Alexandri Politi ... Orationes 12. ad Accademiam Pisanam

231쪽

eto8 ALEXANDRI POLIU

conditioris rarioriscue eruditionis atque do sti inae , quod non hic simul sit omnibus GVium atque comspicuum aut quae singularia alibi ει praeclara, quae tan hie simul omnia mirifice enite1cant Hic sp

cula ad caelum contemplandum , siderumque scie tiam comparandam. Hic hortus Μedicus ad herbarum vires pernoscendas. Hic Medicum Theatrum ad corporis humani machinam minuta partium si cularum se mone ad minimas usque particulas e plorandam. Hic in letissima a libris optimis & c piosissima hibliotheca ad animum rerum Omnium C Mitione explendum atque exsaturandum. Hic omnia affatim subndia atque instrumenta omnium ad unam disciplinarum. Vere hic regnat Iustinianus , verδHyppocrates: Verh hic in vobis , viri excelle iistimi, cum Demosthene regnat Tullius , vere E clides atque Archimedes, verὶ Plato atque Arist

teles , vere Ptolemaeus . Quam hic etiam in divunarum litterarum interpretatione triumphat Hier

nymus, in sacra historia Sulpitius, in arcanorum diavinorum explicatione Augustinus, in Christiana et quentia Chrysostomus, in subtiliori veritatum divunarum disquisitione Thomas Aquinas. Parietes me diusfidius horum gymnasiorum loqui & ipsi res d chrinae atque eruditionis videntur. Adeo haec undiaque gymnasia divinae humanaeque sapientiae assiduis &multiplicibus vocibus persenant. Quod si Marco olim Pisoni apud Marcum Tullium persuasum fuit, iis nos Iocis , in quibus memoria dignos Viros multiim esse

Versatos acceperimus, magis moVeri, quam squando eorum ipserum aut facta audiamus, aut scriptum

aliquod legamus, quantum, Deus bonet inde etiam

232쪽

ORATIO DECIMA'. ' ΣΘIaudis Academiae Ρisanae accrescit a summis illis de sapientissimis viris , quorum memoria necesse est ad

omnem nos docti'inam commoVeri, quum i eos meminerimus in hac urbe aut natos , aut dodisinae ideeruditionis caussa domicilium habuisse, & huc in hane istam Academiam ventitasse, & in his suticibus inambulavisse , & in his Gmnasiis docuisse, & ad haec peristyla stetisse , & ex hoc ipso summae auctoritatis loco, mrena hominum stequentia, verba de doctrinis fecisse Hic , exempli caussa, post has sedes a Laurentio Medice aedificatas , Philippum Decium de regulis juris disputasse: hic, post has scholas a Cosmo

Magno restitutas, Matthaeum Curtium rem medicam

summa cum laude pertractasser hic Cyriacum Stro zam Philosophiam Aristotelis, Hieronymum Mercurialem libros Hippocratis esse interpretatos: hic Bulenserem litteras humaniores, hic Galilaeum Math matica, professos fuisset hic innumerabiles alios doctissimos Se eruditissimos viros magna se cum ingenii glvia , nostra etiam memoria, in omni genere dia narem exercuisse. Sed o illa etiam superiora, o prima illa tempora recentis adhuc Academiae Pis nael o viros illos clarissimos, & memoria dignissimos sempiterna, qui nascentem primi Academiam Ρisanam

doctrinae suae ubertate promoverunt, atque Confirmarunt i o Bariolum, interpretum juris civilis facithprincipem, virum planE & doctissimum & prudenti unum, quem non semel serunt , siqua juris dubit tio incidebat, Pandectas Pisanas, veluti oraculum quoddam , c suluisset o Baldum, discipulum Bare consultissimum, neque juris civilis scientia fortasse a Bariolo secunduml O cetera

D d illa

233쪽

etio ALEXA RI POLITI

illa magna nomina' jurisconsultorum, omnique alio doctrinarum genere eXcultissiniorum virorum, qui Academiae nomen Pisanae, ipsis ejus primordiis, dederunt Summos hos viros tam meminimus tanta doctrinae &ingenii fama in hac urbe Versatos , eademque , quae nos, Ioca incoluisse, eundemque hunc Ρisanum aerem dux e ac respirasse , at me nic vestigia, in quibus nos turci insisteremus, potuisse, quantum ex superiori illa memoria exemplorum nostra haec nobis Academia suppeditat , ut in ejus praeconiis ,- tanquam in i menso quodam & patentissimo ad laudationem Campo, nostra excurrat ac propemodum exultet oratio

Nam & illis superioribus temporibus laus illa fuit

Academiae Pisanae, ut Carolus Quartus Imperator , non rebus modo praeclare gestis, sed etiam scriptis suis atque eruditione Claritumus , optimarumque mnium litterarum non summus modo fautor , sed etiam amplificator, qui, pro singulari sua eFa Academiam Ρisanam benevolentia, au ritatis suae praesidio munitam eam voluit, omnibusque honoribus a que ornamentis auxit, Carolus, inquam, Quartus Zenobium Stratensem, magnum pro illis temporibus reexcellentem Poetam, ingenti concursu hominum ii reratissimorum , & frequentissima totius civitatis Pisanae celebritate , Ioco urbis maxime splendido atque Conspicuo , sua ipse manu tantus Imperator insigni

laurea redimiverit. Harum omnium Iaucium Academiae Pisanae venire nobis in mentem faciunt loca quaeque urbis Pisanae , clim ea nos Ioca intuemur , maXimeque stequentamus, quibus in locis magni illi Se clari Viri, quos tantopere ab ingenio & doeti ina admiramur , impressa eruditionis nobis suae vestigia relique

runt: Diuitigoo by Coosl

234쪽

runt: quippe ' quum ea ipsa loca non modo nos vi rorum illorum memoria ad praeclarissima eorum, &maxima exempla imitanda Venementex Commoveant;

sed etiam segetem in iisdem ipsis amplissimam & secundissimam laudum Academiae Pisan* nobisi ant oculos ponere videantur. Neque tamen prorsus v rum , quod tute, Marce Piso , debas , magis nos locis, quam scriptis magnorum Virorum , moveri. Habent enim scripta , quod nos doceant, & m ximarum quarumque rerum scientia erudiaui; ipsa. que per sese magnorum illorum Vixorum, qui tanta tamque uberi & seiunuosa doeiana libios suost resperserunt, hoc est, Academiae Pisapae, laudes toto orbe terrarum loquuntur. Loca Per se muta

sunt , & vocis nostrae praeconio adi laudes Ac demiae Pisanae percelebrandas. indigent. Quibus etiam laudibus illa accedit, quod innumeri ex hac Schola Pisana , tanquam ex equo olim Troiano , heroes prodierunt. Latissimus hic mihi laudum se campus aperiret, si persequi vellem oratione, non dico mnes quis enim omnibus enumeranssis scisceret , sed vel principes tantummodo do strinae atque erudi rionis viros, qui Ρisanae sapientiae gloriam in omnes late terras . ubi studia humanitatis Vigerent, quoquoversus propagarunt , summos philosophos , summos jurisconsultos , summos rei medicae auctores , summos mathematicos , lammos litterarum civin rum interpretes , summos theologos , summos or xores: quippe qui tales prorsus , quales ' praecepto res eorum erant , evaserint, summi in omni dbelaina ac persecti. Quid si commemoratos etiam vellem , quos ex hac Academia Pisana ad sacras quas D d a que

235쪽

ME ALEXANDRI POLITI

que majoresque dignitates, atque ad amplissimos quosque pontificatus summa virtus M eruditio evexit Sunt enim & hi permagno numero, & tales, ut Academiae Ρisanae lendor ac dignitas elucere in iis quodammodo Videatur. Atque id quidem valde mi tandum, Auditores, si usquam alibi contigiL

set. tot nimirum ac tantos Viros ,- tanta homines

do ina, scriptisque editis tam illustres, ab una so-uque Academia exire potuisse . Sed , clim oculos

ad te converto , nobilissima Academiarum Ρisana, atque hunc Etruscae, immo & Italicae juventutis, florem lectissimum contueor, atque ex nostris historiis & annalibus repeto , non ex Etruria modb, sed etiam ex tota, quam Io e lateque patet, Italia, honestiissimos ingeniosissimosque adolescentes , bientiae comparandae caussa, huc in Academiam Pisanam omni tempore magno numero Confluxisse , vide sue praeterea , 'quo quantoque studio , quantaque ingeniorum contentione omnes hic liberalissimae dusciplinae pertractentur, & quam crebris assiduisque exercitationibus hoc quotidie Athenaeum exardescat, atque etiam considero , non discipulos modo hon stissim i inter sese studiorum aemulatione Contendere sed ipsos etiam praeceptores exemplo suo viam st diorum atque disciplinarum auditoribus suis praeire,

ipsosque inter sese magistros de doctrinis congredi , oe de sapientiae palma disputando acerrimis decem

tare ; haec , loquam, omnia Clim animadverto, m

cumque ipse diligenter reputo, Academia Pisana, M uae nunc fiunt, facta liqc semper fuisse intelligo; d

no jam mirari, si , quum conventus hic Comm ius universae doctrinae ac sapientiae celebretur, maxima

236쪽

xima quoque hic copia doctissimorum virorum geolim extiterit, & nunc etiam existat. Quid quod, stante ac florente Academia Pisana, nullum in Etruria damnum sentire posse litterae videntur Equidem id , quod suturum est , nemo quisquam praestare Iotest, nisi Deus. Sed . quantum ex ' praeteritis reus conjeetiiram licet facere de futuris , dico, quandiu Academia Ρisana lirierarum laudibus emorescet, tamdiu in Etruria, atque adeo in reliqua univers, Italia, optimas litteras artesque . liberalissimas , tammam. in regno suo , , dominaturas .' Tantum elegantioris. jusque doctrinae & eruditionis ab Academia

Pisana in omnem longh lateque Italiam, nedum Etrii riam , redundat. Atque his quidem laudibus atque ornamentis eo jam magnitudinis & gloriae Academia Pisana provecta est, ut, quae laus olim propria Athenarum fuit, maximo semper honori habitum sit,

Pisis aliquando in hac nostra Academi , studiorim liberalissimorum caussa, fuisse. Quod si Ρisis operam litteris navasse perhonorificum semper suit, quanto honorificentius, Ρisis hic in Academia docuisse pQuem quidem honorem quum vobis, Patres ornatiLsimi, vestra virtus ac do strina detulerit, quid jam miremur, si plerosiue omnes ex omnibus locis non tam Academiae huius nostrae claritudo atque audi ritas , quam sapientiae vestrae atque eruditionis fama

Pisas perducat Narrant vult de T. Livio, quosim ad eum . fama hominis permotos , ex ultimis P finibus venisse, ejus ut adialpectu seuerentur. Ο exemplum totius antiquitatis maxime memorabile t o rem omnibus seculis inauditam , ut urbem tunc Romam ingressi, aliud extra urbem

237쪽

eti η ALEXANDRI POLITI

urbem quaererem l Hoc Vero ipsum , quod de Τito tunc Livio permirum Visum fuit, ac penitus novum, quis nunc de Vobis non miraretur, viri excellentissim, nisi nominis ubique vestri amplitudo leclaritas in usum propemodum quotidianum Venire-- fecisset, ut, mi ubique Sentium verae solidaeque eruditiovis studio tenentur, sapientiae vestrae sple dore ac fama excitati, Pisas ventilent, neque aliud

iidem Pisis, percelebri urbe , variisque antiquitatis

monumentis satis clara, quaerant, nisi ut, quorum admiratione e longinquo assiciebantur, vos coram adspiciant, sapientia vestra praesentes perstuantur, ex ore Vestro pendeant, vos alloquantur , in f miliaritatem se vestram in uent. Unde ipsi etiam mcile intellisatis , in quanta vos luce totius terrarum orbis versemini. Fatendum enim vero , mihi saepe contigisse , ut clim maximorum illorum virorum, qui scriptis suis ac doctrinis Academiam Pisanam 1 periori memoria mirifice illustrarunt, in mentem veniebat , ex illorum eorundem desiderio velis menter laborarem , nec desiderio illi diutilis serendo parem me esse posse existimarem. Adeo me virorum illorum doctrina atque eruditio in eorumdem ipsorum libris ceperat . Sed, cum VOS ,ri excellentissimi , respiciebam , & quam lath in

omnibus terris doeti inae vestrae fama percrebuisset. tacitus cogitabam , nihil jam esse caussae fatebar, cur summos illos & doctissimos superiorum tem- Porum viros desiderarem , quorum Vos sapientiam atque doctrinam hon exaequassetis modo , sed etiam longo post vos intervallo reliquissetis. Videre

enim in vobis jam mihi videor Aristoteles , R

238쪽

tones , Euclides , Archimedes, Ptolemaeos, Hippocrates. Galenos, Papinianos, Hieronymos, Augu1Enos, Thomas Aquinates , Demosthenes, Tullios. Quidquid summorunt & doistissimorum virorum antia quitas illa commemorat, id omne videtur mihi, climvos attentius, Patres amplissimi, circumspicio, i hanc nostram Academiam commigrasse. Ita sane est, Auditores. Ρlura enim ne de laudibus vestris ducam , modestia me vestra prohibet: & satis de

Iaudibus vestris dixisse ego videri possum , si hanc

nostram Academiam , unde ornamenta in primis nostra proficiscuntur , si non pro dignitate , Certe pro viribus meis, atque his praescripti temporis angustiis, laudaverim. Dixi de laudibus. Reliquum est, ut in fine orationis meae compellem vos breviter a que alloquar, optimi adolestentes, dc Academiae hujus nostrae, hoc est, omnium bonarum artium atque eloquentiae, studiosissimi. o vos beatos , & iterum ac laepius beatos, si, quam omnis do strinae pare tem atque altricem divinitus nata estis, Academiam hanc Pisanam ea, qua par est, sedulitate , ac diligentia excolatisi Uicete enim, adolescentes, etiam atque etiam in tot ac tantis Pisanae Academiae la dibus videte , ne . quod aliis laudi atque ornamento filii. Pisis hic fuisse , & m litterarum hie studia incubui e , id vobis probro ac dedecori laturam sit, in Pisana hac Academia fuisse, &, quam Francis

cus III. Lotharingus, dominus noster clementissimus, pro regia sua erga litteras litteratosque homines liberalitate, opportunitatem vobis madiorum maximam atque amplissimam secit, minimε omnium arripuisse.

240쪽

SENATUI . POPULOQUE . PISA PANEGYRICUSAB . ALEXANDRO . POiamCONSECRATUS ,