장음표시 사용
441쪽
numerus certus quantum sciri potes alioquin post diligens examen certosmilioris probabilior, eum solito circiter, vel plus, minus, quo comprehenditur modicus excessus peccatorum prostortiθ- ne numeri assignati maioris A mihisris, cessante obligatione eundem excessum postea cerib compertisam denuo confitendi tandem nullo modo comperibili,sussciet exponere poenitentis satum, consuetudinem, moram in peccato. Est tota comis munis, ut patebit explicatione. I.
Expriseradus est numerus moralis tantum
ITa omnes Ratio est quia peccata mortalia singula confiteri obligamur at haec confiteri possumus singula ob sque explicationetis
singulorum acstuum playsicorum ad hoc, vel il- Iud peccatum in individuo concurrentium saepe innumerabilium : sufficit ergo explicare numerum actuum eonsumatorum pecCati in sua specie v. g. in homicidio, furto , fornica- tibnes poties occidi hominem talem toties 'furatus sum tantum, toties fornicatus c. minime opus est explicare numerum physicorum actuum antecedentium, vel concomitantium aci eundem actum principalem ordina torum, in eodem fine principali unitorum:
prout ex professu docetur in materia de pecca -
442쪽
tis,eorumque distinctione numerica. Et ego lato quadruplici regula explicava in meo Trocinio morali p. c. I sese. s. per totam Aliquatamen magis necessaria dc notabilia quoad peccata tam interna, quam externa hic brevitet rescribo.
Quoadpeccata lutema. I. EG in A. Feccata mere interna ut laedi sunt odia, invidiae, inimicitiae, vindi
item simplices velle itates, consensus, complacentiae, dele ictationes morosae Circa peccMa exteyna, i cc. moraliter totJum nume- ro peccata in confessione , per se loquendo, exponenda, quoties voluntarie repetuntur , postquam
quis libere ab , cessare constituit per revocati P unem mel cessationem voluntariam : non vero quoties quis solum physice re ipsa cessat involuntarie, casu, naturali distractione, Occupa tione, somno dcc. Ita contra non paucos excommuni Doctorum Lugo dis. Ic, n 369. ita more suo argute ratiocinans iando cogitas rem turpem, vindietam Una ilia, institutis quasi congressum cum obieeto malo, sicut instituis eum illo, quem incipis contumeliis petere. sicut ergo non censeris hic toties multiplicare numero contumelias, quoties ea Ddemae peti , aut consimiles ingeris; sed solum tunc, quando easdem repetis postquam
libere cessasti ita quam pon multiplicas pee-
443쪽
ciata desideriorum , nisi cesses a congressu cum objecto desii derato c. tia sapientissimus Car- dinalis addens tamen , moraliter loquendo, vix fieri, viqi is ultra duas vel tres horas peristi, rhi in eadem moraliter voluntate interna . Quare si longior sit mora , oportebit dicere: quamdiu inhaeseris talibus cogitationibus , desideriis, delectationibus malisci a vero si eius modi peccatis interius solum una vel altera hora inhaesiisti, absque revocatione vel voluntaria cessatione, satis erit dicere simpliciter semel proximum odio prosecutussum semel voluntarie morose delectatiM,s . .
qa II. At contra fieri potest, ut intra unam vel mediam horam saepius eiusmodi peccata interna moraliter interrumpas&multiplices petrevocationem vel voluntariam cessationem, in novam re assumptis ne voluntariarn, prout tute sine dubio ae pins expertus turi erunt
distin ista numero peccata , adeo ut inter horam etiam centies peccare possis mortaliter.)Ei, per se loquendo, num e sum, si scires, in confessione exprimere deberes sed quia plerumque impossibile eiusmodi internorum peccatorum numerum inire, ideb omnium consensu,
sussicit explicare moram temporis, qua in tali mala voluntate perstitisti: v. g. per tot horas inhaesi voluntarie turpi cogitationi , delecta, tioni morosae desiderio c. circa tale obieeiti. per mensem, per annum integrum in odio
444쪽
nimicitia erga proximum perstiti sepissime,
elim memoria inimici recurreret, actus odij, vindictae, invidiae c. repet ij. Et sic in caeteris. Imo hoc universaliter verum est quoties quia continua voluntate.'ongo tempore, in quibus incunque peccatis etiam externis perseverat, ut eorum numerum inire nequeat, ut generaliter
dicam infra g. q. III. Dixi autem Peccata mere inferna./3 Quando enim voluntas actu efficaci tendit in
Opus externum reIpsa prό curandum ac perpetrandum, durante eodem actu externo circa lindem obiectum, manebit idem numero peccatum, etiam per longum tempus, tametsi actus interni malae voluntatis interea centies Hillies repetantur, nunquam tamen etiam forma.. liter vel interpretative revocentur. Exempli gratia.Titius succumbit tentationi earnig, consentit, efficaciter proponit, pergit,&c. Interim dum scrvet opus, hanc suam malam voluntatem milites repetit, nunquam tamen revocat forma I iter, es interpretative , sed ita constitutiis manet, ut quotiescunque se reflectat super suum actum, semper consentiat, approbet, complaceatri semper censetur idem numero peccatum, quia omnes motus tactus sequentes uniuntur moraliter cum primo actu in ordine ad eandem primo intentam consumma istionem externam. Similiter voluntaria reten
tio rei alienae per annum vel annos Pluri O ,
445쪽
ηo gyro iseramentalis, Rura III.
tametsi voluntas retinendi, vel non restituendi infinities interrupta repetatur semper tamen adem numero peccatum mortale manet . nisi quando voluntas non restituendi revocata de ovo assumeretur Lugo d. I 6. poenis. n. s94 Sicilli modo discurrendum in quovis alio peccato externo. Contra Vero , quoties prior actus internus malae voluntatis est revocatusformaliter vel interpretative, namhum per actum con-'trarium nollet latis,aut per cessationem voluntariam toties censetur actus moraliter interruptus,& tot distincta numero peccata etiam
per se loquendo numeranda in confessiones: ted qui ais hoc plerumque est moraliter impossibiles, ideo ordinari iussi ei et exprimerem Oram temporis,. V. g. integro mense perstiti iuproposito' voluntate fornicandi, occidendi , βι- νandi, non resiluendi, quod sapitis revocavi, antequam consummarem es c. Vasque , Laymansupra. Unde patet posse aliquem integro mense vel anno committere unum tantum pecca tum moraliter non interruptum: econtra vero una hora committere centum peccata motali, ter interrupta c. IV. Denique controversia foeculativa hieest an maneat idem numero peccatum, quando
idem actus tendit in plura obieeta sive an multiplicatio obiectorum in eodem actu multiplicet numero malitiasὶ Quoad praxin omni-
uo perinde est,ssive dicatua actu occidisse des
446쪽
Instructis conges arti, Cap. III. o
cem homines esse decem peccata formaliter,&ideo enumeranda in confessiones sic Agorius, Va deet Bona cina, alii cum Diana tare. . reo , Sive dicas esse unum numero peccatumsssed aequivalens decem & ideo numerum ob jectorum , tanqui augentem malitiam sub stantialem actius necessario explicandum in sacro tribunali sic Suarer, Filii utuis, alii cum Layma LI. tr. 3. c. 3. n. a. Etiam perinde est: sive obiecta multiplicentur materialiter tan tum, ut si uno omnino actu plures homine O- 'io habeas, ocWdas, infames, aliaveqniuria aia scias si uno proposito velis omittere officium per mensem,jeiunium per quadrage;simam&e. sive obiecta multiplicentur formaliter, nimirum sub distinctis actibus externis intenta ab uno actu interno ut si voluntas uno quidem actu interno intendat&proponat, attamen perplures actus externos tendere in plura obiecta: .g. Occidere plures , sed distinctis vicibus occasionibus: cognoscere plures, modo hane, modo aliam&e. Quod si tamen peecit externa consumn entur, sine controversia illa erunt distincta numero peccata, nihil obstanto unitate actus interni.
Quoad peccata externa. REGMI A. Idem num/rolpeccatum es moralitera quando durante actu interno eodem
447쪽
multiplicato, at moraliter non interrupto per reis' ocationem vel cessationem voluntariam,itaxinta modo di Elli,quaηtumvis multiplicentur actus externi ffectantes ad eandem consummationem peceati, es subleodem intentia,' principali niti. Exemplis ea pe-L Qui Edden aetii interno&eommotionis impetu alterum saepius verberat, unum tantum peccatum committit,qtiam vis eo gravius, quo Maepius: Iita Clericus' percussit, semel tantum est ex rim micatus. , t ex jure bene pro bat Navarrus, an cap. 6 nor. Idemque est de eo, qui eodem libidinis aestu foeminam saepius impudice tangit Item qui eodem motu impetu saepius Deum blasphemat; saepius peierat saepius homini maledicit, eand Em ea Iumniam saepius exprobrat, in eadem materia saepius detrahit&c ut proindesin confessio fieSacramentali sussiciat dicere semel alterum percuss)impudice fetigi, blasphemavi, prieravi,detraxi,o c. semel. Qilia nimirum ista repetitio fit ex imperio impetu unius heius interni, ae
unico quasi actu externo, ideoque merito, non nisi pro uno peccato reputanda. Ex commuωni Navarrus, La yman. l. c. Diana p. I. fr 7. re I. Secus dicendum est, quando quis, etsi vi prioris impetus, tamen per intervalla iterato accessit ad percutiendum, tangendum,blasphema redum, ut eodem licet Continuo impetu,
tamen vel plures homines injuria affecit, aut
448쪽
Bstructis Confessariy, Rura III. or
m eidem homini diverses speciei iniurias intulit,
v .g. simul verberando, convitia diversa inferendo, vocando furem adulterum, magum&c tunc enim multiplicantur peccata in ordi ne ad confessionem, iuxta diei Et notanter in Regula dixi qua Fido multiplicantur actus externispectantes ad eandem conjummationem peccati. Alioquin vide dicenda infra num. IV. II. Idem quoque consequenter Ia umero peccatum manet , nando plures ac plurimi actus tam in terni, quam externi Concurrentes, tamen natura sua est eundem actum principa lem ordinantur , sub eodem intento ac sine principa Geniuntur. Omnes Exempla obvia.
1. Qui furatur integram bibliothecam vel sup pellectilem per totam nocte v. g. saepissime inultiplicatis actibus internit, citeratis abi tionibus etiam singulis ad peccatum mortale
suffcientibus, unum tantum numero furtum ' committit, quia omnes isti actus uniuntur sub uno intento principali auferendi tantam qua titatem , quare in confessione sufficit dicere Commisi furtum in tanta quantitate seu valore. a. Titius essicaciter volens occidere C tum, inprimis plurimqs exercet actus internos, odii, irae, vindictae, inquisiitiones occasionum electiones mediorum c. eosque saepissime rei petit plurimos quoque exercet actus exter uos, pluribus diebus insidias struit, praestolatur, arma expedit, socios convocat, equum ast eruiit, Go 4 de-
449쪽
o Brocini ceramentas, Rura III.
deprehensum inimicum verbis scarmis invidit, iterato ferit, tandem occidit, etiam mortuo ictus infligit,&c Similiter volens peC- care Carnaliter, usque ad consummationem, pro pudor quot distinetissimos actus inter-xios exercet& agitat quot etiam actus exter-mos,verba impudica, sollicitationes, oscula,tavius&c faedum cogitare. Quia tamen utrobique isti actus omnes distinctissimi interni eg- terni, natura sua adactum principalem homi-eidij vel fornicationis ordinantur, &sub illo velut principali intento ac fine uniuntur, ideo eum ipso actu principali intento , homicidio,
vel fornicatione , unum numero peccatum
constituunt , ut proinde lassiciat confiteri actum principalem commiss homicidium voluh-- rarium semel semes fornicatus fumoc nulla acta mentione actuum praecedentium vel concomitantium. Nam 4 Hane doctrinam
num. 8 extendunt ad aetus malos ipsum actum prinei palem eo neomitantes , vel immediate subs que es tanquam accestaria vel complementa isti est gaudium vel complacentia de actu cosummato: colloquia oscula,&C. sequentes aetum venereum absque intentione vel pr-dine ad novam copulam adhuc nimirum
Constituere unum numero peccatum cum actu
principali, ideoque seorsim non debere narrari in
450쪽
. Instructi confessarii, cap. III 4-:
ri in confessione, cum dissiculter ii decenter explicari a paenitente, minus a Confessario inquiri possint, ut notat La yma loc. cit viderursus si fra n. q.
III. Idem denique numero peccatum mortale censetur quod committitur circa actiones ex natura vel inititutione sua intes ratas
ex pluribus actibns coniunctis. Exemplum notissimum. I. Si Clericus omittat totum ossi- Cin Canonicum unius diei: quia singula horae, etsi secundum se sint quid notabile, ad peccatum mortale omissionis sufficiant, incommuni sententia, tamen ex institutione sua integrant unum uitius diei ossicium, ut sussiciat confiterit semel omisi totum ossicium, ut apud omnes in confessis est a Sacerdos celebrans in statu pec eati mortalis, etsi celebratio Missὰ
plures contineat actiones Sacramentales, γPote consecrationem, sumptionem, & commuis
Dicationem aliorum, non tamen tria, sed unu nitantUm peccatum mortale committit lania Omnes isti actus integrant unum numero mini-
fieri umeelebrationis Mis aer ut proinde sussiciat confiterit celebravi inflatu peccati mortalis semel Idem omnino dicendum de Sacerdote,qui una vice, intentione notabiliter non interrupta ,se exponit excipiendis confestionibus, aut distribuendo SacramentotEucharistiae,