Iurisconsultus, siue De optimo genere iuris interpretandi Franc. Hotomani iurisc. liber in quo L. Gallus, L. Lecta, L. Filius quem, L. Frater à frate, & aliae complures explicantur. Adiecto rerum ac uerborum indice locupletissimo. ..

281쪽

a6s PARA PHRAs Istionem requirent, generali formula utamuriin quam tam multi casus,ut in

Aquiliana formula, supplendi non sint: sed quae generatim dc indefinite

scripta, sela interpretatione contenta sit: praesertim autem post legem Velleam,quae cum generalibus uerbis coceptam formulam nobis tradiderit,ac proinde multos casus rumpendi praeciderit,nobis etiam sui imitandae ex Plum praebuit. Nimirum ut testator ita scribat, FILI Vs HERES ESTO, SI FiLI vs ME VIVO MORIATUR. TvNc QIM NEPOs MIHI POST HORTEΜ ΜΕΑΜ s Uvs NAs Eo TV ΗEREs EsTΟ.nam etsi di tum sit,si filius moriatur,tame propter hoc generale uerbum, s S NASCE T VR,quibuscunque casibus,siue mor

282쪽

, ne hac, POST MORTEM ,rite instituisse uidebitur.

S. Si eius quisium.

Tertia iam uerborum disquisitio sequitur, horum uidelicet, PosΤ MORTEM MEAM .Proponit enim Scsuola duas hoc loco quaestiones, quarumtamen utranque ipse ad extremum sis peruacaneam esse fateturialiquis pallo intemperantior nugatorias etiam appellaret. Priorem autem hac cauta constitutione explicabimus. Qui filium habebat,nurumq; ex eo grauida, ex Aquiliana formula sic scripsit, F I-LIvs HERES ESTO, SI ME VIVO MORIATUR, TVM QVI Pos Tno RTEM MEAM NAScETUR,&c. Testamento faeto, nurus praegnas ab

hostibus capta est: ibim dc patre & Slio in ciuitate uiuis peperiri Aliquanto post primum silio , deinde patremortuis, nepos in ciuitatem affertur. quaerebatur, cum institutus esset, qui post mortem nasceretur, an hic recte

institutus uideretur, latentio:Non reocte

283쪽

x s p ARA PHRAsis cte sum institutus. nam nec post te i/toris nec post patris mei mortem, naintus sum. D. Imo recte institutus es. Vtrum recte,an secus. R. Quia tum demum natus uideris , cum in ciuita

tem allatus es. Nam qui apud hostes est, pro eo habetur, quasi in rerum

natura non esset. F. Imo quia ab histibus reuersus, nunquam abfuisse ui detur, natus in ciuitate uideor. D. Anqui apud hostes natus est, non cum in ciuitatem affertur, sed cum reue. ra editus est, natus uideatur. Conintrouersia ex scripti 5c sententiae contentione nascitur. Respondetur au tem : tum natum uideri, cum in eivitatem allatus est . Altera quaestio

est haec : Gallus suis post mortem nascentibus prospexit: Velleus, post

testamentum'. Quaerebatur, Utrum hic casus ad legem Velleam perti. neret, an ad ius antiquum X II tabu/larum, quo sui postumi debent insti tui, cuil Aquiliana formula accorrimo data est: utro inquam iure nepos hic institutus,testamentum non rum se

284쪽

peret,antiquo ne, an Velleo Namsi iuris fietionem spectemus, quo ca

tur, re quo nasci tum primum uidetur, cum in ciuitatem affertur, ad ius antiquum pertinere uidebitur. Rursus,si rei ueritatem naturam P spe fieS, cerotum est cum testatore uiuo Sc post testamentum natum esse, ac proinde ad

legem Velleam pertinere. Sed cum, inquit Cervidius , testamentum ab eo no rumpatur,quippe qui utrumlia het spectemus, siue naturam siue fietionem , semper institutus reperitur: ineptum est quaerere, utrum iure ano liquo an Vellea lege a testamenti ru.ptione excludatur , ac remoueatur .

Idem autem quaeri etiam potuisset, si iam mortuo filio , pronepotem, qui apud hostes nasceretur, institueret: hic autem Sc patre & auo mortuis rodiret. Quod a Cervidio nihilo ingeniosius hoc loco inculcatur, quam si

nunc singulos inferiores gradus enuis merans ide esie disputarct in abnepo te, trinepote,quadrin ep o te, reliquissposterioribus:aut quod in coemptio-

285쪽

, 1 PARA PHRA si nibus in Caia faciendis semel ducturi est,magno conatu contenderet,ide in Amata, Sc Lucia, Sc Tertia, reliquislomnibus enumeratis praenominibus usurpari posse. Quare uidendum est diligenter,nedum alios acumine ingenii, ec subtilitate disputationis uincere uolumus, interdum clarissimis rebus

tenebras obducamus.

g. Horsitan addubitet.

His adhuc hunc in modum disputatis, cotrouersia subqcitur, non tam ad Galli,quam ad ipsius Cervidii formimiam pertinens:&,meo iudicio dignissima, quae hoc loco tractetur. Casus eonim iam proponitur, in quo plus ipsa

uerba, quam mens cogitatio. testatoris ualet. fauore scilicet testamentorti, quaerata ut sint omnibus cauetur modis. nam ut Cicero scribit in publicis actis nihil est lege grauius:in priuatis,firmissimum est testamentum.inii dam filium habens, & nurum ex eo grauida,ita scripsit: FILI Us HERES ESTO. si ΜE VIVO MORIATUR, TVM QVI NATUS FUERIT, suus HERLS ESTO.qus sermula,ut uides,

286쪽

I N L. GAL LV . a ια Cervidio nostro est generalibus coricepta uerbis. intibus in uerbis cogitasse testato rem de nepote, quem nu-riis in utero gerebat, nemini dubium

est. Vide iam quid acciderit. Nepos iste uiuo patre suo nascitii ac proinde nihil ad eum, quippe qui suus non est, pertinet institutio. Post nepos iste

dultus uxorem ducit, quae ex eo cocepit. Dii ea grauida es moritur nepos, dein filius, postremo testator. quaS

mortes tam commode cadere, ne Ceruidius quidem fortasse uidit. Vtcu

sit, mortuis omnibus,pronepos nasci. tur. Legatarii ualere testamentum discebant ipse contra pugnabat,sem prsteritum defendebat. Intentio: Testa mentum agnatione mea, qui praeteritus sum,ruptum est.D. Non est ruptis. Q. An ruptum sit. R. Qitia generalbhus illis uerbis comprehensus es a te statore, Qui NATVI FVERIT SV V s .F. At de nepote solo testator cogitabat,eumcn solum instituit : me uero praeter i t.D. An uerba quae de nepote cogitans testator pronunciauit, tamequia generalia sunt, ad pronepotems etiam

287쪽

etiam locum nepotis adepti in peris nere possint. Controuersia ex scripti sententiaeq3 contentione nata est.R spondetur fauore testamenti, pertinore. nec pertimescenda esse, ne testamerum sit ruptu: hunc enim pronepote suum nasci, & nasci post mortem . qui duo casus a testatore notati fuerant.Ergo eodem modo succedet pronepos iste natus ex nepote,post quem uiuus fuit filius hoc enim necesse est, ne succedendo in sui locum rumperet praeteritus testamentum)ac si natus ex ne

Pote, in primum liberoru gradum es set adoptatus.quod fieri solere, nemo ex Institutionum capite de Adoptio nibus ignorat.

S. In omnibus. Huic loco praeceptum Ceruidij s

piens, maXimeque necessarium subiungitur:nimirum,ut omnibus in istis casibus ac negotiis testator semper eum qui testamenti tempore suus est, here

de scribat: siue is filius sit, siue nepos. Dictum est enim iam antea, quemas modum iribus temporibus potest a

288쪽

. L. G A L LP s. αν eidere,ut quis suus sir,testament mortis, medio interuallo : sic,quocunq3 illorum temporum aliquis suus praeteritus reperiatur, testamentum rumpi.

hanc enim esse suitatis ut uulgo loquimur uim ac dignitatem. Sed quaeri potest, Qtiid ergo si filius exherede

testator hac formula utatur, F Ι L I V sEXHERES ESTO. SI FILIUS ME VIVO MORIATUR, TUN c QVI s Pavs MIHI NASCETUR, HERES ESTO.

Cervidius hoc incommodi consecutitrum respondet, quod filius post suam

mortem erilicredatus reperietur. Id

quod hoc modo planissime intellige tur. Queri silium suum sic instituit, S iri Llvs ME US ANTE MORTEM MEAM MORIATUR, IDEM HER ES ESTO: nonne absurde S ridiacule suum filium instituit reum enim post mortem ipsius instituit. Eadem

prorsus exheredantis ratio est. nam qui sic scribit, s I FILIUS ANTE MORTEM MEAM MORIATUR, EXHEREs EsΤo: si mortem ipsius exheredem esse iubet. At haec formula , F I L I- VS Eta HERES EsTO. s I FI S a LIVs

289쪽

ανε PARA PHRAs Is Livs ME VIVO MORIATUR,&α nihil aliud continet, quam hoc ipsum, quod modo diximus, SI FILIUS NEvIVO MORIATUR, EXHERES Eas T O. Quoniam ita demum eum iubet exheredem esse, si ante se moriatur.

quod planius etiam explicandum est. Exheredatus tum demum filius diciatur, cum eius in locum alter institutus est, ac tanquam suffectus. At huius in Iocum nemo,nisi post ipsius mortem, instituitur. quare ne ipse quidem, nisi post suam mortem,exheredatus intelligitur. Veruntamen quod dicimus,filii necessariam institutionem esse, hoc ad eum qui in ciuitate est pertinet. Eius enim qui apud hostes est, siquideibi decedat non est institutio necess,ria. quid ita quia mortuum filium in stituere non oportet: hic autem ipsa

captiuitatis hora mortuus numeratur. Praeterea, nec nepotis, nec pronepotis institutio requiriturinam ut Vlpia nus cap. Instit. ra. scribit: Reliquae a filio liberorum personae ueluti filia,ne

si praeteritae sint, testamentum ualet:

290쪽

ptis enim heredibus accrescunt. Opus est tame eorum liberos postumos instituere: quia cuiusuis gradus postumi praeteriti testamentum rumpunt, ut ibidem Vlpianus docet. quod sic intelliges. Mortuo filio testamentum feci. nepotem, qui iam suus. erat,prae

terij.nihil incommodi. Alsi postumus ei mihi nascatur, quia postumus hic

mihi suus agnatus est,& a me preteriotus est, testamentum rumpit. quaproepter ne rumpere testamentum possit, instituendus est.

6 Nunc de lege. Hactenus de postumis det formula eorum instituendorum,tum ab A quilio tu a Cervidio prodit fatis pro instituti nostri ratione dictu uidetur. Proximum est, ut quod in partitione summa secundum propositimus, dilucide ac breuiter,ut instituimus, quoad rei facultas fere exequamur.Haec au tem omnis tripartita erit tractatio. primum enim de priore legis capite,tum

de altero disputabimus . Postremὁ, Hugstionem ad neutrum eaput separas 3 tim,