Antonii Augustini archiepiscopi Tarraconensis Epistolae Latinae et Italicae nunc primum editae a Joanne Andresio

411쪽

a Ad clementis librum illum redeo', 'unde fons

manat canonum Apostolorum: edi graece oportere existimo, ut eaetera omnia, quorum sontes graeci sunt. Editus est graece liber opera, M studio Fra eisei Turriani, qui etiam rogatus dabit versionem latinam, non minus elegantem , quam ea, quae edista est a Carolo Borio, multaque notavit plura, quae ad illustrationem ejus operis sunt accommodata.

Sed quia eanones Apostolorum illis alia ratione numerantur, quam in graecis aliis latinisque libris, post clementis eonstitutiones iterum ea nones 85εraeci Apostolorum eollocentur, ut ita Ioannis Tilii editione, quam ego eaeteris praesero, addantur canonesta latini, quorum interpres Dionysius Exiguus. Εjus verba, sive praefationem ad Stephanum Episcopum initio eolloeemus, quam ex vatieano ii oro descripsimus. Nos etiam latinum librum ea n num Roniae habuimus annorum plus minus Mo, ejus

libri variam ab editis seripturam notavimus. Grae- eum item Titianae editionis codicem cum veteri veneto libro collatum a docto viro Nicolao Sophiano habemus; ejus etiam varias lectiones mittere possumus. Accedev locorum juris pontificii signifieatio valde diligens in omnibus conciliorum voluminibus;

aexeentis enim mendis deprehendimus singula vo- Iumina esse mendosa, multa desiderari, quae addemus, multa tollemus male collocata. Ex Burehardo.

412쪽

a oetiam et I vone aliqua, quae neque apud Gratianum sunt, neque in Decretalibus, notabimus. Redeo ad ea . quae ordine collocanda censueram post Constitutiones Apostolorum Clementis. Apte autem sequentur ejusdem Clementis Epistolae . Solet tamen a quibusdam addi de variis Apostolorum conciliis; id, quia ex sacris libris tantum sumunis omittamus censeo, noster enim labor ad ea, quae post sacros libros acta sunt, refertur. Addi etiam solent de primatu Romanae Ecclesiae loci aliquoreommunes. Id sumitur ex illo moguntino corpore canonum, non quod pars sit ejus eorporis, sed quasi corollarium a Ioanne Valdembrino adjectum est. Io annis autem verba separanda sunt ab aliis ex veterisbus libris ae eepta, eorum initium est: sincerens quidem ista, &e. Hujus libelli nullam haberem rationem nisi nostrorum temporum calamitas cogeret nihil omittere hujus argumenti, in quo cardo sere nostrarum controversiarum vertitur, habeo autem antiquum ejusdem libelli exemplum scriptum an,

te annos a C.

Ante Epistolas Clementis, Damasi pontificalis initium serihi placet, εc petri, Lini, Cleti, atque

Clementis vitas lectoribus ostendi, nihil enim lati. nis litteris certius habemus in pontificum historia i hujus etiam libri habui aliquando vetus exemplum seu in eo .ingulas omnium pontificum vitas contu Diuiliam by Coos e

413쪽

li, varias Iectiones mittere possum. De Clementis epistolis dicendum est eam desiderari quae a Beato Hieronymo laudatur; eas extare, quae a Rusfino, parum fido interprete, versae dicuntur; esse etiam quasdam partes sumptas ex libris Recognitionum,

negare non Possumus. Has, Sc. Caeteras, quae sequuntur, inveniri in collectione Isidori Peccatoris certum est. In his usque ad Cornelii epistolas pauca notavimus tantum in vitis pontificum a Damaso conscriptis: Varias quasdam lectiones in ipsis epistolis, quarum partes referuntur a Burchardo, Ivone; MGratiano, 8t aliis scriptoribus. Cornelii epistolas veras , ac certas, quibus nihil objici possit, habemus ex Cypriani libris. Alia quaedam ab eodeni Cypria-uo mutuari oportet, Sc lectoribus proponere , ut statum Romanae Ecclesiae partim a gentibus, partim a Novato, 8c aliis schismaticis, atque haereticis divexatum agnoscant.

Illam antem pseudo synodum Beati Martyris Cypriani , quae cogit baptizare haereticos poen te iuιdis haheo etiam graecam; sed ut ver hin satear, nequc graecam , neque utinaui usquam extare maluissem. In ea tamen accepi , Νovatum , M alios haereticos damnatos; quae pars sola obtinuit vim suam. Fue-xunt aliae Synodi adversus Novatum, it m de Pa-- schate, necnon adversus Paulum, et Simonem coriarimn . et alios haereticos, quas nos in Bistoria Diuiligis by Cooste

414쪽

a a Conciliorum collegimus. De Antiochena advemina Paullum, certum est quod scriptum invenimus; aliam esse , atque eam , quorum Canones extant, haec enim posterior fuit Nicaena Synodo, illa multo antiquior, sub Aureliano, ut opinor , Imp. His a seribenda est Sinuessana Synodus adversus Marcellinum Papam . sic paullatim pervenimus ad nobiliores Synodos, quae paullo ante Synodum Nicaenam , aut statim post eam fuerunt; quas ita oriens , Occidensque amplectitur , ut pro Iure Pontificio habeantur. Has edi graca , et latina lingua opus est. Habeo utriusque Iinguae varias lectiones, et concordiam Iuris nostri pontificii diligentem; habeo etiam alias editiones quorumdam capitum , et totius concilii sardicensis, quod latine oditum fuisse ait Dio sius . Sic etiam ChaIcedonensis , et carthaginensis habeo multorum capitum alias editiones 'Sed et Nicaeuae Synodi partem actorum graeco nunquam editam, in quibus sunt aliquot eum phi-Iosophis disputationes , et coiistituta quaedam. Ν-taro etiam possum varias horum canonum latin editiones ; plerosque etiam canones fuisse Iulius notat , numerosque addi eorum canonum. Ego plera-qye sumpta φsso ex codicis Theodosiani interprete inveni, ut dixi in Notis ad Adriani epistolam, de qua alibi die Am. Haec pars graeca conellii triginta

415쪽

eharras oecupabit, totidem postea latina intepretatio, quam nondum sumus adorti, suspicor vobis non defuturos interpretes cum edentur. Sed priusquam librum mittam , eertior a vobis fieri debeo, nihil omissuros eorum, quae misero, quin quam Primum edantur. Vereor enim ne vos tam multa graeca deterreant, ut Bovillium Lugdunensem. Acta enim octo Synodorum habeo, quae typis vestris, aut aliorum edi cupio. In his, quae sunt post tertiam Syn dum usque ad octavam Florentinam latina εxtant, excepta altera octava sub Ioanne VIII. Tertia Synodus latine editur in Gallia , ut a me scriptum est: ego habeo graecam, quod magnum, at quo Praeelarum volumen est. Si aliena interpretatio placebit , ea utemur ; sin minus, aliam asseremus , aut quaedam tantum mutabimus. Haec de graecis . Latinas polliceor me missurum epistolas multorum Pou- tisicum , ex uno eodice pontificum Innocentii,

ZosF- , Leonis , Simplicii , Gelasii, Simmachi , Hormisdae , Ioannis . Agapeti , Vigilii , aliorum

undecim Pontisi eum; ex altero codice, Honorii,

Martini, Eugenii, Agathonis, Nicolai I , Nicolai

Iunioris, Alexandri II. Gregorii VII. Urbani II. Paselialis II . Innocentii item II. Canones octavae synodi contra Photium sub Hadriano II. Α--stasio Bibliothecario interprete . canones Concilii Turonensis snb Alexandro II. Aeta Lnsdunensia

416쪽

sub Gregorio T. Registrum Nicolai I. Romae editum. Registrum Innocentii III Romae item editum, in quo

anni primi, et secundi litterae continentur. Haee omnia mille opinor occupabunt chartas. Quod ad rem nummariam attiuet, polliceor, In daturum aureos mille tribus pensibus aequis; primam pensionem mittam cum parte librorum graecorum, alteram post Primum volumen editum, tertiam cum postremum Volumen edi coeperit. Mitti tamen ad me volo tantam exemplarium quantitatem, quantam ea summa pecuniarum effecerit. Mittentur autem & pecuniae, Sc libri ad Thomam Zorno

Eam Hispanorum Consulem Venetiis. Eidem libri editi dabuntur a vobis, aut pars librorum, quae dari

poterit. Romam vero Iitteras scribam per amicos meos, vos ad Franciscum Turrianuin, vel alios ex

societate eadem mittite. Quae de Garsia Toletano habuero, ad vos quam primum reseram. Cura ut valeas. Ilerdae, nonis Septembris, anno MDLXXV. Scriptis superioribus, venit in mentem mihi ita

posse editionem apte fieri, ut uno Volumine, aut summum duobus conscribantur ea omnia, quae graeca sunt, aut esse debent in conciliis; idque, si pla-ςet, appelletur quintum volumen conciliorum. At Sexto, vel alio volumine, comprehendantur quaecumque latina adduntur aliis voluminibus. Cum 1 raecis autem conjungentur interpretationes Praeser

417쪽

. a Stim variae, quod maxime in canonum interpretatione accidit. Aetorum interpretationem omittere possumus, si ea recte suo loco edita est.

GRRVINO CALENIO S.

alde te amo, mi Caleni, quod me litteris tuis Idib. Martiis datis tui eonsilii in edendis iterum eonciliis feceris certiorem . Et mihi videris at

quanto mollius accipere, quod ad Laurentium Surium scripseram , ut simul graeca cum latinis ederentur. Negabat enim ille te unquam in hanc conditionem venturum , quod timeres damnum propter majores sumptus, & quod non omnibna emptoribus id commodum esset, fle quod, ut scribis, timeres ne alii minori pretio venderent latinacone ilia, si graecis omissis caetera ab eis conscriberentur. Nunc re sugis tu quidem eam conditionem, ut omnia conjungantur eisdem voluminibus, sed separatim edere non recusas. Et quod ego in extrema epistola seripseram, ut quintum volumen esset graecorun conciliorum 8c interpretationum, sextum Vero eorum, quae accederent latinis conciliis, nourejicis. Id vero magis esse tibi videtur aptum vera

418쪽

246 ditioni librorum, si multis latinis adjectis iterum

eadem proponeres, graeca aut omitteres, aut in diem differres. Nosti tamen querelas multorum, qui juste conqueruntur a Vobis eadem cogi emere propter adjecta , quae aptius separatim vendi possent. Equidem si non a me longius abesses, mitterem statim tam graeca, quam latina, ut quacumque ratione

esse rentur. Quod si etiam seri posset, ut vel tu, vel aliquis ex tuis in Hispaniam cum typis veniret: multo libentius, & Iibris, , pecuniis adjuvarem. Seio Ρhilippum Regem ante hoc bellum Lusit auum cogitasse typographos undique accersiri jubere, ut multos libros ex thesauris hibliothecae regiae edi curarent. Ego privato consilio hic molior aliquid edere, quod publico utile sit. Conciliorum epitomen in manibus habeo, quae locis communibus divisa est, in ea uxconjeci in ultorum conciliorum non editos canones .ia historiam conciliorum ei adjungere cogito. Tibi

ero auctor essem, ut separares concilia generalia ab

aliis, quae provincialia dicuntur. Generalia in g-- ea Matina divideres. Quatuor vero generalia graeca ita ederes , ut quidquid de singulis utraque lingua

scriptum reperiatur, sive in conciliis, sive in historicis, sive alibi, ederes separatim: ita plerosque emptores non magno pretio alliceres. Postea quatuor alia graeca generalia concilia, aut sex potius da-cenda .unt, quia octavum dupIex est sub Hado Diuitigod by Corale

419쪽

uo , At Joanne pontificibus . Item florentinum graece nuper editum conjungi debet. His editis latina posses generalia edere, quae multa sunt praeter duo lateranensia Alexandri III 8c Innoe. III vulgo nota. Conjungi enim debent omnia eoncilia, quae ex auctoritate Pontificis maximi, eoque praesente habita

sunt, qualia sunt omnia Romana, sive Lateranensia,

ει illud Eugenii III Rhemense, a vobis Eugenio II

adseriptum. Item alia Urbani minoris, Innocentii minoris, Alexandri III in concilio turonensi, Gregox Sc Innocentii IV ia Lugdunensi, Sc postrema generalia Constantiense, Basileense , Lateranense , Tridentinum. Alio vol mine corpus canonum graece . de latine edi posset. Initio canones Apostolorum, Si Synodorum graecarum, mox quorumdam pontificum Romanorum canones, qui in libro mo- gunt tuo continentur. Αdiici possent ea noues graecorum Antistitum Gentiano Herveto interprete. Epistolarum pontificiarum collectio tu multas classes dividi posset, in veteres, ta minus veteres pri tuae, M secundae classis. Primae classis veteres appello eas, quae sunt a Clemente ad Damasum, quibus caruerunt hi qui corpus canonum conscripserunt. Α Syri eio ad Gregorium minus veteres secundae classis dicimus; quo tempore optimi, ac sanctissimi viri in rientis 8c occidentis regionibus sanctitate , 8c doctrina floruerunt. Tertiae postea classis a Gregorio I ad Gre

420쪽

gorium VII constituo. Ita poterunt Posteriores in a. lias classes dividi, temporum habita ratione; singulis pontificibus vitae ex Damaso, Sc aliis scriptoribus addi necesse est. In provincialibus conciliis non displicet quidem temporum ratio: aed alia usus est uterque Isidorus collector: nam provinciis concilia distinguuntur, ut alia Graeca sint, alia Italica , alia Asticana, alia Hispaniarum , alia Galliarum, alia Germaniae. Haec in medium sint proposita, ut tu illis, si placuerint, utaris. Caetera ita litteris ad Melchiorem Hii torpiu in scripsimus. Si quid aliud a me velis, fac me tuis litteris crebro certiorem. Cura, ut valeas, & Ioannem Metellum Sequanum, si istic est, jube salvere. Tarracona Idibus Februantii i53 I.