장음표시 사용
441쪽
TUnc Caritas a iugo culpae liberos reddit, quum ulcissim nos nIStro per amorem servitio subjicit, quum &aliena bona nostra credimus, & nostra aliis quasi sua os serentes exhibemus. Certissime sciant homines , quia quan- a. iislibet virtutibus polleant, spiritales fieri nullatenus possunt, Si uniri per concordiam proximis negligunt. Scrip- tuini est ' Fructus enim ab spiritus est, caritas, gaudium, pax. Qui ergo Servare pacem non curat, serre fructum spiritus recusat. Unde idem Paulus ait: Cum sit inter vos zelus ct contentio, nonne earnales estis Hinc iterum dicit: Pacem sequimini cum omnibus, sanctimoniam, sine qua nemo videbit Deum.
De conservanda amicitia. Moral lib. Micus quasi animi custos vocatur. Unde non Immeriari. to quisquis custodire voluntatem Dei in praeceptis illius nititur, ejus amicus vocatur , sicut Veritas discipulis ait: iam non dicam vos servos, sed amicos. Et iterum: Vos Moi,i tib amici mei estis, si feceritis quae ego praecipio vobis. Quum quis- .. positus in prosperitate ut amicus diligitur, incertum Valde est, utrum prosperitas, an persona diligatur. Amissio autem selicitatis interrogat vim dilectionis. Unde benellccti. 3 . quidam sapiens dicit: Non agnoscitur in bonis amicus, ' non aluonditur in matis inimicus. Nec prosperitas amicum indicat, nec adversitas inimicum celat. Quia & Ille saepei prosperitatis nostrae reverentia tegitur, & iste ex confiden- in adversitatis aperitur. Qualiter amicitia sit tenenda Re-
7. n. t. demptor nover InSinuat, qui in plerisque Scripturae sua
sententiis, & amicos jubet diligi in se, & inimicos diligi
442쪽
proPter se. Ille enim veraciter caritatem habet, qui &amicum diligit In Deo, & inimicum diligit propter dium.
XL. De Iegendi assiduitate. SCriptura Sacra lector Is sui animum ad caelestem patriam M M.tib.
Vocat, atque a terrenis desideriis ad superna amplec- .',8 tenda cor legentis immutat: dictisque obscurioribus exercet sortes, & parvulis humili sermone blanditur. Tanto amplius Sancta Mriptura diligitur, quanto amplius meditatur, & usu legendi fastidium tollit: lectorisque animum Verbis humilibus adjuvat, sublimibus levat. Scriptura Sacra aliquomodo cum legentibus crescit, a rudibuS lectori- m .. v. bus quasi recognoscitur, & tamen doctis semper nova reperitur. Ad Egechielem Prophetam dicitur: Fili hominis 3. quodcumque inveneris comede. Quidquid enim in Sacra Scrip 'tura invenitur, edendum est: quia & ejus parva simplicem componunt vitam , & eius magna subtilem aedificant intelligentiam. Praecepta Scriptura: sacrae lagendo reviviscimus, qui mortui in culpa iacebamus. Unde omnipotenti Domino per Psalmistam dicitur : In aeternum non oblio sese seris. Eire h: mones tuos, quia in ipsis vis casti me. Sacra Scriptura in tenebris vitae praesentis lacta est nobis lumen itineris. Hinc enim Petrus ait: Cui bene faeisis intendentes quasi lu- n. r. cerna lucenti in eadi noso loco. Quum legenti cuili t sermo Scripturae Sacrae tepidus videtur, sensus divini eloquii ejus v. s. mentem non excitat, & in cogitatione sua nullo intellectu
luminis emittit. J At vero si bene Vivendi ordinem quaerat, & per gressum cordis inveniat, quemadmodum pedem boni operis ponat, tantum in sacro eloquio proscchim Invenit, quantum apud illud ipse profecerit. Plerumque fit, ut
Scripturae Sacrae Verba esse mystica quisque sentiat, si ac- . census per contemplatinis gratiam semetipsum ad caelestia
suspendat. Mira enim atque ineffabilis sacri eloquii virtus agnoscitur , quum superno amore L gentis animus penetra-
443쪽
hsorat lila. tur. Qui im eloquiis sacris Intendimus, plerumque malignor rum spirituum insidias gravius toleramus; quia menti nostrae terrenarum cogitationum pulverem aspergunt, ut intentionis nostrae oculos a luce intimae visionis obscurent. Benes Isaac Patriarcha designat, quum puteos, quos pro haurie
' da aqua soderat, Allophyli terrae congerie replebant. NOS nimirum quasi puteos fodimus, quum in Scripturae abditissensibus alta penetramus. Quos tamen occulte replent Allophyli , quando nobis ad alta tendentibus, immundi spiritus
terrenas cogitationes ingerunt, & quasi inventam divinae scientiae aquam tollunt. In mandatorum Dei praescrutatione insidias malignorum spirituum Psalmista pertulerat, quum Ps. 3 3. dicebat: Declinate a me maligni , ct praescrutabor man- Dei mei. Videlicet patenter insinuans, quia mandata Dei praescrutari non poterat, quum malignorum spirituum, o, Mihi. insidias in mente tolerabat. Lectores sacri eloquii, dum soris:)i, ambigunt, quod disponant mente, semper quasi ad tabernaculum redeunt; & velut coram testamenti Arca Dominum consulunt, si de his in quibus dubitant, apud semottipsos intus sacri eloquii paginas requirant. XLI. De spvit,ibus deliciis.11. ,. iis A Ugent spiritales deliciae desiderium in mente, dum saarx : quia quanto magis earum Sapor percipitur, eo amplius cognoscitur quod avidius ametur. R idcirco non habitae amari non possunt, quia earum Sapor ignoratur. Quis enim amare valeat, quod ignorat ' Psalmista nos admonet dicens: Gustate , ct videte, quam M suavis est D minus : ac si aperte d*cat: SuaVitatem ejus non cognoscitis , si hanc minime gustatis. Sed cibum Vitae ex palato codidis tangite, ut probantes e us dulcedinem amare Valeatis. Spiritales delicias tunc homo amisit, quum in paradiso peccavit. Extractus enim, ιθ a cibo aeternae dulcedinis os
444쪽
clausit. Unde nos quoque nati in huius peregrinationis aerumna, qui si,udiosi jam venimus, nescimus quid desiderare debeamus. Tantoque amplius fastidii nostri se morbus exaggerat , quanto magis ab esu illius dulcedinis animus elongat. Et eo iam internas delicias non appetit, quo se eas comedere diu longeque desuevit. Fastidio Hiseriae nostrae tabescimus, & longa inediae peste fatigamur. Et quia gustare intus
nolumus dulcedinem praeparatam, amamus foras miseri famem nostram. Superna pietas nos nec deserentes se deserit. Contemptas enim illas delicias ad memoriae nostrae oculos a. x. revocat, easque nobis Proponit, in promissione torporem excutit, atque ut fastidium nostrum repellere debeamus, invitat , ac dicit: Guitate O videte, quam suavis est Dominus.
De discretione. MAgnum est disciplinae magisterium subtilitas discretIo--,. iis nis; quatenus quisque rector culpas delinquentium discrete noverit parcere, & pie resecare. Qui autem sic id dimittunt peccata, ut non corrigant, aut sic quasi corrigendo seriunt, ut non dimittant. discretionis spirituum non habent. Scriptum est in libro Genesis: Si rem osseras,diecte non dividas, peccasti. Recte offertur, cum recta in- LXX. lentione quid agitur. Sed recte non dividitur, si non hoc, ' E quod pae agitur, etiam subtiliter discernatur. Oblata recte dividere, est quaelibet bona nostra studia discernendo pensare. Quod nimirum qui agere dissimulat, etiam recte OG ά ,.strens peccat. Saepe quod bono studio gerimus, dum discedinere caute negligimus, quo judicetur fine, nescimus: Et
nonnumquam noc fit reatus criminis, quod putatur causa. virtutis. Recte ergo offerimus, quum bono Studio bonum L opus agimus ; sed recte non dividimus, si habere discreti E ch. nem in bono opere postponamus. Ille namque angratam n. in.
viam ingreditur, qui in cuncti , quae agit, discretionis subib 1itate sollicite coaristatur. Nam qui per Voluntates proprias
secura mente se dilatat, angusta bi portae aditum damnat. xs. c. ra.
Sancta Ecclesia, quae ex causis singulis tentamenta Prodeant, per
445쪽
per discretionem prospicit, & ventura vitiorum bella ex
. . aIScrete frenanda eSt, non insolubiter obliganda. . e. 3ν. , dicriptum namque est: Sapiens tacebit usque ad tempus. 2. ι' io. Ut nimirum quum oportunum conSiderat, postposita ccnsura silentii, loquendo quae congruunt, in usum se utilitatis impendat. De tacendi, atque loquendi censura per Sa- , , lomonem dicitur: Ten pus loquendi, tempus tacendi. Di crete quippe vicissitudinum pensanda Sunt tempora : ne aut quum restringi lingua debet , rer verba inutiliter defluat, M aut quum loqui utiliter rotest, Semetipsam pigre restringat. Quanta sit utilitas taciturnitatis silentium, Psalmis-Pa. ν.3. ta Considerans ait: Pone Domine custodiam ori meo , tium circumstantiae labiis meis. Non enim poni ori suo p rietem , sed ostium petit; quod videlicet aperitur, & cla ditur. Unde & nobis caute dicendum est , quatenus os dis cretum & congruo tempore Vox aperiat, & rursum con-pin. gruo J taciturnitas claudat. Sollicite studeant nimis tacitLy- =' -solum quales foras ostendere, sed etiam quales se debeant intus exhibere, ut plus ex cogitationibus occultum judicium, quam ex sermonibus reprehensionem metuant proximorum. Insinuari nimis tacitis debet , quia dum quae' dam vitia incaute fugiunt, occulte deterloribus implicantur. Nam saepe linguam quia immoder ius frenant, in corde gravius multiloquium tolerant. Ut eo plus costitationes In mente ferveant, quo illas violenta custodia indiscreti sile iii angustat. Plerumque nimis taciti tanto latius in cogit tionibus difluunt, quanto se esse securius aestimant, quia foris a reprehensoribus non videntur. Nonnumquam mens taciti in superbiam tollitur, & quos loquentes audit, quasi infirmos despicit. Quumque os corporis claudit, quantum se vitiis superbiendo a lat, non agnoscis. Plerumque
446쪽
contingit, ut mens nimium raciti linguam premat, mentem elevet. Et quum suam nequitiam minime considerat, tanto apud se cunctos liberius, quanto & secretius accusat. Saepe nimis taciti , quum nonnulla injusta patiuntur, eo in acriorem dolorem prodeunt, quo ea , quae SVStinent, non loquuntur. Nam si illatas molestias tranquille lingua diceret, a conscientia dolor emanaret. Vulnera enim clausa plus cruciant. Nam quum putredo, quae interius servet, ejicitur , ad salutem dolor 'aperitur. Scire debent, qui plusquam expedit tacent, ne inteo molesta quae tolerant, dum linguam tenent , vim dolorIs exaggerent. Monendi enim sunt, ut si proximos sicut se diligunt, minime illis taceant, unde eos juste reprehendunt. Vocis medicamine utrorumque Saluti concurritur, dum ab illo qui infert, actio prava compescitur , & ab hoc qui sustinet, doloris servor vulnere aperto temperatur. Qui proximorum mata respiciunt, &tamen in silentio linguam premunt, quasi conspectis vulneribus usum medicaminis subtrahunt: & eo mortis auctores fiunt, quo Virus, quod poterant, curare noluerunt.
QUI alienae vitae detractione pascuntur, allanis procul- Moral. lib. dubio carnibus satiantur, sicut Scriptum est: Non .
V comedas cum eis, quI earnem ad vescendum conferunt. 3
Carnes quippe ad vescendum conferre, est in collocutio- '''ne derogationis vicissim proximosum vitia derogare. '. De obtrectatoribus recte per Salomonem dicitur: Puta va- nia. rantes potibus , ct dantes; umbolum , consumentur , ves- . tietur pamis dormitio. f Potibus vacant, qui de Oprobrio alienae vitae se debriant. Symbolum vero d. re, ' est sicut unusquisque sol et de paris sua cibos ad vescendum , ita in confabulatione delfactionΤs verba consterre. Vacantes , inquit, potibus , dantes 'mFolum consumentur 9 qu a
447쪽
sicut scriptum est: omnis detractor erad cabitur. Vesilotur. autem pannis dormitio; quia despectum , & inopem a cunctis bonis operibus mors sua invenit, quem hic ad alienae vitae exquirenda crimina detractionis suae languor cupavit.
De compunctione. 3 Isciplina exterior culpas diluit ,& extensam mentem compunctio penitentiae ultione transfigit. Sed hoc inter in utraque haec differunt; quod plagae percussionum dolent, lamenta compunctionum sapiunt. Illae affligentes cruciant, ista reficiunt, dum affligunt. Per illas in amic-
Moral lib. tione moeror eSt, per haec in moerore laetitia. Omne pecta δε catum spina est, quia dum trahit ad delectationem, quasi pungendo lacerat mentem. Unde voce iusti, & poenitentis dbi Ps. si . . citur : Gnwrsus sum in aerumna, fmea J dum confrimitur spina. Quia scilicet mens ad lamentum Vertitur, ut pecca- p . , ii. Punctio Poenitendo frangatur. Disrupisti, inquit, oineu- tibi saerimabo bosuam laudis. Tunc disrumpit Do- s. e. ca. minus Vincula noStra, quum & mala nobis, quae fecimus. demonstrat, atque ad haec eadem deflenda, quae cognoscimus , adjuvat. Omnipotens Dominus culpas operis obricit,& pia manu gratiae vincula cordis solvit, ut ad vacationem Poenitentiae mens nostra se erigat, & carnis soluta compedibus, in auctorem suum libera gressum amoris tendata Mosal tib . Quum vehemens poenitentiae spiritus mentem occupat, om-: nem in ea explorationem reprehensibilis gaudi perturbat, ut nihil ei iam nisi flere libeat, nihil quod se terrere possit, adtendat. Secti uniuscujusque mens ponit ante oculos illinc ' districtionem justitiae, hinc meritum culpae: conspicit, quo supplicio digna sit, si parcentis pietas desit, quae per lamenta praesentia fabJ aeterna eruere poena consuevit. Quum vis compunctionis valida mentes nostras huic mundo quasi Ama pi. mari deditas salubriter rore confundit, quasi in spiritu v I ' .h- heinenti Deus naves Tharsis conterit. ' Omnipotens Do
448쪽
minus mentes carnalium, quae prius hi lautus mundi fluctibus vagabantur, per Sancti Spiritus adventum in moerore poenitentiae assiigit, ut contritae a superbia salubriter in humilitate iaceant, quas prius in hoc mari saeculi ad alta Vanitatis prosperitatis suae unda sublevavit. ab Plerumque ad Christum mentes carnalium per poenitentiam conVerra , quibus poena videbatur ab hominibus despici, postmodum grave fit, ab hominibus honorari. Et qui ante mala perpetrare consueverant, & gaudebant, pOStmodum non timent etiam amigi pro bonis. Quatuor sunt qualitates, quibus Morai lib. justi viri anima in compunctione vehementer afficitur, quum aut malorum suorum reminiscitur, considerans ubi fuit: aut iudiciorum Dei sententiam metuens, & secum quaerens, cogitat ubi erit: aut quum mala vitae praesentis Sollerter adtendens, moerens considerat, ubi est: aut quum bona supernae patriae contemplatur, quae quia necdum adipiscitur , lugens conspicit ubi non est. Malorum suorum Paulus meminerat, & ex eis se , in quibus fuerat, amigebat , quum diceret: Non sum dignus vocari Apostolus, quia 3.eπ.3r. persequutus sum Melesiam Dei. Divinum judicium subtilirer Paulus Apostolus pensans, in suturo male esse metuebat , dicens : Castigo corpus meum , ser ituti subisse,sειν. αne forte adiis praedicans , ipse reprobus e clar. Mala praesentis vitae, idem Paulus pensabat, quum diceret: Dum sumus s. in M corpore , peregrinamur a Domino. Et: Video aliam legem in membris meis repugnantem legi mentis meae , captivum me ducentem in lege peccati , quae est in membris meis. Infelix ego homo, quis me liberabit de eorpore mortis hujus' Rursum bona aeternae patriae idem Vas electionis considerabat , dicens : Videmus nunc per speculum in aenigmate : tunc, eis. it. autem facie ad faciem. Num cognosco ex parte , tunc autem 'eognoscam, sicut cognitus sum. Atque iterum: Scimus, , , quoniam si terrestris domus nostra huius babitationis disso a.
- , quod ad cationem ex Deo habemus , domum non e
manufactam aetemam in eatis. Μala vitae praesentis beatus Job considerans, ait: Tentatio est vita humana super ter--ν. si
449쪽
ram. Unde David quoque ait: Unioersa vanitas omnis homo υIDens. Et quamquam in imaginem Dei ambulet homo, tamen vane conturbabitur. 2Eternam patriam Psalmista contemplatus, & hec mila pensans, in quibus erat, atque illa bona considerans, in quibus adhuc non erat, ait: Heu me, quod a incolatus maus prolongatus est. Et: Ego dixi in paυore meo : projectus sum a Uultu oculorum tuorum. Sunt nonnulli, qui jam in dono perceperunt libere pro justitia eloqui, F oppressos tueri, indigentibus possessa tribuere , ardorem fidei habere ; sed adhuc gratiam lacrymarum non habent. Hi nimirum terram australem, & arentem habent, sed adhuc irrigua indigent: quia in bonis operibus positi, in quibus magni atque serVentes sunt, oportet nimis, ut aut timore suplicii, aut amore regni caelorum, mala etiam quae antea perpetraVerunt, deplorent. Licet in multis speciebus compunctio dividatur , quando singulae quaeque a poenitentibus culpae planguntur , unde ex Voce . quoque poenitentium Jeremias ait: Divisiones aquarum deduxit oculus meus e principaliter tamen compunctionum genera duo sunt, quia ad o Deum sitiens anima, prius timore compungitur, post amore. Prius enim sese in lacrymis assicit; quia dum malorum suorum recolit, pro his perpeti aeterna supplicia pertimescit. Quum longa moeroris anxietudine fuerit formido consumta, quaedam jam de pra sumtione veniis securitas nascitur, & in amore caelestium gaudiorum animus inflammatur. Et qui prius flebat, ne duceretur ad supplicium, postmodum flere amarissime incipit, quia differtur a regno. Plerumque contempliatur mens, qvi sint illi angelorum chori, quae ipsa societas Sanctorum Spirituum , quae majestas internae visionis Dei, & amplius plangit, quia a bonis perennibus deest, quam flebat
prius, quum mala aeterna memebat. Sicque fit, ut persecta compunctio formidinis tradat γ) animum compunctioni dilectionis. In sacra, Veracique historia figurata narratione describ tur, quod Massia Caleph sedens super asinum sus 1 raoit. Cui dixit Pater suus: Quid babest atque illa respondit
450쪽
dii: Da mibi benedictionem, terram a stralem , ct arentem dedisti mihi , iunge ct irriguum. Tune dedit ei Pater suus irriguum superius , e, irriguum inferius. Axa quippe super
asinum Sedet, quum irrationabilibus carnis suae motibus anima praesidet: quae sus rans a patre terram irriguam petit; quia a creatore nostro ciam magno gemitu quaerendae sunt
Iacrymae compunctionum. Quia ergo ut dixi, duo sunt compunctionis genera, dedit ei pater suus irriguum superius , & irriguum in serius. Irriguum quippe Superius acci- Pit anima, quum sese in lacrymis caelestis regni desiderio amigit: irriguum vero inserius accipit, quum inserni supplicia flendo pertimescit.
De Spe, formidine electorum. ΡLerumque mens justi iam quidem quod perverse egisse Mota via meminit deplorat; iam prave acta non solum deserit, :sed amarissimis etiam lamentis punit: sed tamen dum eorum quae egit reminiscitur, gravi de judicio pavore terretur. Eiectus quisque jam se persecte convertit; sed adhuc se persecte in securitate non erigit: quia dum quanta sit di trictio extremi examinis pensat, inter spem ac formidinem soliclius trepidat: quia, justus Judex veniens quid de per petratis reputet, quid relaxet, ignorat. Saepe mens poenitentis quam prava commiserit, meminitς sed haec conmissa si digne fleverit, nescit; ac ne culpae immanitas modum poenitentiae transeat, metuit. Plerumque culpam iam veritas relaxat, sed mens amicta adhuc de venia, dum valde sibi est solicita, trepidat. Sanctus quisque vir etiam hic misericordiam suscipit, sed suscepisse se nescit; quia peccatum suum homo iam corrigendo, & poenitendo deserit; sed tamen adhuc districtum Judicem de ejus retributione pertimescit. Illic iustus quilibet sine ulla formidine misericordias Domini libere In aeteriaitate cantat, ubi iam de I eccati venia dubietas non erit: ubi iam securam mentem cul-