Iurisconsultus, siue De optimo genere iuris interpretandi Franc. Hotomani iurisc. liber in quo L. Gallus, L. Lecta, L. Filius quem, L. Frater à frate, & aliae complures explicantur. Adiecto rerum ac uerborum indice locupletissimo. ..

261쪽

ν ' PARA PHRAs Is nullo certiorem ac perfectiorem se/quamur,suadet. Ordine igitur singulae iideamus. Quod ut commodius fiat,

Paulo altius rem omne repetemus, nostranas in tractandis controuersiis rationem tenebimus. In iure ciuili reginis duae sunt: quarum prior agnatione .sui postumi praeteriti testamentum rumpi iubet: propterea quod hereditas ei usque eo lege attributa oc assi gnata est, ut nisi nominatim illi abrogetur, suo quodam iure ia heres sit L.ε. D. de iniust. rupi. test. Altera eummum postumum institui permittit, qui natus,heres inter suos testatori s turus esset: ac propterea postumi non sui institutionem inutilem esse statuit,f. i. de bon. post non enim nominatim ac diserte uetitam a lege ia. Tabulam

alieni postumi institutionem, veletaeo intelligi potest, quod praetor ei bo norum possessionem decernit: ut ibidem Iustinianus scribit. At Vlp. in L. non est,ir.D.debon. post testatur, ubi lex hereditatem capi uetat, ibi bonorum possessionem non dari. Regulae autem illius haec ratio est. Primu, quia 1iue

262쪽

IN 'L. G A L L V s. 2 ssue institueretur,sive exheredaretur filius, semper tamen ob istam nepotis institutione heres futurus erat. Deinde, quia pupillariter ei substitui no poO V item peruenturus erat.His ita constitutis,exemplum controuersiae,unde rerum istarum usus cognoscatu deinceps proferemus. Quidam filium habens,& nuru ex eo grae iuidam,ita testamentum fecit:Filius heres esto. Si non erit, Titius alumnus meus csto . perfecto testamento, piimum filius institutus moritur,tu dein de testator. quo mortuo, substitutus hereditatem adit.Post nascitur nepos, qui de se nihil in testamento scriptum uidens,continuo agnatione sua ruptuesse testamentum contendit, propter regulam qus ait,agnatione sui praeteriti testamentum rumpi. Se autem ic circo suum esse primum quia quo temPore natus est,principe in familia post Patremfa.locum uacuu offendit. deinde quia concepti, cum ipsorum emolumentum agitur, pro iam natis numerantur. L. 7. D. descis & legit.L. pen. quod auo mortuo in

263쪽

2so PARA PHRAsis D. de statu hom. Intentio igitur eius est: Haec hereditas mea est. Depulsio substituti: Imo mea. 4ristio, Vtriussit.Ratio:initatu suu3 no es.suus enim postumus in illa priore regulat dicis tur, qui, si testamenti faciendi tempore natus esse Principem in familia gradum occupasset.Tu uero si eo tempore natus fuisses,secundus a filio fuistes. Firmamentum: Imo suus in ea regula dicitur, qui quocunque tempore nascatur,sive ante siue post testamen tum, item siue ante siue post testatoris mortem, primum locum uacuum

offendit.Disceptatio: An situs dicatur etiam is, qui post testatoris mortemnatus, primum gradum inanem Ua γcuumque offendit. Controuersia cxuerbi suus desinitione nata est. Rc spondetur autem , suum etiam hune uere dici, ac propterea testamentum

patrisfamilias , ipsius praeteriti agna tione rumpi. id igitur,& quomodo a testatore scriptum oportuit Respondebit fortasse aliquis : Secutum illum oportuit uulgarem sebstitutione hoc modo: Filius heres esto. Si filius

264쪽

slius heres no erit,ium si quis mihi ne

POs nascetur, heres esto. na isto modo agnatus nepos, quia praeteritus non est,testamentu non rupit. At vide quatam in dubitationem me iam adducas cui tale testamentu instituendum est. Video enim regulas iuris in hoc genere cotrarias: quarum si altera uitare uelim,in altera incurram nam prior qui dem regula me iubet nepote institu re,si testamenti ruptionem cauere uelim. Altera iubet inutilem esse postumi non sui institutionem. Hic autem iccirco suus non uidetur, quia, si quo tempore instituitur, nasceretur, pri mum gradum non obtineret: quippe

uiuente,praecedenteque fili o. Haec igitur ex contrarie scriptis nata dubitatio, magnum animo meo scrupulum

iniicit. Qiiod ut planius intelligatur,

controuersiam ex huiusmodi testameto natam exponemus. Quidam ita scripsit Filius meus,& cu eo Sempronius Vicinus, heredes sunto: si filius heres no erit, nepos meus postumus heres esto. Mortuo primum filio,dein testa/tore. Titius hereditate uniuersiam adit.

265쪽

α α PARA PHRAsis Nepos nascitur: semissem ad se persi nere cotendit.In tertio est,semis huius hereditatis meus est. D. Imo totus as

meus est. Qusstio: Vtrius sit. Ratio; ia postumi'n5 sui institutio inutilis

est: tu uero tu institutus es, cis, si natus esses, alienus tasses.Firmamentu:Imo sum institutus inid lepus, quo suUS na, scerer,nimiru post patris mei mortem. na haec uerba HERES ESTO, no instas,sed futum tempus significat,& ad agnascedi lepus referenda sunt.Disceptatio: An qui testamenti tepore alie nus est postumus,agnascendi uero su/Ms,recte propter haec uerba , HEREsEsTO, institutus uideatur. Controuersia ex scripti 8c sententiae conintentione nata est: Virum haec uerba HEREs E s TO, ad praesens, an adfuturum tempus reserenda sint . Nam si ad praesens tempus referantur, alie rius postumus inutiliter institutus roperietur. Sed profecto sic se res habet, ut non in praesens,sed in futurum tempus collata institutio uideaturivi, que admodum Modestinus scribit, in temPus capiendae hereditatis institui here ' dem

266쪽

t ri L. GALLV L asidem posse,ueluti,L. Titius cum cape re potuerit, heres esto. L. in tempus, sa.D. de heredib. instit. Eodem modo dicamus,testatoris hanc fuisse semen tiam,postumus cuius eri heres esto. Quocirca ne rumpi deinceps hoc casu testamenta possent, hoc est, eo ca-

se , quo qui testamenti tempore alienus erat, mortis tempore suus heres reperitur: habereti testatores certa, qua hunc casum comprehenderent,

sermulam,C. Aquilius Gallus Iurisco

fultus certam quanda composuit, quasn consuetudinem induxit, quemad modum actionum omnium legitim

rum formulas Iurisconssilii concipere solebant vadimoniorum, stipulationum,litium, exceptionum, satisdatio num , acceptilationum: quo ipso in genere huius eiusdem nobilem illam videmus, qus ex ipsius nomine Aquiliana di sta est.induxit igitur in consuetudinem, inquit Cervidius, non ius nouum, sed sermulam iuris antiqui retinendi atm usurpandi, quo licebat nepotes postumos heredes hoc casu in

stititer si stiva testatore uiuo moreretur

267쪽

PARA PHRAsi gor. Sed qu1bus in ea re uerbis uten, dum esset, notum iis qui Iuri ciuili o

peram non dederant, non erat . quod

1ignificans Paulus in L. pen. D. de le/gat.primo, scribit obtinuisse Galli sententiam,alienos quoque postumos legitimos nobis heredes fieri:id est,e te ge, uel secundum legem Q.Tab.recte heredes institui. Ponamus enim lege his conscriptam fuisse uerbis, post mi quinati, inter suos heredes test toris futuri essent, recte heredes instituuntur.His sane uerbis,heres simplis citer institui prohibetur is, quem uia. uus filius antecedit.at sub conditione, si filius testatore uiuo moriatur, ac proinde nepos natus inter suos herodes testatoris futurus esset,nequaqua. Itaque Cervidius Scaevola no scribit, INDUXIT POssE: sed, SI c POS IE . id est,hac uerborum formula, &conceptione. Formula autem est hibiusmodi, FILI Vs HERES ESTO, s I. FILI Vs MEUS ME VIVO No. RIA TUR: &c. nam silium hac formula nominatim institueda esse, patet eN

268쪽

g. Quidam recte.

Hactenus C.Aquilii formulam una cum Cervidio explicauimus,primumque nostrs huius disputationis Caput absoluimus. Nunc quomodo necessariam eam non fuisse disputet, quod secundum in partitione nostra propositum fuit, operae precium est cogno sterc. Recte,inquit,arbitrantur ac sentiunt ij, qui uulgaris substitutionis formulam huic rei aptam atque accomodatam fuisse existimant: quippe cuius eadem uis sit, quae huius Aquilianae est. Etenim cum ita dicitur, Filius heres esto: snon erit, Titius esto: pertim de est ac si diceretur, si silius me uiuo moriatur. Nullo enim alio cassi potest accidere, ut filius heres non sit, quam si patre uiuo decedat . nam si patri superstes sit, etiam si hereditate abis stineat, tamen uelit nolit heres est. Vnde suus & necessarius appellatur: uti scribit Vlpianus cap. Instit. ππI I. oc his uerbis significat in L. cum quains, 3ο.I. D. de fideicom. liberi. Non

est sine here , qui suum heredem

269쪽

M6 PARA PHRAs Is habet,licet abstinentem sσQtiare qui sic loquitur, SI FILI Vs ΜEVsHERES NON ERIT, dicere uid tur,s I FILIUS ME Vi VO M O RI ATVR: ut re Re quidam Iuriscon sulti credant, admittendam hanc esse formulam, etiamsi testator non expri

. anat de morte filii,sed simpliciter id esti non tam exquisita, sed uulgari trita

formula instituat, SI HERES NON , , E R I T: ut eo casu ualeat institutio, qui

solus ex uerbis concipi intelligit possit.nimirum, SI PATRE VIVO MORI A ΤVR. Atque haec quidem Cerui dius.Sed uideamus ne quis ero C. quilio non omnino imperite isto modo respondeat. Primum, si minus nocessarium, certe utilissimum commo dissimumque fuisse, certam aliquam ex cogitari formula, quae his casibus proprie accommodata esset. Nam etsi co muni & generali substitutionis uulgaris formula uti possent,propria tamen re peculiarem huic negotio aliquam attribui, quis non uidet opportunissimum commodissimuim fuisset' prae sertim cum in mentem testatorib. nonia tam

270쪽

i L. GALLVR as, tam sicile ueniat,illam formulam, quae ad uulgarem substitutionem pertinet, his casibus usurpare, quam hanc quae iam huius negotii propria es: neq; e nim cuiuis,imo uero non nisi Iuris bone peritis nota illa mysteria sunt, quae superius enunciabamus:nullo casu ac cidere posse, ut sirus non esset heres,nisi uiuo patreis.moreretur.quippe qui, etiamsi se abstineat, heres tame habeatur. Praeterea nonnulla etiam de nepote,nepte, deceml mensium interuat lo adie sta sunt, de quibus cauere testatorem nonunquamnecessarium,sem- 'Per sane summae prudentiae oc diligentiae uidetur.Non tam igitur uituperanda, quam laudanda Galli diligetia est, qui Iurisconsiliti officio funges, ita formulam hanc instituit, ut cuius* tameingenio prudentiaem permittat,meliores ab sese excogitatas in usum,cosuetudinem, inducere: praesertim cum praetoris diligentiam in re tamen multo minus necessaria passim laudati uideamus: qui cum furti a mone aduerinsus cuiusuis generis fures prodidisset, proprium tamen oc in publicanos, &r in