장음표시 사용
841쪽
carcere es ausiim custodiri,neque cibum aliquem omnino illi dari. Cum vero tres dies praeterijssent, & Sosi mus cibum non gustasset, duo pueri in
nerunt in carcerem, quorum unus panem, alter vas aquae portabat, & Martyri dixe runt: Accipe preciosiam munus a Domino Deo tuo ad te missum. Haec cum ille ae
cepisset cibum gustauit,ac dixit: Benedico tibi, Domine, quoniam miserius est α& non neglexitii me sed satiasti caelesti tuo cibo. Laudo & celebro gloriam & magni seentiam tuam in secula,Amen. in vero dies illuxisset, Praeses in tribunali sedens, iussit lanctum martyrem ad seduci. Practo autem fuit sanctus Sosimus hilari vultu, i& mente ad Deum erecta. Praeses vero stupore magno affectus erat, quod tantos p dum cruciatus sustinuisset,neque vultum mutasset. Tum ille: Sosii me, inquit, sacri ri ca ladem di, ipsis, ne vulneribus multis laniatus,pessim E moriaris. Ad haec Sosinius: Si tu vis sacrificare tuissimilibus,sacri sica: ego.visu ista dixi, Deo meo seruio. Tunc furore accensus Domitianus: Suspendatur,inquit, in ligno. Cum vero suspensus illic set, ei Praeses dixit: Videsne, miser,quam multa tormentorum genera tibi propositu praeclara sinit An non obediens mihi diis immolabist Ad haec Sosimus: Qui viventem Deum
sim ς' i amant ista vestra tormenta nihil curant. Tum Praeses : Ferreo, inquit,pectitie nefa rius iste homo dilanietur.Cum vero Martyr laniaretur,alta voce Deu in orans dixit: ,,ους-., Equidem magis nunc agnosco misericordiae tuae viscera, Christe author lumini quo.
i. rui ' niam tu es, qui docuisti me non blasphemiam aliquam pronunciare, ut per haec totimenta diuinitatem tuam magis cognoscerem. .
Haee clim dixisset neque Praeses tormentorum satietate affectus esset, iussit homi nem ante tribunal duci cui haec dixit: Multis cruciatibus propter nomen Christias ctus,nullam utilitatem affecutus es saltem nunc accede,& dij, sacrifica. in Sosim Domitiane,inquit quissime,atq; inhumane,&impietate omni rescitissime,Deumit tum caelestem metuaS,&erroris,quo detentus es Obliviscaris,ne' stimulacra istactos
nomines.sunt.n.dranones non dij.Tum Praeses Tune,5 scelestissime, audes deos no
stros daemones appellare per quos mundus ipse dies festos celebrati Tunc Sosimus Qualem,inquit diem festum agunt isti dii quos dicis,talem Imperator tuus, & qui ea
credunt agant. Pr ses vero:Videsne si me,quemadmodum di ipsiis repugnas,&i los in iram prouocas 3 Desime ista dicere, ne propter blasphemiam tuam α ipsi pessi. x egia me peream'. Pietatis inquit ille,&diuinae colastionis causa tibi repugii o&aduerso Im Praeses dixit: Afferte faces accensas,& ventre ipsius incedite. Non solunt, inquit oniunx iubeas.sed etiam,si placet totum corpus meum combura nunquam citim me vinces: praesto est Christus qui me corroborat. En ego a te interfici valde cupio: hςc enim est mea iactatio in Christo Iesu.
Praeses cum no amplius sciret quid ageret,& a verbis illis sancti Sosini se nihil pro
EMiruita secturum esse intelligeret iussit securi hominem percuti. m vero martyr ad obeunc xi. dum marty rium duceretur,coepit dicere: Domine D E VS meus, respice me peccatorem, & accipe animam meam cum his, qui ab omnibus seculis tibi placuerunt: quoniam tu es gloria mea ex hoc tempore,& in aeterna secula,Amen. Martyrium tapleuit sanctus Sosimus decimonono die mensis Iunij in urbe Cononensium, Impe ratore Traiano,in nobis autem regnante Domino nostro Iesu Christo: Cingloria ae imperium in secula seculorum,Amen.
ALOYSIUS EPISCOPUS VERONENSIs,
Vo in hac vita,quae sequitur,videbis quaeprimo statim occursu animum tuum facile percellere poteriit. Prinaum,qubd sancti martyres Nazarius Geruasius Protasius & Celsus siue Celsi' puer,simul gladio eo summati sit ni in ciuitate Mediolanesi. Secundum, quod sub Anulino,siue Anolino praeside ad Neronis Casaris iussione. . Nam in primo Tomo vitarum Sanctorum,quem edidimus, vitam Sanctorum Geruasi&Protasti per diuum patrem Ambrosium scriptam posuim' inqua de sanctis Nazario&Celso nulla fit me lio: quod utique subiicendum non videbatur,sii hi in martyrio illis consortes suissent.
Sed dc ibi priores stub Astasio Comite ad bellum contra Marcomannos quos hodi vulgari sermone Morauos vocant proficiscente, non autem ab Anolino Praesidiperemptos fuisse legimus.
842쪽
verlim haec tanti est e non videntur, ut 1 legenda hac Sanctorum vitate deterrere debeant cum diaboli ministri in Sanctorum martyriis satellites plurimos habere con Deucrint tuorum aliqui dum aliis fori an occuparentur negocijs, aut in sanctorum laniandis corporibus lain sessi essent,aut fore: quod aliuiti magis idoneum esse ad sictos torquendos arbitrarentur,sibi inuicem succei res&vicarios dabant,vel asses res suis tribunalibus adhibebat Cuius rei sexcenta per teipsum exempla inuenire po xeris. Potuit ergo Anul inus Praeses author esse Sanctorum agonis, deinde Astasius Comes adfinem illum deducere,aut aliquid occurrere, quod sub vir , illorum sanctilii omnes gladio seriri iussi sint Qiu,d autem diuus Ambrosius non solum in vita san ctorum Geruasj& Protasti non meminerit beatorum Nazari j&Celsi, sed neq; in vita horum in secundo nostro Tomo posita quam idem scripsit Dei sacerdos Ambro
sius de prioribus illis ullam prorsus mentionem faciat non te contristet: nam in liu ius modi rebus locus ab aut horitate negative sumptus intimam partem habet.Potuerunt nanque noctissimul esse in passionis certamine, licet sanctus vir hoc non dixe iit. Nam &diuus Cyprianus Carthaginensis,& sanctus Petrus Alexandrinus Episco rus, plures coronae iocios habuisse leguntur, &tamen eorum duntaxat singulorum Uriartyrium celebratur,aliorum nominibus supprestis. Quod si adhuc te taciturnitas ilia solicitat lege Adonem Trevire siem Episcopum in vita sanctorum Natarij& CeL si in Tomo nostro quarto'possita, ubi in fine haec verba habenturi inuenti autem sui, nempe Nagarius d Celsus de quibus loquitur pridie Idus Iuni j. Festiuitas vero agi tur de martyrio quinto Calendas Augusti. Commemoratio autem eorum publica &celebris in die sanctorum martyrum Geruasi i& Protasti a fidelibus frequentatur, α venerabiliter excolitur. Qiod profecto non fieret, si aliqua inter sanctos ipsos non intercessisset communio.Vale, dc Dei gratia sit semper tecum.
VITA ET DECERTATIO SANCTORUM ET
GLORIos ORUM CHRISTI MARTYRUM, NAZARII,
ERONE tenente sceptra imperii Romanorum, Narai, Iunil . rius admirabilis, tanquam stella quaedam lucida fulgebat Cap. . in sua patria. Eum enim habebat Roma veluti imagine γ' virtutis aliquam illius glorians moribus. Nam haec quide; erat patria Nazario. Parentes autem alter quidem Lybi. Parenti. cus,altera vero ipsa quoque erat Romana genere, ambo
quidem diuites & facultatibus & virtute: Petro autem in stitutore chori discipulorum principe, Deo redditi magis' familiares, aquaque&spiritu consummati. Eorum pie tatem Deus veluti remi incrans,quomodo olim Abrahae hospit. alitatem, eis dedit filium haeredem simul virtutis es bonorum, NaZarium .ille autem laquam a Deo datus, se rursus totum tradit Deo. Et ipse quidem in diuino adoptatur baptismate a Lino qui erat ipsi' Petri sedis re viri Bapi areis tutis successor.Cum autem ad persectiorem peruenisset aetatem, persectiorem quoq; gratiam consequitur.Iyse enim simul augebatur &sui accipiebat incrementu, dc magni is cius amor in Christum reddebatur maior & feruentior. Cum vero pietatis quae erat in ipso fax valde esset in altum sublata, &multos ad cap .. cum vocaret,& tumultus & continuum corum qui ad ipsum accedebant aduentum declinans statuit patriam dc suos relinquere necessarios,& versari in aliena,vt & cum eo, quem desiderabat,seorsum colloqueretur,& multis praedicaret pietatem . Clim ergo haereditatem,quae ad eum pertinebahacccpisset a parentibus, egreditur e patria: α cx una ciuitate transiens in aliam ad quoscunque ac siisset,siis opem ferebat ex suis facultatibus. Deinde etiam eis maiora suppeditabat, ut qui cos deduceret ad veram Trinitatiscoanitionem. Et cum venisset Placentiam,&accessisset Mediolanum, conuenit G cmatrum & Protasium viros admirabiles qui ab Italiae quidem Pr side Anu ' 'lino iam meram in carcerem inclusi propter sua ni in Christum consessionem; ijsau tem, quae fiebant praeter omnium opinionem,& miraculis extendebatur fama ad fini
Cani eos ergo diuinus conuenisset Nagarius, ides & virtutis communione eis est e cisi. . familiaris, ingeneratur enim quidam amor in iis, qui earunde rerum amore tenentur
843쪽
nentur, non minus quὶm in consanguineis eos incitat,& eis animum addit
isti v ς0- rium & reddit acriorem eorum in Christum amorem . Huac Nazari fama ii, ri P sd . Usite ad Praesii dein Anulinum. ille autem cum
rium, & reddit acriorem eorum in Christum amorem . Hinc nem partem dispersa, peruenit etiam usque ad Praesiidem fir ita ouam consiliarvis.&suadet lac sit impius,d illiu deos
probris insectetur&contumelijs. Deinde postquam cognouit sanctum
. . o. r. rori silii m Oii id enim eii ad probris app
c si pellitur probris insectetur&contumeliis. Ucinae poliqua III sanctum ne dignum
quidem, quod audiretur,putare conssilium, Quid enim euad probrio appelς iis se ius,quam multa quae coluntur stimulacrar eius maxilli multo impii & tan am aliquod piaculuna vir execrandus cum cuni
c tanquam aliquod piaculum vir execrandus eum cum prodro e ciuitate. Hoc autem quantum iudici videbatur magia una ad supplicium, tantum Nagatio existimarum est maius ad beneficiu: quod dignus habitus sit propter Christum,qui pro ipso passus est. Egreilus est ergo non blens ne ac mutus &metu vinctus, sed pergens docere u consueuerat, ta multo,ii liinclesia i
& eum hortari ut obitet Galliae ciuitates & in eis deiiceret semina veritati S. Hic aut ut ei a matre dictum fuerat,venit Meliam, est autem ea 'na Galliae ciuita, & omnes, uos conuenisset deducit ad Dei cognitionem &aperte praedicat pictatem.' Interim aute ad eum accedit Delmina quaedam illustris S. ex ducens quem habebat filium nomine Celsium iam tres annos natum ,&deponit a sum in eius manibus: Sequetur te hic puer, dicens in omni via, donec ipse quoque stilus aser qui sinaturante thronum Domini Christi Irius autem infantem lubenter accipit,quem propemodum in ulnis circunia celsiu pu- Cumque preces dixisset consuetas eum per baptismia in ciscit ina: Iste ergo se habens Nagarius, dc Galliarum civitates ctensone illarum quidem Praesidem latuit Dinobaum. evnvenit cum puero Celsio:&equo quidcio genere esset natus, quibusnana autem paren. tibus & cuiusnam sit religionis percontanti Dinobao: Ego quidem, inquit, gener
otii filii erucifixus Tunc fertur Dinobaus, ad iram motus, dixit te Habes daemo
mum. Quid enim aliud sibi volunt hae tantae nugaei Non est tibi pater ζζε fuit erbi Si daemonium haberem,inquit non quos tu colis, daemones ι probris&contumeliis.Dinobaus autem furorem non valens continere, cum pue idem Celsitum abstraxistet ex illius manibus, intolerandis eum plagis assicit. ingvi H di R es puer eum.qui erat canus prudentia. Deinde cum coniicit in carcerem n seque
-- em e seruans. Magna enim crudelitas & inhumanitas ne tantulae V dem aeta is zuebatutini sericordia. Quod quidem etiam in bruta
iis ostri r animae ea nanoue digna qitibus parc tu
cabit,o Iudex:iritans ipse quoq; Dinobaum propter suum scut diti antE Iudaeos aequalium puerorum chorus, meum Iesum hymnis celebrates vliuadeat marito, ut moueatur misericordia p ri NaZarium. Illa autem haec marito communicat, quomodo olim uxor stridie it aduectim sedem iudiciariam asscendisset Dinobaus, ct adduxtisci Nam
bant uxoris suasiones postquam autem non potuit persuadere, cum inpellit tale siceum placide allocutus : Vxoris meae consilia te liberum dimiciunt ab enim si ille erat diabolus,& qui ab initio bonis aduersabatur: Blandis i' o Innis , , se ii; Λ ne Neroni Imperatoris ignis
rio Cum ergo de Nazario ei esset significatum, missae sium laterae I cr . Ian. region m iubentes summo studio quaeri Nazarium, & eum, qui inuenissi,
844쪽
bbip praedicaretur cito inuenitur ab ijs, qui scrutabantur Illi aurern cum istam et se sisti ualisaei inanises laeti laetuna si istunt ante Neronem. Quid ergo ille propositis ei tor mentis, assentationibus aggressus cit Nagarium,ut cum illis quidem ei terrorem attia lj his autem eum emollii Iet, persuaderet ei, ut transiret ad suam voluntatem. Naadiarius verberat omnino immobilis, ut qui ab his ad martyona magis acueretur non autem emolliretur. Et ideo maiori utebatur cos Iantia.Cum nesciret ergo Nero quid sediti, A
ageret, tunc eum cum puero tradit in custodiam. Parum intercessit temporis,&Ne custodiam.'ronem quidem rursus sedes habuit iudiciaria. Introductus autem fuit Naetarius cum puero. Et rursus similiter, nunc quidem minis valemens erat Nero, nunc autem sua uis blanditiis & promissis. Postquam autem vidit cum tanta esse constantia desperans sic posse induci Nazarium, iubet cum iiiij ci in profundum maris cum puero Celsio, ut nec eos quidem posset videre, quos ne volebat quidem vivere sic aisectos. Sed erant omnino vera quae dixit diuinus Esaias,tanquam de eis praenunciata:Si transieris pera quam tecum sum:& non te concludent fluuii. Et sit transieris per ignem, non combu- . . ieris. Nam cum iam essent in profundo,& qui eos iecerant, crederen t fore, ut a mulatis piscibus deuorarentur: magna contentione,Angelica quaedam virtus desuper aes celsio. uolauit & e profundo seruauit,& n laesos eos terrae reddidit, puero Celsio propter aeta tem adhuc imperfectam,nausea dc fastidio pleno, ut est consentaneum. 5ed precibus de iistrio Crucis,& diuino osculo cum sanum reddidit Nazarius. capit tanquam pisces,hoc miraculo Neronis quoque seruo qui ipsos in mare de miserant. Sanctum enim deinccps sunt secuti,& ita se ei adiunxerunt, ut prioris vitae magna ducerentur poenitentia,&aegre ferrent quod non diti ante, relicto Nerone, animum illi adhibui stent. Terrae ergocum puero redditus NaZarius, transiit cum coad ciuitatem quae dicitur Tenusa: dc illinc prosectus, venit Mediolanum: rursus quoque priorem pergens dare doctrinam, dc uulci potare nectare eos, qui erant vere iiiij regni.Sed ciues rursus ei non permittebant liberE praedicare veram religionem: si una comprehenderunt,&eum Plesidi Anulino qui ei prius multas impegerat alapas, tradiderunt, vel per illos, ut verius dicam,is quisuit ab initio inuidiis, &odio habuit homines. ille autem iubet eum rursus includi in priori custodia Naratio autem ipsa Miis; in cultodia erat multis regiis preciosior pratum floridui nouus paradisus. Incam enim iacit ilodi ingressus,versabatur cum Gemasio & protassio si ijs certaminis: a quibus assidue ille, tanquam ab aliquibus fluminibus,irrigatus, carpebat suavissimos flores illorum consuetudinis, ut propemodum gratias haberet Anulino, quod eum rursus coniunxisset cum ij quos desiderabat Cum eis ergo congressus,& magnam accepit Wilitatem, Ut ipse etiam vicissim intuli tea,quae erant utilia dc eos satis ad certamina, &puerum in citauit Celsium: quem puerum quidem sermo, perfectum autem ostendit actio. Anulinus autem cum de Narario singula exacte didicisset mirabatur quem adna cap. . . darri potuisseteffugere Neronem sciebat enim, quam esset fibriosus & qua ni seriis Nero lupum agnus, ut aiunt. Hinc etiam de sancto Nazario, & eius socijs eum facit lite ris certiorem, rogans quidnam iuberet, ut saceret sanctis. Ille autem cium audiuisset Nazarium adhuc esse superstitem, caedem spirabat aduersiis lictores, quibus iusserat, ut cum in maris prosi dumini jcerent:&praeirae sede exiliens,cu vociferatione cur iebat petr am,clamas insidiatores ingratos aduersus deos impios:&cupiebat cos inuenire, ut ipsos etiam interimeret simul cum Martyribus, ignorans stolidus', quod
Deus potest non solum a mari seruare eum, qui in ipso habuerit sidui iam sed etiam Li summare exiccare.Testatur autem diuus David dicens, eum posuisse fluuios in d= P . . io sertum,contra autem deserta in lacus aquarum. Cum eos ergo multum quaesiuisset. non inuenisset, sic literis exponit suam aduersus sanctos sententiam: Goniam ij, qui ante nos asscenderunt in illic excelsam imperi j sedem non solum eos, qui in m rimos deos erant impij morte sua damnabant sententia: sed etiam, si inuenirentur
liqui,qui malefici js de praestigiis multos corrumperent,par quoq; in cos statuebant supplicium 'ostra quoq; decernit potentia, quod isti quam primum vita priuentur, gladio capitibus eorum amputatis deinde eorum corpora obijciantur seris ad deuorandam,ut ne omnium quidem communem consequantur sepulturam. Sit ergo tibi ci
raria, quod in praestentia iussi, exequi. Est enim mihi maiori curae honorare deos quam curam gerere reipublicae. Postquam hae literae venerunt ad Anulinum, iubet statim ad mortem duci Mart res. Illi au&m muniti figura Crucis admodum laeti exierunt, ut qui non ad mortem, sed ad vitam potius quod verum crat aeternam vocarentur: dc contendebant alius a. arua clii
845쪽
diu , Ciu lium praeuenire,& pulch ro decertabant certamine timentes ne Veronem suaemni si sig teret sententiae, &beatum :inem non ait querentur. Postquam autem Domino con fitentes, peruenerun ad locum consummationis, inuidens Christianis malimus be neficium persuadet lictoribus ut prius abi'erent pios, qui illic aderant, ne Ompinb fruerentur sanctificatioli sanguinis cariciorum, qui effundebatur:& sic Mari, tun capita amputarent.Sed sic quoq; a spe decidit execrandus,&parum commodi a cepi
ex improbitate. Preciosae enim sanctorum reliqui Nazarij, inquam,&Geruasio in
soci j a Christianis quibusdam, non ine Dei numine motis,clam ablata depolitae sunt honorifice apud portam ciuitatis,quae etiam Vocatur Romana, quartodecimo men. sis Octobris. Paulo ptist autem diuini Martyres in si,mnis apparent cuidam ex iis qui ' erant amici Martyrum, iubentes, vicorum corpora assumeret . proprium est hoc sanctarum d benigiorum animarum non ut ipsi: glorificentur quomodo enim qia propter eam, qtiae illic cst, beatitudinem contemplerunt omnem qua est hic gloriae in sed ut pijs ac religiosis piodeshntinuentione. ille autem visione valde laetatus istatici vital, ita surgens dccum veneratione illinc sanctas assumit reliquias.& domi sua deponii. Noe nn tu . uit quod factum fuerat eius silia quaecrat paralytica: nam aduentu Martyrum pilor recuperauit valetudinem. Atque latuit quidem Martyricarum reliquiarum thesaurui absconsus ilicius aedibus, donec ad Magnum Theodosium qui exiberia quae ni inerti. spania dicitur, duxit genus peruenerunt si ei tra Romam imperii. Clini autem is post Dei hostem Valentem, a barbaris in Thracia interfectum estis constitutus Imperator,& in Deum crat pius, si ullus alius,& Martyrum laetabatur his noribus tunc quoq; acrae eorum reliqui': tanqtiam ilicsaurus reconduntur in Eccle. si a Me 'iolanensii, NaZarii inquam,& Geruasiij. Prota sit& Celsi inclytorum Chii a Martyrum. Quinam autem sacrunt adminii iri in transfercndiso de ponendis his te. c., Sesti liquiis Ambrosius ille virtute clarus,&qui tunc decorabat sedem Ecclesiae Medi inalirium nensiis. is prinatiscit executus nati illarium translationis, ut citi non illotis quod dici. iei q tur manibus, sed valde mundis, munda fuerint credita. Praeterca aute uniueritis Cle ' rus &omnes imagistratus, linguis hymnos canentes,&quas manibus stabant, lanin padibus ea illustrantes,quae taloen magis miraculis resplendebant quam lampadibus. Milicula. Nam caeci quidem manu de irrcti adeas usq; reliquias lucem flatina adspexeriint, nec opus amplitis habebant aliquo, qui eos manu deduceret: sed suos habebant duces oculos Claudi qui vix ii erat portati ab alijs,proprijs suis reuertcbantur pedibus perni cibus ad currendum, α aptis ad altandum. Leprosos,qui in templum venerant do mus adspexit mundos. Et quicunq; anaalignis detinebantur spiritibus eos quoq; l α bat vidcre liberatos ab iis qui ipsos vexabant: suriosaq;& amentia eorum verba, com uersa ingratiarum actioncni dc communiter Christi Martyres laudibus celebrari 2 e ...c. glorificari ab omnibus Incos cum Magnus incidi flet Theodosius, tunc enim a bat litote Me iolani aduersus Tyrannum, Maximum, inquam , decertans ctim accepi et partes sacrarum harum reliquiarum pro quibuslibet spoliis aut manubii alit potiis pro quibuslit et armis & naunimentis,in yrbem detulit regiam ij quae ipse vidit toti culis confirmatus, ct aduersus Scythas, socios inexpugnabiles assecutus Martyres. Ante hanc magnam itaq; ciuitatem cis excitat pulchrum dc elegans templum di in eo sacras Martyrum reliquias deponit, tanquam the aurum super millia diuinus di cit David auri& argenti. Eae praeter alia, unguentorum quoque sontes emittunt abita dantes non solum corporibus Calutares, sed corii etiam, qui hauriunti animas expur pantes ut non solii ni habeant apud se Martyres ea, quae acceperunt sed alijsquo ui communicent. Sic Christus hic quoquccos glorificat qui illum amauerunt.Ta . . lium certaminum tales dat remunerationes,quaedam onanini, prooemia illi us supernaebe alitudinis. Cuius nobis quoque liceat esse participes gratia sanctissimi vivifici spiritus, ni viedc semper, dc in secula seculorum,
846쪽
TYRIBUS, AUT HORE S. AMBROSIO EPISCOPO. VTres tur vetusti My codices, o viri docti nimi approbant. Habet hinc ' . . qu edam ad verbum petrus Damianus in Sermone quem Lillariua. Tomo 28. Aprilis ossendet.. M B ROSI Vs seruus Christi, fratribus per onthem Ita
iliam aeternam in Domino salutem. In diuinis volumi nibus reus scribitur,qui non studuerit dare gratis', quod i
in pse gratis acceperit. icquid enim Domini Ecclesis pro, futurum erat, subtraxisse arguitur, cum noluerit tradere: omnibus,quod ipse non celandum accepit. Vnde& Pal tata. 3m i mographus vates canit: Iustitiam tuam non abscondi in corde meo: veritatem tuam & salutare tuum dixi. Non celaui misericordiam tuam dc veritatem tuam a concilio
i multo. Et pro hoc opere qua sit vicissitudinem a Deo D
se: stulans,adiecit Tu autem Domine ne elonges misericor
diam tuam me quasi Deo diceret: Sicut mo feci alios misericordiam inuenire, ita α ipse non patiaris longe fieri misericordias tuas a me. Aperiamus ergo, cur ista praeanii simu dc vestros animos,qui pie de Deo sentitis & creditis, de inuentione sanctora
corporum ad laetitiam inuitemus. In diebus transactae nuper inadragesimae, in Dominus mihi donasset, ut ieiunan. iii iam & orantium me iaceret cise participem,in Oratione posito ita mihi somnus ob v c. s. his, repa ut nec vigilans aperte,hec dormiens integre,videre apertis oculis mecum duos brosio obta iuuenes ephebos vestibus candidissimis, id est,collobio& pallio indutos caligulis cal x ccatos, inanibus cxtensis orantes. Nullam quidcin grauedine patiens loqui cu eis non poteram: sed ut dixi pars in me somni incumbebat, qui me ad eoru interrogationem verbum proserre non sineret: plene autem cuigilati visio eorum ab oculis elapsa est. Vnde factum est ut rogarem Domini misericordiam, ut si ludificatio daemonum e set abscederet: si vero veritas esset, plenitis appareret. Ad impetrandii vero quod po Rebam a Domino augmentaui ieiuniu: similiq; modo, canentegallo, orates mecum iuuenes apparuerunt.Tertia vero nocte,desecto ieiuniis corpore non doriri lenti sed stupenties quadam mihi tertia apparuere persona, quae similis esset beato Paulo,cuius usu, esset vultum me pictura docuerat, ut tantum ipse mecum illis tacentibus loqueretur . di num thisiacens: Isti sunt, qui propter monita mea respuentes praedia&diuitias, secuti sunt Do pQ f. mini nostri Iesu Christi vestigia nihil terrenum, nihilque carnale cocupis centes in me '' 'dia hae Mediolanensi urbe per decem annos in Dei scruitio perdurantes, ad hoc per tingere meruerunt,ut Christi martyres fierent:quorum corpora in eo loco inuenies, ita quo stas odoras. Duodecim pedum altitudine terra cooperta arcam inuenies: quam arcani superius exaltabis & in nomine eorum e etiam fabricabis. Cum ii eoru timamina ab eo requirerem dixit mihi: Ad caput eorum libellum scriptu invenies, in quo ortus eorum & finis scriptus est.Conuocans itaq; omnes per circuitum fratres & coepiscopos urbium vicinarum .reserens Vniuersa,quae videram & audiuera, ipsis coram positis, primus ego terrae fossor accessi caeteri Episcopi prosccuti sunt. Fodientes, pero coimus ad arcam quam sanctus promiserat Paulus. Quam aperientes, inuenimus
quasi ipsa hora positos sanctos, miro odore fragrantes. Ad quorum caput illum libet
Iriminuenimus ii quo erant haec per ordinem uniuersa conscripta.
EGoseruus Christi Philippus iitra domum meam sanctorum corpora cum filioLib ηMdE
meo rapui & sepeliui: quorum mater Valeria,& pater Vitalis dicti sunt, quos uno Nyrio ortu geminos genuerunt,dcvnum Protasium alium Geruasium vocaverunt. Quoru et pater Vitalis erat militans consularis. Hic cum fuisset cum Paulino iudice suo Ra lacrinam ingressus.& videret in conspectu iudicis sui Christianum, nomine Ursicinii vis ini me axic medicum,natione Ligurem post nimia tormenta capitalem accepisse sententia: tion in mlocos autem, ubi decollabantur Christiani, hoc habebat vocabulum. ut diceretur. Ad μ' Dalrnam,eoqubd arbores antiquae palmae illic essent. Igitur cum ut diximus post ni mi a tormenta decollandus veniret ad palmam, expauit:&dum vellet male euadere,
exclamauit Vitalis, dicens: Noli,noli ursinice medice. alios curare consueuisti, wiPsinnaeternae mortis iaculo vulnerare visὶ Qui per pastiones nimias venisti ad pal
847쪽
niam, eo iram perdere noli , tibi a Domino praeparatam. Audiens bax Vrsi initi
genu posuit, dc spiculatorem, ut seriret, hortatus cst: dc agens poenitentiam quia expauillet, Christi martyrem se secit. Statinaque ipse Vitalis corpus martyris ra=Lens intra Rauennalium urbem sepeliuit: &cuin omni honore martyri debita exples Obsequia,ad iudiccin ultra venire con tempsit. Quem Paulinus consularis iudex ideo teneri maxime.mandauit,non tantium quia cotempsit ad eum redire,qiuantum quod ita Christianus este detectus est,ut etiam volentem Ursicinum sacrificare, ne periret, . ita instituit,ut rediret ad coronam martyrij,& Deo redderet margaritam preciosam, quam diabolus rapere illidebat. Paulinus igitur,iussit eum leuari in eculeo, ut per tormenta possiet eius sensum ad saMi in ista crificandum idolis conuertere. Cui Vitalis ait: Infinita tibi dominatur stulitii a vi pu virilis. tes meipsum decipere,qui alios apericulo deceptionis liberare studui. Tunc Paulinus consularis dixit ad ossicium suum: Ducite eum ad palmam, sacrificare comempserit,nolite cum decollare: sed facite foueam in ictra, quoadusque perueniatis ad a. quam:&ibi cum supinum deponite,&terra atq; lapidibus obruetes dimittite. Quod cum factum fuisset, Deus sibi Vitalem ita martyrem consecrauit. Sacerdos autem A. pollinis,qui hoc consilium Paulino dederat, a diabolo repletus cst, ita ut per septem dies energumenus ibi clamaret ubi obrutus crat sanctus Viralis, dicens: Incendis me, sancte Vitalis martyr Chri ili,dc crucias me. Post septem autem dies prςcipitatus idia bolo,in flumine expirauit. Sanctus autem Vitalis gloriosus martyr Christi, sepultus est iuxta ciuitatem Rauennalium, praestans orationibus suis multa beneficia omni bus hominibus credentibus in Dominu na,vsq; in hodiernum diem. mm . V Valeria autem coniunx eius, cum vellςt corpus S. Vitalis auferre a Christianis pro hibita est,& ab ipso in visionibus saepe admonita, ne sanctum corpus a malo homine bene positum violaret. Ipsa autem cum reuerteretur ad urbem Mediolanensium, L dolatras Sylvano sacriticantes incurrit qui eam deponentes de caumario, hortaban tur secum epulari. At illa dicebat Christiana sum: non licet mihi de Sylvani vestris a crificijs manducare. Illi vero haec audientes,tanta eam caede mactauerunt, ut vix semi. necem cani sui homines ad Mediolanensem urbem perducerent, ita ut intra tridivi migraret ad Christum. a. uisu, Cumque ab intestato Geruas ius& Protastis parentibus successissent, domum pro αProtasius priam& res parcntum dc casellulas venundantes, dederunt precium omne pauper - , ' sua, quam etiam ingenuam fecerunt. Ipsi vero in uno coena io se concluserunt,& per decem annos lectioni dc orationi & ieiuniis vacantes, hoc ordinet in anno conuersionis suae undecimo ad palmam martyrii peruenerunt. Eodem te pore superueniente Comite Attalio qui proficiscebatur ad bellum, quod a Marco. mannis fuerat cxcitatum, occurrerunt illi templorum cultores cum sacerdotibus sui dicentes: Si vis laetus ad Augustos nostros reuerti oc victor, Geruasium & Protasium sacrificare compelle. Vehementer enim dij nostri de eorum contemptu comoti dare nobis responsa contemnunt. Audiens haec Atlassius Comes, iussit eos tenet i & ad se adduci, quibus Jc dixit: Hortor vos de moneo, ut a deorum nostrorum iniuriis tempe rantes, ad immolandum cis deuoti ibideatis insistere ut expeditio mea unanimiter ce lebretur. Geruasius dixit: Victoriam de caelo debes a Deo omnipotente requirere, node simulacris mutis dc vanis, quae oculos habent sitne lumine, aures sine auditu. nasciciniantis odoratu,Os ii ne sermone, manus sine tactu, pedes sine gressu: dc ventrem sine in he esui. terioribus probantur habere,& sine statu esse noscuntur. Tuc indignatus Asiatius Crimes, iussit cum tamdiu plumbatis contundi, quamdiu exhalaret spiritu ni Quo amo to,iussit adstare Protasium,cui & dixit: Miser,vel tu viuerestiade, dc noli biothanatus Blo hamo fieri, sicut dc frater tuus.Cui Protasius respondens,ait: Quis est miser, ego, qui te opa 30 timeo an tu,qui me timere probarisὶ Astasius Com dixit: Ego te, miser homo, quo modo timeoi Beatus Protasius dixit: In eo quod times laedi a me, si non sacrificauero
. . dijs tuis.bi enim non timeres laedi inae,ad sacrificandum me non compelleres. rgo autem te non timens,contemno minas tuas,dc omnia idola tua velut stercora reputans,
Prorasus Deum ibium qui regnat in caelis, adoro. Audiens haec Astasius Comes, iussit eum sui tri. 22 bus caedi. Postea vero erecto eo, dixit ad eu: Miser homo, ut quid tam superbus oc tam rebellis existis 3 Vis perire, sic ut tuum probasti Germanum perisseὶ Protasius dixit: Non tibi irascor Astasi, nec ego, nec ipsa iustitia: quoniam caecos oculos tui cotidis attendo. Incredulitas enim, quae in tuis sensibus regnat, non te permittit vi cta, dere, quod mi est. Nam dc Dominus meus Iesus Christus crucifigentibus eunt
848쪽
non maledixit sed potius ut eis indulgeretur, orauit addes hoc, quia nescirent quid saceren t. Vnde & ego tui misereor, quia nescis quid facias. Nunc ergo age,quod coepisti, ut mihi possit cum meo fratre hiate benignitas saluatoris nostri occurrereTunc impiissimus Comes Astasius iussit eum capite cares i.Quod cum factum fuisset, ego seruus Christi Philippus abituli cum filio meo furtim nocte corpora sancta,& in domo mea, Nota d. in Deo solo teste &in ista arca marmorea sepeliui credens me orationibus eorum con- tercessione sequi misericordiam Domini nostri Iesu Christi, qui cum patre & spiritu sancto vivit oc regnat in secula seculorum, Amen.
adseror suam. Dominae sorori vitae atq; oculis praeserendae frater. Quia nihil sanctitatem tuam ta1 aa
soleo eorum praeterire qua hic te rantur absente, scias etiam sanctos mar res Geruasium & Protasium i nobis repertos. Nam cum basiilicam dedicassem, multi tanquam uno ore interpellare coeperunt,dicentes: Sic in Romana basilicam dedices. Respondi: Faciam, sit martyrum reliquias inuenero. Statim subi jt veluti cuiusdam ardor praesagii. Quid multa Dominus gratiam dedit formidantibus etiam clericis iussi eruderari terram eo loci qui est ante cellos sanctorum Felicis atq: Naboris Inveni signa con uenientia adhibitis etiam quibus per nos manus imponenda soret: sic sancti martyres imminere coeperunt, ut adhuc nobis siletibus arriperetur urna, i csterneretur pro na ad locum sancti sepulcri. Inuenimus mirς magnitudinis viros duos, ut prisca aptas ferebat Ossa omnia integra.sanguinis plurimum, ingens concursus populi per totum Nota anti illud biduum .ini id multaZCOndiuimus integra ad ordine transtulimus, vespere iam 'ram incumbente ad basilicam Faustae ibi vigiliae tota nocte manus impositio.Sequenti die trani tulimus ea in basilicam,quam appellant Ambrosianam. Dum transferimus, cae cus Lanatus est. lis mihi ad populum filii sermo: Cium tam effusam,tamq; inauditam considerarem conuenias vestri celebritatem,&diuinae gratiae munera quae in sanctis martyribus refulserunt, imparem me, fateor, huic muneri iudicaba, nec fieri possis,ut sermone absoluerem,quod vix possimus animo intendere,oculis compraehendere. Sed ubi sanctorum legi coepit series scriptur rum largitus est Spiritus sanctus,qui locutus est in prophetis,quo dignum aliquid tan toc m&expectatione vestra, marty rumq; sanctorum meritis proferamus: Caesi c. ps l. it. narrat inquit gloriam Dei. Cum legitur sic psalmus, currit quod non tam eleme ta materialia quam caelestia merita,dignum Deo praeconium deferre videantur. Hodierna tamen fortuita lectione patui qui caeli enarrant gloriam Dei. Adspicite adde. Nora, luxteram meam adspicite ad sinistram reliquias sacrosanctas, videtis caelestis conuersa. tionis viros,spectantes animi sublimis trophaea. Isti sunt caeli qui enarrant gloria Dei. 'μ 'opera manuum eius an nunciat si rinamentum. No enim eos secularis illecebra, sed diuini gratia operis adfirmamentum sacratissimae passionis evexit. Multo antόmorum virtutumq; documentis an nunclauit in his martyrium, quod aduersus lubri cum seculi huius stabiles permansere. Caelum erat Paulus.qui ait: Nostra conuersatio in caelis est. lierant Iacobus&Iα pili: νhannes deniq; filii tonitrui nuncupantur:&ideo qua sic lum Iohannes verbum apud uir. i. Deum vidit.Ipse Dominus Iesus perpetui luminis erat caelum cum enarraret Dei gloriam, sedeam,quam nemo ante conspexerat. Et ideo dixit Deu nemo vidit unquam, Ioh-.t. nisi unigenitus filius,qui est in sinu patris, enarrauit. Opera quoq: manuum Dei si quaeris aud Iob dicentem:Spiritus diuinus,qui fecit. Et idebaduersus diaboli tentamenta Iob. 16. irmatus,inoffensae vestigium constantiae reseruauit. Sed veniamus ad reliqua: Dies inqui Odici cructat verbum. Ecce veridies quos nulla caligo noctis interpolat. Ecce I veri dies, pleni luminis & fulgoris aeterni. Qiu non perfunctorio sermone ver '''bum Dei, sed intimo corde eructarunt,incon one constantes, in martyrio persi
Alius psalmus lectus dicit: js sicut Dominus Deus noster, qui in altis habitat, & ptii .se,. humilia respicit in caelo & in terraὶ Respexit sane humilia Dominus, qui latentes sub ignobili cespite reliquias sanctorum, suae Ecclesiae reuelauit, quorum anima in caeso, corpus in terra. Suscitans a terra inopem,oc de stercore erigens pauperem: Quos vide iis vicos cum principibus populi sui collocarit. Principes populi, quos alios nisi sana
849쪽
ctos martyres aestiniare debonus, quorum iam innumerum, diu ignorati, protisus Gemaliusque proferuntur qui sterilem martyribus ecclesiam Mediolanensem iam plurimorum matrem filiorum, laetari passionis propris secerint & titulis & exemplis
Nec hoc abhorreata vera fide. Dies diei eructat Verbum, anima animae, Vita vitae, MCox, , resurrectio resurrectioni. Et nox nocti indicat scientiam, hoc est, caro carni, qu tum passio veram fidei scientiam omnibus indicauit. Bonae noctes, noctes lucida
quae habent stet las. Sicut enim stella 1 stella differt in elaritate,ita & resurrectio moti
Mi aeula Non immerito autem plerique hanc martyrum resurrectionem appellant. Videm ad uncto M tanaen, utrum sibi,an nobis certe martyres resurrexerunt Cognoti istis immo vidisti, Hiqμ' ' ipsi intultos, daemoniis purgatos: Plurimos etiam,vbi vestem sanctoria manibus comtigerunt, hic quibus laborabant,debilitatibus absolutos reparata vetusti corporis mi racula quo se per aduentum Domini Iesu gratia terris maior,insuderat, umbra qua. illecto . sanctorumcorporum plerosq; sanatos cernitis. Quanta oraria iactitantiari an ta indumenta super reliquias sacratissiimas, ut tactu ipso medicabilia reposcanturξGaudent omncs extrema linea contingere, Ecqui contigerit, tuus erit.Gratia tibi Domine Iesu,qubd hoc tempore tales nobis sanctorum martyria spiritus excitasti, quo D. Sancti sunt clesia tua praesidia maiora desiderat. Cognoscant omnes, quales ego propugnatores n0st i p requiram qui propugnare pollint,impugnare non soleant. γρῖμ' ' Flos ergo aequisivi tibi plebs sancta, qui prosint omnibus, nemini noceant. Tale crgo ambio defensores tales milites habeo: orum quo maiora, eo tutiora patroci nia sunt.Horum etiam illi sipsis,qui mihi inuident opto praesidia. Veniant ergo & vi. Hal. ,,. deant stipatores meos: talibus me armis ambiri non ego. Hi incurribus,,Schi in equi; .R... nos autem in nomine Domini Dei nostri magnificabimur. Eliseum, scripturae diuinas eries refert cum ab exercitu Syrorumcmet obsessius, dixisse timenti seruulo, ne time. rei qu ia plures inquit pro nobis sunt quam contra nos. Et ut hoc probaret petissexto li Giezi aperirentur,quibus innumeros adesse vidit prophetae exercitus angelorum. Nos etsi eos videre non possitamus,sentimus tamen. Erant clausi isti oculi.quamdiu obruta Sanctorum corpora delitescebant. Aperuit oculos nostros Dominus, vi demus auxilia quibus sumus saepe defensi.No videbamus haec, sed habebamus tamE. Itaq; trepidantibus nobis quasi dixerit Dominus: Adspicite,quantos vobis martyrci dederim: ita reseratis oculis gloriam Domini speculamur, quae est martyrum passio ne praeterita,& operatione praesens. Euasimus fratres non mediocre pudoris sarcinam: patronos habebamus, dc nescis bamus Invenimus unum hoc, quo videamur praestare maioribus. Sanctorum martyrum cognitionem,quam illi amiserunt, nos adepti sumus. Eruuntur nobiles reliquit sepulcro ignobili,ostendutur calo troph a.Sanguine tumulus madet, apparent cruo res triumphales, notae inuiolatae, reliquiae loco suo dc ordine repertae, auulsum lita meris caput. Nunc senes repetunt,audisse se aliquando horum martyrii in nomina, titulumque legisse: perdiderat ciuitas liuos martyres, quae rapuit alienos. Etsi hoc Dei munus est,tamen gratiam, quam temporibus facerdotij mei Dominus Iesus tri. buit, negare non possiain: quia ipse martyr esse nequeo, hos vobis martyres acquisivit.
Chii stu, in Succedant victimae triumphales in locum, ubi Christus hostia est. Sed ille super alta uix ho- re,qui pro omnibus passus est isti sub altari,qui illius redempti sunt passione. Hunc ego locum praedestinaueram mihi. Dignum est enim,ut ibi requiescat sacerdos,ubi ferre consileuit.Sed cedo sacris victimis dexteram portionem: locus iste martyribus
Condamus ergo reliquias sacrosanctas,dc dignis aedibus inuehamus, totumqtie Acm fida deuotione celebremi Acclamauit populus, ut in dominicum differretur di. em martyrum depositio . sed tandem obtentum, ut sequenti fieret die. Sequenti dilatalis mihi ad populum iterum sermo fuit.
Item de eorundem inuentisne corporum m. Ambrosi et O.
mi v Esterno tractaui versiculum Dies diei eructat verbsi, prout nostri captus tulit in ris; si hodie mihi non solum stuperiore tempore, sed praesenti quoque proebαν istam piiciat levidetur scriptura diuina. Nam cum diebus ac noctibus continuatam vide chiistiano amsanctitatis vestrae celebritatem,istos este dies prophetici carminis, oracula decla
rarum hesternum atque hodiernum, de quibus opportunissime dicitur i Dies diei eructat
850쪽
erumt verbum:&istas noctes, se quibus aptissime disputatur,quia nox nocti indicat scientiam. Quid enim aliud hoc biduo, nisi verbum Dei intimo eructastis affectu, & Nora haera. scientiam vos habere fidei probauisti Sὶ Cui tamen celebritati vestrae qui solent, inui dent. Et quia celebritatem vestram inuidis animis ferre non possiunt, causam celebri
tatis odere, atque in tantum amentiae prodeun qui negent martyrum nacrita,quorum opera etiam daemoncs confitentur.
Sed hoc non mirum. Siquidem tanta est incredulorum perfidia, ut tolerabilior Mati, t.
sit diaboli plerunq; co sessio. Dicebar enim diabolus: Iesu fili Dei vivi, qd venisti ante
tempus torquere nosὶ Et cum hoc audirent Iudaei ipsi tamen Dei filium denegabant. Et nunc audistis clamantes daemones. dc confitentes martyribus , quod poenas scr- re non misint, dc dicentes: Quid venistis, ut ante tempus nos tam grauiter torqueatist Et Arriani dicunt: Non sunt isti martyres, nec torquere diabolum possunt, nec ali quem liberare,cum tormenta daemonum ipsorum voce probentur,& beneficia martyrum, remcdijs caecorum, & abs blutorum indicijs declarentur. Negant caecum illuminatum, sed ille non negat se sanatum. Ille dicit: Video qui non videbam. Ille di cit: Caecus esse desiui,dc probat facto. Isti beneficium negant,qui factum nmare non possunt. Notus homo est,publicis cum valeret mancipatus obsequijs, Seuerus nomine, lanius ministerio. Depositeratosticium, postquam inciderat impedimentum. Inseriemi Vocat ad testimonium homines. quorum ante sustentabatur obsequiis. Eos indi racdum inces sitae vilitationis accer sit.quos habebat testes & arbitros caecitatis. Clamat, quia ut
coligit simbria de veste martyru,qua sacrς reliq iis vestiuntur, redditum sibi lunae sit Nonne simile illud est,atque illud quod in Evangelio legi mus3Vnius cnim potemtiam laudamus aut horis. nec interest utrum opus sit, an munus, cum & munerct in i,hilin. opcic,& operetur in munere.Qiiod enim aliis faciendum donauerit, hoc in aliorum opere nomen eis Operatur. Legimus ergo in Evangelio,Iudaeos cilio viderent in illo cosanitatis remedium, requisisse parentum testimonium. Interrogabant, Quo inus d sa
modo videt tilius vesteryclim ille dicereti Caecus cum ei sciat,modo video'. Hoc & ille es dicit: Caecus fui,& modo video. intcrrogate alios, si mihi non creditis: interrogate erat hoe in extraneos,ne adstipulari mihi parentes putetis. Detestabilior illorum, qua in Iudaeoru pertinacia. Illi cum dubitarent,vel parentes interrogabant.Isti occulte interrogat, palam negant,iam non operi increduli, sed authori. Sed quaero quid non credant,virum, martyribus possint aliqui visitariὶ hoc est lolian. i Chiilio non credere I pse enim dixit: Et maiora his facietis an abistis martyrib'quorum merita iamdudum vigent, corpora dudum reperta sunt 3
Quaero hic,utrit ira mihi,an sanctis martyribus inuideat 3Si mihi nunquid a me aliquae virtutes nunt 3 Nunquid me , opere, inco nomine 3 Cur igitur mihi inuident, quod meum non citrSi martyribus crestat enim, ut, si mihi non inuident martyribus inui. Wre videantur)ostendunt alterius fidei sutile martyres,quam ipsi ςredunt. Neq; eniimaliter eorum operibus inuiderent, nisi fidem in his mille eam, quam illi non ha mi triumbent iudicarent fidem illam Maiorii in traditione firmatam,quam daemones ipsi ne gare non possunt,sed Arriani negant. φοῖ-ti Audiuimus hodie dicetes cos quibus manus imponebatur,neminem posse esse sal oum,qui patrem & illium & spiritum sanctum negaret, qui Trinitatis omnipotente virtutem non crederet.Confitetiir hoc diabolus, sed Artiani nolunt fateri. Dicit dia bolus: Si torqueatur,quemadmodum ipse a martyribus torquebatur, qui spiritii stati cti deitatem negarit . Non accipio a diabolo testimonium. sed confestionem. Inuitus dixit diabolus, sed exactus& tortus. od nequitia supprimit,extorquet iniuria. Cedit diabolus plagis,&adhuc cedereneidiunt Arriani. Quanta perpessi sunt, & quemadmodum Pharao malis suis indurantiar. Dicebat diabolus, ut scriptum legina': Scio te, quis sis. es filius Dei vivi. Dicebant Iudaei: Nescimus quis fit. Dicebant hodie &siperiore die vel nocte daemones: Scimus, quia martyrescitis:& Arriani dicunt: Ne- uisestes discimus. Nolumus intelligere,nolumus credere. Dicunt daemon martyribus: Vcni monibus stis perdere nos: Arriani dicunt, Non sunt daemonum vera tormel ita seducta dc compς
posita ludibria. Audiui multa componi hoc nemo unquam fingcre potuit,ut daemo niacum se eme simulet. alias, daemonem se essie simularet. Quid illud, quod ita exagitari eos videmus, quibus manus imponitur 3 ubi hic lo Os fraudi est, ubi sit spicio simulandiὶssed nomo ad suffragium martyrum usurpo vo eem daemoniorum. Beneficiis sacra passio suis comprobetur. Habet iudices, sed pii