장음표시 사용
541쪽
reticos repetentes justificationem a sola fide. Demonstravi autem Luthera nos negasse ad justitiam disponere fidem adnexam operibus . S caritati inchoatae, quam ob conjunctum timorem aiebant esse imis pedimento ad iustitiam ς & neminem proinde ante iustificationem diligere Deum amore casto& innoxio. Hinc Lutherus in cap. a. Epist.
ad Galatas scribit: Sopbistae eoi c hoc nomine ab Apostata condecoramur 3 fomniast fidem non justificare , nis orsatast operibus earitatis . Quid ergo magis veritati consonum , quam si Concilium peris tractans de dispositionibus ad iustificationem , de illa dilactione verisba faciat, quam haeretici negabant ad justificationem disponere ἰ Sane , ne levem putes hanc conjecturam, LOwanienses Theologi a r. iv. in definitione contritionis apposuerunt ea verba prop/er Dei leusam, quae non extant in definitione contritionis tradita a Cone. si sis. xiv. cap. 4. subintelliguntur tamen , ut Postea dicam : apposuerunt autem, inquit Ru ardus Tapper in Exposit. eiusdem articuli, propter Martinam Lucteram, er Philinum , qui docent pereatorem sos posse dolere de preeatis ob Dei sensem ex ejus amore , antequam remisum sit peeeatum. Eumdem habuisse scopum Patres Tridentinos sess. v r.eap. 6. eo est verisimilius, quod ibi omnia, quae praecedunt justificationem, disertissime connumerantur. Manet ergo primum hoc argumentum ab inani adversariorum
effugio integrum , S inconcussum ἰ nam quod quidam reponunt age. re Concilium de iustificatione extra Sacramentum , aut de dispositio- . ne congrua , sed non necessaria; deterior est responsio, nee alia i diget resutatione . Loquitur enim Concilium de iustificatione suscipientiu in hapti fina et eodemque eap. vl. ad dispositionem ilIam spectare doeet quod legitur in Act. Apost. cap. x. Paenitentiam agite,
er baptizetur unusquisque vestrum in nomine Iesu ori , in remissionem peeeatorum. Transiens posthac ad caussas iustificationis enum randas, declarat ipsum Sacramentum baptisni esse eausam instrumem talem. Exigit quoque, ut qui disponuntur ad justitiam, incipiant Deum diligere, ut moveantur adversus peccata per odium aliquod erdetestationem , hoc est, per eam paenitentiam, quam ante baptismum agi oportet. De iustificatione, quae fit in Sacramento, necessum prae terea est pertractet ea Synodus, quae studet evellere haereticum dogma adscribens iustitiam fidei, quae tanquam oppignoratione divina excite
tur verbis Evangelicis , quibus Sacramentum administratur . De necessaria autem dispositione Concilium peragere, demonstrat verbum oportet, repetitum canone 3. evincit eadem de fide, de timore,
de spe, atque de amore initiali loquendi ratio; unde sicut illa, ita iste necessario requiritur: confirmat additamentum decreto factum , ne menitentia evadat infructuosa . Cum igitur quae ad consequendam
justificationem in haptismo a Tridentino Concilio praescribuntur , R
542쪽
Liber Trigesimus quartus. Cap. V. s 3
sortiori necessaria sint ad ipsam iustificationem obtinendam in Saetramento Poenitentiae , quae laboriosus quidam baptismus appellatur ab
eodem Concilio , necnon contritionem exigit, non tantum ut impius praeparetur ad gratiam , qua ratione suit quovis tempore necessaria ad veniam impetrandam , verum etiam tanquam partem Sacramen. tum constituentem; haud immerito existimamus Theologos pro necessitate caritatis initialis pugnantes nec latum unguem discederea mente Patrum Tridentinorum. Sacris etiam litteris consormis videtur sententia nostra , sive attendantur quae de earitate , & dilectione Dei in iisdem leguntur , sive quae specialiter traduntur de conversione impiorum , atque de Poenitentia. Ouantum ad dilectionem attinet, habemus de illa primum omnium maximumque praesaeptum Deut. v . s. Mati. XXI I.I7.
Diliges Domisum Deum tuum ex toto eorde ιuo, ct in tota anima tua , ct ire tota mente tua. Habemus singulare exemplum in muliere peccatrice , de qua legitur Lucae U II. 7. Remittuπtur ei peerata malia, quoniam dilexit multum. Habemus caritatis necessitatem apud Ap stolum scribentem in priori ad Corinthios xi ri. fidem, etiamsi montes transferat, eleemosynam , martyrium , aliaque sine caritate opera nihil prodesse. Quantum ad praeceptum, tametsi non obliget semper , cum sit assirmativum , certum nihilominus est , aliquo tempore obligare, ac nimium laxos fuisse illos moralis Theologiae Tractatores, qui vel dixerunt illud generale esse mandatum , ct plene servari si cetera adimpleantur, vel asseruerunt per se obstringer aduntaxat in mortis articulo, vel semel in vita, aut post longum temporis inter Wallum. Obviae sunt damnatae hac in re ab Innoc. XI. anno i 679. die 2. Martii propositiones . Si autem praeceptum diligendi Deum obligat aliquando, tunc praesertim obligandi viin hahet , quando peccator vult Deo, quem graviter Offendit, reconciliari . Primo quia alias fieri posset, ut scelestissimus homo nunquam in vita dilexerit auctorem suum, ac tandem supplicii terrore
percitus peccata confiteatur, statim vero absolutione percepta extremam diem obeat, ideoque sustificatus sit, quamquam toto vitae suae tempore Deum non dilexerit. Deinde quia revera auctores nonnulli, ex eorum numero, qui defendunt sussicientiam attritionis pure ser vilis, architecti fuerunt earum propositionum , quas diximus ab Innocentio XI. fuisse proscriptas, cohaerenti ratiocinio animad Uertentes , quod si dilectio Dei ad justificationem non sit necessaria, nequaquam aut dum prisnum illucescit ratio, aut dum humana vita transigitur, aut dum imminet fatum irreparabile , necessum sit Deum amare, nisi sorte haberi nequeat alia justificationis via, intercluso ad Sacramentum accessu . Quid enim ultra ad salutem aeternam desidera
tur, quando impius justitiae gratia exornatus est, adoptatus in Dei fi-
543쪽
s 38 De Τheologicis Disciplinis
etium , & sactus divinae consors naturae habet pignus & arrham haereditatis 3 Quod utique si praestat servilis timor , frustra opus aliud
indicitur. Hinc adversariorum unus , a cujus nomine abstineo, p. a. Explicat. Decalogi cap. I. q. a. scribere non est veritus , ρraeeptum
earliatis impositam fuisse Ob justi ationem impii, solum igitur ob sta
re , quando impiut, quia Saeramentum paenitentia Mu es in promptu , non habet aliam viam, qua se iustificet, nisi elisiat astam Gutritionis , qua semper aliquo tandem modo actam amoris Dei supra omisia dilecti involvit. Id utique damnatum est decimanona ex laudatis confixis thesibus: sed hinc tamen apparet, ipsis propugnatori-hus attritionis servilis persuasum aliauando, quod semel eorum senistentia probata , nunquam obliget primum decalogi praeceptum , nisi
indirect8, & quando nulla alia adest via, qua justificari possimas.
Nos δ contra , cum illud praeceptum Dequenter inculcandum esse arbitremur juxta ea , quae scripsimus libro XX m. cap. I s. maxim δillud implendum asserimus, dum irato Deo volumus reconciliari, atque ea de causa ad sacerdotis pedes provolvimur, memores scri iaptum esse Deut. Iv. 29. Cum quaesieris Dominam Deam tuum , inveis ales eam, si tamen toto tarde quaesieris, er is tota tribalatione anima tua: S Ezech. xv MI. 3I. Eacite .obis cor novum, &spiritum
Videtur propterea nobis magnopere cavendum, ne qui solo timore supplicii adveniam petendam accedunt, a Deo, qui scruta tne renes & corda , tanquam adhuc corde avorsi , S prava cupiditate irretiti, divina misericordia censeantur indigni. Conantur haec Doctores nostri explicare comparatione mulieris, quae in adulterio ι deprehensa , & permota sola egestate, aut timore , peteret donari venia, virique consortio ς at nunquam id assequeretur , si maritus gravi affectus injuria aversum a se mulieris animum introspiceret et 'non ita tamen, si foret ille timor uxoris castae maritum suum ditiis gentis . Atque exempIum istud acceperunt ab Augustino serm. 36 i. num. 9. Sin Ps. Ia . num. 8. Eodem nos usi sumus IV. Volumine de variis timoris generibus disserentes . Utitur consimili exemplo AI-hertus Pighius Controversia I x. pag. edit. Paris. I 39. ubi ad ostenis dendum nunquam dolore solo, quo detestetur peccata ob gehensa
metam, veniam ah impio impetrari , Si quis cinquit homini ,
quem offendit, si servus Domino diseret et Doleo equidem vehementer squod te ossenderim, nos tamen propter re ἰ sed propter me doleo, euia ob tuam offfam merito exdor, vinealis eonstringor , bonis, quia,ur tibi obsequentesDaviter perfruuntur , ego miser careo ς sunquid hie tali penitentia offensa siti odi a Domino impetraret veniam p dem scribit Tapperus , de quo paullo insea; S Ioannes a Daventria dari. XII. Confessionis Augustanae resutans haereticos negantes di- Iectio Di rigod by Coo c
544쪽
Liber Trigesimus quartus. Cap. U.
lectionem castam praecedere justisicationem , Numquam, ait, innmieas reeonciliatur, nisi prius diluat eum , quem prius odio profe-quebatur: nuπquam ivratus aenoeet benefietum in Ie rellatum, nisi priua male afisum animam exuat, idost, inimicus , er ivrarus uos idisti antur, nisi earitate O eratia intervenientibus. Ideo Catholies tradunt nos su rere ad peccati remissionem , si tantum simeat, o
peeeatorum remissionem speret, sed quod oporteat eum ex toto eode dolere, edi converti ad Deum , ita , ut nos tantum timeat, sed diantat Deum . Vide Harmoniam Consess. Augustanae pag. 239. Addidi supra exemplum Magdalenae. Dicent, opinor, ad Uer sarii hanc sine virtute Sacramenti fuisse iustificatam . Non tantum id fateor , sed etiam vehementem illam caritatem in paucis adeta credo. Ad rem tamen nostram exemplum istud profertur e primum quia in Tridentino Concilio hoc idem protulerunt Theologi , ut actus dii sionis capiti sexto sess. vi. insereretur, ut dixi prop. 4. deinde quia Lutherana haeres exorta adhibuerunt Catholici idem exemis plum , ut evincerent dilectionem nostram requiri ad gratiam remi Dsionis obtinendam, prout constat ex Philippica ax. Viruesi, de qua in prop. 2. Ulterius , quia Petrus Soto de quo plura Lupus in Epistola ad serisium cap. a. in Instruct. Sacerdotum Leet. x Iridisertissime docet nec veram , nec suffcientem esse contritionem sine
illa dilectione Dei, de qua dictum est, Dimissa sunt ei peerata rea
re, quia dilexit multam: insuper quia doctus gravisque auctor serismonis vii. inter Augustinianos de Tempore. nune Append. II . num. Io. ita poenitentes sese ad sacramentum disponentes alloquitur eris modo debetis amare Deum, ct de timore jam ad dilectissem tram
sire, quia ste legimus in Evangelio de pereatrici tua, Cai mritum d
mittitur , multum diligit Commemoravi praeterea Apostolum in prima ad Corinthios
scribentem , nec donum Iinguarum , nec fidem , nec eleemosynam, nec ipsum martyrium ad vitam aeternam absque caritate prodesse. De martyrio, quod tantum Valet ad dimittenda peccata , quantum si quis abluatur sacro sonte baptismatis, neque ex opere operantis
producit gratiam , sed ex se, S quatenus est imitatio passionis Christi, sicuti demorti ratum est lib. xxx I. cap. 23. inquit daudato Cap. I I. num. 3. praedicator veritatis : Et si rradidero comm meum ita at aris deam, earitarem autem non habuero , nihil mibi prodes. Sine cari tate igitur non percipitur martyrii fructus ἰ quamvis martyrium se species quaedam baptismi. atque ex opere , ut inquiuat, operato Conserat gratiam et ergo neque sine caritate percipi potest fructus Poenitentiae & sacramenti, quamvis istud vi sua , S supra dimpositionem suscipientium , gratiam producat. Quod respondere solent, loqui Apostolum de caritate habitualisae qua non habetur meritum
545쪽
s o De Τheologicis Disciplinis
de eoπd gno, non una ratione manifestb resullitur . Nam egregius Pauli interpres Chrysostomus hom. 32. pag. 6O9. Caritatem illam explicat iis, quae Matth. xx. dicta sunt a Domino filiis Zebedaei, SEquae Ioannis xxi. dicta sunt Petro ἰ ubi commendantur exercitia caritatis , praesertim vero imitatio Christi, qui animam suam dedit pro laumani generis redemptione; appellatque Chrysostomus caritatem illam si κἀπρθωμα, nimirum, ut in I. ossiciorum scripsit Cicero, re-fie fusium . Ac S. P. Augustinus , serm. xv. de Ver his Apostoli nune I 69. num. I 4. ad caritatem illam, de qua Paulus , explicandat utitur exemplo Iatronum, qui effossis quoque lateribus, ct pend perditis membris nolunt obstinat ne nequissima prodere conscios criminis , nec nomina sua confiteri: quod utique sine magno amore non faciunt, amore nempe cupiditatis, quo amant conscientiam scelerum , gloriamque facinorum οῦ haec subiiciens de caritate martyribus necessaria : Nee tu poteris eommuniearo Christi passionibusDe amore .
Sed quaero, quo amore Z Non sit eviditas, sed sit earitas. Ubi perspicuum est, Augustinum earitatiι nomine intellexisse motum animi se convertentis in Deum , quemadmodum nomine cupiditatis intellexit motum animi se convertentis ad res creatas . Et revera Sanctus Pater motum animi cupiditatem, caritatemque a se appellari, testatur in tertio libro de Doct. Christ. cap. Io. num. I 6. Insuper Apostolus eo loci memorat linguas , fidem, distributionem rerum ,& caritatem , Sc quae priori ordine complectitur , resert ad actum ,
non ad habitum , dicens, Si liuenis loquar , si disdiibuero , si montes transferam, oeci Itaque S caritatem pro dilectione , non pro forma , ct habitu accepit. Hinc Tannerus disp. a. de speq. 2. dub. I. num. 9s. ait: e vosolus Aquitar de earitate eonsiderata quoad actum fecundum, at Sancti quoque inreluxerunt, ct eonstat ex antithesi limaeuorum , qua vel solum , vel maxime ad auum feeundum pertinent.
Tandem ut quis per martyrium consequatur vitam aeteτnam , necensum non est, ut cxornatus sit caritate habituali, & gratia sanctificante . Si ergo Apostolus ait martyrium ahsque caritate nihil pro desse, de caritate actuali, non de habitaoli , instituit proculdubio sermonem . Ut de Hieronymum Haris in libro, quem inscripsit Cathoinlisa ct salataris Ofttritio , pag. edit. An tuerP. II. Peculiarem denique de Poenitentia locum legimus in a. ad Corinth. v m. Io. Qua enim fleuaedam Deum tristitias, paenitentiam tu salutem stabilem operatur; steali autem trifitia mortem operatur . Ex quo loco Florentius De-C q. Praemonstrat ensis de Poenit. sect. v I M. aliique posteriores inserunt attritionem Brmidolosam non operari salutem stabilem, eum non sit tristitiaseeandum Deum, sed secundum nosipses . Nec videtur mihi argumentatio ista imbecillis. Etenim S. Tho
546쪽
Liber Trigesimus quartus. Cap. V. s L
iriseisia , ct gaudiam, ct eommuniter amnis seino ex amstre eos tur . Tristatur enim quis, quia earet eo , quod amast. malis autem est amor, talis es tristitia ex amore eausata. Hὶ autem duplex amor . Unus , quo diligitur Deus, ct ex hoe eausatur tristitia secundum Deum. Iter , quo amatur saeuum, O ex hoe eausatur tristitia μ- eali . Si ergo tristitia poenitentium debet esse seeuσdam Deum. ex amore Dei Oriatur necessiam est. Dicent fortasse adversarii , idcirco Lutheranos damnasse timorem servilem, quod proveniat ex amore noxio. At nihil ad rem praesentem istud est: ostendimus enim lib.
X I. cap. I 2. amorem inordinatum nequaquam esse de essentia timoris , ac servilitatem, amoremque noxium , si timori insit , vitium esse timentis, non timoris. Ae dato insuper timorem servilem derivare ex recto amore sui, in quo nulla foret perversitas nec etiam ex parte timentis; non esset tamen paenitentia inde tantum concepta derivata ex amore Dei , ideoque non constitueret tristitiam secundum Deum. Memini nunc opportunδ eorum, quae scribit Tapperus in Explicat. articulorum Lovaniensium pag. II et . edit. Colon. Demonstrat ibidem falsam esse opinionem Scholasticorum asserentium sussicere in Sacramento attritionem servilem valido hoc ratiocinio: Nam
postolus Paulus is eActis solam annuntiat paenitentiam , qaα δε- eundum Deum est, ct ad Corinthior, nisitis c is ait quae fecundum Deum est, paenitentiam is fautem stabilem operatur e mi erimbrosius in cimmentariis c fateor ego non esse Ambrosi manifestam,iπquis, es; quia qui tristis es quia pereavit, secundum Deum tristis es, dolet enim quia feeit quod odit mar. Idem matus Mosostomua, evolaesus . Nam ne homo quidem justus placaretur ,
eum is, qui laesit , nullam ipsius in dolore babet rationem, nee ab ea tu amisitiam reciperetur, qui jacturam propriam sentis , O dolet, ποn amici offensionem. Oportet igitur eum attritione , quam ob metam supplieii, aliam ast eius mutationem eοfundiam esse , ut scillaetrationes, ob quar de peceatis dolemus, moveant ad altiorem conside rarionem , mentisque ad Deum etiam assectionem
Plura sunt alia , quae Theologi nostri pro runt ex sacris litteris , ut quod legitur Matth. x. I . Dui amat patrem, aut matrem plusquam me, nos es me diaenus: quod ait Apostolus prope finem epistolae ν. ad Corinthios , Si quis non amat Domiuum nostram Pe- sum ori tum, ' anathema & quod habetur I. Ioannis III. I
xui non diligit, manet in morte, ex quibus legitime inserunt eum, qui non amat Deum super omnia, indignum esse gratia S reconc liatione, habere in se obicem ad vitam spiritalem , atque divinae execrationi obnoxium esse . De quibus Le-Drou cap. I. diss.7. De-C qcitato in loco, Juenin. quaest. Iν. de Contrit. l. 3. Nitasse quaest. 3.se l. 3. argument. i. Auctor librorum de Re Sacrament. lib. Ut .
547쪽
eaP. IV. art. a. omnesque alii sententiae nostrae defensores .
Ouae diximus ε scripturis inferri, eadem traduntur a Patribua . Ut producam aliqua et Tertullianus de Poenit. cap. 4. Faesileat, inquit , errorum reperta veritate , parsiteat amasse qua Deus non amaret quando ne nor quidem ipsiservulis nostris ea, quibus ostendimur, nos odisse permittimus. Obequii enim ratio in similitudine auimoram. litura es. Quomodo autem poenitere nos possit quod amaverimus quae Deus non amat, nisi etiam amemus quae amat, studentes animum reformare divini amoris, ct odii similitudine , id non adeo facile intellectu percipimus . Magnus Basilius in Regulis brevioribus, Interrogatione X. ait quidem debere eum, quem poenitet, inviseram timoris sibi Uessere eomminationem aeterni iudieii , supplieiique ς sed Interrog. sequenti monet, postquam persuasum ei sit quot, ct quam
gravium malorum peccata sint causa , oportere , at ex animo odium
adversur ea eouipiat ejuseemodi, quale is indieavit, qui dixit, Iu quitatem odio haθαι, ct abominatus sum; quod paullo infra explicans docet tale haheri odium , si penitens animadverteris asseetionem animi in se esse ei similem , qui dixit, Iniquitatem odio hahui , erc.
Quaevam vero fuit affectio Daviciis verba haec proferentis , nisi torte quam subjectis verbis ipse decIarat Psalm. ii 8. l63. Lexem aurem ruam dilexi. Pax multa diligentibas legem tuam , ct nos est tuu feοπ-dalum. Expesabamsaurare tuam, Domine, mandata rua dilexi. Custodivit anima meassimula rua et re dilexit ea vehementer ZPoenitentia itaque iuxta Basilii doctrinam ex timore concipitur , sed tunz vere includit odium peccati, quando complectitur Davidis offectio σem. Atque haec aliqua indigent notatione, siquidem adversariorum nostrorum nonnulli , atque hos inter domesticus Riccius, avide nonnulla Basilii verba arripientes , nee reliqua ponderanteri Patronum jactant, quem vereri potius debent sibimet adversantem. Sequitur sanctus Ambrosius : qui lib. a. de Poenit. cap. IX. Num. 8 docens Ueniam tanquam ex fide , non tanquam ex debito sperandamesis, Tanquam ex onerapho inquit fides impetrat. Prius Di
quod debitum est, ut quod speraveris impetrare merearis. Some boni assetium debitaris, ut versuram non faetas, sed fidei tuae censu utracti uominia faenus evaeues . ne paullo infra producto exemplo viduae , quae misit in gazophylacium duo tantum aera minuta : Quid enim, ait, prodest eouario ρatrimonii siue gratia eariratis de affectu utique verba faciens , quem Deus exigit, ut debitum solvat contra. dii scele ris. in Epistola quoque ad Horontianum 74. nunc 78. num. 7 profert sententiam illam perspicuam, Oui nos diligit, peceuo o noxius est: ac subinde aliam sedulo ponderandam , Caritas percondi excludit aspectum . Ex Graecorum eloquentissimo Ioanne Chrγsostomo Digiligod by Coo
548쪽
Liber Τrigesimus quartus. Cap. V. s 3
sat est producere, quae Billio interprete leguntur Hom. IV. in Epita a. ad Corinth. Cum peccaveris, ingemiscet nos quod paeuas datarus sis , nihil enim boe es, sed quod Dominum Deum tuum offenderis, tam benignum , tam te amantem, ram denique saluti tuae appensum, ut filium quoque suum tui eano tradiderit οῦ quae Graech extant:
exscribendus iret , si producenda essent loca ejus omnia quaestionem hanc attingentia. Ouaedam paullo post theologicis rationibus ins ram . Sussiciat modo ea tantum praemittere, quae sunt iundamenta ceterorum . Principio S Pater docet sine caritatis ossicio , de quo te. gitur , Diliges Dominum Deum tuam, cte. nil prodesse inter quantacunque tormenta confiteri Christi nomen et ita Cone. xx r. in Psalmis II 8. num. 8. ac TraELVI. in Ioan . num. 2I. ut mittam sermonem SI. de Tempore a nostris laudatum , reiectum tamen in Appendicem num. Io8. Docet praeterea ad caritatem referνI omne praereptum; quod non refertur ad caritatem nondum fieri, quemadmodum fieri oporter,
quamvis fieri videatur; sesa dilectione & caritato filios Dei diseernia finis Diaboli; ante caritatem, qua eligat, & diligat Deum, bominem impiam esse, nee veraei corde semis resanetarer ita cap. ut timo Ench. 32. Tract. v. in Ioannis Epistolam num . de Patientia
cap. I7. num. I 4. atque Epist. 89. nunc. Is . ad Hilarium num. 34. Docet denique neminem posse absque caritate cum timore Se tremore
salutem propriam operari οῦ neminem, nisi Dei ct proximi amator sit, de Misera ad dexteνam posse tranferνiἰ atque unumquemque ex servo peccati fieri servum justitiae , si liberaliter serviat, idest, earitate
potius, quam timore : ita citato libro de Patient. Cap. as. num. 22. lib. xv. de Trinit. cap. 38. num. 32. & epist. I 44. nunc I s. ad Ana stasium num. 4. In hoc postremo loco, ut unum saltim proferam integrum, ait S. Patere Inaniter autem putat victorem δε esse pereati, qui paeuae timore non pereat οῦ quia etsi nou impletar foris se otium
mala eupiditatis , ipsa tamen mola cupiditas intus es hostis . Et quis eoram Deo innocens invenitur, qui vult fieri quod vetarin, si subtrahas quod timetur e per hoc in ipsa voluntate reures , qui vult Deere quod non liset fieri , sed ideo non faeis quia impune nos potest fieri. Nam quantum in ipso est, malleo ποπ esse justitiam, peceata probibentem atque punientem. Et utique si matur non esse justitiam , quis dubitaverit, quod eam si posseν auferret e pex hoe quomodo justus ess , justitia talis inimiear, ut eam , si potestar detur, praeciapientem auferat, Me comminantem vel iudieantem ferat Inimieus ergo justitia es, qui paeua rimore nou peccat: amisas autem erit, si ejus amore non peeest Iuce enim vere timebit peccare. Nam qui
549쪽
gebennas metuit, non peccare metuit, sed ardere . Ille autem paeis eare metuit, qui peeeatum ipsum sicut gehennas odit . Haee Augustinus. Quis autem, obsecro, eum ad recipiendam justitiam idoneum dixerit, qui illam prosequitur Oclio, qui nequit victor esse peceat i,
qui ipsi peccato fersiliter subjicitur, qui nondum salutem propriam
operatur, qui veraci corde perversiis operibus non renunciat, qui nec credit , nec sperat , nec agit poenitentiam , quemadmodum
oportet, ut iustificationis gratia illi conseratur At hujuscemodi esse
hominem, qui Deum non diligit super omnia, timetque tantum aris dere, res est in Augustini libris frequentissime repetita . Cyrillus Alexandrinus Hom. v m. in festis Paschalibus scribit, plenitudinem omnium , quae in lege praei antur, esei a studio eolendae earitatis ream vero qui negligat, vetitis se eriminibus alligari. Atque ad hoc comprobandum utitur illius eomparatione, qui paratus est alienum thorum invadere, hominemque interficere, nisi prae studio carita intis abhorreat a molestia cuique inserenda, nez a pudore, Sc reνerentia erga illum, cui necem intentat, traducatur ad facilitatem, animique mansuetudinem , concludens illustri hac sententia ;
Vide p. a. tom. s. edit. Ioan . Auberti pag. 9s. Sanctus Petrus Chrysologus serm. 94. pag. Uen .edit. M s. ad hunc Ioquitur modum : Aa disis quemadmodum eaetesis ereditor totam debitum caritate eoae pensat, ad ioerementum totius faenoris ainoris soliar exitu, reis
quirit usuram Et infra r Absolvi vis ma : earitat eooperiet multitudinem peceatoram. Negationis erimine quid pejus Z ct tamen Petrus amore solo valuit boe delere . probane Dowiuo, eum dieit :Petre amas me Inter omnia praeestra amor obtinet ρrineipature ; &prope finem sermonis: Fratres , si nor esse peccatores noviwar, frege nolumur peccatorer, pedibus Gripi demus lac inas , Jargamus capiuos , Hamas ineuis, pietatis oleum tota devotioπe 'πdamus , ut dicatur nobis a Dimittuntur vobis peecata multa, quia dilexipis multum. Proximus cst Sanctus Leo, qui sermone v m. de jejunio septimi mensis post commemorata duo caritatis praecepta inquit roriso Domi- doeente eurivimus, quod is bis duobus mandatis tota sex pendet e ' propbetae , tantaque est sub hujus gemina earitatis edi fio utriusque copula testamenti, ut De istarum coπuexiose virtutum nee lex que Iam inveniatur justi asse , nee gratia . Magnus Gregorius in lib. i. Moralium cap. 26. num. 37. haec de Sancto Iobo habet: Bene autem dieit, Timens Deum, ct reeedens a malo, qaia fossa electorum Gelsa Iimplieitatis sua , ct rectitudi Nis vias timore tuis
eboat , sed earitate eonsummai: eui tune es funditas a malo recedere, cum ex amore Dei coeperit jam nolle peccare . Cum vero adhue timoreboas
550쪽
Liber Trigesimus quartus. Cap. V. s
boua agis , a malo penitus nos reeessit : quia eo tuo petast , quo pereare vellet, si pereare inulte potuisset. Recte ergo cum tiwere Deum γοb dieitur , reeeder e etiam a malo perhibetur; qaia dum metum caritas sequitur . ea qua metu relinquitur, etiam per eogitationis propositum ea a ealeatur. Seribit consmilia lib. vl. cap. is. num. 42. Uide & sanruim Paterium Gregorii discipulum lib. x. in
Reg. c. I. S. Bernardus epist. XI. n. 3. de caritate ea verba interpretatur , Lex Domini immaculata eonvertens auimas, eo quod sola caritas
sit, quae ab amoresui, εω mundi avertere possit asimum. Nee timor quippe, nec amor privatur eonverιit auisam . Matant interdum vultum vel actum, afectum nunquam. Thomae Aquinatis Scholasticorum principis producam nonnulla in proximis ratiocinationibus Theologicis . S. Thomas a Villanova Concione in Dominica Passionis docens opus esse , ut accedens ad Sacramentum Poenitentiae dolorem
de peeeato concipiat. Dolendum est cinquit peceato, prout es ensa Dei, fle, ut etiamsi nullum incommodum de ρωeato proveniaret , seque esset inferous, aut judicium, etiam displiseret pereatum. ia Deus est offensur: ac paullo post id maxime advertendum esse deia
clarat . S. Bernardinus Senensis t. I. serm. I 2. p. Uen. edit. 78. posteaquam demonstravit dolorem poenitentium esse displicentiam rationis. quae scilicet nullo pacto, nulloque commodo vel ineommodo velit rensem
fisse , Ex his, inquit, aperte elisi potest, quod qui taureritur prino sistiter propter timorem inferni,ct non propter amorem Dei, mu est in flatu salutis; quia non dolet amore Dei, sed amore fui, ut si rassaret damnatio ex perpetrata eulpa, eessaret dr eontritio illa. Sed seeusdsu
Seotum in IV. dip. 2 o. siret ad veram eontritissem eouearrat timor humilians, debet tamen eoneurrere ansir inflammaut . Quod Bernar dinus explicat comparatione ex Augustino desumpta , acus, dum Iceus consuitur, filum sutorium per setam introducentis . Eodem
Ioco ad displisentiam rationis c quae proculdubio etiam in Sacramento requiritur ait necessum esse , ut bomo diluat Deum super omuia etiam supraseipsum , ex quo docet nasci, ut pro nullo commodo , vel
eommodo osseudere Deum velit. In serm. etiam de Consess. pecca istorum tom. g. pag. 3s8. exigit in Sacramento amaritudinem illam,
de qua Isaias: Ecce is pace amaritudo mea amarissima , quod ita de clarat : In pace namque es amaritudo, eum mens de suis; releribus impaee eonmentia eruciatur , ct in dolorino gaudio amarieatur ἔ quae quidem amara es ex affictione aeterna poena , amarior de amissione atemnae gloria, sed amarisma ex perpetratione divisa offensae. Interim quid Scotus senserit, non inquiram; sed haec tamen asseclis suis exinpendenda relinquo. Nec praetermittam Florentinorum Antistitem sanis
ctum Antoninum, qui in Summa tit. XIV. quartae partis cap. r. p. 2 2.