장음표시 사용
121쪽
118 ORATIO LNos populo Romano Servilii , sortissimi viri , victoria adjun
xit . Deinde agros in Macedonia regios V , qui partim T. Flaminini , partim L. Pauli , qui Persen vicit , virtute partili uat: deinde agrum optimum & fructuosissimum Corinthium, qui L. Mummii imperio 'δ ac se licitate ad vectigalia populi Romani adjunctus est : post autem agros in Hii pania apud
Carthaginem novam , duorum Scipionum eximia virtute possessos e tum vero ipsam veterem Carthaginem vendunt , quam P. Africanus nudatam tems ac mgnibus, sive ad notandam Carthaginensium calamitatem , sive ad tellificandam nostram vietoriam , sive ad oblatam aliquam religionem , ad aeternam hominum memoriam conlucravit . His insignibus
atque insulis imperii venditis , quibus ornatam vobis majores vestri rempublicam tradiderunt, jubent eos agros venire , quos rex Mithridates in Papti lagonia , Ponto , Cappadociaque possederit . Num obscure videntur , prope hasta prvionis , insectari Cn. Pompeii exercitum , qui venire iubeant eos iplbs agros , in quibus ille etiam nunc bellum gerat , atque ver
III. Hoc vero cujusmodi est ; quod ejus auctionis , quam conitituunt , locum sibi nullum definiunt 8 Nam decemviris, quibus in locis. ipsis videatur, vendendi potellas lege permittitur . Censoribus vectigalia locare , nisi in conspectit populi Romani non licet: his vendere vel in ultimis terris licebit ZAt hoc etiam nequissimi homines, consumptis patrimoniis, faciunt , ut , in atriis austionariis potius, quam in triviis,
Ia De δε in νε rise I Q ut regis Philippi , & eliis silii Persi suerunt :quorum illum T. Qui lictius Flamillimi , hunc L finit tu, Paulus deiicit. Auctor Livius,
II E Munii sit amyeνio J aut bellum Α- clisi cum consecit , Corinthum diruit , qui sibi ieetali populi Romani violati fueralit .
4 Carrhaeinem novam J Carthago nova in Raetica Hispania ad litus tuit ab Asdrubale Poeno condita. Nova autem dicta est , ut a vetere, in Africa erat, distin
gueretur, auctore Stephano. Dur.
3s consecrarit a Consecrare ni bil aliud mrat , quam a privato cultum sacro aliario carmine vindicare iit Romae So. Maelii , de M. Ciceroni area consecrata est. Consecras se autem Carthaginem Africanum docet et
iam Appianus in Libyca extrema . Hac de consuetudine loquitur Ciaero lib. II. de Legibus. Laureta ιυν.
16 Atriis auctionariis J Atria quaedam erant in siro , in quibuΑ consessus praeconumerat , auctionesque fiebant . Sententia est rLtiam nepotes adesa re familiari & perdita , ut creditoribus solvant, non in trivii, , neque passim , sed certis ει constitutis in lo. cis, ut in atriis auctionariis, solent aucti nari, Turne, a
122쪽
DE LEGE AGRARIA. II saut in compitis auctionentur: hic permittit sua lege decemviris , ut in quibus commodum sit tenebris , ut in qua velint solitudine, bona populi Romani possint divendere. Jam illa omnibus in provinciis, regnis, liberis populis
quam acerba, quam formidolosa , quam quaestuosa concursatio decemviralis futura sit non videtis ξ Hereditatum obeundarum
causa, quibus vos legationes dedistis , qui & privati '' , &
privatum ad negotium exierunt, non maximis opibus , neque1hmma auctoritate praediti , tamen auditis profecto , quam graves eorum adventus '' sociis vestris esse soleant. Quamobrem quid putatis impendere hac lege omnibus gentibus terroris &mali , cum mittantur in orbem terrarum decemviri summo cum imperio, summa cum avaritia , infinitaque omnium rerum cupiditate ρ Quorum cum adventus graves , cum fascessormidolosi , tum vero judicium ac potestas erit non serenda .
Licebit enim, quod videbitur, publicum judicare : quod judi
carint, vendere . Etiam illud, quod homines sancti non facient , ut pecuniam accipiant, ne vendant: tamen id iis ipsum per legem licebit. Hinc vos quas spoliationes, quas p ctiones , quam denique in omnibus locis nundinationem juris ac fortunarum fore putatis ρ Etenim quod superiore parte le-
is praefinitum fuit, Sylla & Pompeio consulibus , id rursus
iberum , infinitumque secerunt. IV. Iubet eo idem decemviros omnibus agris publicis pergrande vestigal imponere , ut iidem possint & liberare agros, quos commodum sit, & , quos ipsis libeat, publicare . Quo in judicio perspici non potest, utrum severitas acerbior , an
dieit , qui neque in provinciae re. dacti sunt , ut vecti .at i en urit , neque r in parent . Naua provinciis regnis opponit. Idem . - 18-J Ler. 3o Mnificat , eos qui 1egatio e liberas o ,ibans , qui Romani Seismatorex a senatu saepe impetrabant vel viis tandi periculi r vel voti solvetuli. vellii privati procurandi , vel hereditatis ot ae, vel pecuniae exigendae causa. Loiared. Vide ee Leg. III. 3.19 Graver eorum adventur J Proii, te incolis utatu has legationes tollere tentauit Cicero: quanquam ad thnatus commodam peristinere videbantur; fecissetque , nisi levissimus tribunus plebis impedisset e postea lex Julia quinquenni lesiit t. Trern ιν ao Severitas J Severita, propter acerbitatem reprehendenda , si inuit tri spoliabunt ἔbeni Enitas propter quastum vitusteranda , si recuritas, ne vendant, accipient. Di lemma.
123쪽
ceptiones duae, non tam iniquae, quam suspiciosae M . Exeip ein vectigali imponendo agrum Recentoricum Siciliensem ; in vendendis agris, eos agros, de quibus cautum sit scedere . Hi sunt in Africa , qui ab Hiempsale possidentur. Hic quaero , si Hiempsali latis eli cautum foedere M , & Recentoricus ager privatus est, quid attinuerit excipi 8 Sin & se diis illud habet aliquam dubitationem , 3c ager Recentoricus
dicitur nonnunquam esse publicus e quem putet existimaturum, duas caulas in orbe terrarum repertas, quibus gratis parceret 8 Nunc quisnam tam abstrusus usquam nummus videtur , quem non architem hujusce legis olfecerint ρ Provincias , civitates liberas, socios, amicos, reges denique exhauriunt: admovent
manus vectigalibus populi Romani. Non est satis. Audite , audite vos, qui amplissimo populi senatusque judiacio exercitus habuistis, & bella gessistis . auod ad quemque
pervenit, pervcnerit , m p da , m manubiis , ex auro coro naris , quod neque cosumptum in monumento , neque in aerarium relatum sit, id ad decemviros referri iubet . Hoc capite multa sperant : in omnes imperatores, heredesque eorum quaestionem suo judicio comparant : sed maximam pecuniam 1 e a Fausto ablaturos arbitrantur. Quam causam suscipere iurati
at suoie a 4 Nam suspicio est trib. a dent . Hase ille . Sed alibi in his ad Tu
Siculis & ab Hiempsale pecunia corruptos, liuin noti , docui ex Asconio, per m uubiae exceptionem testi adieci se . Hem. Lei e siqnificari partem praedae captae , qu aa Hie s Hiempsali satis est eatitum imperatoribu , qui bellum aliquod istic iter sedere I Utramque harum exceptionum re- de e repti blica miseratu , a republi a daba Prehendit dileinmate. Hoc modo i Recent tur , quam illi plerumque impendet xi inricus azer aut privatus est , aut puhlicus . opu aliquod publieum. Unde illa inscriptio, Si privatus, non fuit excipiendus , nam ve- de qua Gellius, templo praefixa : Ex mam ctietat atris publicis tantum imponitur. Si His . GraeU.
Publicus, non pratis parcit ei apro, seis pe. 14 CArena io J Quod conserebatur a pro cunia corruptus. Item: Hiempsalis agri. aut vinciali hu in comanas ad orna nentum trium latis es cautum scedere, aut non . Si satis, phi . Itaque nis decreto triumpho . coron non attinuit eum excipi. Si non sali, , ereo rium existi non licebit . Cic. in Pisonem , Pecunia inductus ei agro cavet , ne vendaia Mitto aurum eoronaritim, hae decerni retur. Idem . aecipi verat , ns decrero trismyM . Cap. 3 13 manubiis 3 A. Gelliu lib. XIlI. eap. Turne 'νν. 24. Q ero, inquit, an M. Tisuis , -- 2s I. n/omimento I In templis deorum im- ε' m. ἀει tenas nitit , iis . a isis , quam mortalium , porticibus , basticis , ornamendi i , de te e νυν aria ,κal isdii Ioiso kil. renis iisque publicis , quae hoc loco monumento 'o Ruth m , i ui , HI.νῖia stemina toria rum nomine veniunt. Idem. νην erit manubiar , er praedam , si duo A e A Fausto J Cicerone praetore Faustus
veris idem significam , ne u. ωιia νε diss- Sylla, Syllae di toris filius, de resduis '. cuniis
124쪽
iudiees noluerunt, hanc isti decemviri suscepere. Idcirco a iudicio bus sortasse praetermissam esse arbitrantur , quod sit ipsis reservata. Deinde etiam in reliquum tempus diligentissime sancit, ut, quod quisque imperator habeat pecuniae, protinus ad decemia viros deserat . Hic tamen excipit Pompeium ; simillime , ut mihi videtur, atque in illa lege , qua peregrini Roma eiicium tur , Glaucippus excipitur. Non enim hac exceptione unus assicitur beneficio , sed unus privatur injuria . Sed cui manubias remittit, hujus vectigalia invadit. subet enim pecuniam, si qua post nos consules ex novis vectigalibus recipiatur, hac
uti decemviros. Quasi vero non intelligamus, haec eos vectigalia , quae Cn. Pompeius adjunxerit, Vendere cogitare . V. Videtis jam , Patres conscripti , omnibus rebus & modis constructam & coacervatam pecuniam decemviralem . Minuetur huius pecunii ae invidia : consumetur enim in agrorum e
ptionibus . Optime . Quis ergo emet agros istos iidem decemviri : tu Rulle mistas enim facio caeteros ) emes, quos
voles: vendes, quos voleS: utrumque horum iacies, quanti voles . Cavet enim vir optimus , ne emat ab invito . Quasi
vero non intchigamus, ab invito emere , injuriosum esse : ab non invito , quae itiiolum . Quantum tibi agri vendet, ut alios omittam , socer tuus & , si ego eius aequitatem animi probe novi , vendet non invitus . Facient idem caeteri liben ter , ut possessionis invidiam pecunia commutent : accipiant , quod cupiunt : dent, quod retinere vix possunt. m. V. Q Nunc
cuniis, ut causam diceret apud Orehinium , maena contentione pugnati iri est a tribuno. Sνlla enim, qui diu exercitibus praesuerat, &Rempublicam tenuerat, ex aerario & vectiga. libus vim pecunir lumpserat: causa tamen recepta non est. Item. Vide pro Clu.
17 Peνeerini Roma e triuntur J Cotta &Torquato Cossi Caiuq Pa ius omnes peregri nos , qui itali non essent , quod eorum nimia stequentia esset , moresque importarenta Romanis instituti alienos, urbe eiecit lege lata. A inor Dinn. Eiu lestis meminit Cicero in olfaciis, quam & improbae , ut hoc
18 Ea peeunia ementur agri, qui plebi Romanae assignentur. LIem. ιυν opti,nisi I Qui nemini iniuriam sacere vult . Meus in ironia est . Caverat autem in lege Rullus , ne Decemviri agros ab invitis tangerent i hoc enim erat usus verbo . Idem .so J In hoe etiam salse , at que Valgii improbitatem insectatur.
AEquitatem autem virtutem eam, quam Gryci appellant, nominavit, cum auimus nulla re vehementius assicitur . Gu-
3r caeteri J Syllani , qui magna laborant invidia , quod proscriptionibus sint locupletati , & quod possessiones multas nullo iure
125쪽
Nunc prospicite omnium rerum infinitam atque intolera dam licentiam . Pecunia coacta est ad agros emendos: ii porro ab invitis non ementur. Si consenserint possetares non venadere , quid laturum est Τ Reseretur pecunia r non licet. Exigetur 3 vetat. Verum esto : nihil est , quod non emi possit; si
tantum des, quantum velit Venditor . Spoliemus orbem terraiarum , vendamus vectigalia , essundamus aerarium , ut, locupletatis aut invidiae , aut pestilentiae succetaribus, agri tamen emantur . Quid tum Τ quae erit in istos agros deductio Z quae
totius rei ratio, atque descriptio P Deducentur, inquit, coloniae. Quot quorum hominumi' in quae loca Z quis enim non videt, in coloniis esse haec omnia consideranda ρ Tibi nos , Rulle, & istis tuis , harum omnium rerum machinatoribus , totam Italiam inermem tradituros existimasti , quam praesidiis confirmaretis ὶ coloniis occuparetis λ omnibus vinculis devinctamia conitrictam teneretis ρ Ubi enim cavetur , ne in Ianiculo coloniam constituatis : ne urbem hanc urbe alia premere U , atque urgere possitis Z Non faciemus , inquit. Primum nescio rdeinde timeo : postremo non committam , ut vestro beneficio potius, quam nostro consilio salvi esse possimus. VI. Quod vero totam Italiam vestris colonis complere voluistis, id cuiusmodi esset , neminemne nostrum intellecturum existimavistis ρ Scriptum est enim : in municipio , 'MUqης
in colonias dere iri istini, deducant colonos , quos velint : σiis etros assignent, quibus in locis Celint : ut, cum . totam Ita liam militibus suis occuparint, vobis non modo dignitatis retinendae , sed ne libertatis quidem recuperandae spes relinquatur . Atque haec a me suspicionibus & conjectura coarguuntur. Jam Omnis omnium tolletur error : jam aperte ostendent , sibi nomen huius rei publicae , sedem urbis atque imperii; demdenique hoc templum Iovi; optimi maximi , atque hanc arcem omnium gentium displicere . Capuam deduci colonos volunt . Illam urbem huic urbi rursus opponere, illuc opes suas desurre , & imperii nomen transferre cogitant. Qui locus, pr pter
rum , aut pessilentium astrorum hosteGK- plum idibus. Invidiosos possideat Syllant. Id. o. finitimam deleverunt. Duradan.
126쪽
pter ubertatem agrorum , abundantiamque rerum omnium , s,
perbiam & crudelitatem genuisse dicitur: ibi nostri coloni, delecti ad omne facinus, a decemviris collocabuntur . Et, cre do , qua in urbe homines, in veteri dignitate fortunaque noti , copiam rerum moderate ferre non potuerunt , in ea isti vestri satellites modeste insolentiam suam continebunt. Majores V nostri Capua magis uatus , senatum , consilium commune, omnia denique insignia reipublicae sustulerunt , neque aliud quidquam , nisi inane nomen Capuae reliquerunt: non crudelitate; quid enim illis fuit clementius, qui etiam externis hostibus victis sua saepissime reddiderunt ρ sed consilio : quod videbant , si quod rei publicae vestigium illis moenibus contineretur , urbem ipsam imperio domicilium praebere
posse . Vos haec , nisi evertere rempublicam cuperetis, ac vobis novam dominationem comparare, credo , quam perniciosa essent, non videretis λVII. Qtiid enim cavendum est in coloniis deducendis Si luxuries: Annibalem ipsum Capua corrupit. Si superbia : nata inibi esse ex Campanorum fastidio videtur . Si praesidium rnon praeponitur huic urbi ista colonia , sed opponitur . At quemadmodum armatur dii immortalest nam bello Punico , quidquid potuit Capua , potuit ipsa per sese . Nunc omnes urbes , quae circum Capuam sunt , a colonis per eosdem decemviros occupabuntur. Hanc enim ob causam permi
tit ipsa lex , in omnia quae velint oppida , colonos ut decemviri deducant, quos velint. Atque his colonis agrum Campanum , & Stellatem campum dividi iubet. Non queror di minutionem vectigalium , non flagitium hujus jacturae atque damni : praetermitto illa , quae nemo est,
34 DDDoriam J Insolentia ea hoc loco, 36 Ar auemadmosum armatuν J Quibus eum quis rei alicui non assuevit, quae oppidis instruitur & munitur in nos Canua. Graece dicitur . Eodein modo locutus est in Nam in omnia etiam mmiraniae opsida d a. oratione, Non sutum copia , verum etiam ducebat colonias Rullu . . olentia causi ve .lων . Alias arrogantia 3 Stellarem I Cinarantia est, insolentia. TωνueAve. apstellat in tiae astruin , non toti 1 redimis3s Maioret' duod seribit a maiorib re si- Cimpaniae . Cimpatius aut e n Stelliti , Ru ctum esse, id bell , Punico ri. pol rece tam ctore Livio, erat in Campania, & Capuan Capuam saa .im ea. De qiui ra vide Livium agro finitimu . Mur.
127쪽
ra ο R A T I O Lquin gravissime, & verissime conqueri possit, nos caput patrimo iiii publici , pulcherrimam populi Romani poss)ssionem ,
subsidium annonae , horreum belli , sub signo claustriiqite reipublicae positum vestigat , servare non potuisse : cum denique nos agrum P. Rullo concessisse , qui ager ipse per sule Syllan e dominationi Sc Gracchortim largitioni restitisset Τ'. Non dico , solium lioc in repti blica vectigal este , quod , amisia
sis aliis, remaneat : intermistis, non con litiescat: in pace niteat , in bello non obsolet cat : militem scillentet, hollem non pertimescat. Praetermitto omnem hanc orationem , & concioni reservo': de periculo salutis, ac libertatis loquor. Quid enim existimatis integrum vobis in re publica sore, aut in vestra libertate, ac dignitate retinendum '' , cum Rullus, atque ii, quos multo magis, quam Rullum, timetis, cum omni egentium atque improborum manu , cum omnibus copiis, cum omni argento , & auro, Capuam , & urbes circa Capuam occuparint 8 His ego rebus, P. C. resistam vehementer , atque acriter: neque patiar, homines ea , me consille , e promere , quae contra rempublicam diu cogitarint . Errat iis,
Rulle, vehementer, & tu , e nonnulli college tui, qui spe
ratis, Vos contra consulem , veritate , non olientatione popularem , posse in evertenda republica populares existimari . Lacusso vos; in concionem voco ; populo Romano disceptatore uti volo . VIII. Etenim , ut circumspiciamus omnia , quae populo grata atque jucunda sunt , nihil tam populare, quam pacem , quam concordiam , quam otium reperiemus . Sollicitam mihi civitatem suspicione , suspensam me tu , perturbatam vestris le-38 με must. is , e J Siano annuli multitudine eonstet , pro iterea lutc utilitatis multa Romani a rapina si iiiiii. e vindicabant. amplificatio coiicioni erit aptior , ut , quae ItR sportae , lagenae, e istae , loculi senal, in. est dignitatis , orationi in sertatu acc m. o- ur. Claustra liic sunt, quae Grrii vo- dolor . Ex qua admonemur, quan di i en-ς-nt , id est , serae t interdum fores ipsae . ter eorum, apud quos dicimuru, habenda rλ IN ue,ur. tio sit i quod praeceptum ommu .n riteiorum 39 Remi ex J Resistere potuit . a resisto . ore celebratillimum est. Dur. Idem. Ae duisitate retineusiain J Erlard. 4. Conclaui reservo J Nam cum populus nenda . Cui accedit utcunque Pal. sec. inutilitate laotius ducatur , quam lionestate di quo, rGiuen Iam. Uru rus a
quippe qui ex impetita fere , & inerudita
128쪽
DE LEGE AEGRARIA. Iasgibus , & concionibus, & seditionibus tradidistis : spem improbis ostendistis: timorem bonis injecistisifidem de foro , dignitatem de republica lustuli itis. Hoc motu , atque hac pertur batione animorum , atque rerum , cum populo Romano vox& auctoritas conliilis repente in tantis tenebris illuxerit: cum ostenderit, nihil esse metuendum , nullum exercitum , nullam manum , nullas colonias , nullam Venditionem vectigalium , nullum imperium novum , nullum regnum decemvirale , nullam alteram Romam , neque aliam sedem imperii , nobis consulibus , suturam , summamque tranquillitatem pacis , atque otii : verendum , credo , nobis erit, ne vel tra ista praeclara lex Agraria magis popularis esse videatur . Cum Uero scelera consiliorum vel irorum , fraudemque legis, 3c insidias, quae ipsi populo Romano a popularibus tribunis plebis fiant , ollendero ,
pertimescam , credo , ne mihi non liceat contra vos in concione consistere : praesertim cum mihi deliberatum & constitutum sit , ita gerere consulatum , quo uno modo geri graviter & libere potest, ut neque provinciam , neque honorem ,
neque ornamentum aliquod , aut commodum , neque rem ullam , quae a tribuno plebis impediri possit , appetiturus sit in . Dicit frequentissimo senatu consili, Kalendis Ianuarii , lese, si status hic rei publicae maneat, neque aliud negotium extiterit , quod honeste subterfugere non possit , in provinciam non iturum . Sic me in hoc magistratu geram , Patres conici ipti, ut possim tribunum plebis reipublicae iratum coercere: mihi
IX. Quamobrem , per deos immortales t colligite vos , Tribuni plebis : deserite eos, a quibus, nisi prolpicitis , brevi
tempore deseremini : conspirate nobiscum : consentite cum bonis : communem rempublicam communi studio atque amore defendite . Multa sunt occulta reipublicae vulnera , multa nefariorum civium perniciosa consilia: nullum externum perici tum est , non rex , non gens ulla , non natio pertimescenda est: inclusum malum , intestinum , ac domesticum est . Huic ro se quisque nostrum mederi, atque hoc omnes sanare vel-e debemus.
129쪽
116 ORATIO I. DE LEGE AGRARIAE.
Erratis, si senatum probare ea, quae dicuntur a me, putatis , populum autem esse in alia voluntate . Omnes, qui se incolumes volunt , sequentur auctoritatem consulis, soluti acupiditatibus, liberi a delictis, cauti in periculis, non timidi in contentionibus . Qiiod si quis vestrum spe ducitur, se posse turbulenta ratione honori velificari suo : primum , me consule, id sperare desilat; deinde habeat me ipsum sibi documento , quem equeliri ortum loco consulem videt , quae vi- . tae via facillime viros bonos ad honorem dis nitatemque per- . ducat. Quod si vos vestrum mihi studium , C. ad communem dignitatem defendendam profitemini , perficiam profecto id , quod maxime respublica desiderat , ut huius ordinis auctoritas, quae apud majores nostros fuit , eadem nunc longo intervallo reipublicae restituta esse videatur .
130쪽
ARGUMENTUM. Vide pag. II ST hoc in more positum , Quirites, institutoque maiorum , ut ii , qui beneficio vestro imagines familiae suae consecuti sunt , eam primam habeant concionem , qua gratiam beneficii vestri cum suorum laude conjungant: qua in oratione nonnulli aliquando digni majorum loco reperiuntur : plerique autem hoc perficiunt , ut tantum majoribus eorum debitum esse videatur, unde etiam
quod posteris solveretur, redundaret . Mihi quidem apud vos de meis majoribus dicendi facultas non datur : non quod non tales fuerint, quales nos illorum languine creatos, disciplinisque institutos videtis; sed quod laude populari, atque honoris
vestri luce caruerunt. Der ΕΦ lae in mare positum , ad iriter, in f A ex curulibus mamistratibus, quorum primus eis euroque ma ortinι , ut ii . beceficio tWθra rat curuli, aedilitas, ut ostendit Cicero l. V. in imaeivei fantilia sui ransecuti sunt I Nobiles Verrem , c. I eum ait, se ob aedilitatem deis intellinit, qui eosdem , atque maiores sui , latain adeptum esse antiquiorem in senatia seu quorum imxqines haberent , honores po 'uli rentiae dicendae isteum , praetextam , se Mneficio adepti sunt . Nobilitas enim non iam eurusem , ius imaginis ad memoriam ps. ex conditione , sed ex imaginibus maiorum steritatemque prodendam . Quare consequi apud Romanos eomparabatur . Erat autem magines familiae , est magistratus curules almaeto auctore Polybio, lib. o. simula- maioribu suis gesto, item capere , qtu d n chrum ori smilitudinem affabre , miroque bilitaris erat . Hos ergo nobiles consuevisse artificio consectam , coloribus, pigmentisque ait primam concionem habere , qua gratias dumbratam reserens , quam inlieniori , ac populo agerent, ita tamen, ut suos maiores celoriori domus in parte eollocabant . Imain laudarent . I uriginti autem siue ponendae ius consequebantur