장음표시 사용
281쪽
cius V III. ampliavit ad locos Curiae finitimos sive duorum dierum in itinere diliantes, si ad
Curiam accedentes, aut Legatum Apollo licum comitantes decesserint . et Eandemque extendit ac seclaravit Ioannes XXII. Extrav. comm. ex debito, de Eleci. cunda reservatio contenta in corpore Iuris, eli beneficiorum vacantium
per prohibitam eorum multitudinem , sive plu.ralitatem ; quorum collationem Sedi Apollo licae reservavit Ioannes XX II. b Tertia reservatio item in corpore Iuris contenta est Constitutione Besedicti XI. c qua non modo superiora confirmavit, sed & reservavit omnia beneficia vacantia per assecutionem Episcopalis dignitatis. Demum prodierunr, ut diximus, Regulae
Cancellariae, quibus tum veteres, tum novae plurimae reservationes comprehenduntur: unde In I. reserτationes repetuntur Benedicti
XI. & Joannis XXII. quas memoravimus; nempe C. ad regimen , ct C execrabilis; itemque reservantur beneficia contra decreta Concilii Tridentini collata. In II. reservantur Cathedrales omnes, &Monasteria maioris redditus , quam ro . Florenorum auri , & omnia beneficia , quae vacant Sede Episcopali vacante. In III. reservantur primariae omnes dignitates post Pontificales . & beneficia Cardinalium eorum , qui tum ipsi Papae, vel Cardinalibus familiares famuli fuerunt. In I V omnia beneficia Collectorum, Sub collectorum fructuum R. Camerae Apollolicae. In U. omnia benefiet a Curialium in itinere
decedentium . dum Curia transfertur. In VI. omnia beneficia Cubiculariorum, ' Cursorum. In UlI. Amnia beneficia Eeesesiarum San-Ehi Johannis Lateranensis, Sancti Petri , &Sanctae Mariae majoris in Urbe ; itemque beneficia . quae in titulis Cardinalium vacaverint , ipsis absentibus. In VIII quae longe plura bene sicia, quam
aliae, hausi, reservantur omnia ea, quae Ua
caverint in VIII. mensibus, nempe Ianuarii,
Februarii, Aprilis , Maii , Iulii, Augusti,
octobris, Novembris. In gratiam vero ac
remunerationem eorum Antistitum, qui in Ecclesiis suis resident, eo quidem tempore, quo resident , sex mensium eis collationem liberam dimisit, ita ut altunis mensibus cum Summo Pontifice collationem dividant, nisi ea beneficia vacent, quorum collatio ex aliis capitibus ad Summum Pontificem pertineat. Hos autem Episcopis menses reliquit, nempe Februarium , Aprilem , Junium, Augulium, Octobrem , & Decembrem: reliquos vero sibi Pontifex retinuit. Qua alternativa fruitur Epi
scopus, ubi eam acceptaverit, non vero collator insertor , puta Abbas. M Reservata item sunt beneficia Conclavistarum: e) his
accedunt rc servationes Pii U. qui reservavit Sedi Apostolicae beneficia vacantia propter crimen haeresis; f ti beneficia recepta contracta fiducia, vulgo vocant in confidentiam; g & heneficia vacantia ex resignatione , in qua observatum non suerit praeceptum Gregorii XIII. in Bulla , quam supra indicavimus, incipiente, humano υix iudicio. Uacantium, autem beneficiorum fructus Camerae Ap citolicae attribuit Ioannes XXII. h Praeterea in conferendis heneficiis Sedes Apostolica exigit redditus unius anni, si beneficia sint consistorialia , sive maiora, ut Archiepiscopatus, Episcopatus, & simi l la ; si vero sint
minora , cuius redditus excedant summam XXIV. Ducatorum aureorum, quos vocant
de Camera, exigit dimidium fructuum n nius anni a novo beneficiato ; r quae praestimonia an natae, & mediae an natae vocantur.
Porro Cardinales , qui Episcopatum sula perunt, habent ex S. Pontificis venia , quod indultum vocant, facultatem conferenda beneficia etiam in mensibus , qui Papae vacant , quo usque sibi reservarit , dummodo
ea facultate non utantur ad beneficia re se
vata , vel affecta duplici reservationis aut affectionis ἡ vinculo . Tempus collationibus praefinitum sunt sex menses, qui cu runt a die scientiae vacationis et i) quibus elapsis , si collatio pertinebat ad Capitulum , devolvitur ad Episcopum , si pertinebat ad Episcopum, devolvitur ad Capitulum s
282쪽
lum , & utrἰsque negligentibus, ad Metr politanum , a Metropolitano ad Patriarcham , a Patriarcha ad Papam. s. J In Episcopatibus, dc Abbatiis tempus ad conferendum praefinithim est trium mensium; ΓιJ quamvis, si collatio in virum idoneum ceciderit, et ampoli tempus toleratur. DcJ Parochiae, atque omnes Ecclesiae, quibus annexa est Animarum cura , conserri non possunt , ni si pollexamen peractum, coram tribus ab Epii co-yo electis, eaeque eonferendae sunt alicui ex illis, qui eo in examine comprobati fuerint; sive de libera Episcopi collatione agatur , sive ad alterius institutionem pertineat r immo etiamsi collatio fuerit ad Sedem Apostolicam devoluta. Q Ne autem supra necessitatem quis beneficiis Ecclesialii cis aliorum inopia cumuletur , vetitum est plura possidere beneficia , ce) adeo ut cogatur quis beneficium petens, en unciare, si quod habeat aliud . ut veniam illius novi obtinendi referat a Summo Pontifice; hoc est, ut impetret dispensationem super pluralitate beneficiorum .
Quae tum lotum toleratur, cum ex uno beneficio necessaria non suppetunt. Ceterum sine Pontificis venia si alterum beneficium impetretur, vacat primum: & quidem ipso iure, si sit de incompatibilibus primi generis; vel per sententiam, si sit ex incompatibilibus seeundi generis. Beneficia enim vel comatibilia sunt, vel incompatibilia: compati- ilia lunt omnia bene fiat a simplicia , quae
residentiam non requirunt; ideoque cum pluribus sui generis , & cum curatis beneficiis cohaerent. Incompatibilia vero sunt, quaesimul retineri nequeunt propter residentiam ;vel exercitium singulis annexum quibus sim ut sussicere non Valet unus , ut sunt duo
Episcopatus , duae Parochiae; vel Episcopaeus & parochia. Dividuntur autem in incompatibilia primi generis, I incompatibilia secundi generis. Incompatibilia primi generis, quae per adeptionem alterius .vacant ipso
i ire, sunt duo beneficia curata, duae dignitates, duo personatus, duo ossicia , iuri dictionem δc administrationem annexam habentia . h) Item Cathedrale beneficium cum Parochiali: o duo uniformia, par officium habentia sub eodem tecto , sive sub eadem Ecelesia. veluti duo Canonicatus, duae ejus dem Ecclesiae Capellaniae, quae parem atque eodem tempore iunctionem suam habeant , ut unus utrisque vacare non possit . In-eompatibilia secundi generis sunt, quae non vacant ipso iure, quamvis retineri nequeant smul; cum eligere quis debeat alterutrum , alioquin altero per Superiorem privabitur . Tales sunt duo Canonicatus in diversis Ee-elesiis . Sc alia beneficia residentiam anneis iam habentia , sed sine Animarum cura , vel dignitate, personatu, vel officio; neque sunt uni sermia sub eodem tecto . Beneficia conserti pollunt Catholicis omnibus, exceptis sequentibus. Excipiuntur igitur
II. Nati ex injullis nuptiis: quibus tamen , posset Episcopus ordinum Je simplicium beneficiorum alsequendorum veniam dare.
III. Filii haereticorum, eisque faventium ad secundum in linea paterna gradum , in materna tantum ad prianum si parentes inhaeresi decesserint. ι IV. Coniugati . . V. Bigami . VI. Ex comm n nicati. m VII. Suspens ab officio. v III. Interdicti.
IX. Irregulares .X. Caeci , qui horas Canonicas recitare nequeunt. n XI. Simoniaci . XII. Qui legitimam etatem non habent,
nempe minores annorum I . si agatur de
simplicibus; si vero de beneficiis , quae /nnexum habeant ordinem sacrum , qui ejus ordinis, vel dignitatis non sunt capaces, inca-N n a paces
283쪽
paces quoque sunt adjuncti beneficii. a
De Insiturisnibus, ct Iure patronatus. I Ulpatronatus est ius, sive facultas nomi-
l nandi, sive offerendi, ac praetentandi Cle- Titum promovendum ad beneficium Eccle-sasticum vacans cum onere simul di hono- lre coniunctum. b) Eil autem duplex, E - , clesiasticum & Laicale. Juspatronatus E cletialii cum est, qu ad Ecclesiae, vel Clerico, non ratione patrimonii competit, sed ratione dignitatib. c) Laicale vero est, quod ex bonis laicorum sundatum est, quodque Clerico non ratione Ecclesiae competit, sed ratione. patrimonii. His adiicitur & millum, quod partim competit ratio de patrimonii , partim ratione Ecclesiae': sorte quia ex duobus patronis alter ius suum transtulerit in Ecclesiam Est item iuς patronatus hereditarium , q rod simul cum hereditate sive legitima, ii ve tei lamentaria transit ; & adgnaticium, live familiare, quod transit ad eos, qui sunt ex familia , vel adgnatione ; item
di mi ilum ex utroqete, quod etiam vocatur ex pacto ' providentia , quod in eos transit , qui sunt heredes si mul L succeitares legitimi , ut, qui illud sibi asserat , oporteat , se tu heredem A descendentem a testatore probare. Jura patroni, iunt, s..pra
su ita re instituendum. to II. dignior locus ei debetur inter Laicos in Ecclesia, &cum Clerus procedit solemniter in Processionibus, IN. debentur ei alimenta, si fuerit inops. o In Praelaturis autem , quae per electin-.nem conseruntur , patronus ius praesentandi
non habet , sed , si velit, poterit elictioniadesse, atque ei consentire . IV. Ecclesia1 1llius bona possidere poteth , ea tantum causa , ut caveat, ne dii spentur . Adqui.
ritur Iu atronatus, i. per sundationem, si praelium quis praebeat ad Ecclesiam extruendam . hὶ II. per constructionem , cum quis suis sumtibus Ecclesiam aedificavit , i vel dirutam restituit. III. per dotationem,s congruam dotem , sive in pecunia . sive
alio modo ad illius conservationein &mi mill rorum sumtus attribuerit: Quae tamen adquisitiones, ut subsistant , opuq ha 1ent Episcopi consensu qui etiam poti factum utiliter a cedet IV. adquiritur ex privilegio Summi Ponti seis . l) U. ex multipl icatis praesentitionibus tam longi' tem paris, quod memoriam hominis excedat. m Adquirere autem possunt Iuspatronatus omnes Catholiet , cuiuscumque sint sexus , vel aetatis . Tempus ad Wraetentaneum praestitutum Laicis quidem patronis eit quatuor mensium . cum potestate variandi , offcrendique alium ; patronis vero Ecclesiasticis , qui iure variandicarent, praefiniuntur menses sex a die cognitae vacationi; sn Cum autem duo lunt Patroni , alter Ecesesiasticus . alter Laicus , Ius Ecclesial reum Laicale trahit, patronusque Laicus sex etiam mensum rei apias ad prae entandum habebit , ut privilegio socii fruatur, cum alias privilegium esset inutile. o Patronus, quamvis non pollit praetentare semetipsum propter rurpe ambitionis exemplum, tam en ex sinita sententia proprium po- eli prae lentare filium . p Transfertur Jus1 tronatus in alios quatuor modis; nempe per
successionem ; per danaetionem , per perm rationem , per venditionem . Per succelsi nem transfertur simul cum hereditate, ve reis
stamentaria , sive ab intellato ad heredeς in solidum; etiamsi hereditas inaequaliter dividatur
tui a Juspatronatus est indiviti hile . Item in eouccediturini irpes, non in capita unde pluribus patronis decedentibus , quorum alter
duos heredes reliquisset, alter unum, illi duo heredes , pro unius suffragio computantur ,
284쪽
quia unicum tantum defunctum ambo repraesentant. a 3 Per donationem autem aut legatum tranςfertur quidem consentu Episcopi in Laicum, aut privatum Clericum, sine consensu vero in Ecesesiam , aut Monallerium, aut in Ecclesia ilicam dignitate . b
Permutatione transfertur, dummodo pro Iure patronatus res alia spiritualis tradatur. e Demum transfertur venditione, non per se
tamen , ne simonia contrahatur ; d sed simul cum universitate honorum , veluti hereditate , aut corpore , cui sat annexum, puta fundo aliquo . e Amittitur Iulpatronatus. I. Si Patronus Ecclesiae Rectorem, aut Clericum violenter aggrediatur, aut laedat . 1 II. Si in haeresim inciderit. III. Si iura Ecclesiae sibi usurpaverit. ΙU. Si illud ius vendiderit separatim. V. Si illud celserit, aut rem iterat. VI. Si Mesesia corruerit.
De Clericis non residentibus .
ANtequam distinctio inveniretur inter
simplicia beneficia & curata , sive duplicia , Clerici omnes minillerio quisque
tuo veluti milites in caltris , adeo adi cri-hebantur ut illinc abire nefarium habere. tur ; eaque assiduitas in munere cuiusque: suo residentia nuncupatur . Cui nulic obligantur Antistites , & parochi, & quotquot Ministerium aliquod Ecclesiasticum gerunt quod si deserant , vel latitent , etiam beneficio exuentur , si legitime citati ad beneficium ti ministerium suum sex , intra menses non revertantur . q) Quod ex Sac. Cone. Trid. decreto fhJ ita observatur , ut maiores Proesules , & Epi copi , ut sine iustis causis sex mentes ah Eccle- iis suis abfuerint , quarta parte sucbaum unius anni , sabricae sacrae , aut pauperi-
hus adplicandorum , ipso iure careant,&alia quarta simi l i ratione poli lex aliorum in cn tum moram ac si pertinacius abfuerint, Suffraganeus quidem a Metropolitano, Metropolitanas a buffraganeo antiquiori, Ecclesiae aditu interdicto, mira tres mentes de nunciabitur Summo Pontifici, cuius arbitro punietur Ioua de releverius cavit idem Concilium alio decreto, i)quo declaravit, Antii lites, etiam si Cardina latus dignitate praesulgeant , adeo incumbere de- here luis Ecclesiis, ut inde abscedere eis non liceat, nisi ivltis ex causis, nempe ob christianam charitatem , urgentem necessitatem , debitam obedientiam, & evidentem Ecclesiae, vel rei publicae utilitatem, easque causas a Superioribus, & a Summo pontifice esse ad probandas . Sine causis vero ita probatis non ultra duos, aut ad lummum tres menses abesse licet singulis annis ; cavendumque, ne absentia in-eidat in Felsos Dies Ecclesiae solemniores: si secus fecerint ; carebunt fructibus absentiae tempore iique in sabricam, aut pauperum levamen convertentur . De minoribus autem
Clericis ratione beneficii sui ad residendum obstrictis, & ab ordinario cogendis, eadem Sacra Synodus decrevit,ne talis obligatio eis remittatur, nisi ex iustis causis Episcopo probandis , qui absentium loco,alios regimini deputet . Causae autem , ex quibus obligatio residentiae remittitur, hae lunt: I. Causa studiorum in celebri aliqua Itani versitate : l quae causa non congruit parochis r nam poli Concilium Tradentinum sine idonea doefrina nulli pollunt ad
II. Cauia sunt negotia eius Ecclesiae quam quis colit . in IlI. Servitium Summi Pontificis. n IU. Servitium proprii Episcopi. V. Periculum aliquod lethale , sive morbi, sive violentiar. ο
Quamvis autem iu:la absentia non auisserat ablenti hias fructus, aufert tamen distributiones quotidianas , sive portiones exiliores
285쪽
res distinctas a praebendis, sive fructibus majoribus Ouae distributiones subministrantur in dies iis, qui Ecclesias colunt Divinis ossiciis perfungendis, & Solemnibus recitandi . uae distributiones , si aut nullae sint in Cathedralibus, & Collegiatis , aut sint nimis tenues , possunt ex decreto Sacri Con-eilii Tridentini a Episcopi ex tertia parte
praebendarum, & quorumcumque proventuum easdem distributiones praesemibus , exclulis ab lentibus, dividendas constituere. Ne tamen denegentur Clerico aegrotanti, b) & ei, quem evidens necellitas, vel
Eeelesae utilitas excuset, aut semum , propter quod solet Sacra Congregatio Cardina lium veniam residentiae concedere, non ablatis distributionibus quotidianis. e, TITULUS XXX. De Regularibus, o Monactis. HActenus de Clericis, nunc de Monachis , sive solitariam vitam ducentibus, aut ducere debentibus, ut origo nominis, & instituti eorum ostendit. Etenim priscis temporibus, partim ut pericula declina- Tent, quae impendebant ab hostibus clitilliani nominis Ecclesia vexantibus ; partim ut curas profanas effugerent, quibus animuς a sacris operibus , re divinis studiis abducitur, non pauci se in deserta loca , & in solitudines condebant, recedentes a multitudine, unde & Graeco verbo Anachoretae ; cujus
instituti Principes Paulus , & Antonius Agyptii Eremitae , hoc est desertorum locorum incolae, qui cupidos eius instituti , sectatore Lque suos certis vivendi legibus adstrinxerunt. Ad quas tam multi confluebant pietate insignes , ut Divus Basilius opera eorum , &ministerio in rebus sacris uteretur, multaque illis Mnnasteria extrueret , traditis regulis, quae ad occidentem etiam pervenerunt, exceptaque fuerunt a non paucis , sed vagis &incompositis , quos. coegit, Sc ad rectiorem vivendi normam adduxit Divus Benedictus;
adeo ut Monachorum familiae in Oriente quidem Divum Basilium I in occidente vero D. Penc dictum auctorem potissimum agnoscant; indeque dicti suerint Coenobitae,
tamquam communiter viventes, qui in minores plurimas sub diversia nominibus familias , tanquam in ramos discesserunt. Et quoniam anno centesimo supra millesimum foede laxabatur Clericorum disciplina, redacti fuerunt plures Clerici ad Auguilini regulam severiorem , iisque locus tributus in Lateranensi Basilica , unde appellati Canonici Lateranenses, qui secundus est ab ordine Monachorum. Ex hoc Ordine processit Divus Dominicus , qui Ordinem initituit Praedicatorum ad abigendas Haeretes Albigensium, eo tempore gliscentes. , & mores publicis in conci nibus corrigendos anno MCCXV l. Eodem tempore Divus Franciseus de Am-so mendicitatis professionem ad Christi, de Apostolorum imitationem invexit ; & utrumque ordinem, tam Dominici iei licet, quam Francisci , Honorius III. Ponti sex confirmavit anno MCCXXIII. His accessit ordo Carmelitarum, quos ad Eliae imitationem in Monte Carmelo instituit, & ad vitae severitatem assuefecit Albertus Patriarcha ; qu i inde in Europam concedentes, regulae suae confirmationem impetrarunt. Eadem aetate Alexander IU. Ponti sex plures Eremitas vagos & errones compulit ad Divi Augustini regulam , quos Eremitas Augustinianos appellavit. Atque his quatuor Medicantium familiis tertius post Canonicos Lateranentes Regularium ordo constituitur. Ad quos, veluti capita minora, sere Omnia , quae post processerunt , Monachorum divortia revocantur , praeter Clericos , quos vocant regulares , & Ordines Militares, Sacrae Icilicet Militiae adversus Infideles dicatos. Status Monachorum sundatur in votis, quibus solemniter se obstringunt, cum primum edunt Monachismi pro sessionem e cui voto , utpote solemni , dispentare non potest nisi Summus pontifex : cum votum smplex re Rulariter ex causa remittere possit etiam Episcopus . d Uovendo autem promittunt Obedientiam , paupertatem , &eastitatem r idque , dum solemniter pro- sessionem edunt , qui est aditus interior ad
286쪽
Monachismum ; ad quam professionem etiam nacum pervenerit, erit in commune con- opus est iusta aetas, quam Concilium Triden-lserendum. fit J Cum autem Religionem se-tinum statuit annorum XVI. expletorum , mel professus , mutare nequeat statum , ne- eamque pro sessionem praecedere debet annus que transire ad aliam Religionem, nisi ar- probationis , sive Novitiatus, cum gestatio-ietiorem ; propterea neque ex Monasterio li-
ne habitus, & vita intra Monasterii claustra. cet exire sine Superioris venia , etiamsi ad a) Est autem professio vel expressa , quae maturem sui ordinis Praesulatum petatur ;eoram Abbate, vel alio legitimo Superiore nam, si sine literis eam veniam eontinenti-Monasterii palam emittitur: vel tacita, quaeibus in via reperiatur , sui ordinis desertor inducitur ex actibus , cum scilicet quis postlhabetur, & fugitivus appellatur, ideoque pu- annum XVI. expletum, & post annum pro- nitur: h quibus deteriores sunt Apostatae, - bationis b) gestaverit habitum novitiis qui prorsus retinendae Religioni; animum& proselsis communem , aut cum quis post abiecerunt : De quibus omnibus plenissime
professionem , sive ratione aetatis nondum cavit Innocentius XII. inter suas Conilitu- iustae, five ratione illati metus invalidam,itiones . Monialibus vero ne tantisper quidem per quinquennium tacuerit ; neque contra e Mon alterii Ela ultris exire licet, nisi exeam professionem reclamaverit: nam ratam venia Episcopi, caussa cognitar puta si eam habuisse censetur ', neque illam rescin-sΑbatissa praeliatione iuramenti agnosceredere amplius potest, nisi ex iusta causa conrrasdebeat directum dominium , a quo Mona
illius quinquennii lapsum suerit a Summolsterium suum possideat seudum , i vel
Pontifice restitutus. At si habitum dimisisset,lsi vis maior, quae a natura immineat, vel non antea reclamans audietur , quam si adiab hominibus , puta incendium, bellum , Nonasterium & ad suum habitum redierit. e l& similia , quae necessitate sua superant Mulieris tamen pro sessio, nisi post exploratam legum potestatem ; ἡ neque fas est ulli illius ab Episcopo voluntatem rata non habe-iad Moniales introire sine Episcopi venia , tur. d) Renunciationes porro & obligati squam concedet ex iustis , & necessariis
nes intra probationis annum , nisi duobus causis , puta servitii communis , vel val mensibus ante pro sessionem fiant, non subsi-itudinis , vel salutis Animarum e quarum sunt , & si fiant intra duos illos menses,iratione , praeter communem & Ordina-Nee professio sequatur, irritabuntur. e orium Consessarium , obtinere debent Mo- Professus porro, si non renunciaverit, bonain tales bis, aut ter in anno extraordina- sua transfert ad Monasterium, si capax sit,irium , cui praecordia sua liberius patefa- in commune , sin minus, ad proximiores .iciant . I Quoniam autem sexus imbeia
. Ac sane hodie post Concilium Triden-icillitas , & insidiarum pericula praesente intinum non modo Monachi, sed & Mendi. culto diam poscunt ; ideo Monialium regi cantes Oinnes bona possidere possunt inimen totum permissum est Episcopis , ve Icommune , exceptis Capucinis , & Mino. ut ordinariis. vel ut Sedis Apostolicae Doribus observantibus . 1 3 legatis . si Monasteria sint exemta , & S Privatim vero nullus Monachus habereidi Apostolicae immediate subiecta , nisi vel dominium potest bonorum , ne qui 3 emia Capitulis deputatis regantur, vel ab aliis cum veni Summi Pontificis r nam idemi gularibuet. m
esset facultatem habere eam , atque solvi voto , & e Relisione abire . Repugnat emim habere dominium rerum cum Prose Lsone paupertatis r unde quidquid ad M,
287쪽
IURIS PONTIFICII LIBER SECUNDUS. TITULUS I.
De rerum diυisione atque a In pratione .REs Ecclesiasticae, sive Sacrae aut spirituales sunt , aut temporales, quarum illae ad saltem Animarum pertinent, hae ad Ecclesiae , ac Ministrorum usum . Spiritualium aliae corporeae sunt, quae sensibus contrectantur, eaeque dividuntur in Sacramenta, in Res Saeras, Sanctas, & Religiosas, de quibus proxime disseremus. Aliae lunt incorporeae, quae sensibus non subiiciuntur , sed adprehenduntur animo, ut virtutes. De Spiritualibus autem rebus corporeis trat ire instituentes. primo de Sacramentis disputabi. mus, ordine suo ad reliquas processuri.
S Acramentum est rei sacrae signum a Deo
institutum ad significandam erat iam praesentem, nempe sanelitatem , & iuilitiam nostram ab ipso sacramento tributam I pastionem Christi, & vitam aeternam: vel ei in visibilis gratiae visibile signum ad nostram iustificationem institutum . Conliat autem
quodlibet Sacramentum ex materia, & Hrma , quae veteres Patres exprimebant per elementum, Ac verbum e . quorum prius materiae , posterius vero somiae rationem habuit. a Sacramentorum administrandorum potes laς condita est in Ecclesia , quae illam per suos ministros exercet: qui cum instrumentorum tantum usum praebeant in opere ,
cuius esticae ia, & vis tota fluit a Christo ;ideo mores, vel pietas Ministri ni ill prorsus conserunt ad esticaciam Sacramentorum enihil enim refert, bonis ne, an malis hominibus Christus suum opus exercendum
committat: instrumenta nim ab ipsi noventur, cuius ti tum eii opus: θ dummodo Mini iter potet latem habeat & voluntatem quam voluntatem habere dicitur , si generaliter facere intendat, quod Christus initituit , vel quod fecerunt Apostoli; vel quod iacit Ecclesia Romana: quae omnia tendit ut eo , ut quis sacere velit , quod Christus ussit . Unde si quis infitelis , qui neque Christo credit , neque Ecclesiae , cum alii ruem baptietat, facere velit, quod in Ecelesia fieri peripexit , is Baptismum utiliter
consert. Ex tribus autem volunt Mibus, sive intentionibus, quae Scholasticis dicuntur habitualis , virtualis , & actualis ; habitualis
quidem est inutilis, actualis non necessaria unde ad validitatem Sacramenti exigitur saltem virtualis , sive, quae ita Sacramentum antecedat, ut ex illius vi actns Saeramenti
sequatur . e Conserunt vero Sacramenta gratiam suapte vi , sive , ciuatenus Sacra menta sunt, non quatenus elementa, atque conserunt, ut verbis Theologorum utar, ex opere operato. Damnata est enim Lui heri,& Calvini sententia , qui efficaciam Sacra mentorum non a Sacramentis ipsis, sed a suscipientium fide deducunt. Porro duo sunt M. cramentorum essectus, quorum prior est communis cunctis, nempe gratia, qua iusti re dimur, & char acter, qui animae imprimitu ea tribus tantum Sacramentis, Baptismo scit. Confirmatione , & Ordine , quae notam i sculpunt animis , qua distinguamur e unde per Baptismi, & Confirmationis characterem segreg mur ab Infidelibus, per characterem ordiis iς secernimur a Laicis. Et quia semel impressus e haracter nunquam deletur , ideo tria haec Sacramenta nefas est iterare. Sunt antem Ecclesiae Catholicae Sacramenta septem: Baptismus, qui aditum aperit advenientibus , Confirmatio , quae ro ur addit dimicaturis; Eucharistia , quae alimentum est animae saluberrimum ; Poenitentia, quae reducit aberrantes; Extrema Unctio , quae reficit semianimes; ordo, quo Ministri Sacrorum instituuntur . & Matrimonium , quo numerus Fidelium . augetur ἐ eaque Omnia Ecclesiae quidem in universum sunt necessaria , ratione vero singulorum qilaedam
288쪽
necessaria dicuntur,quaedam voluntat . Ne Litia sunt quinque , b. id mus, Confirmatio Eucharistia , poenitentia, Extrema Unctio. UO-lantaria duo, ordo lacer, & Matrimonium. l
BAptismi vocabulum venit e Graeco verisbo ραπτ ν , quod eit mergere , abluere . Baptismi enim aqua diluitur originalis culpa, ct me igitur originale peccat Rru, a que sepelitur , eodemque de fonte novus homo reviviscit, & emergit ad gratiam . Si autem Baptismus triplex , Pr unus eii proprie ac vere Bapti imus coallans ex aqua& verbo diciturque Baptismus fluminis :duo reliqui per similitudinem Bapti l mi nomen acceperunt , iuntque sanguinis , &flaminis. a Baptismus sanguinis eis, cum quis pro Christo ad necem traditur et enim martyrio Baptismi fructus consequitur . b Bapti l mus silammis eli, cum quis mo mens , vehementi Baptismi desiderio corri. pitur : qui ambo continere debent veri Baptismi votum , te) ut, si salvus sit , eo initietur . Conficitur Baptismus blutione quae, una cum verborum a Christo prae criptorum pronunciatione , non enim aqua ipsa qua utimur, est Sacramentum, sed ipse usus aqtae , adiunsis ve ibis . . . Igitur Baptismi materia ell aqua naturalis, 3 ua nihil communius ad huius Saci Amenti necessitatem , nihilque aptius ad sanis Undam interiorem emundationem. Ideo quaelibut aqua ele inentaris, quae in istione , aut artificio in aliam naturis m non migraverit , opta erit Baptis-irio, veluti aqua pluvia, fluvialis, marina, cisternina : & ex multorum opinione etiam iurulenta . si ius non si ita ςompactum , ut aquae fluiditatem non absumserit. se)Unde prando, & nix, nisi lalvantur, . non Iunt Baptismi materia, quia non possunt ab-Janι Gravιns. Tςm. II.
luendo mundationem significare. neqtie lutum , nisi aqua ex eo fuerit ex prcssa: denique ab ulu Baptismi excluditur aqua fallata , ii illati ita ex floribus, a iiiique speciebus, Seomnes liquores aqua commilii, qui cum urgente ne celsitate ad Baptismum adhiberi pollunt, si ex millione corpus aqua .in aliam speciem non transierit, aut ad milia species aquae potentia vincatur, qualis eis aqua venarum metallicarum , quam appellant mineralem, aut lixivium; quibus Baptismus conferri potest, quia naturam retinent elementaris aquae . s IJ Eorma Baptismi ea et , quam praescripsit Chri lius, ubi milit Apoiboloetua unxvcrium Oibeoi terrarum jubens, ut ba-pi: Zarent omnes gentes tu nomine Patris, o
Filii . . Spirita, Sanci . Unde coliceficii
haec iurinula: Eoo te baptizo in nomine Pa
vero quis reticeat pronomen ego, tamen utiliter b pii Zat, quia in verbo baptizo tacite subest: imo, etsi supprimatur Ministri noemen, etiam verum Baptisma consertur: veluti si quis ita more Graecorum pronunciet: Baptizettir Seritis Chrbii in nomine Patris, oe Filii , O Spiristis Samii. h) Imo etsi Grammaticcs ignarus non dolo , led imperitia syllabas corrumpat , ut dicat : Eqo te baptian tu nomme fata tia , Filia, Spira tua
Sancta um veram notionem pertianarum concipiat, etiam rce e baptitabit. ιγ Nec desunt, qui probent nunc etiam Baptismum , coli tum sci licet in nomine Genιtoris, o Geniti, oe Pr f redentis. ab usum illius 1nted i cendum cera leant . Licet etiam conseire B l ptismum omni lingua: dum idem, quod lat me,l signi Metur Con ungenda eii huius sormulael pronunciatio cum ablutione, siae qua nullusi est Baptismus di quamvis nihil referat, an I ablutio fiat per unicam, an per trinam mer soncru, aut per effationem, aut per adipersonem aquae in plures baptiχandos ldua' odia ad c kput hominis aqua perve-o o mat:
289쪽
niat: O unde si non sit exclusus sectus ab utero, aut exitus expetundus est, aut caput , si prodierit abluendum : an enim suffecerit ad persiste membrum aliud principale, praeter caput , qua ilionis est. M Ne autem hominibus unquam deellet remedium hoc, ad recipiendam salutem a ternam adeo necessarium, Dei benignitas voluit, ut, urgente necessitate, a qualibet manu licite conferatur. Itaque in repentina, &lubitare, nempe morte
imminente legitimus Baptismi minister est homo quilibet, & parentes ipsi, qui genuerunt, in excepto ipso baptizando, ij sive bapti-etans Sacerdos sit, I e J sive Clericus, siue Laicus, sive scemina , si oe Haereticus, sive Iudaeus, aut Paganus, dummodo facere credat,
quod facit Ecclesia, vel quod Christus insit
tuit, & debita materia serinaque utatur .. In Semota vero nece Ilitate, iure ordinario mini
ster Baptismi legitimus, & primarius est Episcopus, &simplex Sacerdos, & ex eorum consensu Diaconus . Gradus tamen sunt consti . tuti , quibus ad quemque ordinem , cum opus est, bapti Eandi iacultas deveniat nempe ,
ut, si desit dignior, descendat ad minus dignum Ministrum . Praeter Ministrum operam suam in h j ismodi administratione Sacramenti praebent Patrini, qui fidem insantium loquela carentium in se suscipiunt, seque spon
seres ac fideiussores pro iis offerunt. Quamob rem eorum est erudire pueros Evangelica doctrina, eorumque mores instituere, ut ad uda neam aetatem pervenientes, obligatam a suis patrinis fi lem persolvant. Hinc idonei tantum sunt ad hoc munus assumendi , nec -recipiendi Haeretici, aut Pagani, aut Iudaei, nec qui ordini suo unice vaeare , aliisque curis abstinere debent: unde excluduntur regulares. μὶ Patrinorum praefinitus est nume. rus : non enim licet praeter unum admittere , aut ad summum duos , marem , &fiuminam , ne disciplinae ordo magistrorum numero perturbetur; neve plures implicen. tur affinitate spirituali, ex hac causa orien-
te, quae tam valida est, ut nuptias contrahendas impediat, & contractas dirimat hJde qua in Sacramento Matrimonii di fleremus . Porro Bapti l mi ea paces sunt omnes volcntes , aut non repugnantes quales infantes lunt qui , etsi assentiri nequeant , profitentur tamen per patri nos , sive fide iussores, & sponsores: ti baptizantur in εfide totitus Ecclesiae Catholicae , in quem senium Maldonatus explicat vulgatum illud infantes baptizari in fide parentum . Si
autem invitis parentibus baptizentur, verum Bapti imum recipiunt: quamvis per vim ab
infidelibus filii non sint abstrahend , sed ehri-lliana per lusione, atque charitare leniter inducendi ., quae Catholicorum est sententia.
0 Adulti autem etiam in somnum , aut in iuromm versi baptizari possunt , dummodo ante somnum , & furorem Baptismi desiderium ostenderint: m & muti etiam & sut-di, & aegroti; dum pro iis alii profiteantur. n Item oportet , ut adulti Baptismo expresse contentiant. quae dicitur dispositio ad Baptismum , 'paratique esse debent ad recipiendum , quod Christus instituit, etsi non habeant rectam fidem: alioquin ab Haereticis baptietati essent rebaptirandi , quod vetuit Ecclesia. o Ut autem baptismus his vere collatus possit esse saluber, in doctrina & vera fide debent instituit unde orta est catheehi-randi ratio, quae schola est , & institutio bapti-randorum quorum tres erant gradus; Audit rum nempe, sive Tyronum, qui nondum ad Baptismum erant idonei; secundus gradus erat Competitorum , hoc est simul cum aliis Baptismum petentium, quo digni habebantur, qui Christianam doctrinam callebant. Te
tius erat eorum, qui cum catechirarentur,
lapsi erant in publicum aliquod crimen ,
qui in poenitentium numerum reiecti tres annos expectare Baptismum cogebantur. In privatis domibus non licet, nisi magna ex necessitate, aut ob summam personae dignitatem aliquem baptizari. p Baptismi
290쪽
piismi effectus praecipui sunt, primo delere
peccatum ab origine contractum in infantibus , & in adultis etiam alia peccata, si ex animo eos poenituerit: quamvis ad virtutis exercitationem semes & concupiscentia supersit . Secundus est)ctus eli remittere poenas omnes spirituales , viamque rectam ad Ccelum aperire: quamuis poenas iudicialis fori non tollat. a Tertius est imprimere characterem animae, ut propterea iterari non debeat nequidem Baptismus Haere-tiebrum , dum ne formam Haeretici eorruperint : ac si de veritate Baptismi dubitetur , concedendus est sub conditione, si non es baptizatus, ego te baptizo, o e. b
ACceptam post Baptismum fidem Sacra
mento munimus Confirmationis, quombustiores evadimus ad praelium contra peceatorum stimulos ineundum i Sacramenti huius materia est inunctio Meri Chrismatis in fronte . Conficitur Chri ima ex oleoti Balsamo per Cotile crationem ab Episcopo sngillis annis in Coena Domini. e Forma Confirm tionis his abso vitur verbis: Suno te signo Crucis . oe confirmo te Chrismate fatuι is , in nomine Patris , cte. Minister huius ordinarius est Episcopus , extraordinarius vero ex delegatione Summi Pontificis simplex Sacerdos , nec alius in serioris ordinis . d Et quia olim limul cum Bapti l mo suscipiebatur , ideo etiam superest , i ut & susceptores ad hilleantur . Nunc enim ad rationis usque usum , nempe ad septen. nium disse itur. Confirmationis effectus praecipui sunt Gratia , qua & mundamur tiad pugnam armamur ; & characteris impressio , ex quo consequitur , ut non sit iterandum, quamvis ab Hareticis acceptum .
TITULUS RDe Poenitentiis oe Remissonibus. LAps post Baptismum taenitentia resaris
gunt. Est enim Poeni tentia Sacramen tum, quo relapsis peccata remittuntur, eaque duplex est; interior, qua dolorem praeterit rum criminum & perfectioris vitae propositum concipimus; & exterior, in qtia consistit Sacramenti ratio, qua per res lensibiles exprimuntur ea, quae interius in animo peraauntur:
EJ qualis est absolvendi actus respondens aestui
interiori, quo a peccato liberamur. Caeterum communiter ex Concit Trid. & Florentino, materia partesque Sacramenti sunt Contritio, Consess o, Satisfactio; et si etiam peccata Poenitentiae materia remota dicantus, cum ab hoc Sacramento, tanquam ab igne ligna contumantur. I J Forma verbis illis continetur :.Ego te absolvo, quae perspicua esse debent,&expressa, oreque pronunciata : unde nequit
abiens quis & per Epistolam absolvi i s gl
Partes eius intefrales, sive quae totam Poenitentiam conficiunt, sunt tres: Contritio, Consessio , Satisfactio . Contritio est animi dolor ac deteilatio de peccato commisso, cum proposito non peccandi de intero ; adeo ut Contritio, latis si ad Dei gratiam nohis impetrandam debeat esse talis , quae gravissimum quemcumque dolorem superet
rerum caducarum ea uin eonceptum . fhJSicut enim noster erga Deum amor rerum creatarum amorem omnem longissimci intervallo antecedere debet , ita & Contritionis dolor , qui ex amista Dei amore nascitur , omnibus longe doloribus debet anteire; nec reseri, quod is dolor Maus afficiat sensum,
quam dolor rerum creatarum , dummodotum prae caeteris doloribus corripiat voluntatem: adeo ut quamvis sensus alicuius acrius
filii morte percellatur, quam confideratione peccati, si tamen ei detur optio , filii mortem , quam peccatum malit. Qui dolor appellari pote is latine dolor aestimationis , quia non sensu corpori si sed animi aestima-