장음표시 사용
211쪽
in participatione illius esentiae aliquid simus , cognoscamus nosmetipsos, quia prope nihilum sumus. Maxima virtus est ad illud cui nihil venit, nihil praeterit, gaudium aeternitatis , anhelare. Quod nimirum Veritas semper esse Suum, ut nobis utcumque infunderet, Mose mediante, ut supradi tum est, insinuat dicens : Ego sum qui sum , haec iaces ssiis Drael: Qui est misit me ad υos. Quum Dei incommutabilem situm aeternitatis Psalmista aspiceret, dixit: Nidem ipse est, anni tud non desistens. Hunc electorum i cum esse denuntiat, dicens: Filii se morum tuorum lababitabunt ibi. Deus summus aeternus atque incommutabilis, qui sine situ omnia continet, nobis ad se venientibus locus non localis manet. Quem locum dum pertingimus, etiam ipsa in hac vita mentis nostrae tranquillitas, quanta fuerit perturbatio videmus. Quia etsi jam justi in pravorum comparatione quieti sunt, in aestimatione tamen quietis imtimae omnimodo quieti non Sunt. II. De immensitate vel omnipotentia Del. OMnipotens Deus In semetipso habet sine mutatione mutabilia disponere; sine diversitate sui diversa agere 3 sine cogitationum vicissitudine dissimilia sormare. Longe ergo dissimiliter operatur dissimilia numquam sibi dissimilis Deus, qui & ubique est, & ubique totus est. Scri'
tum est: Caelum mibi sedes est, terra autem scabellam pH dum meorum. Rursumque scriptum est: Calam metitur m
mo , terram pugillo concludit. Ex qua re considerare necesse est, quia is qui caelo velut sedi praesidet, & super& intus est. Et qui caelum palmo & terram pugillo concI dit , exterius, superius, & inferius est. Ut indicaret Omnipotens Deus interiorem se esse & superiorem omnibus, caelum sibi sedem esse perhibuit. Ut ergo se ostenderet omnia circumdare, caelium metiri palmo, & terram se asserit gillo concludere. Deus omnipotens ipse est interior & e a te
212쪽
terior: Ipse inserior & superior: regendo Superior, portando inserior: replendo interior, circumdando exterior. Sicque est intus ut extra sit 3 sic circumdat, ut penetret: Sic praesidet ut portet 3 sic portat ut pramideat. Intelligamus
Omnipotentem Deum intra omnia sed non inclusum: extra omnia sed non exclusum. Ideo interiorem ut omnia contineat : ideo exteriorem ut immensitate sua omnia concludat. Per id ergo quod exterior est, ostenditur esse creator: peria id vero quod interior, gubernare omnia demonstratur. Ac
ne ea quae creata sunt sine Deo essent, Deus est intra omnia : verum ne extra Deum ement, Deus exterior est, ut
omnia concludantur ab eo. Non ideo caelum & terram im-Piri Deus, ut contineant eum, sed ut ipsa potius conti-.neantiu ab eo. Nec particulatim Deus implet omnia, sed quum Sit unus, ubique tamen est totus. Omnipotens . 'a
Deus cuncta potestatis suae immensitate concludit, nec eva- r.
dendi potentiam ejus quisquam aditum invenire poterit: 'quia ille omnia circumquaque constringit. Intra divini a
Imperii omnipotentiam cuncta coarctantur , sive quae continenda sunt, ut salva sint, s e quae amputanda sunt, ut
Pereant: nullatenus ergo dicimus effugere posse Deum quempiam. Qui enim non habet placatum, nequaquam evadet iratum. De consumnotione alicujus facti dicitur persectio: Deus autem qui non est sactus, quomodo est perstinis Sed hunc sermonem de usu nostro sumit humana
inopia sicut & reliqua verba: quatenus id quod inestabile est, utcumque dici possit: quia de Deo nihil digne humanus sermo dicit. , Non ita putandus est esse in omnibus Deus , ut unaquaeque res pro magnitudine portionis suae
capiat eum, id est maxima maius, & minima minus, dum sit potius ipse totus in tota, ipse totus in omnibus, sive omnia in ipso. Dum localis non sit Deus, localiter tamen in suis ambulat sanctis, dum de loco in locum praedicatur ab eis. Nam Deus, qui nec loco movetur, nec tempore, in servis tamen suis & tempore & laco movetur, quotiens ab eis praesicatur. μέ- M. Diesi.
213쪽
III. α id quod incisibilis oel imire seriptus sit Deus.
iaia, . ΟΜnipotens Deus nequaquam claritate ab inserioribus
x . n. 3s secernitur, quia in superioribus dominatur. Scriptumr,.I. ij. quippe est: Caligo sub pedibus ejus. Ascendit super cherubim . se volasit. Cherubim quippe plenitudo scientiae dicitur. Proinde super plenitudinem scientiae ascendisse perhibetur,& voluse, quia majestatis eius celsitudinem scientia nulla comprehendit. Volavit omnipotens Deus, quia longe in . altum ab intellectu nostro sese rapuit. Volavit super pennas Ventorum, quia scientiam transcendit animarum. Dum caligine nostrae infirmitatis obscuramur , per ignorantiam nostram nobis absconditur Deus, ne a nobis modo in aeterna & intima atque incircumscripta claritate videatur, sicut Di scriptum est: fosuit tenebras latibulum suum. Quomodo Morat M. Videre possumuS incircunscriptam omnipotentiam, quam: . ' '' nequaquam comprehendere valemus' Est autem quod de usu carnis trahere ad sensum spiritus debeamus. Nam si quis in tenebris clausis oculis iaceat, atque ante eum sub tum lucernae lumen erumpat, clausi ejus oculi ipso adVentuluminis seriuntur, ut patescant. mur ergo turbati sunt,
si clausi nihil viderunt 8 nec tamen persemim aliquid fisi, quod videre clausi potuerunt: nam si persecte totum vidissent , quur aperti quaererent quod viderent ' Quum de in comprehensibili Deitare intueri aliquid conamur , eo Ipso quod fulgore admirationis percutitur animus, & quasi videt quod videri non valet, velut in tenebris postms vim lu-Motat s. cis oculis clausis Videt. Auctor noster omnipotens Deus h -7 nobis lucem suae visionis abstulit, & sese nostris oculis quae Mors.ri . si in tenebrarum latibulo abscondit. Deum adhuc videre
P ij. non poSsumus; sed jam ad eius visionem tendimus, si eum in his quae secit miramur. Eius ergo vestigia creaturam dicimus, quia per haec quae ab ipso sunt, sequendo imus ad ipsum. Unde Paulus ait: . Inoisibilia ejus per ea quae famia sunt intellecta conspiciunΨ- , sempiterna quoque virtus eisi, ditanitas. Menti humanae peccato suo exterius Sparsae
214쪽
necdum Deus, cpulis sit, interius innotescit. Sed dum facturae Suete decus foris proponit, quasi quibusdam nobis nutibus innuit, & quae intus sequamur , Ostendit. IV., De Deo Patre omnipotente. Divinitatis Incomvrehensibilia sacramenta ab infirmitatis nostrae cognitione disiuncta sunt, ejusque potentia
Creaturae transcendit naturam, quia celsitudo divinitatis' is nec coepit esse, nec desinit, nec per initium nascitur, nec termino coangustatur. Deus Pater omnipotens filium suum Sine tempore genuit. Et quis digne sari queat illam ineis bilem nativitatem, quod de aeterno natus est coaeternuS; quod existens ante saeclita genuit aequalem ; quod gignente natus posterior non est' Quae videlicet nos mirari possumus, 's. sed intueri minime valemus. Illius autem nativitatis vi in s. n. O.
jam mirari posse, aliquatenus videre est. Qui Patre Filium minorem putat, Patri specialiter derogat, cujus sapientiam esse ei in arctualem fatetur. Quis enim homo potens aequanimiter serret, si quis ei diceret: Magnus quidem est, sed sapientia tua te minor est i Ipse Omnipotens Dominus 3.. ..
dicit: Ego ct Pater urium sumus. Et rursus ait: Pater ma-Jor me est. De quo etiam Scriptum est, quia subditus erat Mctat.
parentibus suis. Quid ergo mirum, si ex humanitate sua minorem se Patre asserit in caelo, ex qua subjectus erat etiam parentibus in terra ' Omne quod loquimur transit, quod scribimus permanet. Lingua Patris scribae calamus dicitur, 'al. 44. quia ab eo est Verbum illius coaeternum ac sine transitu generatum. Ex persona Dei Patris David Propheta ait: Ex pi. ,-.utero ante luciferum genui te. Non quod Deus Pater ute- isurum habeat sicut nos, aut corporeus esse credendus Sit: Aug. 4 sed per uterum substantiam intelligi voluit, de qua natus ..-est Filius. Quod est Pater, hoc genuit: Deus Deum, lux lucem, aequalem sibi Deum de re o, Verbum apud Deum, Verbum Dei per quod facta sunt omnia. Lumen de lumine, - coaeternum illi qui genuit, & unum cum illo qui genuit. M per hoc Deus Pater non de nihilo , neque de aliqua
215쪽
Is Dui, substantia, sed de se ipso genuit Filium coaeternum. Pateri Li & Filiuς & Spiritus Sanctus nomina sunt appellativa. Liςα Pater ad Filium, Filius ad Patrem dicatur: relativa haec
nomina nuncupantur. Deus autem nomen est proprium Patri, & Filio, & Spiritui Sancto , sicut scribitur in Psal-Psal. 4'. mo: Secundum nomen tuum Deus, ita ct Iaias tua in fines terrae. Ergo appellativa nomina Pater, & Filius, & Spiritus Sanctus : proprium vero Deus, tam , & Deus. Scrip--t. . 4. rum est: Audi Brael, Dominus Deus tutu, Deus fisus est. In hoc testimonio trinam taxationem Dei univit. Dominus, inquit, Deiu , & Deus. Habes denique quid Pater , quid Filius, quid Spiritus Sanctus sit. Et mox intulit , unus est, qui est , in trinitate personarum unus Deus. V.
De Filio Dei Patris. I Omlnus Jesus Christus In eo quod ulatus & mplan-2 . ' I tia Dei est, de Patre ante tempora natus est: Vel Potius,
quia nec coepit nasci, nec desiit, dicamus verius , Sempernatus. Non autem possumus dicere, semper nascitur; ne, imperseetius esse videatur. At vero, ut aeternus des narivaleat & perseetiis, semper dicamus & natus: quatenus &natus, ad persectionem pertineat, & semper , ad aeternitatem: ut quocumque modo illa essentia sine tempore, temporali valeat designari sermone. Redemptor noster in illa nativitate divina ab humano genere cognosci non γ' terat : proinde in humanitatem venit ut videretur, videri voluit ut imitaretur. Filius Dei Patris omnipotentis juxtr
homo est, a Patre accepit inter omnia, sicut scriptum est: δ' I Potestatem dedit et , ct judicium farere , quia Aius bomini 7 . 3- est. Et rurSum scriptum est: Seiens quia omnia dedit ei P ter in manus. Vel sicut ipse dicit: Omne quod dat mihi Pa-L i. Veniet. In Scriptura sacra aliquando Deus nun--eb. b cupative, aliquando vero essentialiter dicitur. Nuncupati- LIV. . Ve dicitur , Sicut Scriptum est: Ecce constitui te Deum Ea P,.ti. i. raoniι. Et sicut PSalmista est Deui uetit in sinagoga de
216쪽
rum , is nudis autem deos discernit. Essentialiter Deus dicitur , sicut ipse ad Μosem dicit: Ego sum Deus Abrabam, . Deus Isaae,qDeus Iacob. Unde Paulus Apostolus volens nuncupativum Dei nomen ab essentiali discernere, ait:
Quorum Patres, ex quibus Christus secundum carnemἰ R.α.ν. s. qui est super omnia Deus benedictus in saecula. Nuncupativus enim Deus inter omnia, essentialis autent Deus super omnia. Paulus Apostolus, ut ostenderet Chri tum naturaliter Deum, non hunc Deum tantummodb, sed Deum super
omnia nominavit: quia & justus qrilibet Deus est, sed
super omnia non est. Christus autem Deus est super omnia , quia naturali Deus est. Natus Filius ex Patre Sine tis. ,. tempore , ex matre nasci dignatus est in tempore , ut per in hoc quod ortum suum inter initium finemque concluderet, humanae mentis oculos ortum , qui nec initio Sumitur, nec fine angustatur, aperiret. Brachium Domini, Filius dici- lib. i. i. tur, quia per ipsum omnia iacta sunt. De quo etiam Psalmista ait: Fiat manus tua, ut satam me faciat. Manus 7
quippe Dei quae per divinitatem non est facta, sed genita,
per humanitatem facta est, ut humani generis Vulnera sanaeret. Omnipotens Deus Filius Patris Angelis, atque Archm- gelis , omnibusque virtutibus praesidens , velut electri similitudine unus ex utraque , & in utraque natura , & Deus Permansit cum Patre, & ad redemptionem nostram factus est mortalis cum homine. Omnipotens Deus Filius Patris discipulis suis palam de Patre adnuntiare Se asSerit, quia per 4. u. ιν.
paleiactam tunc maiestatis suae speciem , & quomodo ipse a gignente non impar oriatur, & quomodo utrorumque Spiritus utrisque coaeternus procedat, OStendit. Fons Occultus Lil . a. i.
est Unigenitus Patris invisibilis Deus. Fons vero patens est idem Deus incarnatus. Qui sons patens recte domus David dicitur: quia ex David genere noster ad nos Redemptor processit. Redemptoris nostri spiritus in ejus naribus esse s r dicitur: ut videlicti scientia illius esse in praescientia designetur: quia quaequumque se scire in natura humanitatis innotuit, haec nimirum ante saecula ex divinitate praescivit. Qui unde spiritum in naribus habuerit, mox Gras Ρr pheta subiungit, dicens: Quia excelsus reputatus est ipse.
Ac si diceret: In inferioribus ventura praesciit, quia ad Tom. XXXI, Z ima
217쪽
: t Venit. Testis Filii Deus Pater est, de quo
rim. i se in Eva. Relio dicit: Et qui m sit me Pater, ipse testI-Τ' moniam perbibula de me. Qui recte etiam conscius dicitur: quia una voluntate, uno consilio Pater cum Filio semper Operatur. Cujus etiam testis est, quia nemo novit filium nisi Pater. VI. De Spiritu Socto. Lis C Anctus Spiritus de Patre & Filio coarternus procedens, et sal ς. 36. o nuiter notitiae nostrae infirmitatis infunditur. Qui tamen super Apostolos veniens per exteriorem sonum tanquam per vehementem spiritui a) demonstratur, quum di-
s.f. 1. citur: Factus est repente de calo somus tanquam advienientis spueritus υebementis. Angusta est omnis creatura creatori, Per
eumdem Spiritum qui nihil in se. , vel juxta se aliud nisi semper se habet. Et quid est nobis semper in praesenti quae rere , nisi ad illud cui nihil venit, nihil praeterit, gaudium
abid aeternitatis anhelare Spiritus Sanctus quum se notitiae lin-manae infirmitatis insinuat, & sonitu vehementis Spiritus,& voce aurae lenis exprimitur ; quia videlicet veniens, &vehemens est, & lenis : lenis, quia notitiam Suam , quatenus nosci incula ue valeat , nostris sensibus temperat: -- hemens , quia quantumlibet hanc temperet, adventu lamen suo infirmitatis nostrae caecitatem inluminando Perturbat. De Spiritu Sancto scriptum est: Spiritus ejus oriua-
mil. o. n. tat caelos. Ornamenta enim caelorum sunt virtutes praedisi s. ia. cantium .: quae Videlicet ornamenta Paulus enumerat, di-
. o. datur per Spiritum Sanctum sermo sapientia : Aiax. . v. 3. sermo scientia secundum eumdem spiritum : alteri Mes in
. eodem spiritu: J alii gratia sanitarum in uno spiritu : alii
operatio virtutum .. alii propbetia'. alii discretio spirituum: atii genera linguarum : alii interpretatio sermonum. Haec omnia operatur unus atque idem Spiritus disidens singulis prout υvit. Quot ergo bona sunt praedicantium , tot 31. 6. .unx Ornamenta cUorum. Verbo Domini eaeli firmari sunt,
218쪽
spiritu oris ejus omiab virtΠs eorum. Verbum enim
Domini Filius est Patris. Sed eosd in caelos , videlicet Sanctos Apostolos, ut tota simul Trinitas ostendatur opermia, repente de Sancti Spiritus divinitate adiungitur: Spiritu oris ejus omnis virtus eoruum. Sanctorum Apostolorum virtus de Spiritu Sancto sumpta est; quia mundi hujus potestatibus Contraire non praesumerent, nisi eos Sancti Spiritus sortitudo solidasset. Libet oculos fidei in virtutem opificis hi jus adtollere , atque sparsim patres testamenti novi & v reris considerare. Ecce apertis oculis, David, Amos, Danielem, Petrum , Pantum , Matthaeum intueor , & Sanctus iste Spiritus qualis sit artifex , considerare volo. Implet Spiritus Sanctus citharistam puerum, & psalmistam facit. ζε '' Implet pastorem armen arium sycomoros vellicantem , & : ' Prophetam facit. Implet abstinentem puerum, & judicem seniorum facit. Implet piscatorem , dc praedicatorem facit. Manh. 4. Implet persequutorem , & Doctorem gentium facit. Im--, Pin publicanum , & Evangelistam facit. O qualis est am r.etifex Spiritus Sanctust nulla quippE ad 9 ad docendum
mora agitur, in omne quod voluerit. Mox ut tetigerit mentem docet: solumque tetigisse docuisse est. Nam humanum animum subito ut inlustrat , immutat: abnegat
hunc repente quod erat , & exhibet quod non erat.
Aperte post hanc vitam Vid. bimus, quomodo Filius gig- Lib. 3o. nenti Patri non impar oriatur. Et quomodo utrorumque Spiritus utrique coaetemus procedat. Quomodo hoc quod oriendo est, ei de quo oritur, Subsequens non est. Quomodo is qui per processionem producitur, a proserent bus non praeitur. Aperte igitur tunc videbimus quomodo unum divisibiliter tria sint, & indivisibiliter tria unum.
Dὸ Crinitate' itate Deitatis. . t . SPIritales patres veteris testam nil omnet poterimiti DII me' i, i, Trinitatem esse crediderunt, sicut eandem Trini-ai i
219쪽
tatem noVI patres aperte loquuti sunt. Quod David quo-ν - ε que similiter sentiens, ait: Βιnedicat nos Detin Detts noster, benedicat nos Deus. Qui quum tertio dixisset Deum, ut unum hunc esse ostenderet, subdidit: Et metuatnt eum om- Rom. 13. nes es terrae. Paulus Apostolus loquitur , dicens: Quoniam' ' ex ipso , per ipsum, in ipso sunt omnia. Ex ipso , Videlicet , ex Patre : per ipsum , per Filium: In ipso autem, in Spiritu Sancto. Quum ergo ipsum tertio dixisset , adjunxit : Ipsi gloria in saerula saeuiorum. Amen. Qui enim non dicit, ipsis, sed ipsi, dicendo ter ipsum, distinxit personas; & subiungendo, ipsi gloria, non divisit sub
Lib. t. in tantiam. Trinitatem omnipotentis Dei, sive in natura sua
contemplari quaeramus, sive in occultis iudiciis investru ', gare cogitemus, pro eo quod ejus alta nobis impenetrab . lia sunt, nostra nobis , si qua ineSse bona credebantur, via. lescunt. Et qui in quantulumcumque scientiae ι0 Volare cre, debamur, invisibilem super nos naturam & impenetrabilia' eius iudicia perpendentes, quasi submitssis alis humiliter stamus. Moyses dixit: In principio fecit Deus eaelum tem ram ; & subsequutus post paululum , ait: Et Spiritus Dei ferebatur super aquas: qui tertia est in Trinitate persona. . s. Αο u. Proculdubio in Dei nomine, Pater; in principii nomine,
Filius; in Spiritu Sancto , idem Spiritus Sanctus intellige, Trinitas est in gignente , genito, & proce s. rauit dente, id est, in Ρatre , & Filio, & Spiritu Sancto 3 in appellativis, videlicet, vel relativis nominibus. In propriis vero Deus , Deus, & Deus. Hic triplicatio non admittitur, quia unus est Deus. Si Trinitas in relativis nominibus non Aiatio. , r.esset, Iesus nequaquam diceret: Ite, baptizate omnes gerites. ν in nomine Patris , er Pilii ct Spiritus Sandii: ut Trinitatem doceret in relativis personarum nominibus , Dei autem nomen, quod non triplicatur , in singularitate monstraret.
Quod nulti sistensio temporum adseribatur Deo. IN omnipotente Deo ea, quae sequutura sunt tempora prvientia. semper consistunt, cui nec sutura Ve-.niuntν
220쪽
niunt, nec praeterita discedunt, sed cuncta simul ante ejus oculos adsistunt. Fuisse, vel suturum esse, aeternitas non habet, cui nimirum nec praeterita transeunt, nec sutura i a superveniunt, quia cuncta praesens Videt. Omnia tempora lib. a. se Praecedit divina aeternitas: nec in Deo praeteritum , prae- 'μ'ν sens , suturumve aliquid creditur: sed omnia praesentia in CO dicuntur, quia aeternitate sua cuncta complectitur. Ali quin mutabilis credendus est Deus , si ei successiones temporum adscribantur. Si semper aliqua essent cum Deo tempora, non esset tempus , Sed esset aeternitas: nec mintarentur tempora , sed aeterna stabilitate subsisterent. Prae-Sens , praeteritum & suturum nostrum est habere , non Dei. Sed nec ipsorum Angelorum decesio , accessiove est remporum. Nam duas in creaturis res esse , quarum Vici-situdo temporum non valet et Angelis scilicet, propter quod incommutabili inhaerent Creatori, sive materiae illi infirmi, priusquam ex ea omnia ista, quae temporaliter jam Volvuntur , formarentur , nec ipsi utique Valebant tem-Pora. Non ad eas creaturas , quae supra caelos sulit; sed ad eas , quae sub caelo sunt, tem pora pertinere L cognoscitur. 9 Non enim accedunt tempora, vel succedunt
nisi nobis, qui sub caela versamur in hoc infimo mundo. IX. pro re ereatura pulcritudinem invisibilis
S Epe ad Incorpoream Creatoris magnitudinem creaa Apud Bul. turarum eorporea magnitudo componitur, ut magna Considerentur ex parvis, & ex visibilibus invisibilla aesti- mentur: atque ex pulcritudine factorum effector operis 'agnOScatur, non tamen parilitate consimili, sed ex qua dam. subdita & creata specie boni. Sicut ars in artificem retorquet laudem, ita rerum creator per creaturam suam laudatur. Et quanto sis excellentior, ex ipsa ope iis cori ditione monstratur. Ex pulcritudine circunscrimae cteaturae pulcritudinem suam , quae circunseribi nequit, facit Deus intelligi, ut ipsis vestigiis revertatur homo ad