장음표시 사용
201쪽
Lude. ut a dignos tum duplice uel simplices a Massi proposuisseret ori fidam prolaia
per Ammuirosv ponebant peripetis,agnitiones, reliquas cunnia, quae in duplici ibularea
quiruntur,apte conficiebam Didas refert in Arsitato non usum Elpe issim perint sep infu=syb las . scd stipiant. post corpi spolivi eiusmodi gram duplici sui in uti in quibus eset peripetis, Verba illiu fiunt c, Lo . ιαθε Hem1-τ Maereti hor τειαλυ-υας εχ τθα iste νεωτέροις, ιιον γάρ - τδαἶ --ρ τῖσα- κάνων Si γ μερορ γ με γαυ π επὶt τι,1 3 neo: λοία Pisc isse. ilh vero in contextu cum uitiis se meie αὐοις πραγμαorsi intelligit actiones, quae ruplicessunt,nes peripetia habeant,rum qiis taperipetia sunt duplices uocari distinus te. In buli quaesimplices sunt neperis etia, qualis est Aiax Soph.qualis Iulea Diripidis,tunc famia consequunturpore cum perturbationibus restriam constituunt actionem c commistrabilim, ab omni parte luctum cientes , commiserationem nam crbaefabula artifici equos uident scriptae, τραγικὰμ γαρ se, inquit Aristotclesin discedunt igiturabactionisgenere, qu suapte natura tragicus, o commiserabilis: imo periri uidenturm dijudicandis rebus tragicis ex commiserabilibus troclocoponit Aristotcles lapis ἔρω
γίνεο π α,κ9α Ῥεικά Cum sapiens, idem sim prauus: ueluti Sisyphus deceptus suetit: siue ii sortis, idem si iniustus superatus,' uerisimile enim est, ut Agathontis v rit, quandoquidem multa praeter ipsum uerisimile accidere, auerisimili
Vt apertius ostendat Aristotcles eos poetas, uno excepto artificio constituendae actionis tragicae: in reliquis essὸ laudandos nam Cr peripetias apte conficiunt: σperturbationes apte miscent in simplicibus fabulis. Praetereaperite dijudica quaepersonae ad tragoediam aptae sint,quaeue non apte: e ligratia Sapientem decipere diffcile est, quia omnia dignoscit, ac praeui Emire subodoratur technas aliorum sapientem quidem decipere, qui probus sit, etiamsiquisposit, nolit: qu)dsiquis uelit, conetur stici per prorsus improbus, ac nefarius erit existimandus: neq; commistrationem uide sex huiusmodi re cieris sed indignationem potius,er odium in improbum illum hominem: paret igitur modum bune nonsa: R esse aptum ad tragoediam. Iam ut sapientem,accipere peritum rerum humanarum hominem fc enim tabentiu uerterim hoc loco σNep,quam sapientem,cum sapientia uix disiungia uirtutepositis improbis fuerit, ac crudelis, quales multi reperiuntur,s malaus est , quia ingeniosi tantum homines id escere posse uidentur,nes terrore caret factum hoc quia prouidentia Dei detrusus in insidias uideturi ut luat paenas ue improbitatis: Nec non commiserationem in se habet,quia via quo deceptus est, antequam decipea re multa lacommoda perpetiebatur. Exemplum totius huius narrations sumi potest ex Electra Sub EA.Improbus Aegisthus,improba cis nestrasta et haec,Cr ille,sapientesieriti j rerum humanarum. Ercillidi mira quae techna, industria Orestum diis irretiti, truduntura necem, Iuunt spomas
suae improbitatis. Imia modi igitur personae apti maesunt ad tragoediani Veteres illi in deligenta buperfora ualde uigilantes erunt, laudantur itus ab Aristotele. emplum, quod ipsi altera, s f pbi, de eo iragoediam scripsit olim scistus is idae credimus,qui inter illius fabulas, Cr banc connumerat.Eodem modo censenda est apta ad tragoediam persona,quae fortitudine corporis sit praedita sed summa fit iniquitate,Cr crudelitate insignis: huius personae exemplum non apposuit Ariistoteles ,sed a nobκ facilepol ilproferri.Huiusmodi uidetur fuisse Oenomaus,de quo fabulam multi apud Graecos scripsistit: postea apud
202쪽
turper*tis istes quid sed quae fortitudinem oris abutuntur.id nec mortalium pii 'maesint ad tragoediam,cum ab aliquo uiatae indurantiar succumber ac prolicet.Quod si actiones, euentas uera luerint,in AI bcer Oenomai nihil dubitamus recipi poste, quia ira acciderunt. Iam uero si actio confiiguatur uer imili, tale euentum excogitatur poeta quoi non acciderit ea accidis probabilest: noammaq; etiam personarunt omnia , ut in hoc genere sit fabularum, quae ex ueri intumguntur, a poeta iano fuerint conficta ex probabili nihilo minus debet recis unam si illa, quae ex uein ditionibus ducuntur, fabula cius generis,quae circa talem uersantur personam, qualem diximus,recipiuntur,cur etiam non recipiantur hae, quae ex uerisimili sunt con i, uersantur. circa personam cui probabile est talia dcciassisse Agathon olim huiusinodi sectione nouarum fa,ularum uehementer uidetur uisse delecturus, ut etia superius ostendimus,cum loqueremur de illius tragoedia, quae inscribebatur Flos: cum igitur aliquanis do reprehenseretur a nonnulli sportu hic quEd infligendi nouis fabulis recederet auerisimili itast excusabat .ueri linile esse assiquando norinulla imo multa acciderepraeter uerisimilaitio sibi licere talia conis fuere, de hac eadem re copiosus meminit Aristoteles libro Rhetoricorumundo si finem,ubi apparentibus Ent,mematum locis agit,cum est. GA'ουκαόόλου, ἄωπερημὰγάθων λιγεν, mea αντ ρει κορ γ a b ra λέγοι Βροτρισι ταλλα τυγχάν νουκεικότα, γiri τοαγ- metraret γει κορ ῶ r ἀλώρ, υ γ ἀκορ ἀ cim ετρα - μή ἀπλῶς. Argutule quide ille Cr ingeniost hoc Protulit, sed danda est opera usiferi fit,circa uerasa es versemur:Sin minus, nouas exuerisimili cui fingamus.Verisimile autem cum sit id quod contingit:cr contigentia alia raro,alius pe contingant alius fuerit ea, sequi, quae sepe contingunt agis eium probabilia fiunt: scd Graia conisti gentia poclis conceduntur,o, hoc fortis, quia admirationem alli, uni, ars huc plane resticiebat Aagathonis responsurussita. Qicu enim unt ptieadmirabilia uideripossunt.
dem, sed sicut apud Sophoclem.
Pergit iam diu institutam methodum tradere Aristo scribendae tragoediae, cums rationem constitu/ensae actionis conficiensorums Epi odiorum demonstruset: quies; in actione uitandum,ac diligentercas dum sit postremo docuisset tradat praeceptionem,qiuaepertinet ad ciori artificium,s autem huiusino A. orus tragicus ex multis costat, tante dexta rauimus. ambigere igitur aliquwpotuist omnesne an uisnus tantum in choro loquatur. Riondet Arpoteles uni tantum partes chori esse mandandas cum lo
203쪽
ciborum particulam esse totius centauit Aristoteles.δω ι ειον οῦν μολου Dctet uero lacus hic tam telligi.Si chorus fuerit particula totius, erit quiddam coniunctum cum toto. Totum appello Drora ,seu tragoediam, fabulam. in Dramale collocutio sit inter personas codocutio autem ex miti emonium, restonsionibus deducitur. Quotiescunq; igitur de ea in re colloquetur cum alijs chorus it partici Iu totius quotiescuns uero pro cret aliquid, quod non sit coniunct cum sermone mutuo aliarem rasonarum de eadem re,non erit chorus particula Drotatis, sesquiddat segregarum a fabula. Oportet igitur poetas acere loquentem chorum de isdem rebus , de quibus colloquunturreliquaepejonae in fututa Tertium praeterea consequitu praeceptum, quo artificium chori conficiendimon bruturis Aristote Oportet chorum ita induci loquentem in fabulis, ut opituletur Iaborantibus, consilium det, operum polliceat suam ollatur lugentes, aueat boo, malas insectetur, ac reprehendat. Onmia haec chori officia iutis rene persequitur Horatius in Epistola ad Pisones cum est. Authorispartes chorus. Eiquauequuntur. de hac enim refluperius locuti etiam uisui. iis nostinarum notationi . lib. primo ustoepisse, Llatis ex Sophocli exemplis, declarauimus: cum ante nos omnes perpera irum locum fui seni riterpretatilvito uerbo omniis complectitur Aristotcles. συναγωνιθ ,quod habet hunc uim ut qui tan in eadere laboret,idem procuret, illiceres stadcλσsuam opera ad alios iuvandos constrat. NON SI cu Trapud Euripitim.Sed Sic UTI APUD Sophoclim significauit his uerbis Aristotcl.artificio usa in attribuis id quod ipsorum est proprium,Sophoclem,quam Euripidem:num opem praestare decet bo nu, in pietate, er religione servanda, non malis hominibus in aliquo fallare patravido. Sophocles in Aiace chorum inducit commilitonum erum ανιθρη Aiaci, postea Tecmesse, Teucro. rsus in Electractorum uideas, si Electrae fauere, quae miscrabiliter iurabat mortem Agamemnonκ patris, er suam deis febat calamitatem.Non dipsimili ratione choriis,in indipode runno, opm ipsi Regi praestatin placandi Di s.cr i genda caede Lail sicuti monuerat Apodo. Euripides uero σ-αγωνι quidem indu cit chorum lce non simper co modo. nam in lphigenia is Tauris,lphigenia rogat Albicant ine quis res rape exportaturam Deae mulacrum nox illa pollicentur identium. ι . ωόλπιτύγω -κ Γλωρυμcte 8Mπω
204쪽
liud ex alio neetit, integrum ij Episodium:
. constequitur quartum praeceptum,quod dat istotelis, de artificio chori. Potiuisset enim defluis qu rirere.& uni taritum presonae chori sermo nundisidus est, quid reliquaec chorus enim quindecim continet egent in Neutromsondet igitur Arijstoselo,oportere ipsa non quidem ociosis esse, ac mutas infrena, turpe enim id esset, aut parum decorum sed aliquid prostrre, quod ad actionemiabulam sectet. id iurolim fosse consuetudo in choris tum tragicis, tum Comicis,ut multa loquereturnaeter remini di sui expurgandigratia ut obtrectandi causa.minc igitur morem reprehendit Aristoteleti non enim decet chorum loqui quidpiam, quod nonfit cum fabula coniunctum. Quid mulses hocpoti imum in Draniatibus instruandum quodsepe diximus ut partes interseiunctaesint: altera ex altera pendeat, nihils fit, ut in uetere est a uisa neo . ιόνυίν, aut η ρεργον. Ea,quepraeterrem sunt. ιolens ignificare Aristot .appellat ἄλλν σαγωδεαρ,id est alterius tragoedi quasi e quae non adfabuli que in manibus est ed usalia pectant.Hoc uitium pulcherrime uitarunt Sophocles, Cr Euripides, quatenvi in iis, quae extant, post ici potest. Agathon quos: num hunc primum author fuisse re in contextu Aristoteles, a quo puxit consuetudo, ut chorus caneret is Theatro τὰ ἐμ ολιμ id est, inserta, Cr coniuncta quaesicum tota actione exempla ubique sunt apud sophoclem,er Euripiti ubi chorus concinit: nam de cantu chori aperius Iocuti uimus, et loca cantilenis tu demonstrauimus: aut igitur Deos precatur chorus, ut mcliora den aut conqueritu π Iuget, eorum,quibus praesto est,calamitatem.Horatius chori cantilenas prorsus reiici cum uiti Nequid medios latercinat actus ust iste putes etiam Horatium sui se locutu tantummoto decantilenis, quaesuntpraeterfabulam,neque coniunguntur cum actione.Sed hanc canendico suetudincm uideturmagnopereprobare Aristoteles multu enim distis aliquid canere ἰμαλιιιον, quod cum fabula, Cractione sit coniunctum: aut nareatiorem aliquam in medium afferre, quae ad fabulam non specte neque eidem etiam semper insisteresed quod multo magis est reprehen sentast ab ea in aliam quandam longe diuersam excurrere, Cr Epi Iodicum infere resermonem.Nam: ἐπεισόιριον οMp, cum ait Aristotelessumit pro eo,quod est extra fabulam,Credactionem non si Mased est aliunde intrusum.quo modo etiam seuperius fabulas uocabat Epilodica quas dicebat esse deteriores. Hoc igitur diligenter est adueris tendam,ne quis sorte aliter intelligendum putaret locum huncinam C Paccius in eo vertendo multis modis lapsus est: ub enim spectat illa interrogatio/ autquid bi uult hoe loco illud INTER cA LARE nam alio moso uincidimp protulit Aristoteles: non igitur dictionis uim percepit, neq; exprifitPaccius.Deo bent uero omnia ita uerti. Reliquis ureb persenis, qui in choro sunt, ea una excepta, quae sequens inducituriattribuuntur potius e quae ad fabulae actionem pertinent: canunt enim quaedam, quae fabulae sunt in scri e cum tota actio reconiuncta,quodprimum excogitauit Agathon. Eisne quidpiam dimis uide, tur quis coniuncta cum actione canentem faciat chorum aut pro erentem narrationem aliquam proliaxam, quae diuersas habeat,ac distrepantespartes, tota fit Epi Micit r et ti
205쪽
Hict tuti Aristotelis lactatus est de praeclara illa mesodo, iampriure oportet piatam inscribenda tragoed s. mmeo ordine,quo declaratim era regressius iat omnia miros a cis postqueo tunsis nihil ipsum subterfugiet, quod reprehendi us uro posit: id suo isae' consent qui ite Mumethodo ad scribendumst conlis , conlust omnia tractant. Apponit inturpis distraationem hanc
Epitoni qui, non quiam hanc nam bos caeteris xit sedeam, uti defluxit, copli litur enim: Ilais M ctenus de abuti, moribus Iotatis imus enare imus , quicqvid adduMbas pines uidebatur1pectare., . Nunc reliquum est, ut alias duas partes replicemus, SENTENTIAM, tr D IcTIONE M.tiant dais apparatu it postea dicemus u uerbum quidem, quod ad hi in ionem Craeposipolim,quam a poeta tristectat. Proponit verost de pretentia er dissione locuturum, eo ordine, quosumius inuenta hepartes,
ars inter ρ collocatae fuerant.
is Tametsi de sentetia in ths, quos de Rhetorica scripsimus libris: ut quod
,, eius uiae de rationis magis propriu sit, disseruimus. Ad sententiam ea om/,, nia pertinent, quaecun* oratione adstruere oportet.cuius partes erunt o in stendere solucre, perturbationes prςparare,sicuti misericordiam,timore, is iram,caetera* huius generis: adhaec, exaggerare,ac diminuere.
Pari tragoedia imis ut dictum est superius est Sententia, quam Aristot les in omnes Metores Graeci Ruωνειαν uocant,de hac igitur erat dicendum:ρd quia in Rhetoricis satis copiose decidi putata sist ad illam minificultatem inprimis spectat de ea disserem non est nees rursus eadem repetere . ex hoc loco licet cognoscere Poeticensequi Rhetoricen,p feriore, loco esse collocandam. sus, octoria res ni ses esse proprium cor erare τὰς διο οἰαρ θοῦ λόγων quam poeticennam Rhetorice xprimit sermonem natur dem nobis a natura tributum poetice autem a Rhetorice expressum sermone sumens nam risiti includens promtibnilem. Metorico incere conatur Sententiarum in primis curam suscipit a pte e geniarum Metorica facultas, ut pro dignitatererum loqui doceat.Sententiaegraues, usuris exacogitari debent. Simul, uinciri,er expleri,alioqui instar uerit Oratio antiquis imae lilius picturae paucorum colorum.Nes satis infententiamnosinsim conclusione quos ex numerosententiae elaborandum est summum uitium in sententiis leuitas effrequirunt enim pondus, πgrauitatem ponam autem in i flucrit tres apte exprimunt, multa simul complectantur.Adsiententiam uero pertinent, omnia, quae prostaruntur aliquid significandi, probod restilenda .egratia. Hinc Hermogenes sub initium reme libri primi ιδεῶν ait et de emiν- λογο---τ ω πρωτούς minu νοίας r με ον παι im/,hi Uipa τά nις ἰς- ιιο ci. Verum quoniam de bis rebus superius multa lacuti fuimus: non uidetur necesse ut plura addamus.Plutarchus multum operae ponit in penictys Homeri perpendendis, ii illarumsfigurisexplicandis. 1 a διανοια φ'-- πιλλοις μύ σινε δ πωτρυνα νησι Πί τῖσω πι Mersu equuntur.Nunquam enisse poetaenudas, i m plices scurentias prostrant e semperaliquo habitu induta eri ut Graecidicunt, χημαῖσμῖνας. De his qui uolet, legat Quintilianum, ciceronem multum locis, alios quamplurimos. Verba ego qusdam tantum ciceronis apponam ex eo libro, qui inscribitur Orator: ex quibus cognostas Demosthenem ideo periti fimum Oratorem habitum a ueteribus, quod miro quodam artificio sententias tractoit.&dsentena D tiarum ornamenta maiora sunt,quibus quiastequentisime Demosth-s utitur, sunt qui putent iccirco ea is ius eloquentiam maxime es laudabilem. Et vennussu stre ab eo lacus ne quadam confomationes a ,, tentiae edicitur: nec eicquam est alima dicere,ni omnes, ut certepseraspidiquulpeciei uminare fel untias. Partes, seu oscia sinuntiarum: Aristotcles is contextu ait esse umque haec:Dcmonstrare ola
206쪽
ra,PAubat uiam, gere, liniur&Obscisus demon' u contraris, ta repugnantia soliumtur. - batio ad ammos suorum re retur. Exilia C tenuis augentu Magna Crgrandia minusitur. Hotam Polla, piam oratore licere dcbet tu comi mini enim hominum collocutionem 'a sunt Aristoteles Dbra metorico secundo: locos fretandi, σμluendi Eut memata docuit: multis poetarum ex αplis antis fuam omnem disputationem comprobauit quod scilicet nihilo minus his omnibus utuntur Deistae,quam inarum. Quatenus uero Aristoteles in contextu est, ad sententiam pertinere τὰ τ δε φαασα κειν,οAP sMori, φόζομψοῦ eis πιι αυ-rae eiusdem alter lacus consectandus est, ta
me.Poetaucia, uisin suum assequatur, qui est impellere manum animos in diuersas perturbationes, qualiscutis fierit rerumsubiectarum,quas tractat crimitaturniateries. Cicero totum hoc mihi politi ita me uidetur protulisse in eo libro, qui inscribitur Orator, cum ait: Duo sunt quae bene tractata ab oratore
admirabilem eloquentiam aciant quorum alterum est, quod Graeci οῦἴικον uocant, ad naturus, erad moves, rasomnem uitae consuetudinem accommodatum.Alterum quod iidem παθῆ νων nominant )quo perturbantur animi,Cr concitunturi.in quo uno regnat oratio: illud superius come ucundumi beneuois ientiam conciliandum paratum. Hocueb cns,incensium, incitatum,quo cause eripititur, quod cum rapi
defrtur, fustineri nullo pacto potest errore ripua paraphrasi locum hune Artitotelis ita explica scris
mones, quibus perturbationes mouentur, magisproprij fiunt Rhetorices, quam Poetices. Perturbationes autem animi, quae mouenturpersermonem Rhetoricum σPoeticum, funt metus, ira, amor, odium,ga diu Crdola Crcetera, quae hominum animis accidunt quae eminerata sunt in libris Rhetoricorum. Et
quemadmodum permones Rhetorici tales excitant asyctiones sua uise apparatus bilisionum, quo perfranam aliquam repraestentant, Cr vox, e gestus: quasi praesentes res obiiciuntur oculκ spectarorum, tales cient perturbationes. quibus Averrois uerbis licet persticere,quantum latersit inter hunc mirum modum mouendi illiniones,qua, id ratione efficiat poeta,σqua itidem orator. Postremo illa uerba in contextu perpodenda:- επι μελ ί F, G σμικροτουσα. Namsi tentiarum in oratione duo haec maxi
Donet. Mocero in Oratore, rem totam hanc docte animaduertit: tenim, quatenus ad augendi σminuisendi osticia hiectat. Augensis uero rebus, contra abjciendis nihil est, quod non perficere positoratio. quod eriliter media argumenta faciendum est, quotiescunque dabitur amplificandi, uel minuendi hiscus,cr pene in nite in perorando.
u δι tu μεγαλα, ἡ ωκρπι- σM.cάων. Constit autem supra dictarum partium rebus accommodata afferreisortere:cum uidelicet uel miserabilia, uel grauia, uel mira, uti uerisimilia astruenda sunt.. Pulcherrimum dat hoc loco praeceptum A soteles, quod summo studio, cura. servari oportet ab eo qui poemata scribi cum sententia ponderere istam in primis oporteat esse tragesiam: sententias diaverse sint pro materie rerum,de quibus tum poetam necesse est relicere ad naturam rerum it ex iis eli elataptassententia quibus omnia explicet uenuste, ornate,cir accommodate. zon disimile uero est, quod O Aristot. traditur c loco, ab ijs,quaesi perius declarata luerunt: ubi dictum est,sententiam explicare es insunt in rebus,cr ipsis conueniunt roc est τα ψο- ψ τα ἡρμοέον τα. cum igitur ententiarassicia sint quinq; ut exposuimus paulo ante,Soluere, pertur uere, immisuere, probare: haec omnia hicndum est commode duci ex ucernatura ipsarum rerum,quorum fit imitatio. In tragoedia de ea enim
207쪽
ωD- κοασου 1 τουτου ἔχειν τὰ eruatae ποῦ πάντα κνια, μηδὲ νι ou ἄγων. Diligererperpendenda in uerbri: Go πιλωκῶ συασγιο μου, tum Mogi a q id aliud est, iam δι--α, aut quiddam in λ μωσίας, per eam enim ratioci ismur,eTuq od ex ratiocinatio recoctigimus, uer sententia potest appellari. Rusiuratiocinatio diuersa est, quia alia ciuila o oratoria sic enim uoco, qMm appella it Arist. χοM2ὐν συα o tira ν orator cum uersetur circa res ciuiles, er urbarias tum oratio is in omni t m ratiocinatio ciuili poliatica uocaturisdiaphilosophica, quateritu eiusmodi Alputationes complictitur,quae ad Philosophos pertianent: alia Astronomica L Geometrica, alia Musica alia Poetica' diuersitate rerian,quas cottinet: viis suis igitur Aristot.ex uisitis rebis enasci diuersas ratiocinationes,V sententias, quas nemo unqua proustrupoterit, nisi res ipsis, unde eliciuntur, habeat in promptu. Atq; is sium sani aperti lima ratione deismon stratur.Qdiis enim is Aneniensium curias consultatiost de besso gerendo, sat Raptesuaderem sit illis bellum espegerendiam di non habuerit copias ipsor et uectigalia, ciuitati j totius uires persectas. socios eratos tectigales populos non nori quorumpraesidio firmiores cstpo linis Quis rursussius commoti, ex ornauidos laudare poterit, qui nesciat, quot praeclaros ciues,er Imperatores ea tulerit resis publica, quot praelia rosper gesserenittat ignorent Salamini a Marathoniam; pugnam Nimirum enim mμnt, quae dicentibus sententias, argumentationes, uerba etiam ipsasuppeditant.Ait igitur Mill.eia lib. II Rhet. paulo possiτὰ α χντα ἄν o δρον τα - χων λυ εον, ινα ἐκτάτωρ, γωριῶ .Paulo li του πις - πάγμαῖς ἐπινῶν, οιον παιηικοαψ π, Μὰγαθὰ ω ι ἁγαὼν κP-α mino δικπιο υν,-- αγιτθῶ. Paulopost φιμερον DoLρωιν-
hactenus nostis,opinor, patet totusu illot. praeceptio. Non stetiam illudnaetermittenta, AristoLm contextu enumerare quatuor,qux continentargumentatio iseusiententias ductas ex rebus tragici sint nautῆ haec: commiserabilia rorribilia nava inerit iliaequae si risi is confideres, uidessapi ab Arimposita, quia ad tragoediam pertinent. ministratione, terrore iam diximus in eo moueri oportere gran praeterea, ac maiestatis plenam oratiori ese oportet tragicam. Hinc Horatis eam cum matrona comparat,tὴm propter grauitam,t propter ut recundi Dinonis, cum dita Psonoscribetis: inuti releues indigna tragoedia uersuti
ut Isis matrona moueritissa diebus Intererit Amris paulum pudibunda protervis. Non quidem liad humilia quandoque nonpro orat tragoedia: iram id estpou anteerduratura aliquo ido feri necesse esse, π Horatius idem Et tragicas plerum dolet sermonepedestri,
Telephus,er Peleus,cum pauper, Cre tuum. Proi citampuris, Nesquipedalia uerba. Quamuis istase alia de cause sed magna, Crgrandiapropriore goediae competunt. Postremo ueri mira sectatur tragicus,quia ex ijs omnia singuntur in actione, σἰin Episedijs, praetereas quissiuasendum, a suadendum'ue est, probandum, ut restilendum d commode totam duciturexueri milibus. QDt rigitur haec in tentiis tragice orationu in primis inleoportet.
Lm H Gu Is λίχοντο ἔργον ει φανο ιγ ἡδέα λορδε In quibus tame haec habenda distinctio est quod aliqua quidem, nul/lo doctrinae adminiculo apparere necesse est aliqua uero sermone ipso clicentem praeparari,ac ui etiam sermonis euenire. Quod enim dicentis mu
pus esset:si non quidem sermonis ui grata es e uiderentur:
208쪽
IN ARIs T. DE POETIc A tyrobi ere ρ potuisset. liquAboe lora Aristoteli, mirarit, cur dixerit in tragoedia illa coria dim spe conficeres tent ijs,croratione, siti uero res per 'non set tragicae adeo comistrilites, Crborribiles,ut sitis irrugnum in cere terrorem posuit, comiserationem excitare Respondet Aristoteles dilia genter omnia cyperpentinga nam aliquando res eiu uodi sunt,ut sine Gosententia pondereset Agran sibimate , vel leuiter ostrantur ne u ornatu, crartificio, posint uehementermovere auditoruarimos.Aliquando autem eiusnodi inis addatur Antentiarum pondusais ornatus, uix striant aures odientium,in his igiturmultum operaeponendum est hic enim dicentis animium apparet, hiemsicitur, quantumsribendo ualeat ingeniosius poeta bicdenissummus est labor, res Iem, addito tentia: pon. Or graues rimere parua extollere: languentes excitaren epentes humi Gebere parum moestisac luctuofis actum moerorem . adiungere: quae enim aut qualis esset'sentisautdicentis uirtus, Crirtificium: si resfuapte natu graues,lacuta luctuos crariis sapparerent,non peritia Cringenio ipsius: qui aut sequitur, ut 'ibit sermo Dijsule religione, de templis, coelo, per 'grandis, grati est Mait Hermogenes) nes multum scribent Reget artificio.Recsapientia inquit cicim orati maxime adhibenda est ea eloquenti, ut sit temporum, pestiarums moderator: nam nec per,necapud omnes,nec pro omnibus, nec de omnibus eodem modo dicendum aerbitror.Is igitur erit eloquensqui adiriquodcunq; Dccbi pote- . rit accommodare orationem,quod cum statuerit tum ut quilas erit dicendum ita dicet: nee satura ieiune, nee grandia minute, nec item contra m erit rebus ipsis pari,aequatuoratio. Idem Hermogenes ubi loquitur ' Υικαλλους, ait tunc mota; intermistendam esse Dinam illam loquendi, cum oratio per sterita est,ac nimium subtiliae paulo post Aristot. ipsi in bocli , monet oportere scribentes poemata in pria elaborare semie kροις, id est,cum rem perst ociosum, Crnon siis ornatam animaduertem.tunc e nim conandum est plurima decoris, crust in oratione instrer quod tum ex uerbR, tum exsententi j μ mo artificio excogitatisfaciti'.-sb αρα αλio, cum est Aristotelis is contextu, sensus est, no nulla sunt,quae etiam fine oratione, Crui sententiarum,quibus exprimuntur, uideri post nigrandia, atro c commistrabilia. Praeterea adnotanda illa uerba ,sis et ν λογον γirion,id est i xta ipsiumst monem feris ad uerbum uolueris restrici dem modo locutus est Aristoteles libro 'undo Rhetoricorum, ubi locos entismematum apparentium demonstrat,cum ait: . O M ita απιον ἄρα ner,iὼν Mαμα,οῦ- τὰ γεγον α ,το γου μετα Ei,ce da S, μούνουσιν.ων gem: δηρ ι Ps se patri-- των PMzκῶνὰ πιαι,μουν εὐινιυγδ υευό-λει m. Eoae liuo ἀυεMer ines Demostb. quos in oratione χάς φ iam ita locutus est: Atinae en δεα τα τα τU μα- subterfugiens 'monem qui penes sicundums ipsis res est. Idem paulo post in eo praeclaro loco, tum innuit cic.in Orat . cum ait, in
priora uerba referas Latino ualde equidem, opino fecundum haec illa res euenerunt.
Circa dictioncm unum quidem speculationis cst genus: de s guris ut delicet ipsius: quod quidcm ad histrionicam, atque ad eum, qui huiusce modi arti praelit pertinet: exempli gratia, quid sit mandatum, quid pres ces, quid narratio, quid minae, quid interrogatio, quid responsio, caete/ rax, id genus.
Postquam Aristoteles de SENTENTIA locutus e ingredituri utationem de Dic TION queest alia pars tragoediis.Veram quoniam dictio diuerso modo consideratur, necessest, ut rius interis sieret, qua ratione de ea est agendum, quatenus spectat ad Poeticen. Primum igitur rei est tractatiores randamque uersatur in b. sitibus dictionum cosiderandis haec uocat Aristoteles Θματαμ
nes enim est quod quisequam putet defigura dictionAscutigrammatici μlent, Le Arist.loqui. Sed χλιμ uocat rabitus quosdam,conβrmationes ora font8,oculorum, cam, gesticidationis manuum,
209쪽
rimanis .Huuii nises uero uarietatem nos sectat ad histriori Tarte, sic enim libet -κest uisum re sciendum olim ipsos Poetes recitare uiscera folitos sta dramata um nondum perit in recitando extiati spem bi Diones. postea uero tarentibus vim fiere, qui artem histrionicim pro erratur se tradere: quae tota inuoccuult estu otionc corpor Re rigenda uersabatur. sine artε hanc primus lueris manag uit Glaucon uis. quare Aristoteles libro Rhetoricorum tertio submitium ita ait: ἴποι A taxo
mo σμτυωτα Huujmodi igitur Hars hὐti ionica. ad quam uiui clare τα - ματαHMIεως. quare no est in hoclibello poetices de dictione loqui, qua tenus pronunciatur crestingitur addito gest ex seu, uom. non enim blibrionibus instruit Aristoto lis in hoe libero:fedys, qvi artificiosi tragica amara, Cr Epopoeiamscribere uoluerint. Aristo libro III Rhetoricorum inanem laborem esse demon strat, qu)d pronunciatione Rhetorica pollicebantum scripturos: non quidem, quod ea oratoribus non sit maxime necessaria: magni enim refert hoc ne an modo aliquid pronuntietur. Sed quiasatis de ea locul visent, qui bi trionicam artem libris mandarant: ait igitur aliquando Grum de pronunciatione Rhetorica inscripta exeat in lucem, millimamyre hist ionicae. AEusunt haec: κέναι GDοτανε ν, ταυγα--σει - ποκοἶκῆ, ἐγκεχειρον πησι δε εἱ Ουγαν παι ἀεὶ mrie.οιεν θρασυμαλγ rei e Verrum naturae potius hanc Hstrionum esse facultatem docet Ar eles, quam arus, sic: κρα α φυσεωρ ἡ 'S κω ν G, i αoarari ον. 'rstia, λ ιμ ντυνον.Si igitur naturae, non artis estpronunciatio,Πsticulatios R. ipsa, ac motionis totius corporis norma uel an est so ad Poeta uel ad alios jectati merito , illot.bane tractationem praetermisit:.eamq; arripuis,quae isci, tantum poetici uidebatur Gepropria. sed ueteres ea ratione impul) sunt ad histrionicam artem scribendam, quod magnam in pronuntiatione mi vim dis uer talem, ac tiarietatem cernebant: tradici praeceptiones quas generatis, ac certis posse animatae iebant accommodatas ad omne animi asyctionum genus. adde quod ii facilius homines imitantur quam uocem uerba Aristoteliseodem libro Mutoricora tertio: bosunt quae huc spectant: ἰα-ρμ δε φώς, - παντα μιιιιιν κωπιπνὰ μοροωμnsul ,-ὀ o Mτέχνυσ-Aνσοω:i μι- α λα,0n 'λοκοῖ. , Ρ εαι, . I cpraeclare est cicerone dictum meo libro qui inscribitur adirio rationem mollem esse*teneror,Crisaflexibilem, uisequaturquocuns torque suocis mutationes 4βtotidem,quot sunt animora, qui maxime voce commouentur.Adnotanda uero illa uerba, quae sunt in coma.
textu, υ A, mi colis inae Hat nκῖrii lin Architectum uotamus qui ecteris praeest, praescribit, agendi modum. Sic igitur ebit boe loco Artitoteles,loqui de figurata pronuntiatione dictionum, θου
et reuel ad histrionica, uel ad eum,qui totius huius rei sitarchitectus: intelligit eum Aristoteles, qui praeisceptiones tradicats institutionem uocis et ingendae Crudaptandae ad animi Octiones exprimo dasquiacms ille fuerit: qu immiat etiam alio praetereos, qui histrionicum do cerent, artem pronuntiandi tra dere 'olitos. non disimili ratione lib.LEdie caestr Politice μαλιςx άρχιτ si νικὰ. Histrionica ars,
siue alia quaepiam,magistra pronunciandi, docet huiusmodi quasdam di irrentias uocis, sumptas a diuersutare dictionsi. Aliqua Llio imperativa est sic enim in praesentia dicam alia precandi uim habet, alia rara ratiuaestralia minandissicci prest ,alia interrogandi lia respondendi diuersam singula ea lionem, vultu corporis i motionem requirunt.Nesv uuarer ex Poetisupponere hoc loco ex pta niflpu
210쪽
dicat oratio ite questo hi miti recoe animuit uidientis mouere uolet, ita certum uocis admotubithnum. ingestu uero coniundita est uultus, quisui omnibus diei uix potest, qitaritim intersit quema modum loquatur Orator,tiam V m intes assionis dignitate eloquent sepesta' tulerunt,erdiserti dea formitate agendi multi infantes putati sunt ut iam non sine causa Demosthenes tribuerit σprini M, eu cundas π tertias allioniure iacimperiosi,uc minantis uultum uocems imitari: superbi ac turgidioraritisnem exprimere: utilia elati hominisgesitam, sermonem, lingere discillimum est,quia sepe dum is
facere imitando student bomiues n uitium maximum cadu .ut putide loquantur, rarte inpronuncianado non occultent .ideo praeclare ait Aristoteles lib.III Rhetoricorum magnopere se laudandum Theotiis
tam bilisionem,qiii ita aptesingulos hominum sequentium lectus ioce, It vj exprimebat eos ipsos
sequentes audire ibi aliquisvidereturi. ἡ ωαναφα να--ἀε ο ς τὀ π α λωμ πιο κ Ak,ti λεγοντω ἔοι, ν Cribidem paula ante, talem dat pro ptionem pronunciandi χιδα λα, ωμν πιις cis μαδοκών λάγειρ α τλαο in sωρ, ὰλλα- Πωτως. γγ πιθανον, κci AMAM Dομ. Qui plura siste volet de tota bac ratione pro nisciandi, legat ciceronem lib. de Orat. III ubi copio e omnes dantur pronunciationis lingende praecepti nes, quatenus tamen ad Oratorem 1pectan Necsane indiligenter tota haec res percipi debe quia ut eo ni libro inquit cicero Ana actio in dicendo dominatur,ta est ueluti quidam fermo corporis.
λα. γ λ κελόλrru cpum, πιὼρ m si ιιλε ri: χἱις m. Quandoquidem praeter horum peritiam, ignoratione ue nulla qui/a dem accusatio quae digna sit studio, ad Poeticam refertur. Nam quis ob/secro in his peccatum esse suspicetur, quae Protagoras accusat: si quis ui/delicet, dum precari se existimet, interim praecipiat hoc pacto: Iram
pande Dea.quandoquidem sinquit ille iubere astiquid fieri, uel non fie
eumpoetice tali utitur argumentatione. Ea ex quorum ignoratione nulla constequitur reprehensio meaturum,Cr poetices facultatis: non1pectantia ipsius ipsorum ue facultatem Quorum itidem periti er coagnitio nihil adiumenti iret poetis, poeticae, facultat ad eam non pertinent. Sed huiusnodi sunt ταματα A NUεως sunt igitur ad aliam artem, hoc est ad histrionicam iut aliam quamuis, quae e profiteatur,rei cienda.Addidit uero illa uerba in contextu Aristo ἔ, o G ἁμον απουδῆς, quia multi rem hentire conantur poctas in que, quae potius asscribenda sunthistrionibus, de qua resubmem huius Ebcssi plara dicemus es reprehensiones parui sunt faciendae,quia non θectant ad arte quaepoctae propriaca laus igitur hominum saepe errata histrionum putat esse poetarum, uerum baec apte fiunt rit ostenda, ac dijudicanda te false reprehendantur poetae: quod si tamen sat regligere debebit talem reprehensi nempocta Protavras Sophista ille notisimus, cuius argumentum captissum restri A.Gellius, Cr Arhi telas innuit libro Rhetoricorum fecundo, ubi se apparentium Emismematum locis agit Homerum subtiali ac stiuola quia ratione reprehendere solebat in primo statim uersu Iliados qu)d, cum precandi sit mos NUM,Cr Apollinem initio poematum,ut in dicendo aspirentariauerat inscribenda actione, quam binarrandum, Cr imitandam proposuerint, ipse non precatus ista quasi imperans protulerit: υινὰ Gδελά. Nam definiens quid esset imperare tu dicebat Imperare est, cum aliquis mandataliquid alicui faciendum,
vel non aciendum, mitigm,αμα πιιων habent manuscripti libri mn in uulgatis estpostrema diactio Zoilum quos accepimus Diuola hac ratione usum repraendendi nulla cotra Homeruscripsisse: tea
statur enim Ditis iram lib. IX. aduerses Homeri poemata edisse: eas, reprehensionesgrammaticu