장음표시 사용
261쪽
de intelligentiam: consilium videlicet, quia disponit sua Intelligentiam , quia cognoscit nOStra. XXXVII. Qualiter di sanctis viris in hoc saevio videatur Deus. Earus Moyses, qui cum Deo facie ad faciem loquunis
2 est, sicut loqui solet homo cum amico suo, ei inter . . ipsa verba sua: loquutionis duxit : Si inυeni , aliam in ' conspectu tuo , ostende mihi temetipsum manifeste , ut videam se. Certe si Deus non erat cum quo loquebatur, ostende mihi Deum, diceret, & non ostende temetipsum. Si autem Deus erat , cum quo facie ad faciem loquinatur , quur Se petebat Videre quem videbat Sed ex hac ejus petitione colligitur , quia eum sitiebat per inci Culi scriptae naturae suae claritatem cernere , quem jam codiperat per quasdam imagines videre: ut sic superna essentia naentis eius oculis ademet, quatenus ei ad aeternitatis visionem nulla in O creata temporanter interesset. Viderunt Patres veteris testamenti Deum, & tamen iuxta Joannis vocem : Deum nemo vidit umquam; & juxta Beati με. Job sententiam : Sapientia , qua Deras est, abscondita rati ab oculis omnium viventium: quia in hac mortali carne con
sistentibus, & videri potuit per quasdam circumscriptas imagines , & videri non potuit per incircumscriptum lu- . . men aeternitatis. aeterna Dei claritas, si a quibusdam po- test in hac adhuc corruptibili carne viventibus, sed ramen inaestimabili virtute crescentibus, quodam contemplationis acumine videris hoc quoque ab ejusdem Veri-
a. 3Metatis sententia non abhorret, qua dicitur: Non enim Oid
' bis me homo , Uiυet: quoniam quisquis Sapientiam , quae Deus est, videt, huic vitae funditus moritur , ne iam ejus amore teneatur. Nullus Deum vidit, qui adhuc camnaliter vivit; quia nemo potest amplecti Deum simul &saxulum. Qui enim Deum videt, eo ipso moritur , quo vel intentione cordis, vel effectu oneris ab huius vitae delectationibus tota mente speratur. Ex sola Catholica E '' clesia veritas conspicisur , dum Moysi apud se esse i
262쪽
eum Dom1tius perhibet, de quo videatur. Unde & in pe
tra Moyses ponitiar , ut Dei speciem contempletur: quianlii quis fidei soliditatem tenuerit , divinam praesentiam non agnoscit. De qua soliditate Dominus dicit: Super hane petram aeri alo Ecclesiam meam. Dum ipsa per se Veritas dicit: Nemo vidit faciem meam umquam,
quomodo Iacob testatur: Vidi Dominum facis ad facemῖHumanae etenim mentis oculo interiori purgato, dum Viriorum omnium tribulationis Igne aerugo merit concrem ra , tunc mundatis o lis cordis , illa laetitia patriae cie testis aperitur ut prius purgemus Iugendo, quod secimus;& postmodum manifestius contemplemur per gaudia, quod quaeramus. Prius ab acie mentis exurente tristitia, interposita malorum caligo detergitur; & tunc splende te raptim coruscatione incircumscripti luminis inlustratur. Quo utqumque conmcto, in gaudio cuJustam securit iis absorbetur: & quasi post desectum vitae praesentis urutra se rapta, aliquomodo in quadam novitate recreaturi Ibi mens ex immenso Ente infusione superni roris aspe gitur : ibi, non se sumcere ad id quod rapta est, comtemplatur , & veritatem sentiendo , videt, quia quanta est ipsa veritas , non videt. Summae & incircumscriptae veritati , tanto magis se quisque longe existimat, quanto magis adpropinquat et quia nisi illam utriumque conspiceret , nequaquam eam conspicere Se non posse sentiret. Adnisus animi , dum in visionem Dei tenditur , tamen- sitatis ejus coruscante circumnantia reverberatur. Ipsa
quippe cuncta implens , cuncta' circumstat : & idcirco
mens nostra nequaquam Se ad comprehendendam Incircumscriptam circumstantiam' dilatat, quia eam inopia suae
circumscripitionis i angustat. Unde & ad scmetipsam cItius labirur , S prospectis quasi quibusdam veritatis Vestigiis , ad se anima IJ revocatur. Per contemplationem facta non solida & permanens summae veritatis visio , sed ut ita dixerim , quasi quaedam Visionis Imitatio, Dei facies dicitur. Quia enim per faciem quemlibet agnoscimus, non immerito cognitionem Dei, faciem vocamus. Beatus
263쪽
Jacob, postquam cum Angelo luctatus est, ait: Vidi D minum facie ad faciem. Ac si diceret: Cognovi Deum,
quia me cognoscere ipse dignarus est. Quam cognitionemplatissime fieri Paulus in fine testatur, dicens: Lune eo noscam sicuι cognitus sum. Ad Timotheum Paulus scripsit dicens : Quem vidit nullus hominum , sed nec υι-dere potest. More suo homines Vocans , omnes humana sapientes: quia qui divina sapiunt, videlicet supra homines sunt. Videbimus igitur Deum, si per caelestem conversationem supra homines esse mereamur. Nec tamen ita videbimus, sicut videt ipse seipsum. Longe quippe dispariliter videt Creator se, quam Videt creatura Creatorem. Quantum pertinet ad immensitatem Dei, quidam nobis modus figitur contemplarionis : quia eo ipso ponadere circumscribimur, quo creatura sumus. Sed profecto non ita conspicimus Deum, sicut ipse conspicit se; si- cur non ita requiescimus in i Deo , quemadmodum ipse requiescit in M. Nam visio nostra, Vel requies erit udiqiniaque similis visioni , vel requiei illius , sed aequalis non erit. Ne torpore negllgentiae iaceamus in nobis, comtemplationis penna nos Mablevat, atque a nobis ad Deum erigimur intuendum. Raptique' intentione cordis, & dulcedine contemplationis , aliquomodo , nobis imus in i sum: & iam hoc ipsum ire nostrum minus est requies-Cere , quoniam sic ire , persecte quiescere est. Persecta requies est, qua Deus cernitur 3 & tamen nostra requies aequanda non est requiei illius , quia, non a se in aliam transit, ut requiescat. Est itaque requies , ut ita dicam, similis , atque dissimilis: quia quod illius quiescere est, hoc nostra requies imitatur. Visio Dei nunc fide inchoatae , sed tunc in specie perficitur , quando coaeternam Deo sapientiam, quam modo per ora praedicantium quasi
per decurrentia numina sumimus. in ipso suo sonte bi
264쪽
Sententiaris. Lib. I. a 33XXXJ III.
Quibus modis Deus loquitin hominitas.)SClandum summopere est, quia duobus modis loquusso
divina distinguitur, quum aut per semetipsum Dominus loquitur, aut per creaturam angelicam eius ad nos verba sermantur. Quum per semetipsum Dominus loquitur, Sola nobis vis internae inspirationis aperitur. Quum per Semetipsum loquitur , de verbo ejus sine verbis ac syllabisCor docetur: quia virtus ejus in intima quadam suble-Vatione cognoscitur, ad quam mens plena suspenditur, vacua gravatur. Pondus enim quoddam est vis divinae I quutionis, quod omnem aninum , quam replet, leVet. Incorporeum lumen est, quod & interiora repleat, & r Pleta exterius circumscribat. Sine strepitu sermo est, qui& auditum aperit, & habere sonitum nescit. De adventu Sancti Spiritus scriptum est: Factus est de caelo repente sonus tamquam advenientis spiritus Oehementis , replevit totam domum, tibi erant sedentes: ct apparuerunt illis dispertitae Iimae tamquam ignis, seditque super singulos eorum. Per
ignem quidem Dominus apparuit, sed per semetipsum loquutionem interius secit. Et neque ignis Deus, neque ille sonitus fuit; sed per hoc , quod exterius exhibuit, expres sit hoc , quod interius gessit. Saninis Spiritus, qui discipulos & Eelo succensos, & verbo eruditos intus reddidit, seras linguas igneas ostendit. In significatione igitur admota sunt elementa, ut ignem & sonitum sentirent corpora ; igne vero Invisibili, & voce sine sonitu docerentur corda : seras ergo fuit Ignis , qui apparuit, sed intus qui scientiam dedit. Dei loquutis ad nos intrinsecus facta vido rur , potius quam auditur: quia dum semetipsam sine mora sermonis insinuat, repentina luce nostrae ignorantiae ten bras inlustrat. Quum per Angelum voluntatem suam Dominus indicat, aliquando eam verbis, aliquando rebus de monstrat, aliquando simul verbis & rebus , aliquando imaginibus cordis oculis ostensis, aliquando imaginibus& ante corporeos oculos ad tempus ex aere adsumptis, alb
265쪽
quando caelestibus substantiis, aliquando terrenis, aliquando simul terrenis & caelestibus. Nonnumquam per Angelum Deus humanis cordibus ita loquitur, ut ipse quoque Angelus minitis obtutibus praesentetur. Verbis plerumque per Angelum loquitur Deus, quum nihil in imagine ostenditur , sed su aernae verba lo Uutionis audiuntur, sicut db cente Domino : Pater clarifica situm tuum , ut filius tuus elar secet te, protinus respondetur : Clarissaυi, O iterum clariserabo. Omnipotens Deus , qui Sine tempore vi impulsionis intimae climar, nequaquam in tempore per suam substantiam illam vocem edidit, quam circumscriptam tempore I er humana verba distinxit s sed nimirum de caelestibus loquens, verba sua quae audiri ab hominibus voluit, ratioriali creatura administrante formavit. Aliquando rebus per Angelos loquitur Deus, quum nil verho dicitur, sed ea qtve sutura sunt, adsumpta de elementis imagine nun-tIantur. Sicut Ezechiel verborum enigmata audiens electri speciem in medio ignis vidit. Ut videlicet dum solam spe ciem aspiceret, quae esSent in novissimis ventura sentiret: Aliquando per Angelos verbis simul & rebus loquitur Deus, quum quibusdam motibus insinuat hoc, quod sermonibus narrat. Aliquando imaginibus cordis oculis ostensis per Angelos loquitur Deus, sicut Jacob subnixam caeso scalam' dormiens vidit: sicut Petrus linteum reptilibus & quadrupedibus plenum in extasi raptus aspexit. Qui nisi incorporeis haec oculis cerneret, in extasi non fuisset. Aliquando imaginibus & ante corporeos oculos ad tempus ex aere ad sumptis per Angelos loquitur Deus; sicut Abraham noni solum tres viros videre potuit, sed etiam habitaculo terr no suscipere , & non solum suscipere, Sed eorum usibus etiam cibos adhibere. Sancti Angeli nisi quaedam nobis interna nuntiantes ad tempus ex aere corpora Sumerent, exterioribus profecto nostris obtutibus non apparerent: nec cibos cum Abraham caperent, nisi propter nos solidum atruquid ex caelesti elemento gestarent. Aliquando caelestibus Substantiis ivr Angelos loquitur Deus, sicut baptizato, Domino scriptum est, quia de nube vox sonuir dicens: His est Uius meus dilectus, in quo mibi eomplacuit. Aliquando terrenis substa aliis per Angelos loquitur Deus, Si-
266쪽
cui quiim Balaam corripuit, in ore asi nae humana verba formavit. Aliquando simul terrenis & caelestibus substantiis per Angelos loquitur Deus, sicut ad Moyseni in monte
cum 7ussionis suae verba edidit, ignem rubumque sociavit, atque aliud superius, aliud in serius junxit. Nonnumquam n. s. Deus humanis cordibus etiam per Angelos, secreta Corum praesentia, Virtutem suae adspiratioris infundit, unde Zacharias ait: Dixit ad me Agelus, qui loquebatur in me. κὰιh. . .
Dum ad se quidem, sed tamen in se loqui Angelum dicit, liquido ostendit, quod is, qui ad insum Verba ficeret, per
corpoream speciem extra non esset. Unde & paulo post subdidit: Et ecce Angelus , qui loquebatur in me , egred - n. a. 3.hatur. Sae M Sancti Ang li non exterius apparent, sed sicut sunt Angelici spiritus, voluntatem D i prophetarum. sensibus innotescunt ue atque ira eos ad sublimia sublevant, ut quaeque in rebus futura sunt, in causis originalibus praesentia demonstrent. Humanum videlicet cor ipso carnis
corruptibilis pondere gravatum, ac ipsam corpulentiam
suam quasi obicem sustinens interna non penetrat. Et grave exterius jacet, quia levantem manum interius non hahet. Nonnumquam fit, ut prophetarum sensibus ipsa , ut est, subtilitas angelicae Virtutis appareat: eorumque mens,
quo spiritu subtili tangitur, levetur. Et non iam torpens pigraque in imis jaceat, sed repleta intimis aflatibus ad superna conscendat, atque inde quasi de quodam rerum vertice , quae infra se ventura sunt, videat.
Quibus modis Deus interroget hominem. DEus omnipotens tribus modis humanum genus Inter- Mor. 8 c. rogare consuevit, quum aut flagelli districtione nos percutit, & quanta nobis insit vel desit patientia ostendit: aut quaedam , qu ae nolumus , praecipit, & nostram nobis obedientiam vel inobedientiam patefacit: aut aliqua nobis occulta aperit, & aliqua abscondit, & mensuram nobis
267쪽
nostrae humilitatis innotescit. Flagello Deus hominem interrogat , quum mentem bene sibi per tranquillitatem subdi- . ,.j. aflictionibus pulint, sicut beatus Job & laudatur adtestatione Jud cis, & tamen ictibus conceditur percussoris , ut ejus patientia tanto verius claresceret, quanto inquisita durius fuisset. Praecipiendo nonnumquam dura nos interrogat Deus; sicut Abraham terram suam jubetur egre di , & pergere quo nesciebat: In montem unicum filium ducere, & quem ad consolationem senex acceperat, i molare. Cui nimirum Abrahae ad interrogationem benemd. xx. respondenti, id est, ad lassionein obedienti dicitur : Nune
Deae . a 3. a Deum. Vel Sicut scriptum est: Tentae s- vos Domῖnus Deus vester, ut sciat, si diligitis eum. Tentare quippe Dei est magnis nos ejus jassionibus interrogare.
Scire quoque ejus , nostram obedientiam nosse nos facere. Aperiendo nobis quaedam, atque claudendo nos interrogati a. io. 6. Deus , sicut per PsalmIstam dicitur : Palpebrae ejus inpere
gunt filios bominum. Palpebris quippe apertis cernimus, clausis nihil videmus. Quid ergo per palpebras Dei, nisi ejus judicia accipimus, quae juxta aliquid chauduntur hominibus , & juxta aliquid reserantur φ Homines qui se nesciunt , sibimet Innotescunt; quatenus dum quaedam inteli gendo comprehendunt, quaedam Vero coFnoscere omnino non possunt, eorum corda sese latenter inquirant, si illos divina iudicia vel clausa non stimulant, Vel aperta non inflant. Paulus Apostolus hac de interrogatione probatus est, qui post perceptam internam sapientiam, post aperta claustra paradiM , post ascensum caeli tertii, poSt supernae loquutionis mysteria adhuc dicit: Ego m non arbitror com-
FbἰI p. r. prebendisse. Et rursum : Ego sum mynimus Apostolorum, dgnus vocari Apostolus. Et rursum : Non quia'. su cientes sumus egitare aliquid a nobis quasi ex nobis, sediti sufflcientia nostra ex Deo est. Apertis ergo palmbris Dei interrogatus recte respondit: qui & superna secreta attigit,& tamen in humilitate cordis sublimiter stetit. Rursum
quum secreta Dei judicia de repulsione Judaeorum & Ge lilium vocatione Paulus dbscuteret, atque ad ea pervenire non posset, quasi clausis Dei palpebris interrogatus eSt; sed rectum valde responsum dedit, qui Deo sese in ipsa igno
268쪽
rantia scienter inclinavit, dicens: O altitudo dioisiarum sapientiae ct scientiae Dei, quam incomprehensibilia sunt judicia ejus , ct investigabiles υiae ejus t uuis enim cognoυit sensum Domini, aut consularius ejus fuit φ Ecce absconsis mysteriis idem Paulus quasi clausis palpebris inquisitus pla- . cita ac recta respondit: qui secreti aditum pulsans, quia 'per cognitionem intromitti ad interiora non valuit, per consessionem ante ianuas humilis stetit , & quod intus co prehendere non potuit, foris timcndo laudavit. XL. λα Θnamga vel Israelitico populo sus lege constituto. A te Incarnationem Domini Judaei veraces fuerunt, Moral.lib.
quia hunc venturum esse crediderunt, atque nun tiaverunt. Sed postquam in carne apparuit, hunc esse negaverunt : quia quem Venturum praedixerant, negaverunt praesentem. Unde recte beatus Job dicit: Commutans labium veracium, doctrinam senum auferens : quia nequaquam Judaei credendo sequuti sunt, quae patreS Suos praedixisse meminerunt. Quum Judaeorum populim in legiS man- ib. e. re.
dato permaneret, & cuncta gentilitas nulla Dei praecepta ' cognosceret, & illi per fidem principari videbantur, & isti in profundo pressi iacuerunt per infidelitatem. Sed cum Incarnationis dominicae mysterium Judaea negavit, Gentilitas credidit, & princisies in despectione ceciderunt, &hi qui oppressi in culpa perfidiae fuerant, in verae fidei libertatem levati sunt. Israelitarum casum longe ante Jeremias intuens, ait: Factus est Dominus velut inimicus: pra- ,. 'cipit it Israeli praeipitavit moenia ejus , dissipaυit munitiones ejus. Quia antiquus ille populus, qui sidclis esse Deo videbatur, reprobatus corde repulsus est, ut sua perfidia deceptus, contra ipsum post inSurgeret, quem ante praedicavit. Si Braeliticus populus a bono opere minime claudicasset, nequaquam voce Domini Psalmista dixisset: PIIII alieni mentiti sunt mihi, filii alieni inveteraverint, ct eum dieaserunt a semitis suis. Israeliticus populus claudus idcirco nominatur , quia sanum gressum in operatione non habui
269쪽
.. - quia utroque pede isti noluit, dum unum testamentum recepit , aliud sprevit. Quem quum ad se venientem Sancta Ecclesia suscipit, quia ei iam Vetus tenenti etiam novum testamentu in inserit, ad dirigendos gressus illius, quasi al- terum pedem jungit. Per unicornem bestiam potest Judai- .i a. cus populas intelligi, qui dum de accepta lege, non opera, sed solam inter nctos homines elationem sumpsit, quasi iptor. ceteras bestias cornu Singulare gestavit. In loco Synagogae Dominus , ex qua per Carnem natus est, Sanctam Ecclesiam sibi in amore , & contemplatione coniunxit, ut quae prius proxima ex cognatione, id est, cognita per praedestinationem fuerat, postmodum iam co ajuncta in amo-
... . re continuo uxor fiat. Synagoga idcirco ab auctore suo non Eν. m. recognoScitur, quia legi SODServationem tenens, spiritalem
intellectum perdidit, & sese ad custodiam litterae foris fixit.
270쪽
I. De Incarnatione vel Nativitate Christi. II. De Praedicatione Christi.
BI. De ADostolorum vocatione. l
IU. De incredulitate vel saevitia Judaeorum erga Christum. V. De Passione & morte Iosu-Christi. VI. De Simpla morte Christi, & dupla nostra.'VII. De resurrectioite Christi. VIII. De Sanctis, qui ante incarnationem Cluisti in inserni. ' claustris detinebantur. IX. De Sanctis Apostolis, & praedicarione eor . x. De Sanctis Evangelistis. XI. De Scriptiira veteris & novi Testamenti. XII. De initio nascentis Ecclesiae. XIII. De gratia baptismi. XIV. De Communione. XV. Quid significet latitudo & longitudo crucis, sublimitas & proindum. XVI. De vocatione gentium ad Ecclesiam convenientium. X UIL De Sanctis praedicatoribuS. XVIIL De mysteriis vel miraculis divinis. XIX. De Sanctis martyribus. XX. De persequutoribus martyrum. XXI. De electis omnia relinquentibus, & eum ChrIsto
iudices venientibuS. XXII. De tractatoribus divinarum Scripturarum. XXId. Ne sacra nimium scrilientur eloquia. XXIV. De Sanctae Ecclesiae assiduis incrementis.
XXV. De prosperis vcl adversis hujus mundi XX, I. De Haereticis. XXVll. De Fide. XXVIII. De Spe. XXIX. De Caritate. XV. De gratia praevenlante & subsequente nos.