Iurisconsultus, siue De optimo genere iuris interpretandi Franc. Hotomani iurisc. liber in quo L. Gallus, L. Lecta, L. Filius quem, L. Frater à frate, & aliae complures explicantur. Adiecto rerum ac uerborum indice locupletissimo. ..

271쪽

x18 p ARA PHRAsis in raptores iudicium instituit. L. de Public.&Uecti g.L. i.& pasi D. Vibon. rapi. & cum locati aut d cpositi actio

in nautas, caupones, stabularios conmuenire posset,peculiarem tame ad hoc negotium formulam accommodauit. L.3.D.naut. caUI'. si ab .

f. Idem credendum. Sequitur altera Ceruid1j, qua ter γtium huius disquisitionis locum obtinere dicebamus,disputatio:in qua macam oc imperfectam Aquilianam esse

formulam contendit. Haec autem tropartitae tria nam que illius formulae uerba singulatim atque ordine examinat, quoru in singulis quid desideret

ponit. primis est, SI FILIUS ME VS : alterum, MORIATUR: tertium, VI POST MORTEM MEAM.

Ordine igitur singula uideamus. Ac Primum, quod Aquilius de selo siliore nepote mentionem in hac formula feccrit,iccirco minus perfectum este significat, quod tribus casib. Usuuenire Possit,ut de aliis caueri prouideris o Porteat. Primum, de nepote re prone Pote . secvdo,de filio &Inepote. ter

272쪽

IN L. G ALLV tio,de filio, nepote& pnepote. Quid enim,ait,si mortuo ia filio sollis nepos uiuat, cuius uxor praegnans sit non Onim luctestator dicet, SI FILIUS MORIATUR, TUNC Q VI NEPOS . quo modo igit nimirus I NEPOS MORIATVR, TVNc QEI PRONEPOS . Lde,inquitCeruidius, credendu esst Gallum existimasse Sc de pronepote, qui postumus heres instituendus est: ut dicat testator, SI ME VIVO NEPOS MORIATUR, TUN c QVI EX EO PRONEPOs, &c. Qua disputatione si peracutus Cervidius uideri uoluit,nae mihi uere laureolam, ut es in prouem hio, quaesisse in mustaceo uidetur. Cui

namque dubium est, quin quod de Uno gradu nominatim dictum est, id ede altero quoque dici possit' quasi uero is sit Aquilius , qui mulieres Onan CSquae coemptionem facerent,Caias uocari existimet: aut nesciat Iuristonsultorum formulas Lesbie regulae sipecie quandam obtinere, ut cum usus uenerit, ad similes omnes casus mutatis nominibus,accomodari possint. Sed cstera uideamus. Alter casus est, quo uir a uo

273쪽

lsis PARA PHRA si suo filio, mortuo iam nepote, cuius uexor praegnans esset, testamentum ain Uus faceret: quo casu non dicet, s I FI US MORIATUR, TUN c QVI NEP O s , ut in Aquiliana formula. Quo segitur modo TVNC D I PRONE-Pos. Qtiid uero si 8c filius 8c nepos ubuant, nepotis autem uxor sit grauida, cuius filio sit prospiciendum et quid costi non enim ex Aquiliana formula

testator dicet, FILIVS HERES EMSTO, SI FILIUS MORIATUR, TvNc QVI NEPOS sed, PILIVS HERES EsTO, SI FILIUS ET NEPos ME VIVO MORIANTUR, TUN c

yI PRONEPOs. Nu si, inquit Scaeuola, & filius & nepos uiuant, concie

Pere ita poterit testator, s I UTER QUE VIVO ME MORIATUR, TUN c QNI PRONEPOS NAsc E.

TVR,5 c. Quae dubitatio quia puero Potius, quam Iurisconsulto, digna est, iccirco uerbo uno similiter hanc quo que formulam admittendam esse reis spondet, ualituram* pronepotis institutione: ita tame, si prius nepos, deinde fit ius decesserit:ne,si nepos mortui

274쪽

in silij locum succedendo, suis gradu

occupando,praeteritus reperiretur, testamentum rumperet. nam, uti modo diximus,lestator QIpsit, FILIUS HE RES EsTO, SI FILIUS ET NEPos MORIANTU R:nec nepotem uel instituit uel exheredauit, quemadmodum ne poterat quide .EX quo cotingeret, ut si filio phsmortuo suus existeret,

Praeteritus reperiretur.rumpitur enim testamentum praeteritione non modo

eius qui testamenti,uel mortis,sed etiamedio interiectom tempore suus est: ut paulo potantelligemus.

f. Ei quidsitantum.

Sequitur altera disquisitio, aeque ut illa superior, acuta& subtilis:in qua, quemadmodum superius uerborum illorum pondera FILIUS ET NEPOS examinarat,sic deinceps in uerbu Μ oRIATVR inquirit. 4rid uero,inquit Scsuola, si testator in casum mortis filii testamentu cociperet, oc scriberet, SI FILIUS MORIATUR: filius autenon moreretur,sed uel deportaret,uel emanciparetur,uel ab hostibus captus r 3 apud

275쪽

PARA PHRAII sapud eoiacm decederet ' His enim o milibus casib. nepos suus nasceretur, 8 praeteritus testamentum rumperet. Ita ne uero an cu testator ita scripsit, FILI vS HERES ESTO, SI FILIUS ME VIVO MORI AT UR, TUNC UI MIHI NEPOS. NAsc ET URBE RES EsTO: si filius uel emancipetur,uel ab hostibus capiatur,nepotem hoc cassi praeteritu dicemus, testamentum rumperc Ecquis hoc non Iuris studiosus, sed communi di mediocri quadam rerum intelligentia praediis tus existimet rccquis non hoc potius, quoniam in pati causa paria iura constituenda surit, filius autem non mianus per emancipationem, aut deporistatione aut captiuitatem, quam per

mortem e familia demigrat, quod den O R I A Τ V R testator dixit, intellia gendum est de DE PO RT E TV R , uel E N ANc IPE TVR, uel A B Η Ο T I

BVS c APIATVR, alii si modis omnibus, quibus filius de familia de migrans , sui locum uacuum inse quciati relinquit. Quaerit praeterea Cervidius, quoniam superiore capi

276쪽

IN L. GALLV s. asite de nepote 8c pronepote mentio in nem fecerat: Quid si nepos, eae quo Pronepos institueretur, ut ostendimus,emancipatus csset Verum quid attinebat, nepotis & pronepotis hoc loco mentionem inculcari, quasi alia ipsorum quam filii Zc nepotis esset ratio Satius igitur fuisset, adolesceri tum ingenio consulentem, simplici' ter quaerere,ut proxime: Qtiid sifilius, ex quo nepos institueretur, emanci patus csset Pergit rem implicare, ecquaestiones ad legem Velleam per intinentes hunc in locum inter icere. Verula tamen quasi legem Velleam non ignorantibus loquatur, ita factu illius accipiemus.Lex Uellea, ut Paulo post constabit, pro bicit iis , qui non post mortem testatoris quibus Gallus consuluit) sed qui post testamentu factu nascunt: eost hac formula institui posse tradit, Quic VNQ VE PHIHI SUUS NAscETUR, HERES ESTO. Deinde hac formula eos etiam

coprehendi statuit, qui n5 nasceretur, sed in superiore locu succedendo, sui essicerentur: superioris inqua, quin5

277쪽

cipatione,captiuitate de familia decederent. His positis, ita Cervidius no ster sermonem instituit:cum superio res istas quaestiones de filio uel nepo- te, deportato, Vel emancipato proponimus,non quaerimus de casibus ad legem Vellea pertinentibus. quid ita inita lex Vellea loquitur de iis qui ante testatoris mortem nascuntur: nos

uero de postumis. At enim quorsum id monere attinebawecquis, Obsecro, ta tardus aut hebes est,ac tui,Scsuola,

dissimilis qui dubitare possit,utru de

postumis loquamur,an nocuideamus cetera.Sed ex sentetia legis Velleae,inquit Cervidius,&haec etia admitteda sunt,ut ad similitudinem mortis caeteri casus admittendi sint. Sensus est: Quoniam lex Vellea generalibus libsce uerbis, SI DIS S s ALI VOMODO svvS ESSE DESIERIT. complectitur deportationem & em cipationem: iccirco etiam in Aquiliana formula, sub uerbo S I M ORI A TVR, comprehendemus haec uerba, s I DEPORTETvR, SI EMAN cIPE.

278쪽

C IN L. GALLULTUR. Ego uero ex te Scsuota quod pace fiat tua lubenter quaesierim,si lata nunquam lex Vellea fuisset, minusne casus istos, quam post eam p erlataec cognitam , complexuri eramus rQuid igitur legis Velleae mentionem

hoc loco inculcare attinebat, ct , quod ueteri prouerbio vetamur, υπερ τα υσκαμ α αλ cum sola natura, communiqrintelligentia duce,negari non Poster, quin quorum casuum par simotis esset ratio cum morte,η omnes casus mortis nomine comprehenderen xur. Caetera igitur audiamus.Dixit sub uerbo MORI AT VR coprehendi haec duo, SI DE PORTET UR, SI EN AN

CIPE TVR,Quid uero inquit,si ab hostibus captus,apud eosdem moriatur Quid uero,inquam ego,si tu Scsuola, omissis istis anstactibus, tres istos casus uno tenore persecutus esses ulla' ne tanta inter eos differetia est, ut seorsim ac separatim de singulis tibi disputandum fucrit nonne omnibus sque casib de familia filius demigrat Quare, inquit, non aliquam Gallus Aquialius sormulam in usum induxit, quae r s hune

279쪽

,- PARA PHRAs Is hunc casum proximi similem, quem

nunc eXponam, comprehenderet

Q iidam filium apud hostes habebat,

re ex eo nepotem, Ut proximo casu,emacipatum: huius aut uXorem grauidam. aero, quomodo testator pri nepoti post mortem suam suo nascen ii prouidere poterit nam Aquiliana formula, quae de filio & nepote tantum, item de mortis casu solo loquitur, huic cassii non satisfacit. Ego tibi 'breuiter Scaevola respondeo, quod quiuis uel mediocriter eruditus resip5dere possit. Dicat enim testator hoc

modo, FILIUS HERES ESTO, si Fl LlVs ME VIVO MORIATUR, PRONEPOI HERES ESTO. RG de nepote nihil attinuitmentione facere,

cum iam e familia per emancipatione emigrarit. Nec magnopere illam ebullire quaestionem oportebit: Quid si fi lius ille captiuus non ante, sed post patris mortem, apud hostes decesserit quasi hoc casu formulae illius conditio

non extiterit, II ME VIVO MORIA TUR. quis enim ignorat, eu qui apud hostes moritu eodem mometo mor tuum

280쪽

tuu intelligi, quo captiuus abductus est Ergo siue nepote illo emancipato ante testatorem mortuo, siue etiam resilio captiuo,& ipso nepote uiuis, post morte aut testatoris aliquis nascatur, nequaqua testamen tu rupet . Nec adre attinebat quaerere, Quare no induxere formula quae huic casui accomo data esset quasi uero Galli formula non huic casui uel maxime consentaneas inmodθ pro uoce NEPOS,stipponamus PRONEPOS . 'Quod autem

Cervidius adscribit, Nam hic castis ad legem Vellea non pertinet: iis adscripstilia uidetur,qui dubitare po stent, ii. tru de Gallo Aquilio, an de gallo gablinaceo haec intelligeda sint. Age, reliqua consideremus . nunc enim tande Cervidius nos longa & molesta nautigatione laetator,ad portum perducit.

Docuit superius quam imperfecta ocreanca Galli Aquilin sormula sibi uideretur: nunc alteram nobis a se affabre atq; antiquo artificio factam profert. Et melius ergo est, inquit, ut in huiusmodi utilitates, id est, cum istiusmodi casus inciderint, qui postumi institutionem