장음표시 사용
381쪽
MMai. 4. maxima ex minImo damno servetur. Plerumque hi, qui magnis iam virtutibus splendent, adhuc de obscuritate culpae aliquid renitentes sustinent, ut etiam magna vitae claritate luceant, & tamen adhuc noctis reliquias nolentes trahant. Magna dispensatione omnipotentis Dei agitur, ut mens proficiens ad virtutem iustitiae. , sua mellus infir-mItate roboretur; & inde verius in bonis luceat, unde eam etiam nolentem parva reprehensibilia humiliter obscurant. Quum Israelitico populo percepta repromissionis rerra partiretur , Ephraim tribui Cliananaeus gentilis populus non occisus, sed factus tributarius dicitur , sicut scriptum est: Habita it CBananaeus in medio Ephrata tributarius. Quid Chananaeus, gentilla videlicet populus, nisi vitium signati Et saepe I In magnis virtutibus terram repromissionis ingredimur , quia spe intima de aeternitate roboramur. Sed dum inter acta sublimia , vitia quaedam parva retinemus, quasi Chananaeum vivere in terra nostra concedimus. Chananaeus igitur tributarius efficitur, quia hoc ipsum vitium, quod subigere non possumus, ad usum nostrae utilitatis hinmiliter retorquemus; ut eo de se mens & in summis vllia sentiat, quo suis viribus etiam Parva, quae appetit, non
Mure Sacra Seri ura malidim ' omat sententiam. . Uum certo novImus, quod maledictum Scriptura SP
l era prohibet; cur recte aliquando fieri dicimus,
quod vitari eodem sacro eloquio non Ignoramus' Sed sciendum nobis est, quod Scriptura sacra duobus modis
maledictum memorat, allud videlicet quod adprobat, aliud quod damnat. Aliter enim maledictum prosertur judicio justillae, aliter livore vindictae. Maledictum judicio justitiae, ipso o primo homine peccante, prolatum est, quums . 3.37. audivit: Maledicta terra in operibus tuis. Maledictum iustitiae
earui. Sed ut Noster nonnulli etiam mss.
382쪽
titiae iudicio profertur, quum ad Abraham dIcitur: ---ra.3. Iedicam maledieemibus tibi. Rursum quia maledictum non judicio iustitiae, sed livore vindicta promitur , Voce Pauli
Praedicantis admonemur, qui ait: Benedicite , nolite maledicere. Et rursum: Nequa maledici regnum Dei possi- i..c. 'debunt. Deus omnipotens maledicere dicitur, & tamen 1 - ''
Iedicere homo prohibetur; quia quod homo agit militia Vindictae, Deus non facit nisi examine, & virtute just, tiae. Quum Sancti viri maledictionis sententiam proserunt, non ad hanc ex voto ultionis, sed ex iustitia examinis erumpunt. Intus enim subtile Dei judicium aspiciunt, &mala foras exurgentia, quia maledicto debeant f seriri,
cognoscunt: & eo in maledicto non peccant, quo ab interno iudicio non discordant. Petrus Apostolus in otis rentem sibi pecunias Simonem . sententiam maledictionis intorsit, dicens: Pemnia tua Deum sit in perditionem. Qui enim non ait, est; sed sit: non Indicativo, sed optativo modo se haec dixisse signavit. Elias denique duobus quinquagenariis ad se venientibus dixit: Si homo Dei sum, descendat ignis de caelo, consumat vos. Quorum utrorumque Sententia quanta veritatis ratione convaluit, terminus
causae monstravit. Nam & Simon aeterna perditione interiit , & duos quinquagenarios desuper Veniens flamma con Sumsit. Virtus subsequens testificatur, qua mente maledic-rionla sententia promitur. Quum enis & maledicentis i nocentia permanet, & ramen eum , qui maledicitur, v Que ad interitum maledictio absorbet, ex utri ue partisum colligitur, quia ab uno, & intimo iudice in reum se tentia sumta jaculatur. Si subtiliter beati uniuscuiusque, a. tiqualiter in Scriptura Sacra maledicti promat sententIam, Verba pensamus, non est eius maledictio ex malitia deli quentis , s d ex rectitudine iudicis; non est Ira commoth sed doctrina tranquillL Qui enim tam recta maledicens I tulit , non perturbationis vitio subcubuit, sed doctrinae magisterium impendit. ..
383쪽
Mox in x, CCiendum magnopere est, quia sicut in corpore, Itaci etiam sunt incrementa aetatis in mente. Prima quippe hominis aetas infantia est, quum etsi innocenter Vivit, nescit tamen fari innocentiam, quam habet. Ac deinde pueritia sequitur, in qua iam valet dicere , quod vult: cui succedit adolescentia, quae videlicet prima est aetas in operatione : quam juventus sequitair, scilicet apta sortitudini:
ac postmodum Senectus, etiam per tempus jam congrua. maturitati. Primam aetatem aptam bbnis actibus adolescentiam novimus: & justi Viri, quum in magna mentis matur,tate proficiunt, nonnumquam ad memoriam actionum suarum initium reducunt i seque tantum de suis primordiis reprehendunt quantum ex gravitate mentis altius proiecerint : quia eo indiscretos se suisse inveniunt, quo discretionis arcem postmodum plenius consequuntur. Mane qui Lib. x. in pe intellectus nostri pueritia est. Hora autem tertia , ad
2 'lescentia intelligi potest: quia quasi jam sol in altum proficit , dum calor aetatis crescit. Sexta vero juventus est; quia velut in centro sol figitur , dum in ca plenitudo: roboris solidatur. Nona autem senectus . intelligitur, in M qua
velut sol ab alto axe descendit; quia aetas a calore juVentutis deficit. Undecima vero hora est ea aetas, quae decre Pita , vel veterana dicitur. Unde gr. eci valde seniores , non gemmas , sed presbyteros appellant, .ut plusquam Senes es . . Se insinuent, quos provectiores vocant. Dum insentia ade. so. n. Pueritiam, pueritia ad adolescentiam, adolescentia ad tu
ventutem , juvenms ad senectutem, senectus transit ad mortem, In cursu vitae praesentis ipsis suis augmentis homo ad detrImenta limpelliciar : & inde remper deficit, unde se proficere in spatium vitae credit. Fixum in hoc mundo statum habere non possumus, ubi transituri venimus: at que hoc ipsum nostrum vivere, quotidie a Vita transire est Mens
384쪽
Mens etenim mutabilitatis suae pondere ad aliud semper iiii- .pellitur, quam est, & nisi in statu suo arcta custodiae dis ciplina teneatur, semper in deteriora dilabitur. Quae enim
semper stantem deseruir, statum, quem habere potuit, amisit: a M. n.'1.
Ad vitam videlicet bonam dum alius in pueritia, alius in adolescentia, alius in juventute, alius in senectute, atque alius in decrepita aetate perducitur , quasi diversis horis operarii ad vineam vocantur. Sancta Ecclesia ab Abel iusto usque ad ibid. a. a. ultimum electum , qui in fine mundi nasciturus est , quot Sanctos protulit, quasi tot palmites misit. Evangelicus Ρaterfamilias ad excolendam vineam suam mane, hora tertia , Sexta , nona , & undecima operarios conducit: quia1 mundi hujus initio usque in finem ad erudiendam plebem fidelium praesicatores congregare non a desistit. Mane etenim mundi fuit b cum sequentii hora ab Adam usque ad Noe. Hora vero tertia 1 Noe usque ad Abraham. Sex- ta quoque ab Abraham usque ad Moysem. Nona autem a Moyse usque ad adventum Domini. Undecima vero ab adventu Domini usque ad finem mundi. In qua praxlicatores Sancti Apostoli missi sunt, qui mercedem plenam tarde venientes acceperunt. Ad erudiendam ergo Dominus plebem suam, quasi ad excolendam Vineam suam, nullo tempore destitit operarios mittere: quia & prius per Patres,& p inlinium per legis Doctores, & Prophetas, & ad extremum per Apostolos plebis suae mores excoluit, & quasi per operarios in vineae cultura magnopere laboravit.
id sunt o nationes in mundo nisi quidam flores ini Meral sibis
campo Tendamus oculos cordis in hac latitudine Λ. .,., ' mundi praesentis , & ecce quasi tot floribus , quot ihominibus plenus est. Vita Itaque in carne, flos in seno , est. Unde bene per Psalmistam dicitur : Homo sicut Tom. XXXL Xx dies
385쪽
dies eius: ct sicut flos agri ita florebit. Esaias quoque ait:
νμ. 4 .ε. Omnis caro fenum omnis gloria ejus sicut flos agri. Homo etenim more foris procedit ex occissis, & subito a parer in publico: qui statim ex publico per mortem retrahitur ad occultum. Carnis nos viriditas ostendit; sed ariditas pulveris ab aspectibus retrahit. Quasi flos apparii l- mus , qui non eramus : quasi flos arescimus , qui temporaliter apparebamus. Et quia per momenta homo quot, die compellitur ad mortem , recte in libro Beati Job di- Citur: Et fugit velut umbra , cy' numquam in eodem statu Motat. lib. permanet. Homo hic Vivendi vires ad modicum acoepit, ut' ' perpetuum transeat, ubi ejus vitam terminus non concludat ; sed in hac brevitate, ubi roboratus est, colligit, unde in perpetuitate inveniat, Vel ut semper gaudeat, Vel
Molat ii. ut SuScepta Supplicia non evadat. Omne quod transit breve 7- 3 - est, etiamsi tardius terminari videatur. In mortis autem Semita , per quam non revertimur, ambulamus: non quod
ad vitam carnis minime resurgendo reducimur, sed quod ad labores huius vitae mortalis, vel ad conquirenda 60 laboris praemia laeriam non venimus. Qui considerat qualis erit in morte , semper ni timidus in operat Ioner atque unde in oculis suis iam quasi non vivit, Inde veraciter in oculis sui Conditoris vivat. Nil quod transeat appetit, cuncitis praesentis vitae desideriis contradicit; & pene mortuum Se considerat, quia moriturum minῖme Ignorar. Persecta Vira est mortis imitatio , quam dum iusti scilicite peragunt , culparum laqueos evadunt. Unde scriptum est: Fesi T. In omnibus operibus tuis memorare novissima tua, ct in aetemum non peccabis. Quamlibet longum suerit tempus Vitae primentis , eo ipso breve est, quo permanens non est. Neque enim dignum est, ut diutinum iudicetur quidquid fine circumscribitur beatus Job humanae conditio- ., i miseriam comiderans , ait: Homo natus de muliere . br
Moravit. vi vIDens tempore , repletur multis miseriis. Ecce sancti
vocibus poena hominibus breviter est expressa: quia& angustatur ad vitam, & dilatatur ad miseriam Si enim
386쪽
subtiliter consideretur omne , quod laic agitur, poena ct miseria est. Ipsi etenim corruptioni carnis servire ad necessaria , atque concessa , miseria est: ut contra frigus vestimenta , contra famem alimenta , contra aestum frigora requirantur. Multa cautela custoditur Salus corporis, sed plerumque etiam custodita amittitur, amissa cum gravi labore reparatur ἱ & tamen reparata semper In dubio permanet et quid hoc aliud, quam mortalis vitae miseria effiAmamus amicos, qui suspectione offendi valeant: sormidamus inimicos, atque securi de eis non sumus utique, quos formidamus. Plerumque inimicis sic fidenter quasi amicis loquimur; & nonnumquam pura verba proximo rum , & multum nos fortasse diligentium , quasi verba suscipimus inimicorum ;& qui falli numquam , vel fallere
volumus, ex cautela nostra graVius erramus. Humanae vitae
misαia est, quod amissa caelesti patria repulsus homo, delectatur exilio, gravatur curis , & tamen cogitare dissimulat , quam grave Sit, quia multa coξitantur : quod privatus est interno lumine, & tamen in hac vita diu vult perpeti caecitatem suam : quid hoc aliud quam de poena nostra nata miseria est ' Sed quamvis diu hic stare desideret : ipso tamen cursu vitae mortalis impellitur , ut egrediatur. Pauca sunt, bona omnia praesentis vitae , quamlibet Lib. i. 'multa videantur; sed tunc fidelis servus super multa constituitur , quando devicta omni corruptionis molestia , de aeternis gaudiis in illa caelesti sede gloriatur. Tunc servus ad Domini sui gaudium perfecte intromittitur , quando in aeterna illa patria adsumtus, atque Angelorum coetibus admixtus , sic interius gaudet de munere, ut non sit iam quod exterius doleat de corruptione. Iniquorum gloria, Mori r . quum plerumque in annorum multitudinem tenditur , ab 'infirmoriun mentibus esse longa , & quasi stabilis aestima tur. Sed quum repentinus hanc finis intercipit, brevem pro-
culdubio fuisse redarguit; quoniam b) determinans innotes-rit , quia quod praeterire potuit, modicum fuit.
387쪽
De juventute , ac senectute. '
Un. - TN juventute hominis viget corpus, sorte & incolumex manet pectus, torosa cervix , plena sunt brachia ue inanis autem senilibus statura curvatur , cervix exsiccata de- Ponitur, frequentibus suspiriis pectus urgetur , Virius de ficit , loquentis verba anhelitus intercidit ; nam si languor debit, plerumque senibus ipsa sua salus aegritudo est. Mumdus in annis prioribus velut in juventute viguit, ad propagandam humani generis prolem ' robustus fuit , salute corporum viridis, opulentia rerum pinguis; at nunc ipsa sua senectute deprimitur , & quasi ad vicinam mortem molestiis crescentibus urgetur. Nolite diligere mundum s nracentem, quem . videtis diu stare non posse. Praecepta apostolica in animo ponite, quibus nos admonet, dicens: Nolite diligere mundum , neque ea , quae in mundo sunt: quia si quis diligit m dum , mn est caritas Patris in eo.
De eonjugatis. mortalitatis quaedam ex semetipsis sunt noxia, quaedam verb ex his, quae circa ipsa versantur. Ex Semei Is quaedam sunt noxia , sicut peccata , atque flagitiae: qu aedam verb nonnumquam nobis ex his, quae circalpra Sunt, nocent; sicut temporalis potentia , 'Vel copula conjugalis. Bonum est conjugium , sed mala sunt, quae circa illud ex huius mundi cura subcrescunt. Unde Paulus Apostolus ait : Qui autem eum uxore est, cogitat, qua ιμπ- mundi, quomodo placeat uxori. Quibusdam meliora per suadens , idem Paulus Apostolus eos a coniugio. revocasinia. 31. dicens: Hoc autem dico , non ut laqueum injiciam vobis, sed ad id quod honestum est, er quod facialtatem praebeas ne impedimento Domisam obsecrandi. Dum ergo tenet r, quod non nocet, ex rcbus juxta positis committitur plerum quei
388쪽
que, quod nocet. Saepe rectum, mundumque ster pergimus. & tamen ortis iuxta viam Vepribus per Vestimenta retin mur. In via quidem munda non offendimus, sed a latere nascitur, quo pungamur. QuaSi in monte Sunt conS- Ret. me. tituti, qui carnali quidem copular inhaeretit, sed tamen' extra suscipiendae prolis admixtionem dubitam nulla carnis. Voluptate solvuntur. In monte quippe stare est, fiuctum propaginis in carne non quaerere. In monte stare est, carni carnaliter non adhaerere. Multi sunt, qui scelera quidem carnis deserunt, nec tamen in con Argio poSiti, usus
solummodo debiti iura conservant. Exiit quidem Sodomam Loth , sed tamen mox ad montana non pervenit, quia jam damnabilis vita relinquitur , sed adhuc celsitudo conjug lis continentiae subtiliter non tenetur. Est in medio Segor Civitas, quae fugientem salvet infirmum ue quia videlicet quum sibi per Incontinentiam miscentur coniuges , &lapsus scelerum fiagiunt, & tamen venia s. lvantur. Quasi parvam quippe civitatem inveniunt, in qua ab ignibus de-sendantur ; quia conjugalis haec vita , non quidem in vir tutibus mira est, sia tamen a suppliciis secura. Coniugalis vitiae continentiam Loth praefigurans , dum de Sodomiti stigeret, ait ad Angelum : Est eisitas Segre , ad qu.im 'possum fugere , pama, salvabor in ea. Numquid nos Tmodica est Omet in ea Mima meat Juxta igitur dicitur,& tamen ad saltitem tuta perhibetur, quia conjugalis vita nec a mundo longe divisa est, nec tamen 1 gaudio salutis aliena. Tunc in actione earnalis copuis vitam suam com juges quasi in parva civitate Segor custodiunt, quando pro se assiduis deprecationibus intercedunt. Recte per Angelum ad eumdem Loth dicitur : Ecce etiam in hoc suscepi preces tuas, ut nom su ertam urbem, pro qua loquutusles:
qilia videlicet quum Deo deprecatio tunditur , nequaquam talis conjugii vita damnatur. De qua deprecatione Paulus admonet, dicens: Nolite fraudare invicem, nysi forte ex
consensu ad te-us , in vacetis orationi. Paulias Apostolus, quum quosdam Incontinenter VlVere cognovisset, admonuit, dicens : Propter fornicationem autem unusquisque suam uxorem habeas, unaquaeque suum virum babeat. Quum
uxor habenda non sit nisi liberorum procieandorunti gratia
389쪽
tia , ne quli In fornicationis culpa laberetur, concessit con-iligibiis aliquid unde adhuc surgere ad meliora potuissent. Idem Paulus praedicetitor egregius , de conjugibus dicit: Tribulationem earnis habebunt hujusmiai. Sed tribulationem carnis hic pati possunt, etiam qui spiritalirer vivunt: cur ergo inesse conjugibus carnis tribulatio quasi specialiter dicitur , quae etiam a vita spiritualium longe non est, nisi quod hi frequenter majores tribulationes ex carne suκ, piunt , qui carnis voluptatibus delectantur Nos qui pastoralis ossicii citram gerimus , quum vagantem quempiam, &lubricum videmus, admonendus est, ut coniugio frenare studeat iniquitatem suam, quatenus per hoc quod liceat, discat superare , quod non licet. Quum vero conjugatum
videmus , admonendus est, ut sic exerceat curam Saeculi,
ne postponat amorem Dei: sic placeat voluptati conjugis, ut non displiceat Conditori
De Obonssus , continentibus. . ΡEccata carnis ignorantes tanto sollicitius praecipitem ruinam metuant, quanto altius stant. Noverint It que , quia quo magis loco prominenti consistunt, eo crebrioribus sagittis insidiatoris impetuntur , qui tanto ardentius solet erigi, quanto se robustius conspicit Vinci: tant que intolerabilius dedignatur vinci, quanto contra Se V, det per integra infirmae carnis castra pugnari. Admonendi sunt castimoniam servantes , ut incessanter praemia suspiciant, & libenter proculdubio tentationum , quas tot rant, labores Q calcent. Si enim adtendatur selicitas, quae sine transitu adtingitur , leve fit, quod transeundo laboratur. Audiant peccata carnis ignorantes , quod per Pr phetam dicitur: me dieit Dominus eunuchis : Qui custodis-rint sabbata mea , ct elegerint, qua volui, ct tenuerint faedus meum; dabo eis in domo mis, ct In muris meis lo-
390쪽
pe sunt, qui compressis motibus carnis , assectum in se pravi operis abscidunt. Quo autem apud Patrem loco h beantur, ostenditur; quia in domo Patris, videlicer aeterna mansione, etiam filiis praeieruntur. Per. Johannem in . iΛpocalypsi dicitur : Hi sunt , qui cum muluribus non sunt A/ω. M.
coiisqu5 ati et virgines enim sunt , qui sequuntur a num , quo- ,.quumque ierit. Et quod canticum cantant, quod nemo povsit dicere , nisi illa centum quadraginta quatuor millia. Singulariter quippe cantictim agno cantare, est cum eo in perpetuum prae cunctis fidelibus etiam de ' carnis incorruptione gaudere , quod tamen electi ceteri canticum audire possunt, licet dicere nequeant , quia per caritatem quidem in illorum celsitudine laeti sunt, quam is ad eorum praemia non adsurgant. Audiant paccatorum carnis ignari, quod per semetipsam de hac integritate Veritas dicit et Irin omnes eapiunt Oerbum hoe. Quoa eo innotuit sum- ' mum, quo denegavit omnium: & dum praedicit quia difficile capitur , audientibus innuit , cceptum cum qua cautela teneamr. Admonendi sunt peccata carnis ignorantes , ut &. praeeminere virginitatem coniugio Sciant, & tamen se super conjuges non extollant 7 quatenus dum &Virgristatem praeserunt, & se postponunt, & illud non deserant, quod esse metris aestimant, & se custodiant, quo se inaniter non exaltant. Admonendi sunt, ut considerent , quod plerumque actione saecularsum. VIta coniunditur continentium, quum & illi ultra habitum adsumunt opera, & isti juxta ordinem proprium nota excitant Corda. Unde bene per Prophetam dicitur: Erubesce Sidon, ait 13 mmmia Quasi enim per vocem maris ad verecundiam SMon '' adducstur, quando per comparationem Vitae Saecularismatque in hoc munda fluctuantium , eius, qui munitus, &quasi stabilis cernitur, vita reprobatur. Saepe nonnulli ad Dominum post camis peccara redeunres, ranto Se ardentius In bonis operibus exhibent quanto damnabiliores sede malis vlaent et & saepe quidam in Carnis integritate perdurantes , quum minu& se respiciunt habere , quia M. Mant , plene sibi sussicere vitae suae innocentiam putant,