b mines induci positit,quam apud superos inter nos solent .Ex pla tragoediarum, quae imitationem continens in crorum,non afri Aristotcles Sed earum,quae Deos colloquentes faciunt exempla Hyrt. ut Op. Bπrομηθευς, de quogeneresuperius ex Aesitato diximus. cum igitur quatuor iit tragoe dierum genera:considerabit etiam,vis etiam Poeta cui modi sit ias, quam scripturus est diuersum enim rationi insequi oportebitis uel haec, vel ill uel alterius yncris uerit.

V iis s-μερας αγαξ. εκάμυτου ιδιιυ ἁγαθρυ- Quare magnopere pociis conandum, ut horum omnium quam locu D picteS sint, quod ii omnium minus queant, salicin principalium, atque V quam plurimorum: cosi, etiam enixius, quo ad taxandos pocias limar, V tas in tantum prona est, ut quos in omnibus his partibus probandos no

uerit, in singulis etiam mirum in modum excellere a quum censeat.

Cum quatuor sint tragoediarum genera, conandum est, ni qui hoc bi ab ineunte aetate proposiae munum scribendi oramata in promptu omnia habeat excessat eque in ingulis.Videbat Aristoteles paucos reperiri Poetas, qui ab omni parte essent absoluti: possent, ornate, Crartificiosi omne genus tragoradiara tractare.Nagni enim id est ingen ,magnarums uirium mentis, ut non immerito Poetas nasii is a Cicerone dictum,cum uisuri exercitatione, summam in omni genere Dramatum scribendo laudem aut cis quipo ant: Alius in comoedys scribendis non in eliciter operam suam ponit. Alius ad tragoedia forseris

tam plane videtur a natura dius. Nius commodius Epicum tractat ema. nam, ut ait cicero in lib. de δ' optimogenere oratorum ι numquod genus diuersum cita reliquis: π in singulis suus est cuiusis certus sonus, quaedam interigentibus nota uox. vas licet dicere, σEnni summum Epic Poetumscui

'' ita uidetur, cincinium t zicum σccciiiiiiii fortis e comicum. Haec isse. Ad Aristotcles etiam in uno

196쪽

ntiere poematis scribendo difficili esse asyma ut aliquis excerat ..ia ritu uaric At fome intresfieuaude disere antes. Exempli causa,umim est genus poetarum perfictorum in tragoedia, a quo qui absunt, non genere quidem di frunt, ut comicus a Tragico , sed in codem non sunt pares. Laudati simus, perfictus is est exi inmundus Poeta tragicus, qui singula Dramatu genera ista quatuor ex aequo tractare potest doacte mate, artificiost is ureb minus laudatus,ac perfictus,quι in uno tantum g meniast. Nec vero iniarum, haec ab Aristotele dici: multo enim de cilius 4ὶ Drumas bere, in quo insit agnitio, πραιpetia: quam in quo perturbatio tantum insit. Oratorum alii excellunt in iudicialibus causis M' delibreatiuum

genus magna cum uenastite σgrauitate tractant: Alij ad monstrati ut ingenus, pompamq; laudationis plane nati videntur. Atispremus censetur Orator, qui in omni genere cum laude uouetur. Optimum Gnim unum est, proximum quod ei millimum quod autem optimo disimillimum, id est deterrimum. na fingendi est ars inquit cicero lib. de Oratore. I I I. in qua praestantes fuerunt Myro, bcsctus,I Upa α usqui omnes intrest dissimiles furun fed ita tamen ut neminem fui uelis esse disimilem. Vna est ars ra ιι tios picturae,disimillimi tamen interse Zeuxis, Aglaophoninperci,nes coris qui siqua est,cui quidquam c. in arte sua de s uideatur, si hoc iubses, qua mutis artibus ei mirans m, π tamen ureum quanto adae is mirabilius in oratione: cr lingua quae cum in isdem uerbis, sentent ijss versetur immas habet disimilia citudines non sicut alij uituperandi sintsci ut quos constet esse laudandos , in distari tamen genere lauis ..dentur. Atis id primum in Poetis cerni licet, quam interse Aeschalus,sophocles, Euripides disimiles sint, ciquanquam omnibus par penetius iudi limili scribendi genere tribuatur. Haec cicero. Poete igitur quam ιι vis in quatuor omnibus generibus tragoediarum scribendus fuerint intersie disimiles, tamen omnes excel. lent feri enim non potest, ut eadem sit militudo sententiarum,er uerborum in omnibus. Sed ea fuerit inis robanda disimilitudo,cum Aij unum genus tantum, alij duo, alij quatuor tractarescient: tanto enim ij

supreiores illis fuerint,quanto in pluribus tragoediarum g neribus praestiterint. Ac plane sicuti pictor improbatur, qui in una tantum animalium specie pingenda, utpote equo, aut homine te exercuit caetera marem pingere nescit sic Poeta improbandus, qui unum tantum genus tragoediarum tractare sciet,in relia

quis non Iurei tremitatus. Sed omnivosumma quaeque in omni genere a sequi discillimum es bine cie. libro primo de Oratore, in prooemio MLvcre inibi hoc uideor se dicturus ex omnibus ijs, qui in harum . 4rtium studiis liberali fimis lat, doctrinis. urelati, minimum copiam poetarum egregiortim extitis 'dis; in hoc ipso numero, in quo perrum exoritur aliquis excellens , diligent rec ex nostrorem, o Graeco.

rum copia comparare uolas, multo timcn pauciores oratores,quam poetae boni reperire. tuc. Haec Cic. σquamuis difficilius reperiri bonos oratores, quam dictas: dissicillimum tamen etiam ese inquit egregios Poetas inuenire. Nimirum enim hoc multo maius est quam uulg' opinantur homines, e pluribus exaratibus collectum nam pro cientiam, quam innumerabilium inlim comprehcndi opor icta Poeta omisnes quoque animi motus, moresque,quos hominum generi natura tribuit,penitus pereo cat necesses omisnis enim imitatio poctorem,c artificium is ijs exprimendis uersaturi praeterea omnem artem inflectenis di mentes auditorum in quamuis partem teneat oportet. Leporem suauitatems uerborum internoscat: numeros qudicet paratos habeat locos,undegrauitatem sententiarum ponderas sermonis promat, cua

iusiuiis generisfieri t. sed cum sciret Aristot. discillimum esse tam mxitu ingcnio, quamuis poli stac erexercitatione, quantumlibet longa assequi ait in conextu, Hiaetris ,conanium est, ut omnia haec se quatursi posit Pocta, π ejiciat: n minus omnis poterit, salicin maxima, plurima habeat in promptu. At homines rudes, qui ignorant,quam magni haec ni laboris, quam infinitae industriae, Crucris ingeni, proni plus quo fiunt ad reprehendendos Poctas. erui ostendat iniquam illorum Uereprehensione ait ipsos συκοφα ειν,cusit cavillationis, calliditatis spicitifima: lut enim a Poctus, quod est supra ipsorum,nes ipsorum tantum, sed omnium hominum ingenii uires. Si igitur in aliquo gynere tragoediarum Poeta excerat non satis esse putant, uolunt enim in omnibus generibus idis quatuor excercre, quasi id ais cile sit factu.Sed nimirum Poetae iudicio uulgi censentur,cum illorum auribus inseruiat in theatro: cumsnobis a natura fermo in tussit, existimant non admodum disticile P moncm ad omnem personam,ad omnes mores,er fictiones animi adaptare,neque magni cse laboris abutim constituere, socia excogitare n partes aequas Asbribuere:cum non nisi aperitifimis, recitatis miss Poetis id cffici positi sed plane doctis,qui omnia diligenter perpendunt, nouerunt': quam magni t laboris in singulis excellere, nedum in omnibus simul fatis est iplaceant Poetae, probentur, Hinc Horatius prudentur, ait.

neque te ut miretur turba labores, contentus paucis lectoribus: an tua demens

vilibus inludis dicturi carminum in e

197쪽

lanea .n situ est equi mihi plaudire audax contemptis alijs raptos Arbuscula dixit.

I len 'moueat cimex Pantilius aulcrucier, quod Vestiret absentem Demetrius uot quia ineptus ranni 2 I limogenu laedat comitia Tigellis Plotius, πVarius,Mt eruis,Vergilium Vultus,ta probet haec mus optimus, ars Discus, P haec utinam Viscorum lari tute p.

Idem Paulo post. quibus haec At qiul vis

Arridere uelim,dolitumuli placcaruste Deterius nosse tiridem Horatius Epistolarii in libro primo, tria edicentiam, obtrectatiotimis se in lapata segnificare volens ta librum suum assoquitur. suge, quo discedere gens Non erit emis o reditus tot,quid misereris Quid uoluedices ubi te quis erit. Paulo post .

contrectatus ubι milibus sordescere milia coeperis,aut tineas pasces tacituram inertes, Aut fugies Vticam ut unctus mitteris gregum. Nilus, tu i ueteribus κυων est dictus, uexarit Homerum,Homo pocm ita circo

insisti limum ibi habuit Hesiodus. Amphimanes cous Pindarum est iust latus. Naevius Vergilium mulus denis poeta apud ueteres suos non habuit obtrectatores, atq; sycophantas, ut ut Aristotela uerbo. sed quo maiore inuidia urgentur, tanto fortius reluctari dilent poetae: dareb operam uim omnige rescriptioni, excessant sibi, illud Horatianum proponant. Nediocribus esse poclis Non dit, non bomines,non concessere colamne. matenus ad dictionem illam συκο/ αὐ- α illectat tu quos Demosthenes secutus est in oratione πα τε αν-.ἔπι ό η ροβολί stae: δικπιωρ Q. ταρον,3 9 μισυκορρωτων. - ἄν oue

appellare a sabula: id quod carum ipsa quidem connexio , atque sol

tio indicaucrit.

BPergit a buc Aristotelis praeclarum iram merbosum ostendere quae ineunda est ei, qui te volaearit, Anateq: fabulam scribere tragicam. Post ambigere fortassealitiis, cum tam multae ei rem arguis menti apstd ueteres extent tragoediae Nam Oedipodem de fabula loquon multiscripserunt, Aiacem, itiadem Orestem, G reliquas hui modi di crepent ne inter se, an eaedem sint abulae, nomen enim satis demoustrat esse eas .Rcstondet Aristotclis certam quandam trudi pyse normam errationem,qua cognoscat aliqui, eadem ne sit, an diuersa appellanda fabula est aut ebri: π diligenter quidem obstruanda.Quo, fiescunq; eadem οἷ connexio,c solutio in fabulAdiuersorum poetarum: dicendum esὶ eodem esse abuistus,nes interbe discrepare.Quotiescutis aut diuersa fuerit connexio,crsolutio fabularum,etiamsi eania ι3tineant actione uersis esse fabulas dicemus.Vtilis quippe norma, praeceptio bee est Ari lat. na qui scierit solutione et connexioue diuersas feri fabulas, non dubitabit eandcm sibi proponereactione, qua

imitetur, quae etiam ab alijs fuerit tractata Nes paucitate actionum deterrebiti ripaucarum enim familiarti ut ante inquit Aristotcles sunt tragicae calamitates .de ijs loquor quae acciderint: raro enim accidant. Freterea hoc fusi pici certamen,ut conetur aptius fabulam constituere, quam ab alijs fuerit constituta. Has,alia s multas commoditates ultra huius rei cognitio.Sed praeceptio haec Aristotelia coniungenda est cum supcrioribus, quia spectat ad canem methodum.Postquam poeta propositam sibi actionem, de qua scripturus est fabulam distribuerit in duas parites, connexionem, CGlutioncm : consideraveriis da

quod tragoediar ginus ex iis quatuor is Misenda: perspiciet postea, utque inductit diligenter: Micli

198쪽

, Andi me ippum , sociae eam actionem metarint, at pie expresserint si ut it non es ab alijs die

infam pro uo iii Draui potist conirexionem olution fabulae comminisci. ω uim cognoscet abal s fui sic tractatum G idem aditonem, non contimo Nijcieractionem issam: m dabit operam ut expriamat diuerso modo mittans connexionem, solationem. connexio quippe fabula, uti ante demonstratum fuit omnia complectitar Epifod Solauio quos exodum continet: nec es initur diuersam quoque exipere tragoediam mutatis Epipolijs .Huc 1pectat Horatiana illa praeceptis in Epistola ad Pisones. Publica materies priualii iris erit

Nec circa vitem,patulums moraberis orbem, Nec uerbum verbo curabκ redderes Interpres, nec desilies imitator in arctum, de pedem referre pudor uetat ut operR sex.

L pelles bi quidem funiuersus, m obscuri, Ad id omnino signfcare voluit Horativi, quod dixi : numquieonnexionem, Nolutionem is fabula ab alijs ante tractata tu non reddit uerbum uerbo,tanquam iadus allo interpres: necfe imitationi alterius addicit, quo facere coguntur iij, qui connexionem non mutilant in abutam blationem.

Postquam Aristoteles docuit, quomodo edim, Pomodoq; diuersa dicetur abiga propter connexionem Crsolutionem:aliam dat praeceptionem, maxime necessarriam iis, qui tragoediam scribere uoluerint: est autem huiusnodi Quoniam tragoedia consta connexione, CGolutione, multum est in utras elaborandum ulti enim poetae sunt, qui apte connesum sed parum apte postea soluunt fabulam. Pulcherrimus est ciceronis locus libro primo Epistolarum ad Fratrem, Epistola primasub finem: qui bucllectan ait enim . illud te ad extremum,mor Thortor, ut tanquam poetae boni ex actores iudustri flent, stera in extrema parte, Cr conclusione muniris, ac gocij tui diligenti mussis, vibic tertius annus impeis, illa tanquam tertius actus perfreti mus, uiso Misimus uisse uideat . Debet igitur diligens poetas qui laudem sibi parare studet,non minus olim ponere in solutione , quam in connexioncitam enim 'o latis extrema sit fabula pars,maxime iubaeret mcntibus auditorum aepe, contingit Atyotafabulae uenustat depereat, nsaptayerit solutio.Adnotanda illa uerba in conextu ιέει δε αμφω- στολer 1oedi oportet autem ab utras parte, connexionescilicet πfolutione, abula plausumspectatorum captaresti in κροτGλα cr συγ κροτειδα est applaudere.Non disimili ratione locutus est Horatius cum diti Tu quid ego,Cr populus mecum desidere audi, si plausoris eges aulaea manentis, Cru' Seguri donec canto rivos plaudite, dicat: Actitis cuiusque. σquaepequunturi

λυμυθον, ποy, Gam; γ ν ἰλIoeta, Moy πι - μυθυ. Illud , cum primis cauere, ne contextum Epopoeiae proprium, in Tragoedia confingamus, talem uero esse dicimus, qui complures conti/ncat fabulas: exempli gratia: si quis totum illud Iliadis unica uclit com plecti sabula.

Pergit mei dum monstrare Aristotelis scribenti tragoediae. Dat igitum aliam praeceptionem quae ad constituendam ultion 1pellat: Non omnes quidem apte in tragoedia actionem constituunt: nam non simplicem , sed multiplicem, multimembrems arripiunt actionem,quod in tragoedia est ualde uitiosum Simplex enim Cr una debet esse actio tragica, ut antesaepe diximus. Oporia constitutionem suae actionis facit multiplicem: Non quidem quod Cr ipsa plures, quam unam,recipiat actiones sed ei modi s ulpis pilae ipsius partes, aut paeniculae potius,unam tragicam actionem constituunt. ideo Aristoteles συς ιμεοπηrii si uocauit m μυθον ic enim debet interio lacus isse. Si quis igitur actionem Epicam meamatis Homerici, ut Iliadis, aut obseae tonstrat cu aliqua actione tragica: erit illa πιλυμ γδ,guti

in Epistata Vopriae, imo epis ij cuiustuis pars una, actionem tragoediae subministrare potest: poeta

199쪽

s sFRAN. ROBOR T. Em PLIcAT. rescide pialiqui, in cim stituenda actione tragiis, tum cum Epomia quos una tantum tactio, eo

is ibi clem in propicr poematis longitudinem partes ipsae congruentem M suscipiunt magnitudinc ira, in aetibus utro multo praeter id, quod susce

γε pium negocium exposcit, longiores euaderent.

Explicat rationi mctar constitutio actionis tragicae non debet es πιλυμυhiscutirpicae: esto imbuiomodnison elongi umolpoma ultumq; exmficit quia non habet primitiant vetideo partes quoque ipsus longiorcssint necesserit: ut sint conuenientes e restondeant toti: parare uocat ut opinor ipsa Epipodia Grande, uallum i corpus an quoque mcmbra, τ partus habeat oportet: hanc igitur uocat contioni tm partium magnitudincm in coni tu Aristotelo, qιι proportioni tot competit. At diuersa ratio est is tragoedi .nam prolixiores partes rpi fodia interigo aliquBemere studeat non conuenient action quaepeocpusillas, cum non excedatsolisvnissperiodum: φάγάμωσι habet in contextu Aristotcles, quia genera e hoc nomen somnium pocmatum, is quibus imitatio feagentium hominumseu negociantium.nequepotest Epopoeia δήμα uocari: nam habet ἀπαπελisus ut Aperius diximus, G po 'caseo loco copiostus dicemus. i

Cuius rci s num id esse potcst, quod hi qui totum s 3 excidium si

is mul composuere, ac non potius sinpulas separatim palles, sicuti Euripi , des Medeam, uel Nioben quod Aeschylus minime obteruauerit uuis prorsu s cadunt, uel certe inscii citcr certant.

Omnis ara, vae praeceptiones tradit, artificio'aliquid agendi, obseruatione nititur earum rerum. ne recte minusve recte ante a fuerunt b/s enim improbari,iris probari cognoscens, facilenaecipit. quid sit uitatam,quidsequenta Arist.igitur praeception qua paulo ante dedit pion esse tragica fabula et actione constituendi, eo modo, quo constituit uin Epica. uolens coprobare foet rempti quorunda poetara, qui, quod paruartificioseactione constitui sciit, uerimetur improbati ab omnibus uerti. Si in Epo poeta una actio unius personae requiritur,quanto mam in tragoedita scripser sit olim nonnatu Ilij exciti cruastatione hoc reprehendit Aristot.quia elusinoes poemata no constant una actione: tapluribus. ideo ut boe signisciret addidit in contextu ὀλην, quia fingillatim omnia, quae acciderunt is eo excidio, persta tisunt .Hoc plane aduersatur artificio scribendora poemata Neque grauarer plura de hue re dicere in

praesentia,nisi paulo post mihi copiose ei et agenda de Epopoeia, rivis omni artificio: ubi hoc ide a fere

200쪽

inari enimus perso arriperea isentiret, atq , ut est Aristoteles laconi tu, o, μεsocii crura non tone, Vere a nobis dicta est.VN AM VNIVS PERSONAE AcT IONEM. nfusiquis circi unum p onim versetur, non continuo Lui diis loqunt enim unius personaeplures,diuersaeq; esse actiones, putorea tiam prolixe lyrio e potest una actio exprimi in Tragoedia, ut non concludaturpe modo unius Sobs d quod estproprium omnium Drumatum. Ideo in contextu nolens haec significare Arithain debere nos imitari in hac re Euripidem, non Arsitatum. Vtem borum Nioben fabulam I psit,sed Aesitatus aberrauit ab artificio constituendae actionis . nam prolixiorem conitituit quampatiunt uiangustiae Dramatum. hanc rem declaratrui das cum ait. ἄτείγγλεονιδὴ ντω θαρεικωmogia αὰpis: ἀνους, se γρ -Nιχ νεως Visne nμέραρ ἐπικαί μάκτωνα- Mς α, α πα δῖαν ουδυι λη τια ἐγκρmλυμιανη. . rvi reliῖκτορος λου eis σχια ευρο-

pere agismo,na illa uerba εως τριτηρ n eae aliter et iapossunt intclligi. Tertio enim die imitatio fieri potuit tu scena bidui uero iam praeterit facta mentio Alum. erum lacus hica notandus est etiam a Iliade causa. Aesitatus in tragoediisscribessin primRanimi magnitudinem, Crfrtitudinem in Heroi exprimere soleba quarefactsi est,ut non aciat lugentes,Cr elatantes Immassicuti caeteri poetae. Nioben igitur uehementer dolentem ob mortem filiorum c uesset monstrare: non illam quidem Iugentem, aut

sibiliter loquentescit: ed sedente iuxta tumulustiora, obuoluto capite: ltim exprest in Achille Ariscistus, ut patet ex uerbst,quae superius recitaui raptat haec conseri cum eo loco ciceronis, qui est in o.

ratore ad Brutum, ubi ait, pictorem quendam egregium, cum destrearet possiepenicisso ummum Agrimemnonis lura imitari in mactatione Iubigeni caput lilius obuolutu pinxisse. Qua rem paulo ante, cusequeremur πα-ἐπeriet retulimus.verum de his hactenus Satis igitur constes Nioben Aesitatu

Siquidem propter id unum cecidit Agathon, tametsi tum in peripe/trjs, tum in simplicibus actionibus hi quidem suum mirabiliter proposi/ '

tum a sequantur. Etenim tragicum, atque humanum est. V

Agatho, itu bruges fabulam paulo ante nominauit, explosius fuit aliquando aspecta torsim qiadparum artificiost actionem tragicam constitui et , miles efficillet Epicae constitutioni: qua aetate uiuebat

Socrates, plato, floruit Athenis Agatho hispoeta tragicu eas ratione putarim ab Aristotele nominari,quodhomine de acie perfamiliariter nosset, saepe illius tragaesim recitationi intersiisset. Eu Plato facit loquente in conuiuio.erat aut in gni urina corporis: multis illum deperibant.Hinc Plutarchus Eabro octauo Smpo cap. 8.ubi quaerit quae recitationes conuiuiis conueniant: est. πλειων δ' ο ν lipias: δνους λογον τυ ἐν trice κωμα δε- εμ ξεζλμῖν cie γ, συμ τιτιον.Paulo post ειταειτre ρ σοι lus ιηιαληκτισμοὶ πα ά Me, 6 σωκρατους ἐγκάμισμοῦ φίλα λαρωρ, σ 'utituriverti de Agathone hactenus: Nuc reliqua perstequor. Postqva hoc exempla probauit

ristoteles, constitutione tragicas mitissit Epicae uiuosam esse, nes satis probari, id os repreheimios esse Mures poctis qui artificia hoc ignororisboc uno excepto in Hipia. Eretios idos esse demostrat.

SEARCH

MENU NAVIGATION