장음표시 사용
551쪽
Spiritu semcto procedere ἰ perutile esse, quia disponit ad earitatem e produci hujusmodi timorem ex fide Met informi r cum hoc timore hominem velle si hi licere, quod etsi nou facit, tam υ Deeret, nisi
timeret subire poenam : id expresse traditum ab Augustino , nec ignoratum a Poeta , qui ait, oderunt peccare mali formidine poena: atque post multa huj is generis admonendos docet paenitentes, prae sertim in gravi co.istitutos infirmitate , ne propter timorem servilem principaliter moveantur, Nam cinquit inutilis ebset tibi talis paeniteutia . In cuius rei confirmationem non solum ait hanc esse expressam Augustini sentcntiam: verum S resert quemdam Parisiis vita lanctum praeceptori suo post obitum apparuisse, ac testatum se addictum esse sempiternis gehennae suppliciis : quod cum praeceptor summopere miraretur , eo quod ille Ecclesiae sacramenta cum multis Iacrymis suscepisset, Paeuitentia mea cinquit miserrimus animus) ct Deomae illae non fuerunt ex cruore Dei, edi principaliter propter Dei Ufensam; sed propter timorem inferni, ne ad illum deputarer, ct
ideo mibi non valuit. Postremo S. Franciscus Salesius lib. a. de Amo. re Dei eap. I9. concludit: Pornitentia, quae expellit amorem Dei,
knfernalis est, ct paenitentia damnatorum eonsimilis: paenitentia vero quae non exeludit Dei amorem , quamvis absque illo interdam sit, es quidem bona edi exoptabilis paenitentia, imperseera tameπ, ct quae sa- Iatem eonferre nequit, quoadusque ad amorem pertingit, eique siteonjuncta. Istuare Mati magnus inquit sostolus, niIsibi profuturum si remas Dum igni traderet, omnesque Deustates paveribus diserta
fixeret, non haberet earitatem; ita ct nos vere possumus asymare Paenitentiam nostram, tametsi adeo esset Debemens, ut prae d .lore oeuli n Derdimas erumpereot, ct ect nostrum dolore maeeraretur , nisi tamen in nobis si amor Dei, nullius prorsus adminiculi futuram fore ad vitam aeternam eonsequeσdum. ,, Le repentanee c inquit pag. I92. edit Lugd. qui forciost Pamour de Dieu, est infernale , pare ille a celle des damnea et Ia repentance qui ne rejette pas Uam ur de Dieu,quoy qu'elle soli encor sans iceluy , est une honne S desirable repentance , mais Imparsa icte, ct qui nepeut nous donner te salui, iusques a ce qu'elle ayt attaint a Pamour, e qu 'elle se soli mesidavec iceluy: Si que comme te grand Apostre a dii, que s il donnoti
charitἡ, cela Iuy seroit inutile; aussi mu vonS - notas dire en verith, que quand nostre penitence seroti si grande, que sa dou leur fit son-dre nos yeux en tarmes, S sondre nos coeurs de regret, si nous n' avons pas Ie sainct amour de Dieu , tout cela ne nous serviroit derien mur la viδeternelie,, . Haec, aliaque plurima , quae praete mitto, quamvis non omnia Sacramenti mentionem faciant, demonstrant nihilominus odium peccati, quatenus offensa Dei est , proficisci
552쪽
Liber Τrigesimus quartus. Cap. V. F
eisci ex aliquo caritatis amore, timore in servilem non adversari, sub hac saltim ratione , perpetratis sceleribus , ct bonum esse utique, sed nunquam ad vitam sempiternam perducere , si divellatur a dilectione ; ideoque omni jure etiam tenent de accedentibus ad Sacramentum , siquidem & hi debent admissam culpam odisse prout Deum ansieit iniuria , atque id agere , quod sibi ad salutem comparandam prodesse queat. Guidam etiam ex laudatis Patribus de ipsemet Sacramento pertractant; idque apertissimum est de Thoma Archiepiscopo Valentino, de Bernardino Senense, & de Antonino Florentinorum Antistite . Ad haec vero elevanda nil roboris habent ea loca quamplurima , in quibus iidem Ecclesiae Patres timorem commendant , hunc student incutere, ab hoc repetunt conversionem inlinquorum , ct huic tribuunt saepenumero consecutionem salutis : nam
praeterquamquod solent haec affirmare de timore filiorum, quem dicimus initialem; nil rectius, ct verum magis dici potest, quam a timore servili concipi spiritum dilectionis , ct commoda plurima derivare alibi a nobis commemorata. Quare ex his intelligimus opportune Patres prae casse nascituram haeresim damnantium sempiteris
ni supplicii sormidinem , simulque nobis parasse praesidia , quibus pro sancta dilectione pugnemus , Seos, qui pro timore decertant,
His accedunt argumentationes Theologicae plures , quarum hoc in Ioco aliquas proseremus. Ac prior sit, quod teneamur detestari peccatum , quatenus est Dei offensa: id vero absque initiali amore fieri nequaquam potest. Amor ergo initialis etiam in Sacramento requiritur . Quod debeamus detestari peccatum, ut Usonsa Dei es, quamquam id negant nonnulli, adeo mihi perspicuum videtur, ut animo quidem meo contraria assertio horrorem quemdam incutiatinam primhm Tridentini Patres infructuosam poenitentiam dixerunt, quae propter poenam tantum esset, ποπ propter Dei offensam, prout superius ostendi. Deinde, etsi Concilium sese. xIν. cap. 4. indefinitione contritionis, quam necessariam fuisse quovis tempore assi rismat, verba haec propter Dei ostenDω minime apponat, facile tamen illa subintelligenda declarat, dum semel iteruinque requirit commissi peccati detestationem : cum enim peccatum sit injuria Deo illata, divinaeqne legis transgressio , non video , quomodo censendi sint odisse peccatum is qui injuriam ipsam, inique ossensam non exeis Crantur ἰ nec percipio , quomodo formidare supplicium detestatio sit criminis, & non potius poenae, qua plectitur criminosus . Praeterea Lovanienses Theologi art. iv. declararunt comprehendi in
definitione Tridentini haec alia , Contritio est dolor de ρeccatis propter Dei offensum fuseeptus: in quem articulum Ruardus, Dalor dein
553쪽
V enim pereatam hae ratione dolendam, quia est reeesur a lege μιρο per consequens ab ipso Deo, a quo avertimur eo ipso . quod isti ejurnonsabimur , sed eam praevarieamur eonvertendo nos inordi te ad Bonum commutabile . Nec silentio praetereundum est XXXI I. LoUMniensium articulos jussu Caroli V. suin editos anno is ψ. ejusque auctoritate vulgatos ad haereseon extirpationem cum hoc titulor
xiomata ab omnibus Meere de Carboliea fide sentientibus firmiter
eredenda . Demonstravimus in se per tristitiam poenitentium debere esse Reundam Deum . Clcrus denique Gallicanus i i comitiis genera. libus celebratis primo huius saeculi anno hanc propositionem , Ofttritis ex gehennae metu fulmiι etiam sine tilla Dei Gestione , sine ullo ad Deum obsensum respectu , quia talis honesta est supernaturasis est ἔgravi hac censura notavit: me propositio , qua a dis tione necessaria ad absolutionem exeluditur quilibet ad Deum ossensum respectur, remeraria es , Icauda D , ct in Oresim indueit. Ergo quod neces faria sit in Sacramento detestatio peccati, in quantum est offensio Dei, res est admodum manifesta. At hujus generis detestationem. Proficisci a caritatis amore, id quoque apertissimum existimamus.
Enim vero dederunt operam Patres Tridentini, ut capiti 6. sese. VI. aliquis Oritatis aetas insereretur, hac duntaxat ex causa , ne me
nitentia , si tota esset ex timore, est non propter Dei GDU,m, infructuosa osset. Putarunt itaque non esse re Uera dolorem propter os sensam Dei, qui non oritur ex actu aliquo caritatis . Et quidem sanctus Thomas caritati tribuit, quod homo doleat de offensι is amicum commissu, I. p. q. 84. art. s. ad a. Scribit pertinere ad caritatem .,
quando peccatum homini displicet propter Dei ossessam, q. s s. art s. d I. Repetit q. g. supplem. art. I. ad 4. Malitia in eulpa mortali mes.suratur ex eo , in quem pereatur, ἐπ quantum est ei indigna ; ct ex eo, qui neeat, in quantum est ei Boetea. Et quia homo debet magis De m , quam Diuum diligere, ideo plus debet odire culpam is quas.
rum es Ufens Dei, quam in quantum es noema Mi. Ex his quis
non videt illum detestari peccatum, at Dei offensa est, qui Deum diligit super omnia Z Viderunt id utique Francisicus victoria, Petrus
Scito, Andreas Uegar quorum testimonia exscripta a Morino'. II . ideo praetermitto, quia omnium instar esse potest Gabriel risquea hoc, quod contendimus, prolix δ demonstrans in I. p. q. 8s. art. a.dub. I. EO loci num. s. assirmat detestationem peccati, ut Dei offensa est, pertinere ad caritatem: num. 43. hoc demonstrat ex quosmπIs virtus amat suam objectum, Er odit oppositum'. num. 42. ait eumdem esse actum odium peccati, ct amorem Dei; sicut enim , in
quit , in actu delectationis de bono Dei, neeessario est amor ipsius Dei; se in odio pereati, ut es Dei offensa , .ntrinsere, er inseparabiliteriscludiιar amor V ι Dei: num. denique 4s. concludit: Sic ergo odiam Diuitigod by OOs e
554쪽
ossium peeeati, ut est Dei offensa, ct quodammodo malum eius, es amor Dei, ut in 'so eo Deentia propter Dam bonitatem, fuga peeeati, seu displieeutiar nollemur enim Deo, quῖd es summe bonus,
pereasse: ασδε eonstat, quomodo uou imperetur a earitate, sed sit ea. ritatis atras, cte. Ita vasqueZ pag. edit. Lugdun. 4r. Itaque haec est
nostra, sortasse non contemnenda ratiocinatio : Accedentes ad Sacramentum dehent peccata detestari, quatenus sunt offensa Dei. Nemo peccata sub hac ratione detestatur sine actu aliquo caritatis . Ergoaecedentibus ad Sacramentum actus aliquis caritatis necessarius est.
Huic argumento firmitatem addunt alia , quae si rem penitius inspiciamus, in eo latent & comprehenduntur r Ae primum illud est, non unam esse in peccato malitiam, si νe virtuti contrariam perver. statem, sed plures in illo, ut Scholastici aiunt, Inveniri respectus , quorum unus est , quod afficiat Deum injuria , alter quod ab ipso Deo separet, tertius quod damnationem suppliciumque promereatur, po stremus quod sit res turpis, inhonesta, ct humanae etiam vit* perniciosa . Hi autem respectus respondent variis animorum nostrorum. aflectionibus: primus quidem amori, quo Deum diligimus , ut in se bonum, alter amori, quo diligimus Deum, ut bonum nobis; te tius incusso timori, alii tandem honestatis, vitae, rerumque huma narum dilectioni. Atque haee a D. Thoma , nisi iisdem verbis, certo aequivalentibus , traduntur in locis paullo supra productis . Is ergo, qui Deum propter se,sive tanquam in se bonum non diligit, nequit sub ea ratione odio habere peccatum, qualesas offensa Dei es. Obversabatur prosecto menti eorum, qui Catechismum Romanum , iussit SS. Pontificis Pii R exornarunt , ratio haec apertissima , dunia P. 2. CaP. s. num. 2 . scripserunt: Si utἰ Deus summum bonam es inter omnia , qua diligenda sunt, ita etiam peeeatum summam es ma- tam inter omnia , quae odise homines debent, Hudsequitur , ut quam ob eausam Deum summe dingendam esse eonfitemur , ob eamdem rumsur pereati summum odiam eapiamus, neeus sit . Preterea nihil est odium , nisi indignatio quaedam , averso animi, S execratio , tam
vehemens, quantum corda adversus amor incendit: unde AugustinuS epist. I 4s. num. s. ait: Tantum porro quyque preeatum Odit,
quantum justitiam diligit, quod non poterit Iege terrente per litteram, sed spiritu fanante ρer gratiam; S lib. a. contra ad versarium legis c. 7. num. 27. Prohibitio enim pereati quod es lex , auget profecto desiderium peccandi, quod non extinguitur os eontrario desiderio retie facie ndi, ubi fides per dilectionem Ueratur. Si ergo quis iustitiam non diligat, nec desiderium habeat recte faciendi, non prosequitur odio,
nec a Versatur peccatum: & , quoniam facile ad νersarii admittent
hanc illationem , afferentes discrimen inter dilectionem justitiae, ct Dei amorem benevolum ; adde coasequentiam alteram , Si er
555쪽
sso De Theologicis Disciplinis
go quis non diligit iustitiam , ut est ordo amoris, quo summum Sincommutabile bonum praesertur rebus creatis, S bonis omnibus commutabit thus, is non habet odio peccatum , prout est Ufensa Dei. injuria scilicet illata summo Bono, incommutabili, caeterisque omnibus praeserendo. Hi praeterea, qui timore concussi aliquid agunt.
non odio habent id , quod agunt , ut est in se, IieΦt non coaete, sed
voluntarie illud agant, & agere proponant ut malum vitent. Hinc S.Thom. I. a. q. 6. art. 6. ad I. ait: Id quod per metum agitur, fit voluπ-tarium , ideo , quia motas voluntatis fertur in id, licet non propter
seipsum, sed propter aliud, scilicet ad repellendum malum : S proximo articulo ad a. inquit: Deo, qui per metum Hiquid agit, manet repugnautia ad id, quo agitur, Reundum quod in se consideratur; S paullo infra : Timidus agit eontra id, quod etiam nunc seeundum
se .uis. Ex hoc loco male , ut reor , Ioannes Morinus a. p. pag. infert ad sentcntiam nostram demonstrandam, voluntatem hominis sola timore paena a peceato abstinentis iso meta non mutari, θ' ideo involuntarie agere. Mutatur quidem , ct agit voluntarie: at non
mutatur detestando peccatum feeundam se , sed tantummodo prout est causa supplicii; cum qua detestatione stat amor, & voluntas peccati confuderati seeus um se , ut paullo post explicabo. Ouamobrem facilius ac verius ex D. Thoma ad hunc modum ratiocinabor et Quinquis solo timore sese abstinet a peccato , licet voluntarie ac libere abstineat, habet tamen peccandi cupidinem , si peeeatum eonsideretur fleat dum se , nimirum illud detestatur, non in quantum peccatum est, sed in quantum est causa sempiterni supplicii. Quomodo ergo qui solo timore ductus a peccato se continet , is odit peccatum , ut peccatum est , ut offensa Dei est , si ad peccatum se eundum se , non habet in voluntate aversionem , ct repugnantiam ξNuper dicta aditum faciunt argumentationi apud scholae nostrae
Doctores usitatissimae,dum aiunt attritionem pure servilem non exclu dere Voluntatem peccandi, S consequenter non esse in Sacramentosum eientem dispositionem ad gratiam . Nam convenit nos interct adversarios, hanc dotem proximae dispositioni esse necessariam ἔquandoquidem contritio, quae pars est Sacramenti, definiente Tr.
dentino, continere debet cessationem a peccato , vitae novae propo situm & inchoationem . necnon veteris odium . Immo istud adversariis momentum est maximum , quod putant ea Tridentini Uerba , Si excludat voluntatem peccandi, convenire attritioni formid Iosc. Nostrates ergo in id totis viribus incumbunt, ut demonstrent non excludi solo gehennae timore voluntatem omnem peccandi. Ur g ni Vero ad hanc rem quae supra produximus ex Augustini Epistola ad Anastasiuin , ex Gregorio Magno , ex Bernardo , ex Antonino .
Et revera quid inauit ea in Epistola S. Pater, dum ait: Daniter ρ
556쪽
Liber Trigesimus quartus. Cap. V. s s 1
rat victorem esse precati, qui poena timore non peccat, quia etsi nouimpletur foris neyotium mala eupiditatis, ipsa tamen mala eupiditas iuras es hostis P Quid eo loci, subjiciens , Qui gehennas metuit, non pe care mettiis, Ied ardere ξ Quid contra Adversarium legis haec repetens , Desiderium pereati non extingaitur nisi eontrario desiderio reflefaetendi Quid de natura S gratia cap. s . scribens, aerei timore supplieii, quod lex minatur, non amore justitiae se sentit a linere ab
opere peeeati , nondum liber, nee alienas est a totantate peeeandi rQuid, inquam, haec innuunt, nisi sorte in iis, qui solo timore perciti aiunt poenitentiam , latere adhuc in corde malam cupiditatem , ct des derium atque voluntatem peccandiridem docet S. Pater sexcenti aliis in locis, accurate ab F piscopo Porphyriensi Le-Drou in a. dis fert. collectis , atque illustratis. Augustino autem consentire S. Thmmam l. a. q. 6. art. 6. S 7. quaest. Io . art. I. & a. a. q. t 9. art. 9. de
monstrat eruditus Thom ista altero Volum . de Re Sacram. par. 6s. Usurus ego hac eadem argumentatione , praemittam latissimum sententiae nostrae discrimen ab erroribus Questellianis ς ex quo veluti sponte sua fluet argumentatio ipsa planior , & ab omni animadversione securior . Novi itaque dogmatistae adeo supplicii timorem deprimunt, ut asserere audeant, illum , quo magis violentus est, eo magis ducere ad desperationem , manum duntaxat cohibere, cortam diu addici peccato, quamdiu ab amore justitiae non ducitur, sce- Ius committere in corde suo , quisquis ab co non abstinet nisi timoro
poenae, & sub maledicto legis peccari sive faciendo malum , sive illud non nisi Oh timorem evitando . Continentur asserta istiusmodi s Xagesima , ct quatuor proximis propositionibus , in Constitutione vulgenitas suprema, ct immohili Romani Pontificis auctoritate damnatis . Nemo sane, nisi summopere impudens & procax , dictutus est legi similia apud Augustinum, & Thomam: quorum unuSserm. II. in Psalmum It 8. num. i. scribit: aeui timore paenα , ποπamore iustitia opus lexis faeit, profecto invitas Deit. xuod autem invitur faeis, si posset fieri, mallet utique non jaheri .. e per hoc legis , quam vellet nos esse , nos est amicas , sed potius inimicat : nec
mundatur opere , qui immaudas est voluntate . Alter vero z. 2. art. I. q. ro . iniquit: Lex vetus dieitur cohibere manum, non animum ἰ quia
qui timore poena ab aliquo peeeato abstinest, non simplieiter ejus vo-ι utar a peecato recedit, fleui reeeris Φoluntas ejus, qui amore justitiae obstoet a peccato . Quaeso primum, ut advertas, ab Augustino , ct Thoma noria dici absolute poenitentiam , quam animet solus timor supplicii, violentam , ac multo minus talem, quae ad desperationem impellat, sed extortam , nos simplieiter, conditionale tantum , ct si posset fieri, ut a lege sub tali comminatione non juberetur. Enimvero quae fiunt e metu,
557쪽
revera voluntaria sunt, in quantum moνent voIuntatem, ut actu agat ad evitandum supplicium , sed sunt involuntaria sub conditione, quatenus minime voluntas id ageret, nisi percelleret eam timor. ILIud, inquit S. Thomas I. a. q. 6. art. 6. ad 3. quod per motum agitur,
absque eonditione es voluntarium , ides, Reundum quod actu agitur sed involuntarium est sab conditione, ides, si talis metus non immi
spret. EX quo aperte sequitur, voluntarie quidem se continere a peceato, qui poenitentiam agit timore ductus; sed motum volunt iis non adversari peccato propter seipytim , atque ab illo removeri propter poenam, quam timet, ut docet ibidem Angelicus hisce ver- his: Id , quod per metum ogitur , At voluntariam ideo , quia motus
ΦοIuntatis fertur in id, licet ποπ propter seipsum , sed propter aliud ,
sellieet ad repellendum malum , quod timetur . Hinc etiam consequi. tur , quod attigi paullo supra, ct sanctus Thomas docet proximo articulo . in eo , qui per metum aliquid agit, ese quidem motum voluntatis, quatenus id quod agitur liberata supplicio, sed remanere repugnantiam Φυluntatir ad id , quod agitar, Deu am quod in se eonsideratur . Atque idem praedocuerat magnus Augustinus serm. xv. de Verbis Apostoli cap. dicens t 2ui timore poena ποπeonevisit, puto quod raucupipeio, nimirum, non concupiscit pecca.
tum ut infert aeternum exitium, concupiscit illud tamen quatenus peccatum est: quemadmodum leo, dum ingenti terrore revocatura praeda , hanc utique non rapit, ne telo confodiatur , at non deponit malitiam , qua praedam ipsem , ut praeda est, appetebat. Atque hoc etiam exemplum profert eo in loco Augustinus. Hinc vides il- Iud , quod timore agitur, non esse extortum & coactum, sed esse liberum S uoluntarium, habere tamen , ct compati Deundum se repugnantiam in voluntate, eo prorsus modo, ne omittam vulgare exemplum , quo mercator, etiamsi velit merces projicere in mare .
proiiciatque reipsa ut naufragium evadat, merces tamen ipsas in se spectatas amat adhuc, easque servare vellet , modo posset absque vitae discrimine. Neque timor , propterea quod conjunctus sit cum hae repugnan tia voluntatis, aut malus est, aut ad desperationem trahit, aut cor addicit peccato, aut tacit, quod ipsium peccatum committatur in corde, quemadmodum novi autumant dogmatistae r sed plura assertcommoda; &quicquid vitii permanet in timente, ab eodem timore
non oritur, nec fovetur, sed frenatur potius atque comprimitur . Enimvero timor praeparat oeum earitati, inquit, S. Pater tract. 9.in Epist. Ioan. eamque introducit, 'ut videmus per fetam introduc . sinum, quando aliquid fuitur: timor est quidam es flos legis, re vo-Ientem peccare animum interiorem non fluit, ait idem S. Pater serm.
558쪽
Liber Τrigesimus quartus . Cap. V. ss 3
desomno letharetra emergant, repetit Ep. 48. nunc 92. nu. 2. ad Viniscentium Rogat illam : timor frenat veter si am consuetudinem, inquit serm. 28. de Verbis Apostoli cap. 9. nunc igo. num. Io. vide de multipliei timoris servilis utilitate illustrem Lupum de Contrit. cap. II.& quae nos scripsimus lib. 23. cap. I a. Eo sensi S. Thomas docet a. a. q. I . art. 8. hominem , qui timore poenae cessat a peccato, istro ei ad amandum Deum : Sc Tridentinum sest. v I. cap. 6. peccatores a di. tiuae justitiae timore, quo utiliter eoncutiuntur , ad eonsiderandam Dei misericordiam se eonvertendo, in Dem erigi. Abeant ergo in ma- Iam crucem qui ausi sunt effutire, timorem peccato addicere , reum constituere. & causam esse desperationis. Complura a timore hona derivant, & si non eradicat repugnantiam illam voluntatis, quam supra explicavi, provenit hoc ex prava cupiditate timentis , nou ex conditione timoris . Ouod etsi exposui praecitato cap. I a. modo tamen repetam verbis Doctoris Angelici 2. 2. in l8. art. 4. haec scribentis Iobjectum timoris servilis es poena , eui cecidit, quod bosum , cui cosistrariatur paeua, ametur tanquam is ultimus, ct per eonsequeut paena timeatur tanquam prine ais malum ἔ qaod tantivit in non habetita earitateω : vel quod ordinetur in Deum , sicut in finem , ct per eo sequens paena non timeatur tanquam priue ale malum , quod eontivisis habente earitatem. Ex quo insert S. Thomas timorem Iervilem sesua dum suam substantiam bonum esse, sedservilitatem epas esse malam . Iam vero his praemissiis, argumentum illud petitum ex quo timor serWilis non excludat voluntatem peccandi, potest hae ratione proponi: Tametsi timor servilis bonus sit, praeparet locum earitati.
Denet vetustam consuetudinem . cohibeatque etiam anteriorem animum ne peccare velit ad gehennam vitandam ἔ attamen non excludit voluntatem peccandi, prout peccatum consideratur in se, sed eum huiuscemodi timore stare potest, quod in voluntate perse eret concupiscentia peccati, Sc repugnantia ad ipsam poenitentiam , quam ideo amplectitur, ne damnetur ἔ imo quod voluntas timeat poenam tanquam principale malum, hominem Vero, cui poena infligitur, amet tanquam finem ultimum : igitur solus ille timor ad consequendam gratiam non sufficit. Requiritur enim , ut attritio excludat voluntatem peccandi per repugnantiam, qua voluntas aversetur efficaciter.& absolute peccatum . Contanum Tridentinum cinquit Franci lcus SuareZ nomen adversariis quoque nostris gratissimum expresse requiaris attritionem , qua voluntatem peccaudi excludat , non negative tantum per solam ressationem a tali volumate ἰ hoe enim modo quaeli bet cogitatis alterius rei voluntatem peeeandi exeludit: sed positive per formalem aut virtualem repugπantiam , veramque mutatiouem volantatis di sentientia peeeato, o eonsentientis gratia Dei . me
559쪽
sue De Τheologicis Disciplinis
posito non peeeandi: nam cum sola velisitate, seu simpliei sistra uouro uat simul esse voluntatem ρeeeaudi. Ita vir dodius in p. p. disp.
26. sen. a. num. 6. Bene habet. Qui ex sola poenae sormidine, non ex Dei amore a peccatis retrahitur , is nec simpliciter ab his recedit, Nec recedere vellet, si peccare posset impunες servatque in animo pristinam reluctantiam ad paenitentiam quam agit, & concupiscentiam ad peccatum quod sugit, ct consequenter non habet veram voluntatis mutationem , neque absolutum non peccandi propositum :sed ut recte aiebat Augustinus, nondum alienus es a voluntate peeis eandi , nec peccare metuis, sed ardere . Quae produxi nuper ex Suaresio, qui ait necessum esse, ut voluntas peccandi excludatur positive, idest, per voluntatis repugnanotiam , valide corroborant argumentationem praecedentem . Ut enim positive aliquid excludatur, opus est, ut inter utrumque, excludens scilicet Se exclusum , pugna sit, ct insociabilis oppositio. Ita enim fides infidelitatem excludit, spes desperationem ς sed fides se ipsa non excludit intemperantiam , injustitiam , incontinentiam , propterea quod his non adversatur ἰ unde S per saepe contingit, ut quis credat, fit tamen intemperans , Continens, ct injustus. Atque id adeo certum est, ut dogma sit fidei, in impio fidem ipsam persistere : quod
S de spe eadem ratione affirmatur. Nec inde tamen aut spes, aut fides aliquid habent vitii, quia intemperantiam , injustitiam, S incontinentiam minime excludunt ἰ sed veram virtutem redolent, prOptcrea quod sunt principium credendi, & sperandi, arcentque ex corde hominum infidelitatem atque desperationem , cui opponuntur: excludere autem vitia reliqua , animumque his adhaerentem, non
fidei, aut spei munus est, sed temperantiae, continentiae, justitiae . Ad hune ergo modum timor fidei, atque spei conjunctus , bonus, rem Sus, ct perutilis est ἰ fertur enim in poenas a rectissimo judice statutas , quas Evangelium , Omnisque ratio suadet ut timeamus; coercet etiam contumaciam animi imperterriti minas ac tormenta spernentis; nam huic contumaciae opponitur semetipse: S praeterea adminiculo fidei, S spei longe distat ab infidelitate, atque a desperatione, & ad considerandam divinam misericordiam convertit timentem ς quae omnia recta sunt, plurimumque proficua . Verum quod timor excludat voluntatem peccandi seeundum se , ct in quantum est Dei ostensa, id fieri non potest, quoniam peccato secundum hanc rationem non opponitur, nec habet cum eo repugnantiam : & nihilominus hoe non est vitium timoris , quemadmodum non est vitium fidei, vel spei; quia exesudere sub hac ratione voluntatem peccandi officium est exercendum ab amore summi Boni, qui amor directe ορο ponitur ejusdem summi Boni odio, de omnis. Aiebat propterea Augustinus lib.2. contra advers legis cap.7. num. 27. Desiderium pG
560쪽
Liber Τrigesimus quartus. Cap. V. yyy
eundi son extinguitur nisi eontrario desiderio recte faetendi, ubi Mea
peν dilectionem operatur. Accedit ratiocinatio altera. Nemo sanae mentis negabit ad Ueram paenitentiam requiri, ut peccator avertatur a viis Dis pessimis , ct eonvertatur ad Dominum, quod EZechies xv l l I. go. Ioej. II. I 2. aliique sacrorum librorum auctores asserunt quamfrequenter . Id autem sine amore initiali fieri nequit. Si enim attendamus naturam timoris, avertit quidem ab eo , quod timetur; sed non convertit
ad illud, quod est amandum . Affectio quippe animi iubisus habere quod amatur, eviditas es; id autem habens eoqua fruens, iatilia
es; fugiena quod ei adversatur, timor est; idque si Meiderit sentiens, tris itia est. Proinde mala sunt ista , si malus es amor; bona, si bonas . Uerba sunt haec Augustini de Civ. Dei lib. XIV. cap. 7. num. 2. Dum itaque audio timorem hebenua , percipio motum voluntatis fugientis poenam, non conversionem cordis quaerentis Dominum.
Euga etenim animi timor est, inquit idem Augustinus tram 49. in
Ioan. num. 8. ac similia S. Thomas a. a. quaest. I9. art. II. Ut ergo
convertar ad Dominum , amor facit: si amor sit spei, convertor ad Dominum ut est honum mihi; si caritatis amor sit, convertor ad Dominum ut bonum in se. Cum itaque converti debeam in toto eor-
de , Deum super omnia diligens, c qui enim rem aliquam creatam diligit plusquam Deum, clamante Eνangelio , non est dignus Deo
sequitur ut converti debeam per caritatem. Praeclare Petrus Soto scribens adversus articulos Consess. nomine Ducis Uitthembergen
sis oblatae Tridentino Concilio 24. Ianuar. isset. His Aous i Ezech. XV ιδ t. 3o. si recte pensetur , ct dolorem, ct malaIionem tardis opia positam pereato , ct earitatem Dei Meet. Et Ioannes Maldonatus Soc. Iesu Theologus de Poenit. pag. 4. cap. a. Eadem via c inquit necesse es ad Deum eonvertamur, qua ab eo disees ut . Discessimas aurem ab eo, quia illi asteposuimus res ereatas . Ergo debemus ad illum redire dolendo, quod tuum essenderimus, plusquam doleremus propinter omMI rer creatas. Nititur hoc argumentum principiis Augustinianae doctrinae et iuxta quam rationalis creatura fit recta, dum eonverticur ad iseommutabile bonum, fit impia dum avertitur, ut scripsi libro xx l. cap. 4. ubi plura huc pertinentia . Postremo non licet in Saeramentis eonferendissequi opinionem probabilem de valore Gerameuti, relicta tutiore, ex propositione l. aB Innocen. XI. proscripta a. Martii anno i 679. Detur autem, quod sententia adversariorum nostrorum sit probabilis, certe nostra tutior est . Igitur non licet a sentcntia nostra recedere. Hanc tutiorem esse demonstratur primlim , qudd sussicere contritionem eX amore conceptam , consentiant omnes , at satis esse attritionem servilem negent permulti. Demonstratur ulterius, quod inte A a a a 2 adver.