장음표시 사용
51쪽
uere t partes mimum tractare pecundas. ' Eum lacum exponens, quod ad mimum perturresecuniarum patritum.Porphyrion ait: Secundarum par trum actores omnia summisse agunt. Declarat hoc cicero aperti lia in Diuhiationem verr. Ut in actoris ' bus, inqui Graecisseri uidemus sepe illum, qui insecundarum, aut tertiarum partium cumpo Maliquaa D do clari iudicere,quam ipsemimarum nullumsummittere, ut illeprinceps quam maximeexcedat. Sicla D ciet Halli eruti ibiferuiet, tibi lenocinabitur,minus aliquanto contaitit, quam test. Immittaci meu tiam Plautus in prologo amphito R, cum ait:
' Vt conquilliores fierent histrionibus, misi inundassent delegati ut plauderent, ' Quive sub placeret alter misi minus. Haec ante me animaduertiter explicauit docti limi uiarsuperioris scri Modiose libra si rosiarum Antiquitatum.
Quos Sophocles ipse cum scenae ornatu ad tertias usip producit.
Declarauit adiumenta,quae attulit tragoedia ArsicisD. nedeclarat,quae attuleritSophocles.Is duo mauenit: Vnum addidit hi Arioncmeficit . ut essentires. Moxotraphiam quoque excogitauit. Cum tres Hastriones adhiberentur actus est sermo τοταγωνιτηρ.Nam ho sunt nomina περ m. coepit appellari πωταγωνιςne, quo primum tempore Aeschata duos adhibuit histriones ratione secunda'. ut linea vir ab Aristot ante di m Aescistum inuenisse fermonem ττωταγωνιsta Periden denotat etiam .RAτ ραγωνιςlis Sicuti patet .Fuit etiam consuetuso hec apud oratores in causis frensibus agendique aliquunturas ageret. Itersecuria 'tertius tertias. Declaratur hoc apud Demostb. in oratione orae λεμ ινιυ. I ait interpres, eam esse δοτ ρολοί cita Aphepsioni autem ἀρπεκυος concessim fuisse πρα ἶλαγίοω. Reliqua illic de copiosius. ridem apud ciceronem in oratione pro cor. Balan pro
is ci .ubi ait succedo ei orationi, quae non estpraetervecta aures vestras.Habuit enim compatronos cicin ea cutis crusim σPompeium videm hoc Iegere est apud eundem in oratione pro L. Mura. Testatur Platarchus totum noctem d sudasse ciceronem in ea orationemesitanda,ta scribenda, quia in ea causa compatronum habebat Hortensiam maximum oratorem, quo cum de laude is dicendo certabat Sedriacoadnenti eis histriones adhibuit primus Sophocles. Fuit is inscribenta uersibusnain, ac prudens. rem ridicula, sed exqua percipias instriumpi arrat Lucianus. Solitum quendam expendere uersus Sophociaer Euriapidulibra. Et uersum Sophoclusioson,Duipiis orsint delatos anquam leuiores, e mare inanes. Idca ueteribius ob suauitate remo initi castren Happella aureatnusinias, cum L sander rex Lace GN.Athenas obsideret, monitum insomnis Liberopatre, utpateretur humari Atticam lactem delitio
fias. Eam uero laterexit sindrepostea Sophoclim fuisse, qui eo dicerat humo . cinetrapha
52쪽
iiivemisophocles verarum triplexvliusfuit ii quibus poemata recti dantur centa. rapis etiam igitur en raphia necessario uitaragica, comica at Tragic scimn Vitruvius ait, columnαφνα regalibus sorti sumus fuisse in bullam. comic privirorum clificiorum, Cr domorumst rei praesthme consili euiscisat si uero actoribus, ' elano, montibusta ut sagrestibus rebus ex topiaario opere ortiari politam. la uero scenographia architecturae ratione d scissitur, acrius copiitione continetur. Euli a Vitruvio definitur.Vt sit frontis, ac laterum abscedentium adumbratio, ad circiniq: centruomnium linearum rectionsius.
Ad haec ad magnitudinem ab exiguis fabulis, ab ridicula dictione
satyris exclusis ad grauem habitum prouceta, scro tandem quieuit.
Duo explicat Aristot hoc loco: primum Tragoedi paulatim ad iustam magnitudinem peruenisse. deinde, gaesiam ad qualidam maiestatem σgrauitatem fero euectam,reiecta omni ridicula oratione, qua sumpsierat asat s Quasenus ad primum 1l ectat scien sum est, olim, in extemporaria esset poesis, nuper tiat recitari consueuisse quaedam πιιηματret,id est,breuia poemata,quae breuem mi κ m ad modum leuis imitationem continerent .cuiuscemodi nobis exemplo esse possunt aeglogae. Breum enim iste imitationem habent alicuius rei de qua intrer sesermonem habent Rusticani pastores. Non pauci uero in eis lusimodigenerepoematis uersuti sunt, utque inde Bacolici poetae dicti. Quales Theocritus,Bion, Moschus Apud Latinos Vergil.Tragoedia igitur, cum er ipsa ab initio breue quoddam esset poema ad iustam demumagnitudinem paulatim peruenit .Quatenus ad secundum stellat, cicndum est Doricum poema apud ueteres luis citium, ridiculum, crmordax. Inducebantur autem presonae soricae Dil agrestes, petulci. Siluanus, Silanus,nt rus. Sed de personis satoricis copiose Pollux. Nos quoque alibi commodiore loco de satoris copiosius locutis mus.Nunc breuiter rcpeto, quod acit ad rem. Posis antiquora partim erat sicea nisu rim bricu.Declarat hoc Athenaeus lib.XIII LScenica erat triplex, agica, comis satorica. rice illi triplex: vmnopaedice, taporchematice, pyrrhice. Fuisseetiam satyricen poesinscenicum per e ognosci test exsuperiore loco, quem citaui ex Vitruvio Sed labentibus aliquot anni avrice, etiam Inui iis perst recitabatur,o erat comica Ct tragica cuti alibi esta meprobatum, antiquior: coniuna xii tamen secum tragoedia.In causa uero hoc Pit. agoedia atrocitate Crbeueritate rem, quas tractabat, animos defatigabat spectatorum.Poete igitur optimum esse existimauerunt :s iocos suo ires intermiscearent, quibus 1pectantium animi relaxarentur. Hoc ipsum ita fui se factum, declarat aperte Horatius iu
carmine qui trunco uillam certauit ob hircum. Nox etiam agrestes a ros nudavit, CT a per Incolami grauitate iocum tentaui eo quod Iaecebris erat,ergrata nouitate morandus Spectator. Dat igitur ibidem praeceptum Horarius, dicacitatem Cylasciuiam salueror , qui inatremi Icebunturtragicae recitationi, esse temperandam, ridicularum nimiser lasciuarum rerum commiastio latcumgrauibus C eueris. mait: verum ita risores,ita commendare dicaccs . econ:ιeniet satyros ita uerterestria Iudo Ne quicunque Deus. Cr quaesiquuntur.
Iucetigitur coni cereex his,olim crab Asb Io,era sophocle intermistis in trager ijs sat mcis re autiones,quae adhibebantur ueluti quiddam ὰπνῖσδιονυσιν, Crassumtitium,er ideo non extant cusoriis plus tragicis coniuncta. Hre omnia ita Asthabere, Cr ueri ima esse: praeterquam quod ex Horati j uerbis cognoscipotest, peripicitu retiam ex si quae dicit hoc loco Aristoti viis μεσαζαλῆν ὲκ λτυθῶειτε 1μνωόν. Sensus enim est hic. agoediastro ad maiestatem,ex dignitatem peruenit sua reiectae medio recitationis,fatori qui intermiscebantur relaxationisgratia. Id uero factum aetate ipsius friasse, nam ait eψε, id est ero: qua Annuat id aetate sophoclis, Cr Ascissi nonfuissem usu, num inducebantur tunc ad relaxandos animossutori recitationes. Atque cpata, quomodopaulatim ad iustam magnitudi nem ac decoram dignitatem peruenerit tragoedia.
53쪽
Scitariurru, metrum ex octonario adoptauit,hoc enim antea metro is utebantur, quod satyrica, magis p saltatoria poesis esset. Ita in elocutioni,, iam constitutae natura ipsa proprium ad inuenit metrum. Maxime enim ri sermonibus aptum alternis iambicum esse, argumcnto sit, quod indisserari redo plurimi sane iambici, rarissima uero hexametra mutuo in sermoneri a nobis proficiscutuli licci etiam colloqui ipsius harmonia excedentibus.
Ilicita turrit Paccius. Senarium . metrum ex octon o is adoptarat hoc enim ante metro victamur. quodsitorica magis,ac sil oria esset poesis. Ashuc explicat Artilat. quomodo tragoratii parataim aucta, exoritata,utque expolita assuum nitor peruenerit,agit autem de metrorumgener vibus te utebantur,nam immutata postea unt.Qvomaen tragoedia magis erat sorica,e saltatoria,umfuit quos adhibere numeros saltatorios. in uero ait tragoediam uisestsicum, miriligitossema , tisiciua, minia, grauem,quam tunc erat.Saltatori quia cumsaltatione Cr mobilitate repraesentabatur, similem soriacae siliationi tam uero veteres Qκιννιν uocabunt, ut acclarat Athemem. Postquam autem tragoedia deis posuit omnem illam lasciuium, Crmobilitat satyricam, necesse etia Iustini immutarentur numeri mistrorum ex te rametris igitur iambica id est trimetra,receptu unt in usum. trametra dicuntur, quae octo constantpedibus.Trimetra quaestx .n singula iuncturae binos babent pedes.Sed quaerat aliquis, cur tragici trimetra iambica asium; erunt ibi reiectis tetrametris. Ostondet Aristot. Postquam omnia paris latim compo ita uerant Crexpolita in tranae lascuti declaratum est ante.Suscepta quoque est cura eius, quod eruia in poemate aduentitiam,metri scissicet Cr numeri.Octonarius est reiectus, quia sat risum, o sutatorius quod esset prolixior Cr numerosius ex eo siliare possent saltatores magna Cr uaria cum mobili i late,quae requirebatur in lasciuo satyrorum pocinate. Ex octonario igitur factus est senarius, Criambicus, breuior ut est, aptior ad tragicum poema. de qua Aristotelis copiost agit libro Rhe ricorum tertio. his uerbis: χθ'Si e γα μαανον. γδεγάZoi τὰς τραγωδεαρ πτιῶν me Hra κῶ π αὐτομπο nep. αλλ' ἄσατο πιπλαμένων de M ἰαμαον μευ edidi M S, Huπων ομοιο mῖμ si P. Ille autem numerus aptus est, qui imitatur communem loquendi usium,quo inter nos utimur quotidianum.Eiusmodi uero iambus est. Et ideo in cotextu ait Aristot , , di ni ne λεμωρρωτα ῶ φύσις γα ο κωμμετρον ε/ε, μαναγορ λεκ ὁν ἡ ιν ιιζωον. Quaesie uretit Paccius: Elocutioni iam constitutae proprium metrum inuenit natura ipsa. Nolanesi quois modo lxit . . φυσιζ. Ne quis fortasse crederet industria hominum id tantummodo factio quamvis a quidem Urcerint homines ua industria, sed sequentes nature ipsius uestigia. Omnes enim numeri ear . tione constituti, ex excogitati fuerunt. Significat igitur Aristot cum etiam in hoc aduentutis metro omnia sint referenda ad natur Muci repose cognosci totam poeticen ex colli naturatibus esse ortam. Illa uerba: ,, μάλις xy0 λεκἶκον αν μασν. Ita uertit Paccius naxime enimfermonibus aptum ulterastisma bicum est Recte quidem. Adsensus est:st ad uerbum restras diui nodi.Iambus est maxime dictionalis cut, , ita dicam Asstmaxime, sepi me cadit in nostras dictiones, quas communicantes internos familiariis D terprostrimus uel D.Vt plurimum in nostro sermone, quia natu proficilcitur quis attendat, anima ,, uertet intc istos esse iambos, quia in eos saepe exit nostersermo quotidianus. Idem ait paulopost: ν τῶ,, - ρ α ληλουρ ι ιαλ- αι πλῶ e λο σμῆν ἰαμαα, ἔμμουσα δε ολιγα-, κ Mineis ei λεκ ociae ἁρμονιαρ.Haec ita uertit Paccius In disserendo plurimi iambised non uideo qualis hic sit sicuri fus .apertior igitur uertis dixeris: In mutua collocutione nostra familiari multos pro trimus iambos. a, , liqua ita vertit Paccius: Hexametra autem raro in mutuo sermone nobisprofici cuntur. Licet etiam cola,, loqui ipsius harmoniam excedentibus. or pars recti me est conuersa. sterior vero pestime,aclangi seri fine destas su Aristot imo inurus ex ea siensius elicitur. QVelicitur, est tamen perobscurus. intueatur, , quilibet perse, ex constrat cum Greco contextu. Ego ita explico: Ierametra raro a nobis is mutua collo G cuti epro erant κr: quos tamen aliquo pro trimus Vacinius prater ut ira, Exhamoniam nostris udianian
54쪽
A quotidianismon2. Nullo melius, Grudioribus uerbis hunc locum uertit Georius mala, ait enim:
Non prae caeterris metris iambe sermocinationibus est maxime accommolitum, hincsine exploratum, quod intersermocinandum internos iambespluriimprostrimus: utrariuscula hexametra,fermocinal quoque hamoniam excesente Verum omisis binQuatenus illectat ad iambum, quod, eo frequenter utamur in communi sermone,testaturo in eo lib.qui inscribitur Orator, cum ainsequitur ergo,ut, qui mu-.xime cudant in orationem aptam numeri, uidendum si sunt enim qui iambicum putent, quod sit orationfinissimus qua de causa fieri,utispoti imum propter similitudois ueritatem adhibeatur in fabulis, quὀ-
ille Dolicus numerus hexametrorum magniloquentiae sit accommodatior. His locus ci plane refert ad se uerbum lacum bui Arist.idia diligenter adnotandus. Idem cic.in Orat.Nugnam partem Dunbos prostri Minus in Iermon Quatenus ad hexametrasecta qu)d bis in communisermone non utamur, tratro, atq; tunc excedentes tiaturam sermonis communis hoc idem probatur in ultimis uerbis loci superius citati,cum ait: Damlicus ille numerus hexametrorum magniloquetiae est accommmodatior. Id paulo post expriis mit cie. ex Aristo sed ex m.lo Rhetoricorum his uerbis,quod lange Aristot uidetur ecus, qui iudicat heroum numerumgrandiorem,quam desideret soluta oratio. lambum autem nimis e vulgari sermone. Ita Mneque humilem, neque abiectum orationem, nec nisi altam, Crexaggeratam probat: plenam tamen enu - tesse uulagrauitatis .ut eos,qui audient,ia maiorem admirationem possit traducere. Aristot in iis,quae citato eo loco, loquitur de Oratione oratoria. Sed distri oratio oratoria i poetica,quantum ad numerosiliectat oratoris, quoniam persesbluta est debet exornari, ruinciri numeris quibusdam, uigrandior apporeat ex admirabilior. Poetica quoniam numerosa est per se, bet aliquando fest humilem reddere pro ruistione rerum,quas imitatur ut in imitatione appareat magis similitudo ueritati Exempli causi. In tragoeiadis c comoedia collocutiones fiant inter perstrac debent illae collocutiones poeticae imitari collocutiones quotidianascat hae sunt turgido numero, utpote heroosed humiliorciam scilice Heroas igitur nesoratoriam,nequepoeticum orationcm tragicam nuncaut comιcum intelligo) ingreditur,quoniam nimis elatus est,er inflatus. de est a Metoribus traditum,in orationesolatu maximum esse uitium appareat 'metrum. Id uero heroo praesertim debet intelligi. Est locus adnotandus qui buci Matin Epist. dAtti lib.VI i. abat ab Epiro leni imus auster mitis, in his uerbis: quia uersu praeter morem usius erat,subiun B sit: Hune απονδ' ἰάζονlas cui uolas Q pro tuo uendito. Ex tetram suere trimetra dis feribit idem Arithlib. I l I.Blet. his uerbae ου δὲ γγ oi urae τραγωδεαρ πιιῶν ne αἱ ἀντρόπιν, M. κωρ- πονς επων ει αδιπιιζώονμε-Δcroti .
Ad haec Episodia quoque plura, caetera i , ut singula exornata fuisse radicuntur. De his igitur satis: nimis enim fortasse operosum sit, in singu/ ιι lis immorari. v ia
Ad exoraunlim tragoediunt,ait Aristoteles,inuenti quos ille episesinitis tepi odium uocari
πρω ηαγόνιον Ucie γμα.Nam quicquidpraeterrem,modo cumre coniunctumsit: dliretur ad auis sensam fabulam, πamplificandum pom eo appellatur nomine. Exempliasumi potis ex Virgilio, nam quicquid de Didonisamore narratur,praeterrem est,ertamen valeritur, poeniatis adaugendi gratia. Episodia igitur in podi assumuntur omatus, rumplificationiscausa. cuti loci communes apudoratores.Verum de Epipodijs copiosius postea commodiore loco loquemur. His dictis, Aristoteles epilogum fuit supcii e riorum omnium,uit enim: De his quidem hactenus. enim sibi reposivissis demon, me, ex causis natu edralibus enatam poeticen, singulas ipsis partes id singinatim timon auit in comoedia, cr Tragoedis.
Atque quidem hactenus incrementum quomodo acceperit tragoedia, declarauit. Explica re autem singula separatim magni esset laboris, longiore narratione opus fret.
Comoedia autem est ut diximus peiorum quidem imitatio, non in d i men
55쪽
,, men secundum omne uitii genus, quanquam ridiculum a turpi proscis iis tur. Ridicu'um enim aliquo pacto peccatum est,& turpitudo sine dolore, is minimci, noxia: pcrinde ac ridicula statim appareat dcformis facies, dbri storta sine dolore. Haec ita uertit Paccius.
comadia autem est, ut diximusvriorum imitatio G tamen secutis omne viis grauis: panquo R D, . Diculti a turpi profici citari Hona sat Raptἰωuressiunt num uaderi uerti,c comesticum prio,, ribus.setfecundum ridiculum, quod est tramitti sanisparticula Equare usi habent viduvi enim asi , quo mi Dpeccatu est, π turpitudo sine dolore noxia perinde .u rida lactatun appareat 'mu facies, , distorta ne dolore Quod Paccius uotu,Noxia.Est in Graeco cotextu, ς Θαμυμ quod co derabimus, , postea, quale t. mictunturbo cumsuperioribustast. Declarauerat Millot.qua usui petori virago
di, dic, CT oomoedia. Ioxerat inquirensum quomodo auctae. De incremeto igitur, er absolutione tragoedia hactenus egit. Nunc uero erat agendu dem emoto comoedia.Sed antequamsi breuiterrepetit exsupearioribus, qualis sit comoedia.Ait igitur comoediam es imitatiotis peiora. Habet trecus contextus, φαυλ υ σέων,bomines mali appetantur exusti s. vitia uero,Crpeccata no omnii paria unx. sed alia lauiora,
M tagrauiora. comoedia igiture subiectam biniateriem babet inmuti di est, utio sitatem bomina: tatarum omne cd ea quae talis est ac tam sed ut risum moueat potius,quim indignatione aut commissrationem. Hoc qualisli declaro π breuiter, factu.Turpeia aliud γ μυν, aliud non φθαφόν. QMeeῖκα, ut inquit illat. lib. 2.Met sunt uerbera,caeses, Militer cibi inopi corporis utione ea nectus,morbi. ri patienti dolorem a int,videnti aut commistratione. Non αμ tifunt ita tua patienti noniolore Hrabortier pudore a nou. Ea qualia' declarat id Aristo lib. . Bleto diis ' dor, inquit, est dolor, ermolestia quaeda in ortu ex peccatis, po quae ubeunda sit ignominiae nota aliis cuius Vt deserere loca in acie.Abiicere clvarum bo olim magno dabantur probro. Hinc ait Horatius:
Reumno bene parmula. Demo M.qMup itast excusauit, ut refert Plat. ό φα ων παυν μαλ Habet ibidem Aristo. nimis sui A lucris cupit ditis exercere artri poliare cadauer repulsem tua Isse. De scipso nimis magnifice loqui coire cum quibus no licet,quod cissem clodio obiicit quod colus.
set cum lororibus,quarti una quadrantaria dicebatur. Itidem ea, propter quae ueremur eos, qui aliena exa ploram uitia cuiusmodi funis suinatores Saori,comici, nam omnes hi maledicentifimisunt. Hoc uerbrerocire conuenit cum eloco poetices, ibi de comoed si recta materie loquitur. Vt licet intueri. Nam comici cum sint deriseres, risum captant ex alienispeccati Vt Ariolopb. sum captat in Nebutis, ex Socratis persona, cum ait i a docere, quomodo dimetiri oporteat pulicis saltssi Itidemquomodo insecta bomba emittant.Qrtie illic legi possunt.Haec enim turpia sunt no φθαρῖκα,erhabentin st,ut Aristo.uin ria m/ώIαιον. Ideo ridicula Atiret uero Us et Aristot.exemptu, cum uix ut quis rideat intuens factia alia D cuius di torta deforme. Giusmodi risetur apud Homera lib. raetidos The lies. talusinosi cicero ex Or plicat lib. .de Orat. rum illa. cuiusmodi erat Socrates naribus mis, quare Xenophon in Conuiuio,
υ ἀναπι e, απι τας-- ωσδελεχ.σquese utitur. Nam multa ibi lepide, aeridicule, de ea re narrantur. Pulchra est, er facit ad rem ciceronis G si uicto lib. .de ora ubi de salibus is oratorijs loquitur.Ait enim. istriona mouere risui nummistros comiseramur potuis crudelitatu Mari rosummaeest risum exubera miseria capta es ualde turpia,Cr nefaria, cmouent indignatione, D ermaiore quata vi urgeri volvit .Ergos turpicutir ummouet Penim appellatea,quae uocat eloco
Aristot .peccata no φθαμώe,crsimul ostendit ex turpitudine ripum enasci Spectat ad hune laesi Ari late
Iss,etia icta suillo cic.cum ait Ridiculor quae res turpiculis nascatur, alia essem re, alia in uerbo.uerade hac restis: Miqua qui uolet, et ut ex eode cicerim Quintilia lib. .ubi luceti oratoru agit.Narao rat Athen lib. 3 . Olim Albenis iusse εμυῆ ubsannatores,ac derisores qui eade uixerat aetate.videat
ibi qui uolet rem plane Irpila, ac di cognitu: ex huiusmodi enim maledacts, rid enata est comordic
56쪽
Λ Igitur de promotione Trasoediae, dc per quos, satis constat: secus uero de comoedia: si quidem initio, quod parum sui studiosos habuerit, latuit: sero enim ab Archonte comoedorum chorus, ut quis sese obtulisset, in ductus est. Eius lacro professores, ubi iam aliquam spcciem prae se tulit, memorantur. Quis autem personas, prologos, histrionum multitudine caetcra b huiusmodi protulcrit, prorsus obsturum.
nec ira uertit Paccius. Igitur promotione tragoesia, C perquos uis constat, cus uero de comσα cediasquitem ab initio qu)dpar fui studiosos habuit, latuit. Sero ira ab Archonte comoedorti chorus, taut quis uest obtulisset,estiri ductus. libentius Pacciquerba fripsi, quia maximus est mihi filius mord onstrandus:coniunguntur haec cum Iuprioribus, sic. Tragoedia origo, er in mentum iam satis mutet: nam sigidatim omnia declarata sunt. comoediae um incrementum quale, quando, quomodove factum si prosus ignoraturi ius rei caulam braca iret Aristot. 4α - μα c*ουδάζεPA cum enim liuorisese ersa plena,ermodicenti erat omnibus inuise π unusqui luesibi ab ea metuebat, praetre admodum patiis c scos. eum Diogenes Lam de Socrate ait: ἔM K emit κωμι Mie Πωγε τηδες eos γάρ Ζωma reas λύει - διορ Gwταρ cibi ουδεν περ ἀμάρ. Jaec res etiam effecit fra cci is it pauci poetae inscribendisoperam ponerent suam, iad satis populo no placere animaduertinent. Mureo acile p*pici potest,uel ex eo,qu)ssero admodum chorus dari Athenis caepiti Magi)hratu. Cum enim uiderent Athenienses malum hoc latius isses sevcrsintquealia ratione maledicentiam illum cohiberi pos Q sanxerunt, qua cauebatur, ne ullus comi poeta Fabulam populo daret, nisi prius eum Magi lautus, penes quem erat summa potestas omnium reria in ciuitate, probasset iudicasis eiusmodi esse, Minere letibus aduersaretur, neque mores corrumperet. Declarat hoc ipsumptato lib. de Legibus V II. ν- π ιοῦ πα- εριι-λακ μουσδεν ἔκγονοι udis Q iam e -me αξ ουπι πρύἶν ταρ υμετ ere sya τὰς ἔμετέαρωδὰρ, ο μ, τα αἱ παρς,uil λεγόμνα δῶ c; υμινδε ι ἔκ a m A. δα ιαμε . Ideo Aristoteles in cotextu ait, οψέ ς. sva ων Quae uerba quid mi vellesu, eum non intelligeret Paccius: tam inepte vertit ut B satis mirari non posita, uirum alioqui doctum,rem adeo alienam asensis Aristotelis protulis ea omnino in hunc errorem lapsus est, quod iguoraret ueterem illam consuetudinem Atheniensium. De qua etia apud Stobaeum in cap. XLIII legere est,ex Hierone: i 'Hῆτα 6-2πλα με ημιναγωνιζ. PLἄθλαμῖνόοΨλων- αργατακτω et Oilivetis ἄλλουρδι ριεισκειν. consequuntur autem haec in contextu Aristot .uerba: av. ἰ M an παι/. Qua Paccius uertit
ut quisque se obtulist. Sed quid sibi uelit per haec uerba, non satis inicillo. Sensius Aristotelis Q.Volun tarios luisse choros, unumquemque pro suo arbitratu priuatim, sed non in theatro, Crscena, iocos comicos maledicentis plenos protuli le. Demostb.in Audiam ita utitur hae dictione: κὰγώ μῖν ἰόελοντήρ - ναι Στο- δε καταςke e M αδί met fio, τέον ουδ moin αδδκ του δικτυωροωτse ε- D. Haec quidem stoesthaben ex quibus satis patet, cur ea, quae ad comoediam pertinent, quomodo in ritu er aucta sint pro us ignoretur.Nam comidiae scriptores qui insignes extiterunt, eo demum te
57쪽
, quandoquidem Epopoeia temporis spatio non urgetur, qua sane libertate in tragoedijs perinde ac in hexamctris a principio usi sunt.
Iucituum tu Paccius. Itaque tragoediae oporta duntaxat similis essὶ apparet, quod metricos mounepraestantium imitatio est.hoc dicter quia simplici utitur metro,quodq; erra io est longitudineproterea, quoniam tragoedi equidem intra unius potifimum Solis, uelpaulo plus minui ueperiosi actio est. Tpopoeia vero temporis statio non urgetur, quas elibertate is tragoeda s, perinde ac in hexametris a principio uti sunt.VHGraecus contextus bibet v. mie επε ι, uertit Paccius, in hexametris. Sed Aristois telis apertius intellexit opopoeiam saepe uram, G paulo post Paccius uertit hexametra, ubi Aristoteles siri rsit epopoeiam. Etesne, nam epopoeia bera etin utitur,m apertior erit 'isius, si tu epopoeiam dicas. connectuntur haec cum si perioribus c. Postquam Aristoteles exposuit originem poetices, Cromnium ianus partiam crementum quoque tragoedia, cir comoediae demonstrauit colligit ex iis, quae si perius dia
declarata fieruntiquii commune habeat epopoeia cum tragoedia, c quid diuersum. Plane id ipsum ficit quod Porpbrius in suo ita libello de Quocibus .is enim postquam explicauit singultrum propriam vim, demtionem: colligi postea quid commune, quies diuersem, ac discrepans sit separatim hoc uoiast in omni methodo, optima sue ratione, ut in singulis rebus similitudo, er diserentia persticiatur. Quantum ego perspicere potui in contextu.Aristoteles statuit duo, quae communia sunt oporiae, cum tragoedia: tuis uero di irrentiis explicat, quas sigillatim declaro. Prima militudo indesiumpta remat ria: nam utraque imitatur me ciar 'Mae d est, praestanti grauia, seria cuti setispatet. secunda est simpla aratione formae:quia utraquese m imitationem conficit perfermonem metricum scuti aperte via deripotest. Prima autem dioerentia est, qua diliret epopoeia a tragoedia qu)depopoeia mplici utitur meistro: quod quidem ita est inteiligendum, non quidem quod epopoeia tantum utatur hexametro: tras resan o iambo, Crati s brcit risius, ut uidere αὶ apud Sophoclem, cr Euripidem, in choris praesertim: staquis praeter metrum adhibet etiam barmoniam,crsitationem: siparatim tamen, ut est ante declarat m. Altera di frentia est, quod in epopoeia narratio est. Graecus contextus habet ἀπαγ= unae, id est annuti clatio. In tragoedia uero non est ἄπαγ= ελία ed imitatio eiusmodi cs tum res ageretur. Haec omnia δε-
perius copiost curata a nobis ierunt, repeto paucis unum hoc. epopoeia habet α γρελι otat, tu
D quia pretii sui detur απαπ.M Gyexsua persona lauti ex Platone Aperius est declaratum, tum quia sepe inducunturpersonae niinciantes,Cr narrantes res aliquot gestas,quibus interfuerint, ita,ut σymonem, Crassionem rastrarit ligularum personarum, cfi ipse loquerentur, quod facit Aeneas apud Virriolium libra fecundo C tertio Aeneidos apud Didonem narrans resgestas in expugnatione Iliaca: nam σε monRCTGoco'nt. CT Priam Cr Panthu cr creuscita' Anchise sermones restri: ipsorum omnium induens persen .Tertia di frenatu inter epopoeiam,Cr tragoediam constituitur ex ratione longitudinis, stati j temporis:nam reprcstimatio tragica, non excedit imitationem rerum gestarum spatio longiore. qu circuitu unius Solis. uerba Graecusnt, μίσω πελίαρον ἡλίου, que etsi ambiguauderi possunt,st gnificent ne diem naturalem a mathematicis astronomis uulgo uocitum, an artificialem: putarim tamen
ego ab Aristotele intelligi artificialem, quia cum tragoedia imitatio 'actionis unius, quae quamprimunt prosucitura exitum: neque poeta quicquam suae narrationis intermisitat, quoi in epopoeia longi imo poemate sit, Craulpectatores tota eius restratur imitatio: maxime aequum est, ut actionis imitatio , qua uno die uideaturabsoluta: noctu enim homines conquis nondulgents fomno: ncque quispiam agunt. aut ulla de re interst colloquuntur. haec uero, quae a me dicuntur, uerisima esse, obseruare poterit uni sequi sequem ueterumscript A. atque id ut facilius fiat, conabor ego ex sophoclis in pode oranno norma praescribere. Mane acrimantes inducitThebanos ob euerruncandam Deorum iram, nam pestilantia urisbem inuastrat. Oelus rex eos solatur, hortaturi ut bono sint animo: si enim omnia facturum, quare Dij placari posint.ideos contem,stmi sim ad Apollinis oraculum e mirari magnopere,quos tamdiu cunctaretur. Atque haec dum loquitur Oedipus: aduentantem uident creontem. quo in loco obstruatare licet Sophoclis poetae industriam inscribendo eo poematis genere: cum enim intelligeret, uno die ab solui debere actionis tragicae imitationem:semper ad exitumuinat, quaeproxima ultimi An reis fit, nam si huius ratio non fuisset habita, quid erat, quod tam opportune aduentantem induceret creonatem, nucto interiecto temporis spatios paulo post uidere est magno artificio properantem ad exitum Daph bem. nam cum Tiresia opus est uate ad oraculum Apollinis explicandum: st iam misisse ad illum creontrem, Oedipus refert: atque dum id ipsium loquitur, aduentantem facit Tiresiam. Aliquanto post,ubi
Iocalicii loquentem fuit cum Oedipode, restrentem, quomodo Laius fierit intermus, G nonnulla
58쪽
44 FRAN. ROBORT. Eri P L I cAT. indicti comprobatione egre t 'nitiatus, qui incolumis esurat tunc aut insubii .mobabitabagreges pascens regios.accersendusi lis uittit tum igitur morae interi lci quotum si sitis: dum enim cunis pervestiente nuncio u urbe corinthia loquitur Oedipus, aduentat Seruus, exquirens j ab eo omnia, si interim audierat a truncio,rem totam statim persticit .His omnibus in locis, cum aliqua mora mi ci poset:
videre est unimo artificios linantem poetam, ut uno die allionis tragicae issius absolueret imitatione. Veis de hses iam sat Amulis diximus. Rem totam hanc poterit quilibet diligetiter perscrutarim antiquorum scriptis,quae extam,tum Graecora, tam Latmora. quod uero de tragoelia dicitur, id etiam ad comoedia est omnino restrendum nam non longiorestatuo suam imitationem conjicit comoedia, quam tragoedia.
γ Circa uero partes ut hae ambae in aliquibus inter se no discrerant: ita propriae nonnullae, at w peculiares huius sunt. Quo fit, ut qui de Trago i diae uirtute, ac uitio d audicare nouerit, idem quow dc de hexametris no D uerit: siquidem quae hexametrorum sunt, in tragoedia prorsus inesse ap parct: quae uero Tragoediae,in his non omnino.
Ille ita uertit Paccius. circa uero partes, ut bae ambae pinterse non discrepant: ita propria nonnulla.' atque peculiares huius sunt. HGraeco contextu uerba ita se habent Partes uero aliquae quidem eaedesunt, V et communes epopoei cr tragoediae: aliquae uero peculiares repropriae tantum ipsius tragoediae. liqua' sic uertit Paccius. Quo fit, ut qui de tragoedia uirtute, ac uitio dijudicare nouerit, idem quoque etiam de V hexametris iiouerit u Graeco contextu ita iptum est. Qiramobrem quicunque scierit dignoscere tragi V diam icta seuerescriptam,ta tenuem, ac male criptam, id quoques et dijudica re opoeiam. Et iti' ' Ia quae sequutitur ita uertit Paccius. Siquidem quae hexametrorum sunt, in tragoedia prorsus in eappa' ret,quae uero tragoedi in b=s noli omnino. in Graeco stasi ebubent. Quemnque enim emporia in se haubet in uni tragoediae Qncautem tragoedia habet, no omnia quid cpopoeiae infitiat. Sed iam declarandas hest contextus. Postquam Aristoteles quid diuersem, quius commune sit intertragoediam, G epopoeiant declarauit adducit in messium quaedam conclusa, quae tum ad cpomiam,tum ad tragoediam pertinenti Primum est, partes utriusquepartim quid ea timest partim uero non esse: nam quaedam sunt propriae iis psius tragoediae quod ita d et intelligi pauciora cum sint in epopori plura uero in tragoedi non esina tersequale fessi perari epomiama tragoedia hoc modo. Partesdit declarabimus postea, in poemate ali sunt sentiales prostri enim hoc uerbum Q nintilianus aliaeque quantitati sunt utre autem hoc uerbo aliquando rei explicandae nativa dei' quae ad quantitatem sectant, nune non loquitur Aristote alismum maiorem longitudinem, ii est te dictu, habet epopina: sed interim essentiales, quae sunt bae, ut ipsemet postea enunuru Fabula, More Dicito,sentcntia, Apparatus, Mesodia. Harum quatuor tanta habet epopoeia. Fabulam,riores Antentiam, Dimon , tragoedia uerb omnes, si risust patet. Secundia conclusum est, quos ex priore deducitur. sic. Q amobrem, quicunque nouit dijudicare tragoediam,an etiarουδιαα, an sit epos , is quoque nouit dij dicare epopoeiam. Rationem uero ipse explicat: quia quaecunque in momia sunt, in uni etiam in tragoedia, Ad non e contrario, unie elici potest Tertium eo clusum quod est, non posse adaequarit odiam pomis, quia nonpossuntadaequari plura paucioribus ab omni parte sed adaequari epopoeiam tramita tantum ab aliqua parte, nam pauciora adaequantur pia
o De hexametri igitur imitatione, at* Comoediae post dicemus. nuneis autem de Tragoedia: cuius cssentiae definitionem, ueluti iam enatam ex ,, his quae di ista sunt iterum sumcntcs, hanc esse dicimus.
Haec ita uertit Paccius: De hexametri igitur imitatione, ercomoedia pollea dicemus. in Graeco contraxi M. hexametrica igitur imitatoriare tuo eum imbisuerbis Fripsit. Reliqua coiment pro
59쪽
po tionem eorum, quae mox dictu est, isqvibus Dul tradendi qualemferratumst otan demon stratiae. Mum de tragoedia. Deinde de epopoetii. Tertio loco de comoedia. In toto hoc libello detragoediser epopoeia copiose loquitur. Decomoedia nihil ex quo facta licet cognoscere alium adiunctum bule si uti testatur Laertius fise librum ab Arii tot. scriptum de Poetica facultate, quem omnino interksse creadendum est.Pollicetur tem Aristotelisse traditi rum tragoediae definitionem essentiatem quae scilicet sissentiam ipsius intimam peia declaret. er explicet num nonnullaesunt descriptiones potius, quam definitioncs, qua Uyntiam non explicant,fes perciscunstantias quassam rem demonsti .nt. PRAEDICTIS. num serius ideo perscrutatus ingenus, di frentias poestos: ut postea Haptam id quod in praesen
Tragoedia est imitatio actionis illustris,absolutae, magnitudinem ha/bentis, scrinone suaui, separatim singulis generibus in partibus agenti/
bus, non per enarrationem, per miseri ordiam uero aliu terrore pertur/
Omnis definitio constat ex genere,σί D tys. Genus in hac definitione est Imitatio. Eratauicin inis uentum genus ab initio, comprobarum per insuctionem ideo ex praedictis repetit, Ac TIO NIS. Q niam omnis poss imitatur hominum actiones, quod anteluitprobatum. PRAESTANTIS. Ita uertis PaccitH. In Graeco est αππου πια quod tu comodius vertas Seria Seuerae Grauichoc quos ex praedictis sumit cuti para craeiungit tragoedia i comoedi quae imitatur res leves. PERFEcΤΑ -λειας, id est integrae.Hoc duplici de causa additu est, tum quid cu ante extemporaria cxsubita essent poemata: extingua crant, nos integra. in quisper hoc uultl garet rugaesa ab epopoeia in qua no unius tantu, sis multaru actionu imitatione 6ὶ mere,per plurima Episodia: cum tamen una bi proponati qua scopu- Sicim putet ex Homero, Vergil. nos conrotiore loco declarabimM: na de bae loquitur aliquanto phi illot.boe igitur est in Epopoeia tragoedua uero e multis Epopoeiae imitationibus unam imperfecta arri picer perficta facit,quia in ea una uersatur. P E Vcta uero tunc est, cum in ea apparet principia, media
Crmis de quibiis postea ipse Aristot.MAGNITUDINEM HABEN Tis. Alius est idicas PER FEcT M.Aliud dicis, Munitudine Fl Abentis. Nam aliquapotest esses resectu,quod tamen magniatu ineno habeat,ut apparet etiam in rebus naturalibus. Puri exiguus est, at perfictus, CT reliqua eiu modi.Addidit igitur Artitoteles Magnitudine H Abentis,qui ut ante docuit, cum ageret de incremento irragoediae,paulatim ab extemporarijs, ex breuibus quibusdam poematibus peruenit ad iustam magnitudine. SERMONE SUAVI Ita uertit Paccius, Graecus contextus habet, u=υσγαιολογω,quod expressus
dicas i Latme fit reseri,sVAVI FAcTO SERMONE . menta imitatio fiat tribus sermotan risibino ramonia omnia cadbibet tragoedia sed At ante dicta Ideo ήsυσιχλ.ον λογον dixit,ta subitalistre explicati causa uerbabaecis E PARATIM SINGVLIS GENER Iis BVSin partibus agentibus sede ρεώρου πῖω ρῶν se τειρμοσις ἡ λωσων. Quod tu ea de causa dixit tum propter choros tr quisus alia prorrebantur ore, alia concinebantur,sicuti postea suo loco coapio tis exponemus. NON PER NARRATIONE M. Verba Graeca sunt, iὰme γε raret, is est si ad uerbum reddas NON PER ANNUN cIATIONE M. Hoc adsita est, ut separaret tra goedia ab epopoeia.Nam haec rutante declaraia est a tragoedia diffri, quia utitur annuntiatione. Qualis agis dicta est prius no et, copiosecta aperte. SED PER MISER Ic ORDIAM, Cr TE
Misa Maupostea iis iste in altero, quῆ nos usticamur incri spe,de e pluris est locut M. Quomo
60쪽
, τ κατθεχειλοθ αὶ κλιτα πrie θροοηοιο erum idem contingitiis, qui commiseratione, e metu detinentur ausimis animi perturbationibus: ut leuentur, expurgentur cum uoluptate: nonse ac deuot ucsupplices homines, cum carminibus sacris expiantibus animum utuntur. Sed multb apertius haec omnia declarat Aristoteles paulo ante eodem libro i ait: Virtutem innum alia re consistere, quam ut homines distant Letari recte re, odisse,nuris in rema' oportere homines exerceri, quam ut assuescant iudicare recte G utari mansueti ueprobis moribus audatis j actionibus. Pse autem inristbma G melodque,similitudines maximi accedentes alueram naturam irae, mansiuetudinis, retitudinis, ac tremapcrantiae. Praeteres assuetudinem dolenda, G utandi,quae ex imilibus it hanc uim habere,ut idem esciat in ueris:quod patet,nam si quis imaginem Socratis, ut Platonis intuens laetatur,necesse est, ut idem mulia gaudeat intuitu ueri Platonis,Cr Socratis Verba, quibus baec explicantur, putaui apponenda, ut magis ua, nicuique sint in promptin επι δε ακροῶμ σι ρς ιιιμασίων γίνοντα - ne συμ- ῶς, inc
sententia detragoedia.Ressiondeo,existimare illum, eius recitatione, crin*ectionepurgari per auoanes has duas, commiserationem, metum. Dum enim homines intersint recitationibus, audiunt. σα nunt personas loquentes Cretentes ea, quae multum accedunt as ueritatem ipsam: assuescuntDIm, timeo are,commiserari quo sit,ut cum aliquid i is humanitus acciderit,minus doleant, π timeant: necesse est ea nim proris Aut qui nunquam indoluerit ob aliquam calamitatem uehementiuspostea doleat quidadu aspraetcupem acciderit. Adde quos sepe homines perperam dolentiae timent: dum autem poetae in recita tionibus suarum tragoediari Dunt personas Ac res digni fimas commiserationsiqua' uire unusquiseque,uelsapiens extimescat: discimthontines qualia sint ea, qi iure commistrationem cieant, Cr luctum, quaeq; metum incutiant. Postremo auditores, et pectatores tragoediarum hanc Niunt utilitatem, que prorsiis maxima est, cum enim communissit omnium mortalium friuna, nilvis sit, qui calamitatibus