장음표시 사용
251쪽
α diu nono Dei, proximI. Ρmma virtus obedientiae in caritate est, quae videlicet ea ritas in duobus praeceptis distinguitur, ut Deus dc proximus diligatur. Et recta operatio ex decalogi completione perficitur; ut quum bona agi ceperint, mala iam
Mors. r. nulla perpetrentur. Duo sunt praecepta caritatis, dilectio .' videlicet Dei, & dilect o proximi. Per quae utraque nos M'
crae Scripturae dicta vivificant, quia dilectionem Dei & iproximi capimus in eloquiis divinis. Per amorem Dei amor proximi gignitur , & per amorem proximi Dei amor nutritur. Nam qui amare Deum negligit, profecto diligere prγ- Iimum. nescit. Tunc plenius in Dei dilectione proficimus, si in ejusdem dilectionis gremio prius proximi caritate lactamur. Quia amor Dei amorem proximi generat, dicturusn .... i. legem dominus: Diliges proximum tuum , praemisit in io. 31. dicens : Diliges Dominum Deum tuum, ut videlicet in ter- ,, ,, pectoris nostri, . prius amoris sui radicem figeret, quatenus per ramos postmodum dilectio fraterna germinaret. 1Αmor Del ex proximi amore coalescit., sicut leuatur Iorhannes, qui quosdam increpat, dicens: Oui non diligit
trem suum . quem videt , Deum , quem non videt , quo modo potest diligere φ Quae tanaen divina dilectio per timorem nascitur , sed in assectum crescendo permutatur. Saepe omnipotens Deus, ut quantum quisque a caritate eius& proximi longe sit, vel in ea quantum profecerit inno 'tescat, miro ordine cuncta dispensans , ' alios flagellis deprimit , aIios successibus sulcit. Et quum quosdam temp iraliter deserit, in quorumdam cordibus quod malum latet, ostendit. Nam plerumque ipsi nos, miseros insequuntur, in E n. qui felices sine comparatione Coluerunt. Inoffenso , pede, 'i,. nostrum in terra agitur, si Deus & proximus integra , 3 p. mente diligatur. Nec Deus enim vere diligitur sine proximo , nec proximus Vere diligitur sine Deo.' Spiritus Sanctus secundo legitur. Dilaclptilis datus , prius Domino, in terra degente, postmodum a Domino caelo praesidente. In
252쪽
In terra quippe ut diligatur proximus, e caeso vero, ut dLFgatur Deus. Sed quur prius in terra , postmodum e caeso, nisi quod parenthr datur intelligi , quia juxta Joannis vocem : Qui fratrem suram non diligit , quem videt , i Deum, iquem non videt , quomodo i potest . dui rei Αmemus, &, ampleelamur proximum, qui iuxta nos est, ut pervenire valeamus ad amorem illius , qui super nos est. . Mediretur: mens in proximo, quod exhibeat Deo ue ut persecte mere mur in eo gaudere cum proximo. Tunc enim ad illam su-: pernae frequentiae laeritiam perveniemus , de qua nunc Sancti Spiritus pignus accepimus. Ad istum finem , scit, cet ad dilectionem Dei e&. proximi toto amore tendamus. Omne mandatum de sola dilectione est, & Omnia unum iu Ε.. praeceptum sunt. Quia quidquid praecipitur , in sola caritate solidatur. Praecepta Dominica & multa sunt, & unum: multa- per diversitatem operis 3 unum in radice dilecti inis. Qualiter dilectio Dei &. proximi sit tenenda , ipse in . Sinuat, qui in plerisque Scripturae suae sententiis & am cos jubet diligi in se , & inimicos diligi propter Se. . . .
Luis duritia unumquemque peccantem morte corporti Moril. H. , puniri sanciebat. Sed postquam Redemptor noster asperitatem: legalis sanctionis per mansuetudinem temperavit, non jam pro culpa mortem carnis inferri constituit, sed' mors spiritus quantum timenda evet, i sicaVit. Scriptum tib. est in Exodo : Manus Musi erant graves e sumentes igitur lapidem posuerunt suster eum, Ira quo sedit: Aaron arasen μεν. Hur sustentabant manus ejus. Moyses igitur sedit in lata μpide , quum lex requievit in Ecclesia. Sed haec eadem lex manus 8raves habuit 3 quia peccantes quosque non mise- ricorditer pertulit, sed severa districtiune percussit. Aaron Sacerdos mons sortitudinis, Hur autem ignis interpret tur. Quem itaque iste mons fortitudinis signat, nisi Re demptorem nostrum , de quo per Prophetam dicitur: misse notassimis diebus praeparum mom domus Domini in se
253쪽
vertisa monthini Aut quis per ignem, nisi Mnctiis et I ritus ,figuratur , de quo Idum Redemptor dicit :oeni mittere in terram Aaron scilicet & Hur graves manus Moysi sustinent, atque sustentando leviores roldunt:i quia Mediator Dei & hominum cum igne Saniri Spiritus veniens, mandata legis gravia, quae dum camaliter tenerentur portari non poterant, tolerabiliora nobis per spiritualem intelligentiam ostendit. Quasi enim manus Mysi leves reddidit; quia madus mandatorum legis ad
virtutem consessionis retorsit.
moderata, hunc neque nimiae discussioriis pondus depr mat , neque rursum torpor incuriae vacuum relliquat. Multae sacri eloquii sententiae tanta allegoriarum conceptione sunt gravidae, ut quisquis eas ad 'solam tenere historiam nititur , earum notitia per suam incuriam privetur. Nonnullae vero ita exterioribus γα tis inserviunt, ut siquis ea subtilius penetrare desiderat, intus quidem nihil. inveniat, sed hoc sibi etiam, quod foras loquuntur , abseae. . Condat. Ante considerationis nostrae oculos praecedentium trum sententiae, quasi vi variae ponuntur.' In qui bus dum plerumque intellecium litterae' fugimus, quasi corticem subtrahimus. Et dum plerumque intellectum litterae Sequimur, quasi corticem reservamus. Dumque abi ipsis cortex litterae subducitur. allegoriae candor interior 'demonstratur: & dum Cortex relinquitur, exterioris intelligentiae virentia' exempla monstrantur. Varias virgas τ' Iacin in aquae canalibus posuit; quia Redemptor noster in libris eas sacrae 3cientiae sententias , qumus nos intrinsecus insundimur , fixit. Has aspicientes arietes cum Ov hus coeunt; quia rationales nostri spiritus, dum in earum intentione defixi sunt, in singulis quibusque actionibus: permiscentur, ut tales fetus operum procreent,
254쪽
qualia exempla praecedentium in Vocibus praeceptorum ubdent , scilicet, ut diversum colorem proles boni operis habeat. Nonnumquam subtracto Iitterae cortice , acutius mens nostra interna considerat, & reservato nonnumquam historiae tegmine , bene se in exterioribus format. In in .ero eloquio intelligentiae magna discretio est. Saepe in quibusdam bacis illius, & historia servanda est , & aD a. c. as. in legoria ; & saepe in quibusdam sola exquirenda est ad .goria 3 aliquando vero sola necesse est, ut teneatur hi
toria. In quibusdam locis , sicut diximus , histotia simul tenenda est & allegoria ue ut & tardiores pascantur per historiam , & velociores ingenio per allegoriam. Unde quum loquente Deo , populus lampades & sonitum buccinae, & montem sum antem cerneret, perterritus petiir, ut eis per Moysem Dominus loqueretur, sicut scriptum est: Stetit populus de longe, Myses agitem accessit ad c tatimnem , in quaerat Deus. Turba populi allegoriarum c uiginem non valet penetrare, quia valde paucorum est spiritualem intelle m rimari. Quia enim mentes carnalium sola saepe historia pascuntur , loquente Deo, longe populus stetit. Quia Vero spirituales quique allegoriarum uu-bem penetrant , ut spiritualiter Dei verba cognoscant, . Moyses accesssit ad caliginem , in qua erat. Deus. Lex A-δειε
veteris testamenti, quasi 'va in nidum posuit, quum di--iei . xit: oculum pro oculo , dentem pro deme ; sed pullos produxit postmodum , quum dixit : Non quares ultionem,
nee memor eris injuria civium tuorum. Notandum est, quod de matre pustorum dicitur : Non tenebis eam cum aa.
Dis , sed abire patieris , captos tenens silas. Quia videliacet In quibusdam locis praetermittenda est Iustoria, ut sinlius matris pulli, id est, spiritualis intelligentiae sensus nobis in esum veniat 3 nec nos mater, Sed pulli reficiant; quia non debemus. de hIstoriae exemplo', sed de spiritu lis intellectus senubus satiari. Quum IegimuS aurum & προ ε ιι,. gentum AEgyptiumn ab Maelitico populo. petitione deceptoria subreptum ; & rursum cum legimus carnalia sacrim 'eia omnipotenti Deo exhibita et quia in hoc verborum n
do , nisi mater dimittenda est & filii tenendi ' Nos enim quum a , quibusque saecularibus vigilantiam ingenii in de
255쪽
sensionem verstaris trahimus , & eorum eloquIum In usum reistinidinis vertiinus, quid aliud quam ab . AEgyptiis aurum argentum tollimus, ut ex eo & nos divites effici, ει illi valeait pauperes ostendi Sicut Scriptum est: In eap-t'Dilat m red gentes omnem inreluctum in obsequium Christi.'. intrem dimittentes pullas edimus , quum historiae exem' pla . dimittimus ; sed ex ea allegoriarum sensus mente ro-o- , , tinemus. Ubi recte additur: in bene sit tibi , ct longo o Das temporo. Quia longo tempore ille vivit, qui per UN'ritualem intelligentiam aeternitatis annos adprehendit. XXXV. De praedestinatione.
EA , quae sancti viri orando essiciunt, Ita praedestinara
sunt, ut plecibus obtineantur. Nam ipsa quoque perennis regni praedestinatio ita est ab omnipotente ino disposita, ut ad hoc electi ex labore perveniant i quatenus IK,stulando mereantur accipere, quod eis omnipotens Deus ante sarcula disposuit donare. CertissimE novimus π '' quod ad Abraham Dominus dixit: In Baae meabutim tibi
etiam dixerat i Patrem multarum gentium cons-εν. ritui te. Cui rursum promisit, dicens : Benedicam tibi , dimiatiplicabo semen tuum sicut stellas eali , vetus aer nam, qua est in Littore maris. EX qua re aperte constat , quia omnipotens Deus semen Abrahae multiplicare - - per Isaac praedestinaverat, & tamen scriptum est: μ- 'erasus est Isaac Dominum pro uxore sua , eo qM esset ιterilis; qui exaudioit eum, oe dedit conceptum Rebereae.
Si multiplicatio generis Abralaa: per Isaac praedestinata sitit, , quur coniugem sterilem accepit ' Sed nimirum constat, quia praedestinatio precibus impletur , quando is, in quo
. . , , . s Deus , multiplicare Semenia Abrahae praedestinaverat, ora
ianitione obtinuit ut filios habere potuisset. Pr,destinatis Itis ςm .praevidendo, ves praeordinando laturum aliquid dicitur: et o . A. ideo Deus, cui praescientia non accidens est, sed em' etia fuit semper, re est, qUidquid antequam sit praescit praedestinat, & propterea Plaedenhiat , quia tale .er is
256쪽
Mala suturum praescit. Ideo & Apostolus: Nam quos praeficime, praedestinasit. ' Deus non omne quod praescit, Praedestinat. Mala enim tantum praescit, bona Vero &princit, & praedestinat. Quod ergo bonum est, praescien ria praedestinat, id est, priusquam sit In re praeordinat. Hoc cum, ipso auctore, esse coeperit , Vocat, ordinat. dc disponit. Unde & sequitur: Nam quos praedestinaPIt,
cors Deus, praesciusque suturorum ex damnabili massa, non personarum acceptione, sed judicio aequitatis suae irreprehensibili , immo incomprehensibili, quos praescit misericordia gratuita praeparat, id est , praedestinat ad arternam vitam : ceteros autem poena debita punit; quos ideo punit, quia quid essent suturi, praescivit, non tamen puniendos ipse secit vel praedestinavit, sed tantum in damnabili
massa praescivit. I DiximusJ de damnabili humani generis
massa Deum praescisse misericordia, non meritis, quos electione gratiae praedestinavit ad vitam: ceteros verb, qui judicio justitiae ejus ab hac gratia estidiuntur expertes, praescisse tantum vitio proprio perituros, non ut perirent praede tinasse. Deus omnipotens , justus & misericors, quos in operibus impietaris , & mortis praescivit, non praeordinavit , nec impulit: in quibus Deum ad iracundiam provo cantes , salutis fidem , aut praedicatam sibi accipere nolunt, alit Deo iudice non possunt, Vel accepta male utuntur,& ob hoc traduntur in reprobum sensum, ut non faciantea quae conveniunt f his poenam praedestinatam esse rite fatemur. Quum praescisset Deus Judam in vitiis propriae voluntatis pessimum Ere , id est, electionem discipulatus sui bene Chri sto conserendam male usurum & avaritia ardentem' pretio. Judaeis Dominum traditurum : poenam ei praedestinavis ex merito, dicente per David Spiritu Sanao : Desu , laudem meam ne taceas , quia os pec- toris , o dolosi super me apertum est : id est, Judae , vel Judaeorum in Christum. Judae , quum dicit: --tb.as. mihi viatis dare , est ego vobis eum tradam 8 Et post pecuniae sponsionem, dans signum traditionis : Quemeumque, inquit, osculatus fuero Q ipse est , tenete eum. Ideo super Tom. XXXI. Ee me
257쪽
me, ait, apertum est. Quum enim signum dedit , ore do- doloso aperuit quem tenerent. Iudae γrum quoque , quum eum volentes dolo perdere , ut Evangelium pandit, clamaverunt dicentes : Gaurige, erucifige eum. Tenenda est q- inconcusse haec regula , J omnes peccatores io malis Pr
priis antequam essent in mundo, pretescitos eme tantum, non praedestinatos I poenam autem eis esse praesestinatam secundum quod praesciti sunt: parvulos quoque non renatos ex aqua, & Spiritu Sancto, praedestinatae poenae esse obnoxios ; qui praesciti sunt non in propriis volu tatibus , quorum nullae sunr bonae vel malae, nisi tantum in Adae peccato , quod traxerunt nascentes , & in hoc manentes, Solverunt tempus vitae praesentis. Electos, qui secundum propositum Dei vivunt, praescitos esse & pri destinatos electione gratuitae gratiae eius , & regnum eis Caelorum esse praedestinatum, sine dubitatione dicendum est. Hoc enim Apostolus Paulus probat, quum ante eos praedestinatos, & electos esse testatur , quam mundus Db. .a . . constitueretur , ScribenS Ephesiis, dicit: Stetit elegit nos in ipso , id est, in Christo, ante mindi constitutionem, in essemus sancti, immaculati in consessita ejus ', in ear tate , qui praeristin is nos in adoptionem florum per Jesum C istum in ipsum. Taceat humana lingua , ne prorsus in praedestinatione de meritis extollatur. Adtende dictum Apostoli: Sicut elegit nos Deus ante mundi constitutionemMDivinae voluntatis est hoc donum , non humanae fragilitatis . meritum. Denique adtende quid sequitur,: In quo
hahemus , ait , redemptionem per sanguinem ejus, remissi nem peccatorum , secundum dioitias gratiae ejus , quae super Mundatiit in nobis in omni sapientia , er prudentia, ut no .
tum faceret nobis sacramentum voluntatis. suae , secundum
beneplacitum ejus , quod proposuit in eo , in dispensationem
enitudinis temporum restaurare , omnia in i Christo , qua in caelis o quae in terra sunt in ipso. In quo etiam sumur praedestinati secundum propositum ejus , qui omnia operatur secundum consilium voluntatis suae , ut simus in laudem glaria eius , qui ante speradiimus in Christo. Praedestinatis
Apostolis, vel generaliter omnibus electis dicitur: V late , ct orate , ne intretis in tentationem. Et iterum
258쪽
Vigilate in omni tempore orantes, ut d gni habeam, I,-- εgere ista omnia, qua futura sunt, ct stare ante Arium ho- minis. Qui absque praedestinationis gratia sunt, id est, alieni a proposito Dei, & perdurant in operibus malis, si
etiam ex hac migraverint vita , non eos dicimus , ita a Deo ordinatos, ut perirent, tanquam ipse illis mores malae vitae creaverit, ipse ad opus omne mortis invitos praecipitaverit. Absit hoc a divino pro Silo. Non enim VO' Pι. s. siens iniquitatem est Deus : nec mandavit cuiquam impie agere , nec alicui dedit laxamentum peccandi. Fecit enim Sapiot.1. ut essent omnia , & sanabiles nationes orbis terrarum. sa, .is. Invidia autem diaboli mors introivit in orbem terrarum. δε- Imitantur ergo illum , qui sunt ex parte illius. PraedeStD ME. e. gnationem quippe negare . immane est blassemium 3 quam non tantum in Apostolis debemus accipere , sed in Pa- ,
triarchis , & Prophetis, & Marn ribus, & Confessoribus, vel in omnibus Sanctis & digne servientibus Deo. Nemo glorietur in se nisi in Deo. Nemo desperet. Solus enim
Dominus scit, qui sunt eius. In quantum autem possu- ' mus , omnes homines ad bonum opus exhortemur 3 nulli desperationem demus. Pro invicem oremus, in conspectu Dei nos humiliemur , dicentes : Fiat Voluntas tua. IpSi Μ-h. s.
erit potestatis , judicium in nobis debitum mutare damnationis , & gratiam praedestinationis indebitam Praero
De sapientia SAplentia , atque scientia doctrinae Spiritualis Verae sunt tactis liti. divitiae , in quarum comparatione , quae transire ros- sunt, falsae nominantur. Excepto eo, quod ad aeternam . . patriam divitiae spirituales ducunt, est eis a terrenis di-Vitiis magna distantia , quia spirimates divitiae erogatae proficiunt : terrenae divitiae aut erogantur & deficiunt, aut retinentur utiles non sunt. Qui ergo has in se veras divitias continent , recte gazophilacia spiritualis aedificii
Vocantur. Sapientia In rerum Superlicae non jacet: lucet e. i. a.
259쪽
quia in Invisibilibus latet. Et tunc mortificatione nostra Sapientiam contingentes adprehendimus, si relictis visibit,hus in invisibilibus abscondamur. Quasi cor effodientes, a
Sapientiam quaerimus, ut omne quod terrenum mens co gitat , a Semetipsa nianu sanctae dilacretionis abjiciat, &thesaurum virtutis , qui se latebat, agnoscat. Facile quiseque thesaurum sapientiae invenit, si eam, quae se male prassi M. ii H a Se terrenae cogitationis repellit. Scriptumax. n. xs. rat: Sapientia in capite Ouinum elamitat. In mediis semitis P 'v Transire fortasse per viam vitae temporalis cum ejus ignorantia poteramus , si haec eadem sapientia in semitae .. ,.. angulis constitiMet. Investiganda suerat, si occulta esse voluisset. Salomon prudentissimus ait: Sapientia aeri uolt silurimum , excidit columnas septem , immolaυit victimas , mihM. ii vinum , proposuit mensam, misit ancillas suas , ut vi 16. n. 3 . earent ad arcem moen a civitatis, & reliqua. Sapientia
domum sibi condidit, quum unigenitus Dei Filius in s metipso intra uterum Virginis mediante anima , humanum sibi corpus creavit. Unigeniti corpus domus Dei. dbcitur , sicut etiam templum vocatur. Ita vero, ut unus
idemque Dei , atque hominis Filius ipse sit, qui inhab,
tat , ipse qui inhabitatur. Domus sapientiae Ecclesia v catur, quae quasi septem sibi columnas excidit, quia ab amore vitae praesentis saeculi disjunctas ad portandam ejusdem Ecclesiae fabricam mentes praedicantium erexit. Quae pro eo quod persectionis virtute subnixae sunt, septena rio numero designantur. Sapientia immolavit victimas; quia vitam. praedicantium mactari in persequutione permisit. Vinum miscuit, quia divinitatis, & humanitatis auae pariter nobis arcana praedicaVit. Mensam quoque pro- posuit, quia Scripturae sacrae nobis pabula aperiendo pr*M. ,l. ij. ParaVit. POSuit mensam Dei sapientia, id est, Scripturam
3ν- η- 4 - sacram 3 quae sessos ad se , atque a saeculi oneribus venientes pane verbi reficit, & contra adversarios sua resectione Ps. 11. s. noS roborat. Unde alias ab Ecclesia dicitur: Posuisti in conspectu meo mensam adinrsus eos , qui tribulant me. Misit ancillas suas, Apostolorum videlicet animas, in ipso
260쪽
suo Initio infirmas , ut vocarent ad arcem, & moenia cravitatis: quia dum internam vitam denuntiant, ad alta nos 'moenia supernae civitatis levant , quae profecto moenia nisi humiles non ascendunt. Ancillas suas haec Dei sa- Morai. M. pientia misit, quae ad arcem nos, atque ad ciVltatis moenia vocarent; quia praedicatores infirmos , abiectomire habere studuit, qui fideles populos ad spiritualis patriae aedificia superna colligerent. Ab eadem sapientia subditur Si Moral inquis est pamulus veniat ad me. Ac si aperte dicat: Qui quis se apud se magnum aestimat, aditum sibi mei a cessus angustat; quia tanto ad me altius pertingitur, quan-ro uniuscujusque mem apud Se verius humiliatur. Intuendum valde est, quia quum una sit sapientia , alium minus, '
alium magis inhabitat : alii hoc , alii aliud praestat , &quasi cerebri more , nobismetipsis , velut quibusdam sen- 'sibus utitur: ut quamvis ipsa sibimet nunquam sit dissim&lis , per nos tamen diversa, & dissimilia semper oper tur , quatenus iste Sapientiae, ille scientiae donum percipiat, iste genera linguarum , ille gratiam curationum habeato Verba sapientiae; quae reprobi audiunt, electi non Sollina n. ,. audiunt, sed etiam gustant; ut eis in corde sapiat, quod reproborum non mentibus , Sed solummodo auribus f nat. Aliud est nominatum cibum audire solummodo, allud verb eriam gustare. Secti itaque cibum sapientiae sic a diunt , ut degustent: quia hoc quod audiunt, eis per amorem medullitus sapit. Reproborum scientia usque ad cognitionem sonitus tenditur , ut equidem Virtutes audiant, sed tamen corde frigido qualiter sapiant, ignorent. Illa enim Ibid. 7. n. dicta in sapientiae radice Solidata sunt, quae per vivendi
usum etiam actuum experimento con 'ajescunt. Quia multis & longior vita tribuitur, & Sapienriae gratia non con 1ertur. Recte per beatum Job dicitur : a d ipsum est sa- 3.ι is , pientia, ct fortitudo: ipse habet consilium , intelligentiam. Haec non incongrue de Unigenito summi Patris accipimus, ni ipsum esse Dei sapientiam & sortitudinem sentiamus. Nam Paulus quoque nostro Intellectui adtestatur ; dicens:
Christum Dei virtutem ct Dei sapientiam 3 qui apud spvim t. eoe.14. Semper est, quia in principio erat verium , verbum erat δε 'apud Deum, ct Deus erat verbum. Haber Deus consilium