장음표시 사용
301쪽
lias legitimas, ct naturales adoptantis sub patria pote late manentes; quod impedimentum tot itur vel adoptione dii loluta, vel filio legitimo & naturali e patria potestate dimisso: his enim modis solvitur legale vinculum , unde impedimentum Oriebatur O Tertio amnita is quoque similitudine oritur impedimen
tu n nuptiarum inter adoptantem S uxo-Yem adoptantis. ιγ Tertia species Cognationis est naturalis, quam carnalem appellant, quae de corporum conjunctione proccdit, quaeque duplex impedimentum parit, consanguinitatis , & amnitatis. Consanguinitas, sive cognatio est nexus personarum ex eodem iii pite descendentium . l)istribuitur autem Cognatio in lineas: lineae in gradus: linea et ordinata series personatum sanguine conjunctarum; gradus vero sunt personarum generationes , quibus tamquam punctis linea componitur, di dicuntur gradus , quia illorum ordinatio scalas quodammodo exhibet . Linea est duplex , recta, & transversa . Recta similiter et duplex, ad Icende nitum scilicet una, & alia iis opposita descendentium ab adscendentibus
generatorum . In linea transversa collocantur
ii, qui eodem a stipite pendent, corumque descendentes , qui eodem ab stipite venientes inter se collocati gradibus, transversales appellantur: uti sunt inter se fratres & lorores , qui patrem eundem habent communem, & fratrum aci sororum filii , qui communem habent avum , & sic deinceps. Estque linea transversa item duplex , aequalis, &inaequalis: aequalis eorum , qui a communi stipite distant paribus intervallis, ut fratres, &iorores, qui aequaliter distant a patre ; item horum filii, qui ab avo aequaliter distant: inae. qualis vero est eorum, qui inter se intervallis distant inaequalibus , quorumque unus sursum fertur, alter deorsum , ut fratris filius, & patruus , nempe frater patris, qui sunt inter se Consany uinei, quia communem habent stipitem, Sempronium puta, a quo natus est Seius pater Cati, & Cornelius, qui Caii est patruus. Igitur Caius uno gradu in serius, quam Corne .lius descendit a Sempronio communi stipite: cui Cornelius eli filius , Caius est nepos : ideoque sunt in linea transversa inaeaua
li , quae ratio per ceteros dueitur gradus;
quoniam autem inter cognatos & consanguineos ob naturalem honestatem usque ad certos
gradus tam Iure Civili, quam Pontificio nu tiae sunt prohibitae; ideo graduum computandorum ratio cognoscenda est , ut discernere possimus, quousque nuptiae permittantur; atque in linea quidem recta tam adicendentium , quam descendentium quaelibet periona gradum constituit: unde filius patri est in primo gradu, quia inter eos nulla alia persona intercedit. Nepos vero est avo in lecundo gradu, quia inter eos intercedit pater , & uic in infinitum,
tam sursum, quam deorsum : tum ex computatione Iuris Civilis, tum ex computatione Iuris Canonici , quibus iuribus tot numerantur in linea recta gradus , quot sunt personae , una demta; unde, quia, demto patre, luperest filius, demtove filio, superest pater, pro pterea hi primo sunt inter se gradu : nepos Uero cum avo est in secundo, quia sunt tres pers nae, avus nempe pater, & filius, ex quibus uno demto, supersunt duo : unde duo exiliunt gradus , atque in hac linea ex utroque Jure prohibentur nuptiae in infinitum . quotcumque, vel remoti l fimo gradu personae inter se distent. seJ In gradibus vero lineae tran veriniae, nempe in collateralibus. magnum e it diisi crimen inter Ius Civile ac Pontificium : nam Ius Ciuile non inducit primum gradum in transversalibus . cum quot gradiis prodeant, tot sint generationes: unde frater & soror , qui duo sunt generaliones, inter se secundo coniniunguntur. Ast in transversalibus Iure Canonico diversa regula traditur, nempe talis; qu to gradu personae distant a communi ilipite,
eodem distant inter se; unde quia duo filii distant inter se a communi patre uno gradu ideo duo fratres , c. aut stater & soror inter se uno gradu distabunt e & quia nepotes, hoe est filii duorum fratrum , dii ant singuli ab avo duobus gradibus , duobus item gradibus distabunt inter se . AJ In linea vero
transversa inaequali haec eodem ex iure regula traditur . Ouoto gradu rem Itior distat a communi stipite , eodem distant inter se; ducitur enim ratio a remotiore , ut latior iacultas Matrimoniis praebeatur; itaque
302쪽
fratris filius distat a patruo in secundo gradu, quia distat duobus gradibus ab avo,
nempe a patre patrui sui , quamvis patruus a communi stipite, nempe a suo patre uno tantum gradu distet . a) In linea autem transversa nuptiae Iure Canonico prohibentur usque ad quartum gradum inclusive . bὶ Praeter Cognationem , & consanguinitatem est alia nuptiarum prohibitio inducta ab affinitate , quae oritur ex coniunctione duarum consanguinitatum per connubium , sive illigitimum ex Jure Canonico : e unde neque vir consanguineam poteli uxoris ducere , neque mulier con sanguineam viri r nam per ambarum copulam , etiam eorum diei, Cognationes Inter se coaluerunt , ut altera videatur alterius esse cognatio ratione ipsius viri , ac mulieris , non ratione personarum , eiusque co8nationis inter se : quae personae rite coniungi pol sint , eum nullo vinculo inter se nectantur : ideo filia uxoris ex alio marito potest duci a filio mariti ex alia uxore. ΓὰJ Contra vero filia uxoris ex alio marito suscepta , live manente , sive dissoluto coniugio , duci non poterit a matris viro, quia coniundia est ei viro in primo amnitatis gradu , sicuti est in primo consanguinitatis gradu mulieri coniuncta , nam per copulam essicitur , ut quo gradu consanguinitatis simul sunt conjunctae, eodem conjungantur gradu amnitatis cum altero : unde consanguinea mulieris in secundo gradu , erit amnis uiri .etiam in secundo , & sic deinceps , ac sicuti Canones prohibent nuptias inter conlati culpeou, usque ad quartum gradum inclusive ita &inter amnes nuptias ad eundem usque gradu inclutive prohibent . Si tamen affinitas ex illicito concubitqmoriatur , prohibitio nuptiarum ex S. Conc. Trid. e decreto non excedit secundum amnitatis gradum . Quibus super impedimentis dispensare potest S. Ponti sex in linea tantum transversa , excepto primo consanguinitatis, & alfinitatis gradu . .
De Clavdesina Desponsatione. CLandestina Matrimonia prohibuit E
elesia etiam ante Conc. Trid. Semper enim exegit Parochi praesentiam , Atestium , sed ea poenis tantum subiiciebat , non irritabat. Cone. vero Trid. f) irrita esse voluit , nisi praesens Parochus , aut alius eius mandatu Sacerdos , & duo, aut
tres testes adhibeantur , quando coniuges in Matrimonium contentiunt : tum enim in faciem Ecclesiae contrahere dicuntur . Illicitum cit tantum , plenisque obnoxium ,
sed non irritum , si omittantur sine Episcopi venia publicationes, quas etiam idem
Conci l. iniunxit, praecipiens , ut antequam Matrimonium contrahatur , ter a proprio contrahentium Parocho tribus continuis diebuς festivis in Ecclesia inter Mittarum solemnia publice de nuncietur, inter quos Ma
ιi Matrimonium acere are posui. zel- contra Altid 16iscari. Deo dentisciationes Matrimonio prinmittuntur , ut qui norint aliquod iustum impedimentum , tacuitatem habeant ad illud coram iudice deferendum et nam , si de nunciationum tempus exierit, nemo ad dicendum contra Matrimonium admittetur , nisi iureiurando comprobet Ibam de nunciationum aut impedimentorum per earum tempus ignorantiam. ρὶ Praeterea ad accusanduin admittuntur vel ipsi coniuges t/ntum , si alterius non intersit, & i inpedimen in m a delieio non proficiscatur e qualis est impotentia coeundi , &error status, & alterius coniugis adulterium rquibus ex causis accusatio ad alios non
pertinet , quam ad coniuges ; b vel admittuntur parentes , & consanguinei. se vata gradus praerogativa , 8c post eos extranei , si impedimentum oriatur a delicto , puta , quod in prohibito gradu contra x
303쪽
rint . a Accusatio autem con Ilare debet viva voce, duobus, vel tribus honellis personis vel ex cognatione adhibitis, vel ex vieinia . jurejurando addito super veritate, atque alienatione animi ab omni gratia , vel odio , vel lucro , vel metu: quod iuramentum est a testibus etiam subeundum : b in In quo numero testium est e possunt proximi consanguinei, & parentes; quibus etiam accusantibus creditur. e) Si, tamen alter coniugum dignitate, ac divitiis praecellat, parens inferioris coniugis propter suspieionem fidei ad testimonium non adm ttitur. d
De Divortiis. DI vortium dicitur tamquam in dideria discelsio: e) dissolutis enim nuptiis,
coniuges abs se alio discedunt . Nuptiis, autem nondum contractis , sed tantum sponsalibus, di millio sponsae non divortium, sed repudium Veteribus dicebatur . Nune autem ab Interpretibus Iuris Pontificii repu dium appellatur solutio ipsius vinculi conjugalis, cum scilicet justa ex causa Matrimois nium adeo dirimitur, ut liceat coniugibus alias quaerere sibi nuptias, quae vulgo ὸicitur di Tolutio quoad vinculum . Divortium vero intel-gitur leparatio cohabitationis, & concubitus absque novarum nuptiarum libertate , quae vulgo dicitur separatio quoad torum cum vis ipsa coniuetii adhuc vigeat, & usu tantum intermittatur . aut abjiciatur illius . Lege tamen Evangelica Matrimonium ratum & consummatum inter faeleg est prorsus in lalubile quantum ad vinculum ,
propter illa verba Jesu Christi: . tod Desis conjunxit , homo non separet . g Causi
vero separationis tori sunt hae. Prima, si eastitatem utrique coniuges voveant; aut ReliRionem regularem profiteantur. Ub Secun la, si alter conjugum ingentilismum , vel in haeresilit prolabatur. 1 Tertia, si ea contu actio peccatum parere, aut disiunctio emendationem afferre posset. h diaria, nimia laevitia , nisi maritus caverit de uxore non vexanda, si Quinta votum longinquae peregrinationis in
Terram sanctam , quod etiam renuente uxore impleri potest in Sexta, si alter coniugum adulterium, aut infandae veneris scelus commiserit. n Quo iudicio super adulterio pendente , separandi non sunt coniuges : imo, si adulterium probetur, licebit viro penitea tem mulierem, & ad bonam frugem redeuntem sibique reconciliatam retinere . da: ad si nolit, coniicienda mulier est poenitentiae
causa in clausuram aliarum mulierum perpetuam . o Non permittitur vero propter
adulterium separatio , si mulier invita fuerit compressa, ρ aut decepta, quad adulter se maritum simulaverit ; vel si eodem delicto utrique coniuges involvantur, q vel si vir ipse adulterium suaserit uxori , r vel si culpam remiserit uxori , cum qua post adulterium concubuerit ἔ s) vel tandem , si maritus ante Baptismum uxorem repudiaverit, & deinde ambo ad fidem eo
vertantur: nam tum uxor, etiamsi secundas
inierit nuptias , ad primum tamen Iirum redire compelletur , & vir cogetur dimittere secundam , quam sorte duxisset. i
De Rebus Sacris o Religiosis. REs Sacrae sunt eae, quae bite per Pontificem , sive Episcopum, aut Episco, palis
304쪽
ν alis Potestitis eompotem Deo consecrantur. Quales sunt: Primo, Ecclesa, vel locus in ea consecratus. Secundo, Reliquiae Sanctorum Tertio, Repositaria illorum . Quarto, Vasa facta,& quae ad aedificandum adhibentur item & Indumenta Sacerdotum in Sacrificio,& Altaris ornamenta . Quinto, Imagines Dei B. Virginis, 3: Sanctorum, & signa, quibus illi repraesentantur . Res lanctae sunt, quae sanctione, sive legis prohibitione de prosano eum mercio eximuntur: a) quo sensu sancta etiam dicuntur, quae supra enumera Uimus,& exterior ambitus Ecclesiae sanctus dicitur. b Religiosa vero sum loca, quo illatus est mortuus: quae Religio ante Christianos privata auctoritate inducebatur ; nunc
autem sine iussu Episcopi, & iuilis persolutis, Religio non inducitur : propterea Religiosa dici possunt Monailena, & alia Loca pia . In libro fe eundo Iustiniani Institutionum titulo primo, tilis. 7. 8. 9. & ici. de Rebus Sacris, Sanctis, in Religiosis, more scilicet
De consituendis, consecrandis, o reparandis Ecelems o Ataribus.
ECelesia, sive Concio apud nos significat
locum, ubi conciones, & coetus Fidelium celebrandorum causa Sacrorum habentur. Antequam autem Ecclesia aedificetur, debet Episcopus , aut eius mandatu alius Crucem humi defigere, atrium publice designare , pri-rm: m lapiὸem iacere, aqua lustrali adspergere. οὶ Ecclesiae autem aedificatae congrua portio ex antiquae proventibus est attrihuenda ; proptereaque veteri Ecclesiae super nova quaeritur ius- Patronatus, propter honorem, quem debemus eis, a quibus alimur. d) Porro Ecclesia collabente, opes praebere ad illius reparationem delaeni, quicumque oceasionem ruinae dedere: qua de causa bona eorum funt ad eos sumtus tacite obligata ; ce ) deinde ii, quos enumerat Sae. Concit. Trident sess. M. Cap. 7. de resor Iani Graiinae. Tom. II.
mat. quo praecipitur quod reparentur ex ipi ius Ecclesiae fructibus: quibus deficientibus, ex bonis patroni, aliorumque fructus percipientium ; vel, si ii delint, ex lubstantiis Paro-ehianorum, qui ea Ecclesia utuntur. Tertio, si non sit Parochialis, reparari debet ex fructi-hus eorum , qui beneficia ibi possident pro rata beneficiorum & fructu lim . & ex fructi his pro sabrica destinatis. f Quamvis autem liceat cuique oratoria domi privatim habere ad
pietatis actus exercendosi venerilite tamen Missae sacrifieium celebrare non licet, praeter
quam publica in Ecclesia .. Et si vero licuissee olim Episcopis concedere veniam in privatis oratoriis celebrandi; tamen post Concit.Trid. Sae. illius Congregationis decreto ea facultas Epi scopis eii erepta, ut a solo Summo Pontifice venia haec impetrata suffragetur , qui Pontifex solet eam concedere, exceptis di bus festis solemnioribus, quorum nomine ve
niunt dies Natalis Domini, Epiphania, Pascha, Pentecostes, Annunciatio 84 Assumptio B. Mariae , Festum Apostolorum petri , &Pauli, & omnium Sanctorum : neque venia haec eximit a praecepto audiendi Sacrum in
Ecclesia diebus Festis, nisi ipsum Dominum eum sua familia ; e) nee potest ibi, nisi
una Missa in die celebrari . oratoria vero privata Cardinalium loco publicarum Ecclesiarum habentur ; unde Laperioribus exceptionibus non subjiciuntur . In aedificatis Eeclesiis ante peragenda saera non sunt , quam fuerint per Episcopum ipsum Diciae sanum , aut alium Episcopum, illius mandatu consecratae: neque enim potest Episcopus alteri se inseriori mandare munus libid , cum sit ordinis, non iurisdictionis. Consecratio fit delibatione superficiei interioris parietum , impressis Crucibus, adhibitis Sanctorum Reliquiis , later Missarum solemnia , diebus seis stist quamvis aliis diebus ti sine Missae S lemniis iacta, minime sit irrita i Semelqtie
facta nunquam repetitur, nisi tota pene collapsa, aut exusta instauretur Ecelesia; vel
nisi de illius Consecratione ambigatur. a
305쪽
Si . ero Ecclesia publice polluatur per sanguinis, aut leminis humani effusionem, aut per lepulturam pagani, vel ex communicati ; tum non consecranda iterum eli, ted expianda, sive reconcilianda , effosso cadaVere , cum adspersione aquae bene ἐictae. b Conlecratur etiam Altare lapideum , sive mobile , suefixum a solo Episcopo, e) & iteranda est ei Consecratio , si frangatur graviter , velfi e basi , ubi Altare fuerat affixum , evellatur . d)
De Unιοnibus Ecessariam. P Lures Ecclesiae in unam vel necessariis, vel utilibus ex causis coniunguntur. e Necessariae sunt paupertas Ecclesiae, quae alteri opulentiori unitur , ut facilius luitentetur . cfὶ Item solitudo Ecclesiael , atque
alatio , propter quis indigeat , ut poten tiori Ecclesie alia acta muniatur. Utiles causae sunt, si unus Sacerdos commode pluribus vacare nequeat Ecclesiis : aut si una Ecclesia sufficiat omni populo ad minorem Numerum redacto . Et quoniam hae caulae aliae perpetuae manent, aliae ad tempus ideo vel perpetua unio erit, si causa sit perpetuo duratura , vel temporaria , si non semper unionis causa sit permansura. Rursus unio tripliciter fieri potest , vel ut una Ecclesia ita subjiciatur alteri, ut altera manente, no
men & dignitas Ecclesiae subiectae prorsus ex ti nauatur: f quo casu ista, cuius nomen extinguitu , transit in alterius naturam Aiguitatem, privilegia, &iura, ut filia illius; vel ita unientur, ut ex duabus dignitatibus una diὀnitas coalescat, atque unius Ecclesiae Canonici, & Praelati alterius etiam Ecclesiae Canonici , & Praelati evadant : quo casu
non modo sua quaeque iura & privilegia,
quae habuit, retinebit , sed altera alteriue optima quaeque privilegia nanciscetur ἔ i
vel denique ita unientur, ut non modo sua cuique iura Ecclesiae maneant , sed etiam dignitates inter se separentur , uni tMnen, eidemque praelato conferuntur, quo casu dux habentur Ecclesiae separatae, quae tantum in praesulis persona, retentis propriis cujusque iuribus, conjunguntur . Cumque olim licuisset beneficia diversarum Dioecesum ita conjungere ; ut tua cuique Episcopo iura
salva elsent: pollea Cone. Trid. ut confusi nem omnem, unde oriuntur discordiae, pro sus tolleret, interdixit , ne diversarum Dice- celum beneficia unirentur. l Uniones vero fiunt vel Cathedralium , vel minorum Ecclesiarum . Cathedrales unire pote ii Romanus tantum Pontifex: Archiepiscopus vero, aut Primas , aut Patriarcha sum aganei tui Ecclusias uni re non pote it sine illius consensu : minores autem Ecclesias. etiam Parochiales, aliaque beneficia propriae Dioece-seos quilibet Episcopus , etiam non consecratus, dummodo confirmatuς , imo etiam de vacante Capitulum , dummodo nihil
iuribus detrahat Episcopalibus . n) Potei
autem Episcopus ex iustis caussis uni re etiam beneficia generaliter, vel specialiter reservata ex decreto Sac. Conc. Trident. o debetque in unionibus Capituli sui consensum adhibere ex receptiore sententia . p Mensae tamen propriae uni re beneficia non
potest Episcopus , etiam adsentiente Capitulo propter proprii lucri sui picionem, qua vacare debet hic actus. q) Beneficia vero exemta, & Sedi Apostolicae immediate subi edia r unire non licet Episcopo, neque di versorum ordinum & proseisonum Ecclesias. In unione autem Ecclesiae patronatae requiritur patroni consensus , aut aliorum, quorum iura laedi possunt. s Dii solvuntur unioses, & Ecclesiae ad pri
306쪽
mavum statum reducuntiat lapsu temporis pnefiniti , si unio iacta si ad tempus ;sed, si suerit perpetua, distblvitur cellantibus causis , ab eo , qui uniendi habet auctoritatem e etsi unio Ecclesiarum vacantium dissolvi nequeat , ne status Ecclesia-llum Sede vacante mutetur. a
De Immunita:e Ecclesiarum . ΙM munitas est libertas locorum , rerum, vel personarum sacrarum a pamis muneribus & oneribus profanis . U nde est vel localis, qua gaudent Ecclesi e , & alia loca Ecclesiastica ; vel realis, quae rebus ti bonis Ecclesiasticis competit ; vel personalis, quae personis Ecclesiaificis tribuitur. Nunc de locali, quae vertatur in Ecesesiis sive consecratis, sive non conlecratis , l sive interdictis, utque ad 4o. passus eius ambitus,
si Ecclesia sit Baptismalis, si vero sit Ecclesia minor, usque ad 3 o. sel & Caemete.
νium etiam immunitate gaudet , sue con
oratoria perpetua , & publica extructa Episcopi auctoritate sunt immunia . Idem &Hospitalia , & Seminarium Clericorum , tiClauilium Religiosorum, di alia loca sacra, & religiosa. Item & domus Cannnicorum sitae
intra 3o. vel ao. palsus ambitus Ecclesiae ex superiori distinctione : non autem domus Licorumῆ ne immunitas porrigatur ubique . Unde in Civitatibus propter frequentiam Ecclesiarum, & domorum vicinitatem haec pastuum exemtio locum habere non potes . g Neque ex Sac. Congregat. decreto Oratoria in privatis domibus sandata sunt immunia, neque Sacella publicorum carcerum . h Extenditur vero immunitas et lam ad Palatium Cardinalium , unde non licet reum extrahere: osculi non licet eum avellere a corpore Sacerdotis Eucharistiam deserentis, ad quem con-
fugerit . Caput autem localis Immunitatis est , ut alvii iure sacra , & relietina loca fruantur, iueo ne tutum sit eo perfug:um, neque inde quil tuam extrahi debeat per vim, aut per dolum, puta bi indis verbis: dumque in Ecclesia manet , non potest privari necelsa cita victu, neque in vi ocula cuniici si extrahatur, is qui extrahit,
excommunicationis poenam incurrit , Sum mo Pontifici reservatam , ut remitti nequeat
ab alia pote itate , nisi a Summo Pontifice, articulo mortis excepto, qu a & veteribus Canonibus definitum eis, flJ & noviis me per Conlli tutionem Gregorii XIV. quae incipit , cum altas nonnulli conjiithtαηn ; qua bulla totum hoc immunitatis argumentum
plenius tractatur atque explicatur. Praeterea idem extrahens sacrilegus reputatur, cogiturque ad rerum restitutionem, refectioinemque damnorum, quae ob extractionem reuς accepit teritqtie irritum quidquid contra reum
talem fuerit in iudicio ge .lum. Id etiam immunitas praestat, ut omnis profanus actus, omnis contractus, omne mercimonium, omnis judicii specie ς, aliudve quid cultui divino minime conveniens a sacris loci ς procul arceatur. Ne tamen confugii spes impunitatem, & licentiam; atque frequentiam pariat gravium delictorum, certa sunt crimina veterilius Canonibus excepta , & in eadem Bulla nomi nati m ex pretia, quae propter eo umenormitatem Eccle allicae immunitatiς commodum adimunt . Unde immunitate locali non gaudent primo, publici Latrones. Secundo , Gras latores viarum. Tertio , D populatores a*rorum . Quarto, Haereticus ,
nisi eonfugerit ad Eccletiam ob aliud crimen , quam haereseos , smi tum enim Haereticu; gaudet, sicut&Judaei is, & Paetanus. Quinto , Reus te fae Matellatis . Sexto , Delinquens in Ecclesia sub fiducia immunitatis, Septimo qui proditorie , sive per amicitiae
simulationem occiderit . Octavo , qui occiderunt . mandatu alterius , sive quos vOcant assasstnos : non tamen in his casibus
307쪽
. permittitur extractio auctoritate iudicis, nis thedralis Ecclesiae ab Ecclesiis minoribuς i. petita ab Episcopo venia, vel a vicario, ut i Synodo Di celana, vel certis, lare pen-
continentur In eadeat Balia Gregorri XI U.m- linis ex caulis certum ad tempus collectae ei p. Cum alias nonretilii. Sequitur immunitas i vel tributa exigua imponuntur ab Episcopis Cum alias nonnialii realis rerum sacrarum , nempe vasorum& uestium, & similiv.ν, sed Ic bonorum Ecclesiae , quae immunia iunt a vectigalibus,
tributis, oneribusque aliis laicalibna, si ipsi l
ex antiqua iandatione competant , faJ nisi onera sint fixa, & invariabilia , quae permanent in rebus, quamvis ad Ecclesiam transierint. bὶ Ab oneribus vero perlonalibus, quae eorpore geruntur, Clurici sunt immunes. e Habent etiam Clerici privilegium ; quod
ad periculum aliquod depellendum, gravem que necellitatem evitandam, Sc charitativum subsidium appellatur . Charitatis enim nomine illud exigit Episcopus, non iure suo, cum extra nccellitatis gravissimae caulas vetentur linraesules imponere tributa. & colle
ctas; ses vel visitantibus Epi cupis alimen
torum nomine aliquid persolvitur , & id Pr curatio appellatur. Etenim atine procurares significat etiam alere. Vistare namque deuocant Canonis: nempe Caar. si quis siti dente, i uent Ecclesiam Epitcopi vel per se, vel per quo violentas manus in Clericum injiciens alios singulis annis; fhJ aut ita, ut biennio excommunicatur, a solo Pontifice absolven- l visitatio absolvatur toties quoties opus fue-
dus. Habent & aliud , quod vocant Fori. quo i rit. Visitationi autem Epitcopi subjiciuntur
Ecclesiae omnes , etiam exemtae, id etiam regulares, si sit eis annexa cura Animarum . itemque commendata Monalleria , etiam Ab-hatiae . Prioratus, & Praepositurae nuncupatae, ubi non viget observantia regularis: i ec non beneficia tam curata , quam non curata , secularia, & regularia, qualitercumque commendata. etiam exemta . fhJ Et praeterea
sublunt vistationi Episcopi vicinioris Ecclesiae etiam quae sunt nullius Dioecesis, sit necnon Hospitalia, & quaecumque loca pia , nisi lub Regum immediata protectione sint, alioqui n vi fitationi, , correptioni lubsunt etiam si eorum locorum cura pertineat ad laicos; &Parocia tales annexie O:dini Herosolymitano ex Pii U. Constitui. CXXXVI. Nam quae non potest E piscopus visitare iure ordinario, qua- eximuntur a potestate δ: iurisdictione tribunalis laici, nisi actores sint ob rem profanam contra laicum, aut habitum Ac tonsuram Cle. ricalem dimiserint. il) Hubent hoc etiam privilegium Clerici ex celebri Cap. Odoardus de Ditit. ut si Clericus ad inopiam adeo sit redactus, ut solvendo non sit, neque excommunicari debeat, neque vexari , sed suffieiet . ut is iureiurando promittat se soluturum. ubi
ad multorem fortunam pervenerit.
De Censibus, Exactionibus, s Procurationibus. Ensus est certa pecunia, quae de redditibus o Ecclesiae perutitur se iis, qui praesunt, vel aliquando etiam Clericis, aliquando etiam patronis. od cum g ne. alc nomen sit, dividi- l lia sunt loca exemta.; ea ex nova Concilii contur suas in species, vel enim penditur a singulis i cessione iure delegato vi stabit. Porro, quae in Ecclesiis in sgnum subiectionis , praefinitaivisitatione ad morum correctionem decrevit funam a duorum solidorum pro singulis Ecele-sEpiscopus, nulla appellistione suspendia a sis, aut pro quantitate inducta a consuetudi-itur. Γνουὶ Exigere autem potest Episcopas, ne, & id Cathedraticum, vel Synodaticumldum visitat , alimenta necessaria a Ciero appellatur, quia persolvitur in honorem G. Ecclesiarum , quas visitat , dc ex beneficiis etiam
308쪽
etiam a Cardinalibus possessis, dum ne modum frugalis victus excedat.
C Apellae , sive Sacella hoc titulo diis
cuntur parochiales Ecclasiae unitae , sive ineorporatae regularibus , quae olim administrandae per Sacerdotem secularem erant , quam Episcopo Monachi praesentare debebant. a, Recentioribus vero temporibus Uicarius etiam regularis ad earum administrationem eo nitituitur ab Episcopo examinandus , & adprobandus, cuius Episcopi iurisdictioni , eorrectioni , & visitationi tu hii-eiuntur in iis , quae ad administrationem spectant Sacramentorum , exceptis iis, quae iam e Monalteriorum familia
decreta servanda ; se quamobrem Sacri Cone. Trid. ex prelle ita tuit, ut Administratores tam Ecclisiaitici, quam Laici fabricae cui ulvis hospitalis , Confraternitatis, Sc quo rumcumque piorum locorum singulis annis reddere teneantur rationem administrationis, nisi aliter sit in fundatione cautum; nam tum, si aliis ratio reddenda esset, tamen cum iis etiam Ordinarius erit adhibendus, nisi sub Regum immediata protectione sint. Existat praeterea de Confraternitatibus Conili tuistio Clementis VIII. qua statuitur, ut auctoritate Ordinarii erigantur : qui Ordinarius statuta Confraternitatis erigendae cognoscere, atque examinare debet . fg
D. Religiosis Damibus. RElitiosas Domos non solum appellamus Ecclesias , & Monalteria , sed alia quaelibet lora pios ad usus destinata, e quibus sunt Hospitalia , hospitibus accipiendis inventa , quae graece Xenodochia ;orphanotrophia , Orphanis educandis ; Gerontocomia , senibus alendis ; Brephotrophia , nutriendis infantibus ἱ Nos comi a , curandis aegrotis Plochotrophia , tu iteritandis pauperibus comparata . c Praeter Eces elias autem , quae illius Episcopi iuris. dictioni subiacent, i. cuius Dioecesi sun datae inveniuntur , exceptis Ecclasiis Regul rium , quae nunc privilegiis eximuntur; l
ea pia omnia supra enumerata luae cuiusque Dioeceseos Episcopo subjiciuntur, nisi exem-va probentur, aut aliter sit in earum fundatione cautum . Quae tamen etiam exemta
poterit Episcopus , ubi opus suerit , visitare , atque corrigere: d) exceptis Hospitalibus militarium ordinum , aut religios rum , quibus antiqua institutionis earum Ertum Sepulturae locum vel iuris ordinatio, vel propria electio tribuit. Cui libet enim licet eligere Sepulturam ubi velit dummodo fit ibi ius lanerandi; quales sunt ex Iure Canon leo Ecclesiae Parochiales omnes ; h ti ex privilegi taedis Apollo licae ordinis Praedicatorum , & Fratrum Minorum. δ Uerum quando quis mortuus deserendus est ad Ecclesias mendicantium, debet cum iis etiam proprius intervenire Parochus, servato Sac. Congregationis praescripto. ἡ Unde uxor invito marito, & filius pubes, etiamsi sit in potestate patris , liberam habent Sepulturae optionem; l) non vero impubes, cui ob in piam consilii potest pater eligere Sepiaturam . in si ideoni uetudo loci patiatur; alioquin humandus in Parochia, vel in Sepulcro majorrum . Neque possunt eligere Religios . qui suo arbitrio careat; nisi longius abiit a luis M
nai ferri iς, ut eo commode transferri nequeant:
neque capitis damnati , neque furiosi; & qui aliquem indebite sepelierit , iubetur cadaver illud reddere Ecclesiae , ad quam spectat, simul cum emolumentis, quae ob eam causam illi obvenerunt. c. Si quis autem Sepulturam non elegerit, sepeliendus est ad Canonum
309쪽
pra scriptum, quod est tale. Regulariter lepeliendum cadaver est in Sepulcro maiorum tuorum; vel si eo careat, in Ecclesia Parochiali , ubi Sacramenta vivens accepit; a ac si duabuς in Parochiis Divina participaverit , aut utrobique domicilium habuerit, locus est praeventioni . & divisioni quartaesuneralis; aut Episcopali sentcntiae, siseeum convenire nequeant. b Ac si se rus brevis temporis causa contulerit, transferendus
est ad ursanam tuam Parochiam , si id sine periculo fieri possit . e Uxor mariti Sepulturam sequitur, quando non elegerit: &ii plures maritos habuerit, human)a est in Sepulcro postremi , cujus domicilium retinet, & honorem. d Peregrini, si Sepulcris maiorum careant, aut eo commode deis
ferri nequeant, sepeliendi sunt in Ecclesia Parochiali , s Sacramenta ibi perceperint; alioquin locus erit praeventioni Parochialem inter & Cathedralem. e Praelati vero regulares sepeliendi sunt in Ecclesiis . quibus praesunt . Excluduntur ab Ecclesiastica Sepultura, primo. ii, qui consulto sibi manus attulerunt. t Secundo, decedentes in singulari certamine , aut in ludis gladiat xii g. aut in pugna cum belliis. h Tertio Blasphemi impcenitentes. ιγ Quarto, Raptores, qui non satis secerint. εὶ Quinto, Fures, & latrones in flagranti crimine occisi , absque Sacramento Poenitentiae cecumbentes . Sexto , Monachi mortui cum peculio . Septimo , nominatim interdicti, tiexeom nicati. ι octavo , Imprenitentes omnes , quos tales decessisse constite 4rit . Nono , qui in Paschate Poenitentiae,& Eucharistiae Sacramentum omiserunt . Decimo, Usurarii. Pro Sepultura vero vetitum est quidquam exigere, ni si quantum moderati sumtus indimum ab aliqua consuetudine suerit , si parochiani gratis sol-
vere coeperint, & sp nte , ac sine pactione ;t aliique praestatio Parochianorum arbitrio praefiniatur , accedente ad eam conluetudinem totius populi voluntate. m
Um quis aut Sepulturam maiorum se
rum habet extra Parochiam, aut extra
eamdem alibi elegerit , ex relictis Ecclesiae, ubi sepelitur, detrahenda est quarta pro Eccles a Parochiali, quae quarta Parochialis a pellatur . n Item ex relictis Ecclesiae in Diooecesi ex i stent i detrahitur quarta pro Episcopo, quae quarta dicitur Episeopalis; o &utraeque Canonicae portionis nomine continen tur. Ac sane quarta Parochialis ea ratione detrahitur, quod ea Ecclesia, quae ministerium praebuit Sacramentorum , digna sit, quae lucri partem pro Ievamine laborum consequatur; eademque ratio induxit quartam Episcopalem ob susceptam ab Episcopo Animarum curam.
ρὶ Ei autem Parochialis quarta, varie definita pro conluetudine. scilicet Regionis, aut Ecclesiae; moda scilicet dimidia , modo tertia , modo quarta pars integra. q) Amittitur autem ius quartae Parochialis , si M. annis cum titulo, aut sine titulo ab immemorabili tempore praescribatur. r Detrahitur quarta haec excandelis, aliisque lucris funerum, &dereli
ctis et Ecclesiae, ubi quis sepelitur: s & iis,
quae in mortis ex remo relinquuntur ; non ex donationibus inter vivos , neque ex legatis pro ornamentis, fabrica , luminaribus, anniversario septimo , vices mo , aut trigesimo die . aliisque in dioinum cultum perpetuo relictis, dummodo talis color non si quaesitus , ut suo iure Parochus prive tur . ι Item dummodo haec relicta non sint Fratribus Minoribus , & Prae
310쪽
dieatoribus, qui Sc in hi , uti & in caeteris legatis , detractionem patiuntur. a Neque detrahitur de relictis pro male ablatis, aut pro equis , & armis militum Hierosolymi tanorum in praesidium Terrae Sanctae b Et debetur quarta illa funeralis illi etiam Parochiali, cui aliquid fuerit legatum , cum
quo haec minime compensatur : eam enim
luartam non debet destinctus , sed Ecele-;a , ubi sepelitur ex ejus electione . c Episcopalem vero quartam detrahit Episcopus de iis , quae relinquuntur quibuslibet suae Dioeces eos Ecesesiis , etiam exemtis: M quamvis tellator Eccles e, non Episc pn velle relictum expresserit . e Neque aliter ab ea Episcopus excluditur , nisi per quadragenariam praescriptionem l eiusque quantitas, uti Parochialis, etiam varie pro loci conluetudine definitur . Et sicuti Epi-kopus deducit ex relictis Ecclesiae , ita &Eeelesia Cathedralis deducit ex relictis Episcopo , nisi relinquatur a propinquo , aut expresse a testatore excludatur . 1νὶ Et si
relictum sit aliquid Episcopo , & Ecclesiae
Cathedrali coniunctim, sit inter eos Canonica divisio , etiamsi partes tellator fecerit, nisi velint stare voluntati testatoris. Quamvis autem Epit copus etiam ex relictis in favorem Capellarum , & Mon alteriorum partem detrahat eae tamen non detrahunt ex relictis Episco.
po , in quo distinguuntur a Cathedralibus quibus cum Episcopo coniunctio eii archior .
DEcima est quota mobilium bonorum Sacris Ministris debita , pro quibus ex omnibus fructibus rerum sive immobilium ,
sive mobilium, tum viventium , tum non viventium , & ex quacumque honesta negotiatione decima pars eli detrahenda, h quae pars pactionibus, vel consuetudinibus redigi potest
ad minorem quantitatem. Sunt autem decimae vel praediales , ex fructibus nempe praediorum, aut aedium; vel perionales, ex honestae artis, aut proseisionis, aut venationis, aut
plicationis, aut laboris lucro; i) ves misiae, ὸe fructibus icilicet, quos ex gregibus, & armentis indultria nostra percipimus. ρ Hoc autem praecipue differunt personales, Sc mistaea praedialibus , quod praediales debentur sine
impentarum, aut tributorum deductione; nam
sine illa deduelione sunt etiam fructus, l Adebentur Parochiis, quarum in finibus praedia iunt sita mὶ aliae vero solvuntur parochiis, in quibus Sacramenta percipiuntur , & solvendae lunt, deductis expensis: id enim intelligitur in negotiatione lucrum , quod superest, sumptibus deductis; n solvuntur vero decimae Parochis, qui debent ex exactis decimis detrahere pro Episcopo quartam , quae appellatur quarta Decimarum. Ο Ad solutionem praedialium Decimarum non modo Christiani omnes tenentur , sed etiam Judaei, & rigani, si praedia possideant; propterea quod onus Decimarum inest praediis ipsis, cum quo onere praedia transeunt ad quo iacumque: ' adeout ex praediis locatis Deeimas conductor, qui fructus colligit, solvere cogatur, cum Decima sit pars fructuum , non praedii. q Neque ab obligatione praelianda rum Decimarum quis eximitur, nisi primo,
ex privilegio Summi Pontificis. r Secundo , praeleriptione immemorabili, si sit sine
titulo, cum titulo vero praescriptione quadraginta annorum. I si Terrio, conventione, sive pactis. Quarto, voluntaria re- m illiu