장음표시 사용
242쪽
Uod in more institutoque maj rum positum fuit , ut , qui de do m inarum studiis selemni hoc delegitimo die instaurandis Verba ad vos laceret, Viri excelle tissimi, Auditores ornatissimi . is praeclara & splendida quaeque ducendi argumenta consectaretur . quibus & litterarum excellentia atque magnitudo, quasi in quodam sapientiae theatro, eluceret, & cal car adolescentibus ad hoc doctrinariam curriculum alacriter conficiendum admoveretur id quum ego, pro munere & viribus meis , huc usque quotannis quam diligentissime exsequi conatus sm , u decima jam oratione sentio tandem , quod in summa rerum dicendarum copia nunquam fore Credideram , ingenium mihi meum atque eloquentiam penitus desecisse . Etsi enim in laudibus sapientiae
243쪽
celebrandis nemini huiquam deesse potest oratio, eaque est dignitas atque amplitudo faeientiae , ni, quo majores laudes Mus accumules , eo etiam semper major atque . uberior laudum tibi materia suboriatur ; tamen , in quamcunque me partem Verte-ham , nihil fere occurrebat, quod summi & eloquentissimi viri non ingeniosii lime ic doctissime praeoccupassent, aut ego etiam de litterarum laudibus , pro loci hujus auctoritate , minime explicassem . An vero aliorum ego , aut dicha etiam mea recoquerem . cui, quod vos bene scitis , Auditores, jam inde ab initio propositum fuit , non vulgares quascunque & communes sapientiae laudes persequi ; sed , quae nova magis , & praeter Consumtudinem argumenta esse videbantur, ea potissimum ad hodiernam celebritatem adhibere Equidem &illud praeclarum satis ac laudabile , post vestigia doctissimorum hominum ire , & , quae alii de iisdem litterarum studiis sapienter scitinue disseruerunt , Paullo attentitis retractare . Sed , quando superiore anno oratio mea de Iaudibus Academiae Ρisanae visa minime est vobis displicere , Cur , quod fa-eturum me tunc recepi, minime nunc faciam, ut
in civitatis Pisanae conspeimi apud ipsam Academiam Pisanam Pisanae urbis laudes panegyricas dicam Profecto id rasticii jure suo ab Academia Pisana, pro veteribus ac singularibus suis erga hanc Academiam promeritis , populus Pisanus reposcebat , sui & hanc Academiam fundasset , & omnibus jam pridem honoribus atque beneficiis Cumulasset. Qub mihi magis laetandum fit , quod nemini alteri , id mihi divinitus obtigisse , ut, tametsi ingenio
244쪽
nio & auctoritate longe Omnium postremus, tamen de Oratoribus primus , quasi publico Academiae Pilanae nomine, debitum hoc jamdiu la dationis gratulationisque ossicium civibus Pisanis resdam atque perstivam. anquam quid miremur , Auditores , nem
nem quenquam de, nostris hominibus, doctissimis certe illis, & eloquentissimis viris, exstitisse, qui ex hoc amplit o & ornatissimo loco publicas de civitate Ρisana laudes habuerit , quum ad res Ρὼ
sanorum exornandas nemo unquam unus sussicere
se posse exi1timaverit Neque vero ego, qui nuuIa sum plane eloquentia , arrogantia tanta ac temeritate fisissem, ut panegyricae hujus orationis tantum mihi onus imponerem, nisi , quod Aristides votum laudandae ureis Romae, simile ego Votum celebrandarum Pisariam, propter maxima hujus u his in Academiam nostram beneficia , suscepissem. mar enim tanta insenti atqile eloquentiae ubertas, ut universa possit civitatis Pisanae ornamenta , non dicam amplificare dicendo , sed vel numerando re censere Caput illud omnis laudationis, Pisas principatum quondam totius Etruriae gessisse. Nam de antiquitate quidem quaenam urbs Etruriae cum Ρiss contendat quas multo ante tempora Trojana , immo & ante Etruscorum adventum , Conditas, certi quidam , neoue ignobiles scriptores tradiderunt. Quod ut alii in dubium revocaverint , tamen noli tu inde putare , urbem Pisas reliquis urbibus Etruscis mmime esse vetitiliorem; sed et esse urbem antiquitate, ut , quod urbium vetustissimis atque Ce- Iebratissimis coatigit, ejus origo in obscuro iaceat. Anne
245쪽
Anne vero Pisanae inde urbis antiquitati tute maxime detrahendum putes, quod in vetiistos duod Cim Etruriae populos minime omnium relati sunt Pisam Sed enim . perspicue inde ostenditur, quod alii valde affirmant , Pisas multo ante fuisse , quam ullas civitates Etruriae , neque in Etruscorum , sed in Ligurum quondam centum , Pisas contributas rsiquidem serunt Pisas a Liguribus , aut certe in L uria , aedificatas . Quod si antiquitas Pisarum. cum Dionysio illo Halicarnassensi arcessenda a P lai s & Aboriginibus videtur, qui eam urbem ante Etruscos habuerint, aut , si ex Communiori Constantiorique veterum fama , origo placet Pis rum clarior atque illustrior a Ρisis illis Ρelopomnesiacis, unde & eaedem Alpheae ab Alpheo,
amne Peloponnesiaco, Ρoetis nostris Cognominatae,
cum nobilem atque celebrem jam inde a primo diis oportet hanc urbem evasisse praesertim si cam Peloponnesii , sive temporibus Trojanis , quod quia dam senserunt, sive, quod alii multo sane prob hilitis , longe ante tempora Trojana , condiderint. Hac urbs antiquitate, hac nominis gloria & cel britate , nemo jam quisquam mirabitur , si poste quam in Etrusci nominis societatem venit , Etru riae totius primas obtinuerit, &, quod gentis unia
versae commune erat , proprium sibi nomen Etruscum fecerit . Nam , si Etrusci ante Romanum imperium plurimum mari potuerunt, si imperium maris tenuerunt, si mari Etrusco nomen dederunt, si Etrusci nominis fama terras & maria repleverunt , quod veteribus abunde historiis est testatum, hoc fere totum fuit Pisanoriun , quorum nominis glo-
246쪽
Horia in reliquam lath Etruriam est derivata . Itaque navales laudes pleraeque Omnes , quemadmodum antea a Ρisanis in Ligures , cum ii Liguribus accensebantur , profectae erant; ita eae plane postea a Ρisanis ad Etruscos redundarunt , cum in Etruscum Pisani nomen transierant . Μagna quidem apud me , & in primis gravis auctoritas tua , Iiocrates , tum alibi scriptionum tuarum , tum m
xime in Panegyrico illo tuo de laudibus Athen tum . Quid enim , Deus hone I illo Panegyrico pulchrius atque elegantius quid eloquentius sinulae sapientiust quid admirabilius ae divinius quem
panegyricum aiunt Isocratem , virum disertisiunum, totos annos decem elaborasse . Multa cum ibi pra clare Isocrates , tum illud praeclarissime , quod Gra ciae totius principatum ideo Atheniensibus deberi demonstiat , quia nulla alia urbs Graecorum terrestribus proeliis tantis , quantum Athenae navaliabus . excelluit. Qiis autem hinc non continuo clareque intelligat , urbem etiam Pisarum vetustissimis illis temporibus principem facile fuisse reliquarum . urbium Etruriae , quod nulla alia urbs Etruriae te restri tantum bello . qiiantlim Pisae maritimo, V luerit Qua de urbe Pisarum certa sunt & explorata testimonia . eam antiquitus urbem magnum sibi nomen a rei navalis copia , & proeliis navalibus peperisse, quippe quae virtute bellica urbibus
longe Etruscis antecelluerit. Iam vero posteriorubus etiam temporibus , post sortunam Etruscam eVersam , vigente maxime & florente re Romana, quanta unquam apud Romanos , victores illos gentium humanarum, prae omiarus populis Etruria
247쪽
nominis Pisani existimatio, cima Senariis Dominus gratias Pisanis pro agro, quo Latina colonia deduceretur , agendas , triumVirosque ad eam rem creandos decrevit Ita Pisae , colonia facta est Latina , ita tamen , ut municipii etiam jure uteretur;
eademque sub Caesare August' , CRO, & Lucio Caesaribus , Augusti filiis , optimis huius coloniae de summis parronis , Colonia Obsequens Iulia Ρisana
nuncupata . Haec Pisanorum sub Imperio Romano fortuna. Quo postea Imperio labente atque incita nato, omni re Italorum misere perdita ac pertumbata , tanquam si nomini Etrusco tenebrae & calia go olfusa esset , ita secuta sunt tempora multo obscuriora et donec tandem primis Etruscorum erigentibus sese in libertatem, atque in melioris se tunae spem , Pisanis priitina felicitas affulgere visa
est atque adspirare. Ingredior, Auditores, Campum multo patentissimum ac propemodum immensum laudum Pisanarum : quo in Campo exultar quidem possit oratio ; sed finem minime omnium po1st invenire . Ac saepe ego quum soleam res populorum Etruriae mihi ante oculos ponere , eos. que inter sese populos diligenter conferre , adeo mihi Pisani reliquis omnibus populis Etruriae omni virtutis & sapientiae laude praeititisse videntur, Etruriae ut totius principatum , quem ii olim an re R manum Imperium habuerant, Imperio jam Germanorum per Othonem Magnum fundato , & rerum gestarum magnitudine , & praeclarissimorum institutorum splendore, sibi eos rursus vindicare meritbpotuisse certissime existimem. Nam si de populis tunc
Etruscis judicium ex rebus gestis ferri debet . c justam
248쪽
jusnam populi Etruriae res fortius ac praeclarius gestae , quam Pisanorum qui rem navalem Etruscam jacentem jamdiu & collapsam primi omnium restiati ierunt, qui primi ac soli Etruscorum bella n valla susceperunt , qui pro salute & dignitate Ere riae in maxima se discrimina conjecerunt , qui j gum ab Etruria acerbissimum servitutis hamaricae
repulerunt , qui eX Etruria primi pro religione . Cnristiana contra immanissimos ac teterrimos hostes steterunt , qui plures FOVincias , quam omnes re liqui populi Etruriae , confecerunt, qui ex Etruria
uni ac soli imperium suum in Europa , Asia atque
Africa dilatarunt, qui Etruscum nomen quoquo versus intulerunt . Gaid enim dicam, Ρisanos iis temporibus , clim barbari vicinas insulas tenerent,& Etruriae oram infestam haberent, Etrustum mare tutum atque immune a praedonibus reddidisse δ
id Ρisanos , imperio Etrusci maris denuo potitos, Musa mam , rUem Saracenum , e Sardiniae posses.sone deturbasse , eamque imperio suo insulam adia seruisse Quid Pisanos Carthaginem in Aseica cum ipso rege cepisse , multasque & magnas Saracenis in Caldria atque alibi, clades intulisse , Ρano mummie iis in Sicilia ademici uar praeclara Prusani facinora in hostes Christiani nominis acerbis simos atque infestissimos ediderunt, interea dum p puli Etruriae . malum i alii aliis , ipsisque etiam Pisanis, in sacras illas piasque expeditiones prose s , iniquissime insidiabantur . Seg . apud Pisanos, Viros plane magnanimos, & sortes , Christiana m fis caussa Valuit, quam injuriae illae Etruscorum . taque hae minime facere potuerunt, Quin Ρisani ,
249쪽
rebus serδ suis neglect is , omni animorum viriumque contentione, ad rem Christianam ubique ter rarum magis magisque augendam atque promoVendam adniterentur . Testis Asia, & hellum illud Hierosolymitanum , quod bellum Communi omnium gentium Latiui nominis Chrimianarum consilio 1usce Ptum, communibusque Viribus administratum . Pis norum in primis opera consedi lini est atque ab lutum . Quae enim unquam Christianorum fortit do ac virtus ad tantum illud bellum , dc locorum varietate , & miltitudine hostium , tam longe I
teque dispersum , sussecisset , nisi Pisani ad illud bel
lum socios sese laborum de periculorum adjunxissent Clausum erat Christianis militibus mare , nullus iis
portus tutus , insidiae iis ubique paratae , Commeatus interclusi . Quae omnia impedimenta . virtus H-
fana felicissime superavit. Hic ego nihil equidem prorsus laudibus detraxerim heroum illorum Chriaitianorum , procerumque Gallicorum , quorum etiam mirabilia & pulcherrima facta, ut nostrorum Plerique & Poetarum, & Oratorum & vorsa dc prorsa
pratione ornare conati sint atque efferre, tamen ne mO ulavam unus pro dignitate celebravit a qui
quidem heroes Christiani non enim homines v Cunque appellaverim , in quibus majus quiddam fuisse Videtur , quam humanum periculosissimum illud& dissicillimum bellum fortissime gess mi , & nominis sui gloriam nobis in ortalem reliquerunt. Sed dico , Pisanos , Daiberto , auctore . urbis Ρisanarantistite , viro sanehtissimo , & religionis Christia nae propagandae. studiosissimo , ingenti classe navium
centum 6c viginti instrum , mare militibus nostris
250쪽
ad oram usque Syriae patefecisse, duces se ac principes maritimi itineris exercitui Christiano praebui se, impedimenta, quae hominibus Latinis ab Imperatore Constantinopolitano multa & magna infe- Tebantur , penitas removisse , Leucadem & Cephalen iam , aliasque insulas expugnasse , Laodiceam aliasque urbes in Syria munitissimas cepisse , itaque Pisanos captae urbis Hierosolrmae duces atque a ctores cum primis fuissee, totiusque belli ipsos vuctoriam Christianis attulisIe . Ρro quibus etiam promeritis id honoris, prae omni natione Christian rum , civitati Ρisanae datum , ut , qui Pisarum antistes erat Daibertus , idem ipse sacris ac religioni in urbe Hierosolyma cum potestate praeficeretur.
O maximam hanc laudem , o multo omnium .er
clarissimam atque pulcherrimam Pisanorum , sacribelli Hierosolymitani , belli illius celebratissimi ac decantatissimi, primas tulisse, & loca saneta ac reis ligiosa Palaestinae ab impietate & sordibus Saracenorum expiavisse , & Christo Deo reddidisse . &, quam terram Christiis pedibus suis calcavit , &1anguine suo consecravit, cultui ac religioni Christianae restituisse , ipsamque urbem Hierosolymam magna ex parte collapsam refecisse , murisque deoperibus communivisse i Quis spectare jam ponit Ρusas , quin totum simul orbem terrarum , Cerialquidem partes ejus tres maximas, una Contempletur , in. quibus Pisae olim dominatae Vel quis
uniVersum jam orbem terrarum lonse latinue circumspiciat , quin vel in disjunctiss:mis terris impres.sa fortitudinis ac pietatis Ρisanae simul etiam vestigia intueatur Uerio non his laudum bellica-F f a rum