장음표시 사용
571쪽
sso De Τheologicis Disciplinis . .
pant enim Theologi pro nobis certantes, an ea verba, EAd De traga.am is Sacramento Paenitentia impetraudam disponit, accipiendas ut de dispositione proxima ad iustificationem , Vel de diis tiose reis
mota . Qui primum tenent, inquiunt Concilium loqui de attritione quidem cx metu gehennae concepta , sed quae procedat ad dilectionem, siquidem exigit, ut haec attritio excludat Voluntatem peccandi; eamdemque attritionem proficuam esse demonstrat exemplo Nini vitarum, quos proculdubio timor ad conversionem , at non ad justitiam uliati md proximeque disposuit; alibi etiam Concilium addidit timori &spei initialem amorem. ne poenitentia propter poenam tantum so retinfructuosa . At qui tenent Concilium loqui de dispositione tantum remota , inquiunt mentem Concilii fuisse definire tantummodo quod attritio servilis est bona S perutilis , S non est impedimentum ad gratiam , sed dispositio ς primum quia id erat adversus haereticos decemnendum ; deinde quia ex decreto dispuncta sunt ea verba . Susisere ad Saeramenti hujus eonstitutionem ς praetcrea quia Palla vicinus testatur ideo attritionem servilem ad gratiam disponere, quia ejus opealieitur earitatis ctus; quod ait clare evinci ex ipsa probatio no Concilii, & ex producto exemplo Nini vitarum . Tenc ex hac duplici sententia illam , quae magis arrideat. Opinio mea est, noluisse Couincilium ferre de praesenti judicium quaestione, ut affirmat ibidem Hist
ricus Eminentissimus , in sententiam tamen nostram , si omnia expendantur , Patres conspirasse e quod ostendi quarta, ct proxima pr cedentis capitis posita onc . Habeto itaque ad per tenuem fractamque Ohjectationem responsum. Si Tridentina Synodus loquitur de attritione concepta ex metu poenarum , ct progrediente ad amorem , pugnat pro nobis argumentatio ς si de remota du itaxat dispositione , pro nobis pariter militat: si denique de sola timoris utilitate, ac dispositione ad gratiam , praescindendo ab ea quaestione , num disponat proxime, vel remote , est ipsam et argumentatio prorsus casas nullaque ratione nos impetit. Ad quartam progredior , ae primo fateor attritionem habere vim in Sacramento proximae dispositionis , si a timore, ex quo communiter concipitur , adscendat ad amorem initialem, per quem excludat prorsus voluntatem peccandi: hoc autem dato , quid ad Uersus 'sententiam, quam propugnamus Z Deinde nego Tridentinam Synodum opponere attritionem in Sacramento attritioni a Sacramento disjunctar, illique vim adtribuere proximae diis spositionis e neque enim ait, Quamvis siue Saeramento Pae ηitentia per Ie ad justi aliouem perdueere peccatorem neq seat, is Sacrameutorameo per se ad justi otiosem peecatorem perdueit, quae foret objecta ab adversariis antithesis. Ait, Tamen eum ad Dei gratiam in Sacramento Paenitentiae impetran m disponit, caute particulas per se , ct
verbum perducis omissis, S pro vocabulo jugii aliosis gratiae nomi-
572쪽
Liber vigesimus quartus. Cap. VI. sσ
ne substituto; ut nempe quisque intelligeret, attritioncm non esse qualem impius haeresiarcha delineavit, sed perutilem, & talem, quae licet se sola nequeat justificare, hoc tamen affert commodi, quod diis sponat ad earitatem initialem, cujus adminiculo gratia in Sacramento impetratur. Hunc utique Tridentini sensium assecuti sunt viri maxi. mi , & praeclarissimi. Alphonsius enim Salmeron Concilii Theologus
tom. XI. trach. 22. versans Vulgatum illud proloquium, Meeedens ad Merainentam ex attrito fit contritur, ait id non alia ratione eo.
nire , nisi, quia accedente nova gratia, liberi arbitrii eouatu perfectam pereati odiam ct detestatis coulpitur . Franciseus Sonnius, qui pariter Concilio interfuit, tract. IV. de Poenit. cap. 6. inquit: Astriatis non e it veram paenitentiam , sed tamen ad tuam praeparat. Si- eat videmus, ait Augustuus, per setam intro ei linum, Me flamquando eo uitur eorium, seta prius intrat, sed nisi exeat, nos Decedit sinum. Sie timor primum occupsit mentem, nos autem ibi manet, quia ideo istravit, ut introduceret caritatem . Coneatitur quidem cor
timore , sed lenit succedens earitas: timor impellis ad Gutritionem , ceteram perfitat eam earitas: timor medieamentum est , caritas sani tas, timor exordiam paenitentia, caritas valor ejusdem . Uiguerius quoque in Institutionibus approbatis a sacra Facultate Parisiensi, de
Sacram. Poenit. versu Io. docet tu Sacramento attritionem non susticeis
re per se , sed pretier aliud priueipium , sive objectum superveniens , quod est timor filialis . Legimus pariter in Constitutionibus Bononiensibus Gabrielis Cardinalis Palaeoti editis anno is 9 . parte a. serm. de Sacramento Poenit. Rursus etiam, quamvis dolor non potissimum extimore Dei, sed potius ob suppliciorum metum excitetur, θ' ita veram νatiouem eontritionis nos artimat, quo potius attritio disenda esset,
uou tamen ideo pereator a spesalutis, ct consequendae veniae exeidit, ut a Tridentino Concilio Belaratum es, quoniam iste dolor ad verum Dei timorem er gratiam in Sacrameuto isponit, ere. Neque ut alia producam necessum est, cum teste Eminentissimo Palla vicino id clare liqueat ex ipsa probatione Concilii,&ex adducto exemplo Nini vitarum. in quibus formidolosa poenitentia minime lassiciens fuit seipsa ad peccatum delendum , sed vim tantummodo habuit ad impetrandam novam gratiam, cujus ope adjiseretur caritatis afferus. Quaeris ergo quomodo attritio servilis ad impetrandam gratiam disponit ξ Respondeo breviter, Disponit quia viam parat ad conversionem cordis, ad caritatis assectum, ad timorem Dei filialem, idque praestat uberiua in Sacramento, ad quod accedenti facilius ob humilitatem, qua se clavibus Ecclesiae subjicit, Deus dans gratiam humilibus impertitur sanctae dilectionis inspirationem: atque hac responsione expeditur quarta objectio . At quintam brevissime refutabo et in priori namque
decreto legebatur attritionem sumere, quod postea dispunctum fuit
573쪽
atque erasiam . Bre Viter etiam sexta diluenda est: nam demonstravia pertissime , Lutherum probasse solam contritionem proficiscentem ex amore justificante , nec aliter sentire potuit qui putabat solam in Christum fiduciam iustificare impium , hujus vero opera, quaecunque tu stificationem praecedunt. sve sit metus, sive dilectio, sive peccat rum detestatio , esse inquinamenta & sordes , decipi proinde scholasticos asserentes exigi ad remissionem peccatorum dolorem aliquem .discussionem peccatorum , ct praeviam dilectionem . Mens ergo Con- et Iii fuit non solam attritionem servilem , sed etiam initialem , necnon motus alios liberi arbitrii se disponentis ad gratiam commendare, atque inter dona Dei recensere adversus haereticam pravitatem . Unum addam : tametsi Lutherus damnasset solam attritionem servilem , S de hac sola affirmasset non sussicere ad justificationem in Moeramento ἔ nihil tamen evincerent adversarii: quum Tridentinum definierit quidem attritionem esse honam, Ze dispositionem ad gratiam, non autem esse dispositionem suffcientem , ct proseripserit primam Lutheri assertionem . non alteram . At enim , inquis , definit Concilium attritionem esse Spiritus sancti impulsum S donum Dei, si exeladat voluntatem peccandi. Et hinc apparet c reponunt Doctores nostri Concilium loqui de attritione initiali, quae sola volunta tem peccandi excludit: hujusque assertionis suae proserunt rationes
plurimas , quas non vacat repetere. Insistens tamen ego iis, quM superiori capite demonstravi, ineo responsionem longe planiorem et Ne dico excludi voluntatem peccandi, quatenus peccatum est causa supplicii ac sempiternae damnationis , per attritionem servilem ἰ quae
utilis est, ct ad gratiam impetrandam disponit: aeuum enim iiii qui
habent rimorem, inquit Augustinus in via Im. I 27. n. 7. Per timorem
continent se a peceato , fit eοnquetudo justitia . O iueipit quod aurum
erat amari. EXcluditur autem voluntas peccandi, in quantum pec catum est offensa Dei summopere diligendi, per amorem caritatis; qui longe utilior est, & ad gratiam obtinendam non disponit tantum, sed in Sacramento etiam sufficit. Ad vi i. respondeo sententia nostra nec attritionem servilem reddere hominem hypocritam, neque pinnitentiam ex eadem attritione manantem extortam esse, & coactam.
Non est in attritione servili hypocrisis; quoniam qui timet, revera timet; hypocrita autem est, qui simulat cxterius quod non habet in corde , ut de Phariseis non uno in loco legitur in Evangelio . & docet sanctus Thomas a. a. quaest. IM .art. a. de iis omnibus , qui videri volant quod non fiant, & veIuti in theatro agunt partes Agamemno nis . Quod autem suh timore lateat voluntas aliqua mala, id non facit , ut timor reddat hominem hypocritam; quoniam talis voluntas non est a timore, sed proficiscitur a prava cupiditate timentis et alioqui & fides, quae voluntatem peccandi non excludit se sola, mala
574쪽
Liber Trigesimus quartus. Cap. VI. sσs
esset, & magis homines inquinaret; cum tamen sit virtus Τheolo gica , ct donum Dei. Nos ergo nequaquam hypocritas illos appellamus , qui vere timent, sed eos, qui aut timorem , aut pietatem , aut devotionem, aut virtutem aliam apparenter eXercent, ei pares, de quo satyra v. Aulus Persius rPelliculam veterem retiser, ct fronte polisas patam vasto servas sub pectore vulpem . Sed neque poenitentia solo timore animata dici potest extorta ct eoacta; siquidem licet timor, ut est concussio animi, seu passio, non sit
eum electione liberi arbitrii, dolor tamen ex timore conceptus est motus liherrimus voluntatis et non enim quae fiunt ex metu, invoIun. taria sunt, sed libera S voluntaria , ut docent Scholastici omnes cum D. Thoma l. r. q. 6. a. 6. Vertim hinc non insertur excludi omnino a timore servili voluntatem peccandi ἰ quoniam ex doctrina ejusdem S. Thomae citato, ct proximo articulo in iis, quae aguntur ex metu, remanet volastatis repugna sis ad id, quod agitur , feeundum quod in se eonsideratur οῦ Sc motus voluntatis in illud sertur, uos propter
se fum , sed stropter alias , Uticet os repetieudum malam , nos
timetur. Scio doctum scriptorem de Re Sacrament. to. 2.pag.69. con cedere attritionem ex metu gehennae conceptam extortam esse , non
liberam , vitio timentis ἰ negare talem esse vitio timoris. Si velit vi tium esse timentis , non timoris, quod persistat in voluntate affectus ad peccatum feeuudum β', verum dicit, idemque a nobis supra demonstratum est: si autem Velit timentem ob metum poenarum timere coaete ς falsum est, repugnatque communi de votuutaris , aut inusis luntario notioni, ac praesertim S. Thomae I. a. q. 6. art. 6. In tribus
autem reliquis objectionibus inaniter Ioquitarer, si fierem prolixior. Nam de scopo Concilii, qui objicitur octavo loco , dictum satis , superque. Quod proxime ponitur de caritate , quae iustificat priusquam Sacramentum suscipiatur, repetendum est paullo infra. Illud deni. que, quod opponitur de erasis verbis , Cumflue aliquo di moui, tu Deum motu vix esse queat, nihil aliud evincit, nisi attritionem servilem , quae hona est , posse aliquando a caritate divelli, non autem a caritate initiali sejunctam esse dispositionem sufficientem S proximam ad gratiam in Sacramento impetrandam. Potest etiam haec Objectio ex propositione quarta praecedentis capitis retrorsum flecti in adversarios ; quorum priores impetus non sustinuimus tantum , sed in stegimus quoque , & elusimus. Excipiendi sunt modo, qui timoris laudibus & emeaeia decertant. Hi primum objiciunt, quae de timore aeternarum poenarum tradunt di νinae litterae. Ecclesiasticus cap. l. 27. Timor misiui, in
575쪽
S rursus cap. xxv. I s. Beatas homo, eui dosatum est habere timorem Dei. In Proverbiis pariter legimus cap. x t v. 27. Timor Domini Durvita, ut deelineat a ruina mortis. Apud Isaiam xx τ . I 8. eis timore ruo eovemimus. 9 peperimur spiritum. Christus demum in Evangelio Mati. X. 28. rimete eam, qui potest animam ct eorpus perdere in gehennam . Haec aliaque nos ipsi produximus tom. IV. Pag. s I. demonstrantes timorem servilem esse donum Dei, & asserre plurimum utilitatis . II. Disertissime Patres tradunt homines perculsos ge. hennae timore avocari a peccato . Ut mittam Basilium in Psalmum 3 3. Amhrosium in Psalmum ri8. serm. Is . num. 37. ct Hieronymum in cap. I. Malachiae οῦ sat est unius Augustini loca quaedam proferre . Esego S. P. tract. ix. in Epist. Ioan. num. 4. ait: Timor Dei sic vulnerat, quomodo medici ferramentum; putredinem tollit. Sermone i6 t. alias I 8. de Ucthis Apost. num. 8. Iimor , inquit, quo geheuuam times , ct ideo mala non faeis, eontinet te, dr se volentem peceare animum
interiorem uos sinit. Item serm. Is 6. cap. II. num. I 4. scribit:
Ne possideat diabolus eor tuum, praecedat timor in corde tuo . Quid vero ulterioris dispositionis in Sacramento requiritur, quando abscinditur putredo peceati, interior animus cohibetur, & diabolo 9-nua cordis occluditur At praestat haec omnia juxta Augustinum timor servilis. Disponit ergo ad gratiam sussistenter . Decretoria sunt autem quae S. P. ait in libro de Catechigandis rudibus cap. l . ubi distinguit tria genera hominum Christianam religionem amplecten tium . Locat in primo genere illos , qui propterea volunt esse Christiani, at aut promereantur Bomines a quibus temporalia commoda ex spectant, aut ostendere nolunt, quos timent. Hos vero reprobos arpellat, S asserit portari ab Ecclesia, sicut area sustinet paIeam usque ad tempus ventilationis, in fine separandos , si non se correxerint, ct Christiani propter futuram sempiternam requiem esse coeperint.
Statuit in altero genere ilIos , qui meliori quidem ne, sed tamen ποπminori periculo , jam Deum timent, or non irrident Chrsianum nomen , nee simulato tarde intrant Geusiam Dei, sed in i ta vita expe-Hant feneitatem, ut felleiores si ut in rebus terrenis, quam illi , qui
non colunt Deum . Atque istos appellat S. P. infirmos in fide, quandoquidem dum vident impios in seculi prosperitate pollere , perturbantur quasi sine causa Deum colant, ct facile deficiunt a fide. In tertia tandem classe constituit eos, qui ad gehennam vitandam, &heatitudinem consequendam Christiani fiunt: atque de his num. 27. ita loquitur: autem proptem beatitudinem sempiternam ct per
petuam requiem , qua post hane vitam sanctis futura promittitur , vult fieri oriseiasas , at non eat is Quem aetervum eum diabolo, sed in re sum aetersam istret eum Gripo , verὸ ipse Christianus es , eau - ωι tu omsi res*tione , ne prose eris rebus eorrampatur, ct in abun
576쪽
Liber Τrigesimus quartus. Cap. V. s I
dantis bonorum terrenorum modestas ct temperaus, ct in tribulatiο-nibus fortis er ρalieos. Hunc ergo ductum spe sola ac timore iustificatum fuisse in haptisno negabimus Z Facessae ergo , concedatque dura haec, ct opposita Augustino sententia. III. Non potest haee ess gere intortum in Que ellum anathema . Asseruit Novator iste haereticas , erroneasque propositiones illas : Sistas Dulieli timor animae poesitentiam . quo bae est magis violenta , eo magit dueit ad despersistionemr Timor nosnisi manum tabibet, eor autem tomis ρeeeato ad
dieitur , quamdiu ab amore justitia sos dueitare eri a malo non absinet, nisi timore paeua, illud eommittit in tarde suo , ct jam est reus eoram Deo et Baptizatus adhue est sub lexe sicut Padaeur, si tegere non adimpleat, aut adimpleat ex solo timore t Sub m iis titio letis numquam sit hoσum , quia pereatur, sive faeienio malum , sive tuus
nonnisi ob timorem evitando. Continentur haec in Bulla Usigenitus, num. 6o. S sequentibus. Quisquis Bullam hanc, uti decet. Meero animo veneratur, c veneramur autem omnes praeter illitos Quesnelli pice profiteri debet veras esse propositiones oppositas , ac poeniten tiam solo timore animatam esse motum Voluntatis liberum , cohibere interiorem animum, amo Vere a peecato, & consequenter ad gratiam
sufficienter disponere. IV. Quod ita res se habeat, manifesta suadet
ratio: nam certum est , timorem servilem excludere voluntatem peccandi ἔ primum quia si quis velit malum aliquod evitare , vult etiam evitare quidquid pertrahit ad ipsum malum . sed qui habet attritio onem surrilem vult vitare gehennam. Uult igitur etiam evitare peccatum , quod ad gehennam perducit. Et nota, quod argumentum istud non silum probat attritionem servilem retrahere ab externo astu peccati, sed etiam evincit amovere ab interiori animi volunta in
te , siquidem S haec voluntas trahit ad sempiternum exitium . U. Eequidem si metus cohibere potest pra*am cupiditatem , si caritati parare locum , si avertere ipsius peccati malitiam & pravitatem ἰ quare intimam voluntatem non potest penitus immutare Nonne magis est arduum atque praestantius ad caritatem disponere, & reluctantem animum coercere, qu1m ab illo avertere cupiditatem inhiantem peccato E Timor itaque si illud effcit. & hoe potest fac Are. VI. SaItem timor spei coniunctus debet quamlibet precandi cupidinem
amovere; nam spes , si essicax sit, vult adhibere media ad finem utotimum necessaria , omniaque vitare impedimenta , quae obstant ejus dem finis consecutioni. Haru enim natura & indoles est de si terii cuiuslibet essicacis , ut media ponat, ac tollat imnedimenta , studeatque potiri hono quod expetit.VII. Etiam in Republica homines duplici ratione arcentur a malo , &ad virtutem inflammantur: improbi poen rum intimatione; honi autem patriae, & honestatis amore t quod &ianuit Horatius Epistola xvi. ad Quinctium , alloquens malum civem, C c c c a Odeis
577쪽
s a De Τheologicis Disciplinis
oderant peeeare boni virtutis amore ἔδε ωιιιι admitter in te formidine par . DupIicem hanc νιam tenet Deus , impiis indignationem , bonis au
rvm, isti autem delectatione justitiae. VIII. Quid ratiocination thue.. .i VR Vhbvς PζrBΠςt obsoletum illuc atque νuleare oro nunclatum , ecedem ad Sacramemtum ex attrito Meoutristis '
se iri ti . 1-- - ρ ς β . Merito proinde , ut ad postremum Scripturae locum deveniam, praecipitur nobis, ut gehennam tu'
578쪽
Liber Trigesimus quartus. Cap. VI. 3 3
mus . Cum Dominus rimorem ineus erit, ct vehementer ineusseris, ct repetendo verbum eomminationem geminaverit, dissurus ego sum , Male times 3 Isa non dicam. Plane time, nihil melius times, nihil est quod magis timere debeas . Sed tuterrogo te , si nos te videret Deur, quando facis, nec quisquam te renuineeret in judisio illias, Deeres Tu te vide. Non enim potes ad omnia verba mea resposdere, i piso teipsum . Si faeer es, ergo persam times, eastitatem nondum amas,'earitatem nondum babes: serviliter times, formido est mali , nondum dilectio boni. Sed time tamen , ut isa formido eustodiat te, ct peν-daeat ad dilectionem. Agnoscis, opinor, Augustinum in serna. 16 l .n. g. de timore loquentem . Praeterire nolo, ipsum Dei timorem nobis praecipi. ut inde assurgamus ad castum ipsius amorem . Quare Deut .XXX. Is . legitur : Considera quod hodie proposuerim is eo pectu tua vitam 9 bonum , ct δ contrario mortem ct malum ς ut diligas Dominum Deum ruum . Ea propter , in ipsa micarum intentatione taetra ostendit Dominus suam is homines benevolentiam, ut ex verbis Amos Cap. IV. I T. demonstrat citato libro Paedagogi pag. ii . sanctus Clemens Alexandrinus . Sed de prima obieόtione dictum satis. Non aliud, ut ex- sumemus alteram, docent Patres; in quos coniiciens oculos mira. heris complurium alucinationem. Et quamquam eorumdem Patrum prolixe sensum exposui, juvat tamen brevi obiecta loca dissicutere. Basilius in Psalm. xxx 11 I. timorem , de quo agit, appellat φόβω , timorem perfeΠam , quod ignoro, num de servili dictum sit. Sed de quocunque loquatur , plurimum illum commendat, propterea quod insituendae vita nos Delat fundamenta, .mδω. ἡμῶν τι--Id verb non est aliud , quain cum Augustino sacere timorem legis par gogum L Ambrosius citato loco docens elavis eonfigi earnes a timor Dei, supponit timorem conjunctum amori οῦ praemiserat enim :diligit Domini testimonia , eo git elavis earnes suar : additque num. 39. Hanc ima inem Havi non solum timoris , sed etiam earitatis affigunt. Atque id etiam illud idem est, quod Augustinus in eum dem Psalmum It 8. serm. 2s. num. . ait, configendas carnes timore ca su , quo peccare timer earitar, ecamsi sequatur impunitar. Hieronymmus item in primum Malachiae docet velle Dominum nos habere servos, ut a malis per stappliciorum formidinem reeedamus. Sed addit velle primum, ut Aii simus, ct bonum voluntate Deiamus ἰ scilicet, quod S Augustinus noster monuit quaest. 36. ex LXXXI I I. num. 2. Mearitatis libextas ρxa servitate timoris emisera. Ita nimirum Augustinus aliique Patres consentiunt ad invicem. At, inquis, Augustinu ipse docet oppositum . Ubinam , quaeso Primb ais, tract. lx. in Ioan. num. 4. Excate aures, intende melodiam, prosequitur eo loci Augustinus : sunt homines, qui propterea timenι Deum, ne mittas
579쪽
timor ille, qui Iutrodaeit earitatem ἔ sed sie uenit, ut exeat. Si enis adbue prostrer ρασσι times Deum , nondum ainas quem sic times. Non bona desideras, sed mala eaver. Sed ex eo quod maIa eave , eorrigisse , ct ire is bona desiderare. Cum bona desiderare ea steris , erit iste amor eastus. Hoc ergo praestat per Augustinum timor servilis ; intrat , pungit, stimulat , occupat cor , ut intro eat caritatem , Ssumeit ad tollendam putredinem , non ad sanandum . In ser. i 6 I. poli verba, quae objiciuntur, haec immediate addit: Ese enim quidam flos timor , quasi ρα meus oris, littera es miπσοι,. πoudum graistia javans . Custodiat ramen te timor isto , dum son facis timendo , dr.esiel earitas ἔ inrat in cor tuam, ct quantam illa intrat, tantum timor exit. Tim or enim id vehat, ne faceres: earis at M vis, ut uo- Iis Deere , etiamsi ivsne ρὐm admittere . Ex quo vides ita per timorem serWilem cohiberi interiorem animum a peccato, ut m si superinveniat dilectio, maneat conditionata voluntas peccandi, si posset imo pune; cum haec peceatum detestetur , ut saepe monui, tanquam causam suppliciorum , non feeuniam se, & tanquam offensam Dei. Qaod autem Opponitur ex sermone is 6. solutum est, si Augustini verba a Praecedenti periodo repetantur . ita enim ea sonant. Qui adhue ideo bene agit, quia yaenam timet, Deum nos amat, noudum est luter mLos : utinam tamen vel paeuam timeat. r mor servus es , earitas libera est; er ut sie diramur, timor est servus earlaatis. Ne posside
stitia . Veriet domina, ct servus abscedet, dic. Ad postremum Augus lini testimonium exscriptum ex libro de Catech. rudibus, inanise-stum est appellari eo in loco verῖ Christiansm illum , qui spe caelestis regni & formidine gehennae profitetur Christi religionem , quoniam motivo verδ supernaturali , non timore mundano , aut spe inani,c quemadmodum ii, qui loeantur in aliis duobus generibus ad Ba ptismum accedit. Ille namque timor , & spes illa nonnisi superna fide excitantur; qua non movetur qui fit Christianus humasa eommoda cupiens, MI incommoda solent, ut legitur eodem ibro cap. U. n. 9. An vero hac dispositione ad Christum veniens iustificationem adipiscatur, non quaerit S. Pater hoc in Ioco, immo requirit, ut si ad aeternam requiem pervenire velit, plus amet Deum , quam timeat gehem nam, adeo, ut etiamsi dieat illi Deus, utere delieiis earnalibus sempiterris, ct quantum potes pecea, nee morieris, nee in gehennam mitteris, sed meeum taπtummodo non eris, exhorreseat, di omnino non peccet, non jam ut in illud, quod timebat, non ineidat, sed se illam , quem sie amat, offendat . Responderi etiam potest, Augustinum in illo desiderio beatitudinis supponere motum aliquem carita tis , cum vera beatitudo sit adhaerere Deo summo Bono, di amor Dei, qao
580쪽
Liber vigesimus quartus. Cap. VI. y s
quo ditygitur ut beatitudinis objectum , fit amor earitatis, ut supra diximus cum S. Thoma I. a. q. 6s. art. s. De propositionibus Ques-nelli actum supra. Ad repellendam tamen falsam omnem & iniquam insimulationem , de iis rursus dicam. Quantum spectat ad sexagesimam, falsa illa est, atque haeretica , cum certum sit eum , quem poenitet ex timore, poenitere non coacte , sed libere; & fide tene dum sit, Deum timorem incutere, ut convertamur ad Dei miseri.
cordiam , & in spem erigamur . Quapropter si timidi aliquando
desperent, non ideo desperant quia timent, sed quia sunt fide atque spe destituti. Verum illa voluntas libera, nisi caritas introducatur, nondum odit peccatum secundum se, sed tantum ut causam supplicii, servatque ad ipsam poenitentiam quam agit, talem reluctantiam, ut non meniteret, si posset impune. Ouemadmodum ergo in timente requiritur spes veniae ne desperet, ita requiritur motus sanctae dilectionis ut prorsus amoveatur peccati voluntas ς quoniam, ut sepe diximus , contraria contrariis pelluntur. Merito pariter damnata est proXima Quesnel ana propositio, nam timor praeter cohibitionem
manuum, sive operis exterioris , cohibet emuentem animum, frangit vetustam consuetudinem , & praeparat locum caritati: ac tantum
abest, ut addicat peccato, quin immo vere ab eo retrahit; & licet seipso ad justificationem non susticiat, facit tamen ut poenitens studeat adhibere ea, quae sussciunt, inter quae locum obtinet sententiλnostra motus contritionis S amor . Dicam verbo; timor servilis esti inpulsus Spiritus sancti, ut definivit Synodus Τridentina, non inutii is & perniciosus , ut inquit Novator; sed utrum ad justificationem in Sacramento sussciat, neque Synodus Tridentina definivit sess. xi rineque Clemens x I. in Constitutione Unigenitus. Timendo autes . perpetrari peccatum , Observari legem Iudaico more, &consequi ea, quae a QuesnelIo subjiciuntur, nemo nostrum asseruit unquam ἰ neque enim aut timorem saluberrimum inter animi inquinamenta Com. Putamus , aut comminationem temporalium malorum , quam Pr-midabant Iudaei, comparandam dicimus timori, incusso ab Evangelica quoque lege, aeternorum suppliciorum . Ex quibus omnibus con- stat, quantum ab improbis Dogmatistis distent Augustinenses Theo. 'Ilogi, & quam immerito illi honesti Ismo istorum nomine glorientur . T. -οι. Quod opponitur quarto loco , perspicue solutum ostr ex Augustiat ad nil enim, & S. Thomae doctrina , necnon ex manifesta ratione, qui gustini a i. N. Vult malum evitare, effugit ea , quae ad ipsum malum perducunt, ς' - quatenus causa illius sunt, non Iecandum se considerata ; ideoque
Poenitentiam agens ex Elo poenarum metu non odit peccatum quatenus
est in se detestabile, & Deo injuriosum, sed peccare vellet, si posset
impune : atque, ut inquit Augustinus in Ps. ia . num. 8. Timore
facis quiequid boni faeis, nos timore amitte udi bonum illud, sed timore