장음표시 사용
261쪽
contentione, tanto ardore animorum, tantoque par tium studio , popularis ut illa concertatio non sim
lacrum jam belli, sed civile & crudele bellum .& verum justiumque proelium referre omnino videatur . Quid igitur aliud sibi ludrico illo bello a que umbratill veteres Pisani , homines sapientissimi ac sortissimi , Voluerunt , nisi ut ita juventutem Pisanam ad usum belli , & ad Vera justaque cere
mina praeDararent atque instruerent ut in illo nia mirum vel uti militiae tirocinio Ρisani assuescerent. sive pro varia belli fortuna Vincerent , sive vi cerentur , semper se milites bonos . & viros seotes , hoc est, Pisanos, praebere . Hac indole vi tutis bellicae prae omnibus Etruriae populis Pisani filerunt , homines unice facti ad gloriam Etrusci nominis quoquoversus dilatandam: ut divino pro ius consilio mihi semper ' visi sint Magni Etruriae Duces Pisis , prae reliqua Etruria, tanquam loco
maxime Commodo , atque ad memoriam antiquae
Etruscorum gloriae & sertitudinis in primis oppo tuno, nobilissunum equitum fortissimorum & 1ple didissimorum ordinem instituisse, eiusque ibi seciem stabilem collocasse . Nec tamen Pisani , summi illi Orientis & occidentis victores , hella unquam ulla cum populis Christianis gesserunt , nisi coacti & l cessiti , nisi ut res suas, nisi ut sociorum suorum, di Pontificum cumprimis Romanorum, jura defenderent , nisi denique ut illatas sibi injurias ulcisce rentur . Hae unae ac solae Pisanis bellorum contra Chriitianos sitscipiendorum caussae . Bella Hiani magna & periculosa cum Genuensibus gessernnt, cumvlorentinis, eum Lucensibus, cum Rogerio, Siciliae
262쪽
rege , cum Iacobo Arragoniae , Cum lameratore Graecorum . Sed quam luita illa bella , & quam necellaria i quibus semper in bellis fidem sibi ante omnia praestandam tenendamque esse Censuerunt. Nanque & foedera religiose servare , & amicitias fideliter colere , Ρisanorum fuit. Nam de potentia tunc & viribus Pisanorum quid attinet dicere quum in bello Ligustico familiae centum Pisanae rostratas totidem naves sumptu suo aedificaverint. omnique apparatu ad pugnam navalem instruxerint. Quid de amplitudine & munimentis urbis Pisarum quum Pisae decem fere praecelsarum atque editarum tu rium millia , ad praesidium & munitionem urbis , numeraverint . Quid de terrestrium navaliumque C piarum multitudine quum cla1ses Pisanae amplius quadraginta bellatorum fortissimorum millia navibus trecentis in expeditionem eduxerint . Quid de mutilitudine & magnitudine victoriarum quum Pisani urbes potentissimas & munitissimas , insulasque & regna sub jus potestatemque sitam subjunxerint . At
glorias tamen bellicae alii eriam tecum consertes aliquando fuerunt: gloria sapientiae aci litterarum inter omnes urbes Etruriae tota tua in ac fuit -, urbs clarissima & celebratissima Hiarum . Tuum, Prae reliquis urbibus Etruscis , filii , simul cum im-Perio sapientiae quoque, ac doctrinarum stadia pr P Sare atque augere . Tuum, ex opima urbis Amati Philanae praeda manubias tibi unas . Pandectas I ris Romanorum civilis, petere ac Feservare. Tuum, a vectigalibus tibi tuis parcere . ut litteras artesque honeisissimas foveres. atque amplificares. Tuum de nique Opus , tuaeque sapientiae , fuit , Academia haec
263쪽
Pisana r qua certe Academia ad laudum tuarum cumulum nihil unquam afferri potest maius atque uberius . Quid enim , Deus bonet ad Pisani nominis gloriam majuS , atque ad Pisas collaudandas uberius , quam e X tota non Etrurit modo &Italia , sed etiam Europa , summos quosque & doctissimos viros huc Pisas frequentes Confluere . Ρisas , amores & delicias suas ducere, Rias . non domicilium modo , sed etiam oblectamentum & Ω- latium vitae , habere . Sunt & alia complura , f teor , quae peregrinos quosque & exteros homines huc Pisas vehementissime allectent atque invitent , coelum , quo nihil salubrius atque mollius , mare, quo nihil amicius atque hospitalius , plaga, qu nihil pulchrius atque amoenius, ager , quo nihil uberius ac fertilius, ipsa etiam urbs, qua nihil nobilius ac Celebrius. His omnibus quis non videat fontes laudum uberrimos Contineri Sed haec, quae Ceteros Vulgo homines mirifice permovent , minimis Certe Valent apud eos, qui uno sapientiae ac d G inae studio afficiuntur . His unum illicium, unae illecebrae , unum incitamentum , emporium hoc Clarissimum omnium honestissimarum artium atque facultatum, instructissima haec eloquentiae & sapientinossicina, nobilissima haec Academia Pisana r ubi Mcoelum ac sidera ex alta specula contemplentur, Mherbarum naturam ac vires ex hortis ledtissimis ac pretiosissimis pernoscant, & reconditiora quaeque a que abstrusiora .omnium doctrinarum ex 1 ummis de
eruditissimis magistris perdiscant. . Itaque haec mihi visa est Pisarum laudandarum summa , ut jam omnes uno plane ore consentiant ac fateantur, Pisas omni laudis
264쪽
laudis genere , & rerum quondam gestarum gloria, & nominis celebritate , & urbis splendore , & proventu uberi agrorum , & aeris salubritate, & , quod
maximum est , atque omnis laudationis Caput, si diis etiam nunc sapientiae , toti reliquae Etruriae lo ge antecellere . Neque Vero putetis, Auditores , temporibus illis barbarioribus,, ante hanc Academiam fundatam , studia doctrinae & litterarum ., tanquam in situ & squallore sepulta atque neglecta, apua Ρisanos jacuisse. Quis enim neSet , superior hus etiam temporibus , si usquam alibi, certe quidem Pisis, publica bonarum litterarum, lesumque in primis civilium , studia maximε viguisse e quum . hinc Pisis Lotharius Primus Imperator viros docnis. simos & sapientissimos arcessiverit, quorum ipse opera. Romae in legibus condendis uteretur , & hic Pusis religiosiores etiam Viri , antequam iis juris cuvilis professione in scholis interdiceretur , egregiam iurisprudentiae addiscendae operam navaVerint , dc hic Pisis perinsigni viri scientia atque litteratura, in rebus alvinis & humanis, in medicina , in juris prudentia , & in omni politiori doctrina atque humanitate , summopere soruerint ; nec ,ero Ρisani, rebus praeclare ac sapienter & sortiter Sestis, praestare acleo potuisse tunc videantur . nisi ingenio bonisque artibus & disciplinis praestitissent . Quae quum
tot sint ac tantae laudes Pisarum , quid ego jam dubitem, Auditores , Graecos Poetas & Oratores imitari, &, quod illi magnifice non minus, quis Vere , Athenis elogium tribuerunt, pari id ratione
ad urbem Pisarum transferre atque accommodare s
265쪽
columen & firmamentum Graeciae , Graeciam Grae- Ciae , dixerunt; sic ego , quam maxima possum &vocis & animi contentione, Plias, Museum Etruriae, Hias, columen & firmamentum Etruriae, Pusas , Etruriam Etruriae , splendida aeque ac vera laudatione, appellem Μacti animo , viti Ρisani . . estote. Bene Vobiscum divinitus a stum, quod . sub aequissimo jam Francisci III. Lotharingi, Magni Etruriae Ducis , Domini nostri clementissimi, imperio . tantum & splendoris & dignitatis urbi vel rae ac cesserit , ut ad antiquam illam majorum Veitrorum& sortitudinis le sapientiae gloriam adspirare tandem possitis . Macti etiam ingenio & do strina, ad Iescentes, honestissimi , estote, qui , sapientiae comparandae caussa, huc Ρisas, in hanc Academiam visanam , in hoc universae sapientiae ac doinrinae domicilium , ex tota Etruria, atque etiam sere Italia, Convenistis . Essicite , quod vos maxime decet, &quod jure suo a vobis Academia Hiana postulat, adolescentes, ut hinc doctrina per vos in reliquam Etruriam , atque adeo Italiam, totamque Europam, longe latinue propagara, nomen Ρisanum, non gentis jam Etruscae nomen, sed sapientiae & doctrinae
Etruscae argumentum , esse videatur.
266쪽
EQUITI . PATRICIO . FLORENTINO CAESARI . ET . CAESAREO .ETRURIAE . REGIMINIA . SECRETIS VIRO . CLARISSIMO ET . NOBILISSIMO' ET . GRAECARU Μ . ET . ROMANARUM ATQUE . ETRUSCARUM ANTIQUITATUM OMNISQUE . ERUDITIONIS STUDIOSISSIMO
DOCTO . IPSIET. DOCTORUM . IN . PRIMIS . UIROR AMANTISSIMODE . LITTERIS . ET . DE . ACADEMIA PRAESERTIM . ΡISANA ET . COLLECTIS . UNDIQUE . INGENTI SUMΡTU ATQUE . IN . MUS EO . SUO ADSERVATIS . RARISSIMIS ET . PRETIOSISSIMIS . CI-LUS DE . TOTA . ANTIQUITATE ΟΡTIΜΕ . MERITO ALEXANDER . POLITUS . ORATIONEM . HANC . SUAΜAD . ACADEΜΙΑΜ . ΡIS AN ΑΜDE . NOBILITATE . LITTERARUΜΜEMORIAE ET . HONORIS . CAUSSA
268쪽
o RAΤΙO DUODECIMA.De' nobilitate Litterarum . .
Epe ego ad aures Vestras perve nisse puto, Viri excellentissimi, A ditores ornatissimi, querelas nomnullorum gravissimas de conditione misera litterarum, quod male cum litteris ageretur, nec sua doctrinae atque eruditioni praemia deferrem tur. Quae quidem querelae ut justam satis caussam aliquando habuiste videantiu , quod pra Clara quaeque optimarum artium studia ita conte Pia atque neglecta veluti in tenebris & squallore ja-Cerent; tamen nobis & Academiae nostrae maximhnunc gratulandum, quod Franciscus Primus Imp Tator, Ρius, Felix, Augustus, Dominus & Patronus noster praesentissimus atque beneficentissimus. nullum jam his querelis locum reliquerit ; sed augusta sua ac pr8pemodum divina liberalitate afflictas & abjectas litteras erexerit atque recreaverit. Sic enia
269쪽
Academia nostra omnibus ingeniorum doctrinarumque laudibus, ut nunquam antea, florebit ad in moriam tantae liberalitatis sempiternam. anquam, ut verum fatear, Audixore , tanta est dignitas atque amplitudo do strinae , ut in ea doctorum hominum quisque , nullD alio sibi quaesito praemio, merito conquieicere posse Videatur. Ipsa enim sibi praemium doctrina. Ego, quum hoc solemni & legi timo Studiorum nostrorum instaurandorum die, ad inflammandos litterarum studio adolescentes, nobilis. sima quaeque dicendi argumenta mihi semper persequenda esse duxerim, rem nobilitate vestra dignissimam , neque Vobis auditu injucundam, se aurum me judicavi, D ex plurimis ac maximis litterarum laudiabus nobilitatem praecipue seligerem , quam hodierna
vobis oratione ante oculos ponerem atque celebrarem. Quod si apud vos, Auditores nobilissimi, pro dignitate & nobilitate litterarum praestitero , facithme impetraturum Confido, ut nemo jam unus d ehorum litteratorumque virorum con&tionem litterarum miseram Conqueratur.
Quid enim litteris nobilius atque illustrius λ qua-.rum est cetera quaeque nobilitare. Hic non dico, quod alii plerique omnes vulgo jactitarunt , siquem
alium , Virum Certe nobilem maxime litteras oecere ., nec cuiquam alteri turpius esse, quam viro patricio & nobili , non dico jus , quod a Mutius dia serte affirmabar; sed ea omnia, quae libero & et ganti homine digna sunt. ignorare. Nec etiam duco , quod in scitis decretisque vestris , Iurisconsulti, Iositum est, excellentem cujuspiam doctrinam no- ilitati generis longe esse anteponendam, aliamque plane
270쪽
plane esse nobilitatem generis a nobilitate doeti inae. Quae quanquam ab aliis verissime & subtilissime di sputantur, ea tamen non dico, ne, quod ab orationis meae argumento quam maXime abhorret, committere inter sese velle videar & litterarum & g neris nobiliratem. Illud unum dico, & palam atque audacter praedico , nobilitatem quam nos vocamus, unde alii prae aliis nobiles illiistresque appellantur, qualiscumque ea demum & quantacumque ut, totam a litterarum gloria proficisci: quae nobilitas nulla unquam in rebus humanis furuet , nisi litterarum lumen accessisset. Atque utinam liceret mihi, quod Gevaphi solent, per totum Vos terrarum orbem longe lateque circumducere, aut, quod solent Chronographi, iuperiorem omnem memoriam, jam inde ab ultima antiquitate, oratione Complecti atque percurreret Sic enim & vobis in promptu esset, Auditores , & loca quaeque inspicere , ubi litterae Maliae & educatae increverunt, & tempora ultima recordari, quae tempora litterae ab oblivione & sile tio vindicarunt; itaque, quanta omni tempore diubicunque locorum gloria atque nobilitas litterarum fuerit, clarissime intueri. QMotus autem Vestruma
quisque est , qui nesciat , quemadmodum hominibus , ita & suam locis nobilitatem inesse , aliasque urbium nobilitate aliis cedere , alias etiam cunia aliis de nobilitare decertare Hinc plerosque omnes scimus laudem sibi ac decus nobilitatis a nobilit te patriae quaesivisse, &, quod valde quis miretur, ambitionis nujira suae duces atque auctores nonnullos de jurisconsultis habuisse , qui in libris suis de nobilitate ad hominis cujusque nobilitatem claritatem aliis