장음표시 사용
291쪽
e Alat, ut dolorem veritatis dolor sensus non comitetur: ita ut nul ia sit via tutior at expendenti m Contritionis veritatem, quam lumnia seu ibilis doloris intentio . Haec autem dicitur Contritio perie fa, quae s votum Consessionis & Satistimonis includat, rumissionem peccatorum parit , etsi facultas confitendi & satisfaciendi aliquo casu intercipiatur . Caeterum , si Contritio ad eum gradum non perveniat, qui sit ad impetrandam veniam satis, adjuncto tamen Sacramento tu fici et ad peccatoriam remissionem : fa J etenim Conseisione redditur persecta , quae Contritio imaeriecta peculi Ari nomine vocatur attritio , atque detestatio peccati , & dolor
aeternarum pcaenarum metu conceptus. Hanc
autem S. C. Trid. declaravit: esse donum Dei, o impulsum Spirittis Saucti, non adhuc quidem iuhabitantis, Di tu utum mor eutis, quormiens adiutur , viam sibi ad iussistam parat . Et quamvis fine Sacramento Poenitentiae per se ad iustificationem perducere peccatorem nequeat. tamen etiam ad Dei gratiam in Sacramento Poenitentiae impetrandam di
sponit f b J Contessio est propriorum pecca
torum ad remi isonem per Ecclesiae potestatem impetrandam apud Sacerdotem expositio . fel Huius Sacramenti certum tempuς praescripsit Ecclesia . cen luitque , lemel faltem in an no rite Confestionem emittendam a lingulis, ut Paschatri tempore quisque Sacram Eucharistiam eiusdem Ecclesiae iussu parti ei pemus. d J Quod Communionis prieceptum, quia obligat tempore Paschatis, ideo& ad id lem us dirigitur Confessio , sine
qua nemo criminosus mundatur , ut sit ad Eucharili iam percipiendam idoneus. De J Juita. Conseisionis artas m, cum quis est doli capax, quus annos vocant discretionis . ffJ Praeter tempus autem Paschatis, hi definiuntur ne .cellariae Consessionis casus . Primo , mortis articulus. Secundo, mortis periculum . Teristio , proxima susceptio uti cuius ex Sacramen- ais , ad quae non nisi pure citque caste acce-
de re debemus. Qiarto, ut vitemus peccat di periculum , quod Conseisone procul notarcere pc sse cenicamus. Quinto , eum ipsa conscientia ad Conselisionem stimulamur. Sexto , si metuimus , ne peccatorum obliviscamur . Septimo , si desectura nobi siae Consessariorum copia . D J Porro Medi ei mature debent aegrotos ad Consessionem impellete. bJ Ad utilitatem Confessionis tria
praecipuae ac necessario requiruntur . Pri
mo , ut sit flebilis , & tu uosa; secundo,
ut si eandida , sine suco , & mendacio ;tertio, ut sit integra, & e memoria quidquid non defluxerit expromat , postquam eam diligenter quis excusserit; prolatis non modo criminibus , sed & modis, sive quas
vocant circumllantias, quando mutant speciem . si J Conse ilia Sacerdoti concredita et ,
ab eo alto silentici premenda M occultanda , obsignandaque figi llo Consessionis , ut vulgo loquimur ; quod ii 'illum Sacerdos , quisee 'erit, aut violaverit, peccatumve revelaverit, in anctum .is3c pernetuum carcerem
detruditur, postquam deiectuς fuerit ab ordine. fh J Mini iter Sacramenti hujus est Sχ-cerdos, qui cum ordine limul halaeat & iurisdictionem . Cum enim Poenitentia sit actus judicialis, non sufficit simplex ordo, nis ad ordinem accedat iurisdictio .sine qua iudicium est irritum . Universam vero iurisdictionem habet quilibet Sacer os in quemcumque hominem; quando eum viderit in mortis articulo constitutum , quo tempore ab omni Sacerdote, & ab omni culpa, Sc excommu
nicatione quis potest absolvi. st J Quod be
nignissime institutum est , ne quando deficiente absolutionis ope, fideles in aeternum
perirent . Caeterum extra mortis articulum
nemo potest absolvere, nisi proprium subdi. tum, & subditus absolvi non potest, nisi a
proprio Sacerdote . proprius autem Sacerdos omnium eli Summus Ponti lex ; Episcopus veto est proprius Sacerdos totius suae Dimiscet eos , & Parochus totius suae Parochiae :hique
292쪽
hique habere dicuntur iurisdictionem ordinariam, quae iis desertur ex ipso munere, quod susceperunt; praeter quos alii extranrdinariam
iuri lictionem habent iure detestato , quales sunt regulare , quibus Pontificiis Constitutionibus facultas concelsa invenitur: quamvis poli Conei l. Trid. nequeat regularis ullus, qui non sit Parochus, eam facultatem exercere, atque Consessiones audire. nisi ab Episcopo , cui se examinandum debet offerre, fuerit adprobatus. r Non tamen quilibet ordinariam, aut delegatam potestatem habens, de eulpis omnibus pntest absolvere et sunt et nim peceata, quae sibi exee it, ne reservavit absolvenda vel Summus Pontifex , vel
Episcopuς quibus remittendis generalis iuri L dictioni x concessio minime sufficit. Ac sane Summo Pontifici reservati sunt casus ex prelli in Iure Canonico, &in Bullario, veluti primo violenta manus iniectio in Clericum ; b
secundo, uiolatio clausurae Monialium; ter. io, manus conserentes in singulari certamine, sive duello; eoque provocantes, &res
pondentes ; e quarto, smonia realis , vulfiduciaria, quam vocant confidentialem , Plura vide apud Interpreteς. Episcopo vero alii Casus reservantur ex iure . alii ex consuetu ine . Reservantur ex jure primo peceatum , ex
quo quis Clericus incurriis et irregularitatem ;seeundo, incendium dolo constatum, tertio, publica blasphemia, criminaque alia , quibuslpublica poenitentia impooitur; quarto, ex-l
communicatio maior, cujus ablolutionem CD inonis conditor Episcopo rcfervaverit ἱ alioquin reservata intelligitur Summo Ponti fiet. ιὶ Cxsus vero reservati a conluetudine lunt, quos quisque Episcopus pro arbitrio tuo re- larvare si ui consueverit; ut distingui & comprehendi regula nequeat. Nunc ad tertiam Poenitentiae partem , nempe ad satisfacti nem procedamus . Satis ictio in unioerium
es 1 compensatio, aut redditio rei . ves iuris
ablati; quia igitur peccando detraximus Deo , quod debebamus . eum laesimus , cum ei
reg creatas praetulimus : propterea in satisfactionem iniuriae rependere Deo debemus moerorem noli rum ex laboriosis affectibus concipiendum , quo culpas a nobis
admissas simul ulciscamur ; & Deum erga
nos placatum . benignumque reddamus: quae Poenitentia pars satisfactio appellatur. Quamvis autem homo, qui eli finitus, nullis operibus queat infinitati Divinae satisficere; ramen Deus pro sua benignitate gratam aC-ceptamque habet, quam praestare possumus.
etsi majorem debeamus . Satisfactionem autem vetus Ecclesia exigere solebat, antequam remissionem largiretur poenitentibus, qui perplures graduq a i absolutionem oerducebantur Asi publice peccan es. publice quoque ad tollendam populi offensionem puniri oportebat. Erant igitur quinque paenitentiae ordines. Primus flentium ad fores Ecclesiae. seque introeuntibus commendantium , ut sibi veniam impetrarent. Secundus eorum , qui admittebantur in Ecelei iam ad concionem audie dam , post eam autem ita tim eiiciebantur. Tertius eorum , qui admittebantur ad preces pubblicas , sed excludebantur a Sacrificio. Qaartus corum, qui Satrificii precibus intererant, sed Communione Corporis Christi arcebantur . Quintus eorum , qui omni enitentiae parte perfuncti . tantum Communionem Corporis Christi expectabant .
Nunc autem mutata temporum ratione re
missius agitur, & rei ante peractam Poenitentiam , dum m do eam candide promiterint, absolvuntur. Satisfactio autem omnis in histribus potiminum generibus versatur; nempe oratione , eleemosyna , ie junio : ad orationem revocantur non solum preces ore pronunciatae , sed etiam tacite recogitatae &q rodlibet sacrum aut docendi, aut praedicandi, aut iure, sancteque iudicandi studium.
Ad eleemosynas trahuntur euncta opera benefica , quae a misericordia procedunt . Ad
jejunium vero redigitur 3c ei licium, & p regrinatio , & fames , & flagella, & quaelibet vexatio corporis . Ieiunia porro vel sponte susis piuntur, vel in dicuntur ah Ecclesia, qualia sunt vigiliae, quatuor tempora ., quadragesima . Nunc ad alteram tituli huius partem accedamus . hoc est ad remissiones , nempe ad indulgentias , de quibus
haec Episcopus Meldensic in tua ex ositi ne fidei 3. 8. Ctim Ecclesia a*era peccatoribus . oe laboriosa opera inius. it , inque illa submisso animo subeunt , ea dici r
293쪽
satisfactis e eum autem propter eximiam paenisentiam , pietatem, aliaque bonιν opera, quaina praescripserit, e debιta aliquid ipsis poena
remittit, ea dicitur indulgentia: Et intra : Quicumque ex hae υita in Chrisi gratia ρο charitate decedunt, noniam tamen persolutis his pamis. quas iistis refervaυit Deus, in altera vita luunt. EarMm Thesaurus congestus es ex ,neritis Chri si necessariam fatis actionem exsuperantibus, o ex perpessionibus, crueiatibusque Santiorum, Iupra quam peccatorum eripiatio flagitabat: quae eum litis su exsint, ad- ιιbentur ad nosras poenas allevandas, scuti
veteres paustentes rem Honem poen rum a s quebantur per preces Marurtim, o Cuenfesso. rum, qui toleratorum abs se dolorum meritιs υe. niam paenitentibus impetrabant: qu e poena cum prorsus remittebantur , indulgentia plenaria o remissio dicebatur. indulgentiarum valor expenditur primo ex affectu , & animo recinentis; debet enim peccato mortali vacare: al secundo ex voluntate dantis; tertio, ex potet a te verborum; quarto, ex intellate con-eedentis; quinto, ex causa concedendi.
De Eucharisia FUcharistia Graece significat gratiarum
actionem , quam , quoniam in Missa sacrificio complectimur . propterea Sacra mentum Corporis Christi , quod in Mitia continetur , Eucharilita nuncupatur . Per hoc Sacramentum Christum Deum habemus praesentem e substantia enim panis 8c vini non manet in Sacramento, sed convertitur in Corpqs Christi ηρ in Sangui nem conversione mirabili , quam tran iub. stantiationem appellamus , hoc est ad ionem , qua tota & integra substantia unius rei transfunditur in totam & integram substantiam alterius . Unde Sacramentum hoc signum eis, de res signincata . Signum
eii species panis & vini , res significata eii ipse Christus , qui est in qualibet specie , sive panis , sive vini separatim , Sc
in qualibet parte Sacramenti. hJEucharilliae
duplex est materia: panis, & v Inum, quam vis ipsum Sacramentum sit unum, cum ad rem unam signi andam fuerit inititutum, nempe cibum lpiritualem Corporis, de Sanguinis Chrilli . fel Oportet autem , panem e Gle triticeum , nec refert, a Zymus ne sit, quo utitur Ecclesia Latina , an sermentatus, quo, Latina tolerante , utitur Ecclesia Graeca. Panis autem ex farre, oryza, fabis, milio, callaneis, & leguminibus, aliisque id genas, non eli vera hujus materia Sacramenti: id squia communi loquendi usu panis nomine triaticeum intelligimus, , quidem aqua Mementari confectum, non rosacea, melle, lacte, oleo , per quae panis transit in aliam l p ciem . fri Uinum vero debet esse ex uvis, quo utimur ad potum , quoque usus eli Chri-ilus; γγ unde rejicitur omphacium, sive succus immaturarum uvarum , & acetum, quod vini naturam acetcendo deposuit, & vinum congelatum, nisi postquam suerit solutum .
Ex multo tamen conficitur Sacramentum.
IIJ Vino admiscendum est aliquantulum aquae, tum quia id eredibile est secisse Christum de more in mensa , tum propter aquam. quae de latere ipsius una cum sanguine fluxit. Forma Consecrationis Eucharilitae alia et in pane, alia in vino, utraeque ex Christi ore sumtae, qui panem his verbis in Coena conlecravit: me es corytis meum', idemque prae scripsit iaciendum E clesiae pro Consecrationis forma. Alia forma, nempe consecrandi Saninguinis est illa: His es Calix Sanguinis mei: quae cxponitur, hic est Sanguis meus, qui hoc calice continetur. h Sacramenti huius Mi- miser est solus Proesbyter , sive Sacerdos e Sacerdotibus enim Christus dixit, hoe Deita
tu meam commemorationem . Cum autem
Omnes mortali peccato in vos uti ab hoc Sacramento arceantur etiam Presbyter a confi-eiendo codem Sacramento Millaque celebranda debet abitinere, nisi copia Consessarii desit , apud quem culpam emendet : tunc enim si necessitas urgeat, ei celebrare licebit; dummodo, quam primum poterit: post
294쪽
eelebrationem confiteaturr Λ nee tamen
licet, nisi ieiunis , & semel in die Missam
celebrare, praeterquam in Christi natali die, vel urgente necessitate ; h teneturque Sacerdos Hostiam abs se consecratam sumere , sive communicare, ni velit ab Ecelesiae liminibus arceri & per annum a celebratione suspendi. e Tripliciter autem Eucharistia sumitur :sacramentaliter ; έpiritualiter; & sacramenta liter & spiritualiter simul . Sacramentaliter sumunt omnes, etiam criminosi , qui dentibus
tantum hoc Sacramentu prem uat, non animo attingunt. Spiritualiter sumunt vere poenitentes, δc puri, quibus deest copia illius, cujus gratiam desiderio & voto assequuntur : spiritualiter vero & sacramentaliter sumunt, qui pio eorde os ad illud admovent: nam δc ipsam Chri ili carnem ore attingunt, di Sacramenti gratiam spiritu comprehendunt. d Ad Eucharii iam admittuntur omnes, qui ad annos discretionis pervenerunt, & lemel in anno saltem obligamur tempore Paschatis Resurrectionis: quamvis antea ter saltem obligaremur , ut patet ex Concit. Eliberi t. a quo uxorati iu-hentur tres, quatuor, aut octo saltem dies ab uxore ante Eucharistiam abstinere: quod priscae severitati relinquitur. e Sacramentum hoe tria significat di primo Passionem, Christi r eum Paulus seribat , noς mortem Domini an nunciare, quotiescumque Panem hunc manducamus, & Sanguinem bibimus. Secundo coelestem gratiam ex hoe spirituali alimento . Tertio coelelfem gloriam , &fructum aeternae selieitatis. f
EXtrema Unctio Saeramentum est, quod
datur exeuntibus ab hac vita ἔ estque Sacramentum , quo graviter aegrotans ce tis in partihus corporis ad peccatorum re- millionem, & virium robur oleo solemniterinungitur ; per quam Unctionem exterim rem corporis interior in anima coelestis gra-
menti materia proxima est ipsa Unctio, remota vero , quam vocant, est oleum: non illud halsamo misium , quod Chrisma appellatur , euiusmodi est in Confirmatione , atque in Un ctione Regum , di Sacerdotum ; sed oleum purum ab Episcopo ei iam in die Coenae Domini. cae conlecratum , quod & oleum dicitur Catechumenorum cum eo liniantur & Catechumeni in pectore & in scapulis. h Forma
Sacramenti hujus concepta non eli verb:s directis , utpote ego te baptio . sed obliquis& precariis, nempe his: Per sam Sanctum notionem , o fiam piissmam misericordiarm indulge.1t tibi Deus qtiisqti id oculorum , sive na rium , βυe tactus υitio deliquiyii . Lini ualueenim oleo sensus, per quos vitia contraximus , oculi nempe , aures , nares , os , dc renes, tamquam luxuriae sedes , exceptis sceminis, quibus ob sexus pudorem renes non ungrentur. Minister Unctionis est Episcopus & Sacerdos, qui iurisdictionem habeat, nempe Parochus, nisi urgeat necessitas, quo casu quilibet Sacerados recte administrat, etiam regularis . i Solis autem aegrotis hoc Sacramentum praebe tur, non vero capite damnatis, nisi ex morbo brevi morituris, neque ex praesenti consuetudiis ne insantibus & pueris, neque amentibus, qui antequam in furorem inciderent , desiderium illius non ostenderint, cum aegrotarent.
ε neque iis, qui Eucharistiam nondum sumia serint . Sed in quo morbi gradu fit hoc Satramentum suscipiendum quaeritur, & rectius meo iudicio putant , qui negant, ad extremum expectandum, ac tempus censent idoneum, si grave aliquod periculum impendeat, quoa valde consonat usui veteris Ecclesiae, ubi ante Eucharistiam ; & post eum Eucharistia
septem dies totos aegrotus ungebatur.
CVm libri primi variis titulis plura de
Ordinibus specialiter retulerimus, pau
295쪽
ca nunc in universum dicenda luperiunt. Ot-do latine significat gradum quendam , si in statum perso rum , aut dignitatem , unde ordo Senatorius , Ordo Eque tiris, qui di itini ue bantur a reliquo populo , nempe a plebe. Qua ratione, qui e Christianis ad divina munera,& sacra mi inite tia tu cipiuntur, ordinem distinctum a caeteris conci: ituunt, diciturque Ordo Clcri colum, tanquam sortientium partem Dei , si .e illius mi materii. Sed de materia Asorma huius Sacramenti quaerentes, animadvertere debemus, duplicem pG: edatum Pres. hytero in Ordinatione tribui, quae duplici, distinetique caeremonia exprimitur ; consciendi scilicet Eucharilliam, quae tribuitur per traditioqem Calicis & Holtiae, dc ligandi atque
solven i, quae consertur per manus impostionem verbis illis adiectis, nempe accipe Spiritum Sanctum; quae manuum impositio plurium sentetitia pro materia habetur, verba vero pro
forma , scuti & pro materia ducitur Calicistraaitio, qua semper in Ecclesia Presbyteri eo ficiendat Eucharilliae potestatem acceperunt. Forma vero sunt verba , quae huic traditioni Calicis adiiciuntur. De quibus tamen variae ac discrepantes Theologorum sententiae reseruntur. Legitimus hujus Sacramenti Minister est Episcopus, quem iuri dictione atque potestate semper praecelluisse presbyteris, perpetuo Ecclesiae tcstimonio confirmatur: cum ordinatio, di Confirmatio semper Episcoporum sueti ni mucius , exclusis presbyteris , ei si non semper nominibus distinguerentur.
RiT Atrimonium est viri Se mulieris
.i maritalis coniunctio , individuam
vitae consuetudinem continens et ita dictum , quod eo consilio mulier nubere debeat . ut mater fiat : a per coniun hionem autem viri cum muliere Chri ili cum Ecclesia copulatio significatur . Materiam Sacramenti huius varii variam statuerunt : alii enime an in ipso consensu ponunt , hoc est in
contractu civili , quem Christus in institi
tione Sacramenti minime mutavit, sed quod invenerat rutinuit , alu in i psis coti trahentium corporibus: iormam autem in expressione verborum , alii verba ipsa conjugum pro materia ponunt, & pro forma contentum animorum . Quoniam autem Matrimonium Riponsione inchoatur, contensu conlii tuitu ν ,
dc copula consummatur ; ideo de singulis , ac pruno de Sponsione disseramus.
De Sponsalibus. Sponsassa sunt mutua viri δc mulieris in
matrimonium sponsio, sive futurarum nruptiarum mentio , ac remisso, quae a spondendo Spontalia dicuntur: vel proprie , Vel minus proprie: proprie Sponsalia nuncupantur illa , quibus suturi Matrimonii promissio includitur , quaeque lponsalia de sutura nuncupantur. b) Minus proprie dicuntur , quae Matrimonium inducunt praesens, utrius. que consentu iam absolutum , cui non deest nisi cor iunctio corporum , quod appellatur Matrimonium ratum, sive sponsalia de praesenti. Cum vero de sponsalibus loquimur simpliciter , sponsalia de suturo intelliguntur, ad quae contrahenda requiritur futurorum con iugulo consen usi ideo, nisi aetatem habeant rationis capacem dc idoneam ad id quod agunt intelli pendum , sponsalia valida noucontrahunt . Eam autem aetatem definitam invenimus septennium absolutum . fcJ Consentus autem, dummodo sit certus, nihil reseri, expressus ne sit, an tacitus, nempe re, traditis arrhis , an verbis , sive pronunci
tis , sive scriptis , hoc est per epistolam ;nec refert , nutu ne quis aisentiatur , ans lentio , puta parentibus pro filio respon- denti hus ; non tandem refert , per se quis
contrahat, an per procuratorem per ma datum antecedens , an per rati habitionem et omnibus enim modis ccrtum consensum exprimentibus recte contracta sponsalia reputantur . d Contrahi sponsalia poliunt
296쪽
ure, sub eonditione , & in diem ; pure ,
is verb:s : ego te accipiam uxorem ego te in maritum d ita ut nulla conditio exprimatur; nam si conditio aliqua tacita iniit i pontalibus , dummodo non exppi matur , ea n suspendit. a Conditionalia lunt, quae conferuntur in eventum aliquem incertum , a quo suspenduntur : ut, nisi ea conditio extiterit, irritentur, ut, ego te in uxorem acriptum, si tantum dotis nomine Alteras: tum
enim n In sunt firma sponsalia, nisi poli conditionςm impleto : bὶ nisi accesserit consensuq de praesenti, aut carnalis copula , aut conditio fit turpis , vel impossibilis : quae
conditiones duae re)iciuntur firmis manentibus sponsalibus: quae tamen sponsalia infit. mantur, si conditio naturae Matrimonii adversetur. e In diem contrahuntur, cum quis spondet, se accepturum aliquam in uxorem intra certum tempus d) Contracta sponsalia obligationem contrahendi Matrimonii pariunt, ut si alteruter a voluntate recesserit, auctoritate judicis, & metu poenarum po: sit
induet : non continuo tamen per censuras
Eeclesiasticas, sed aliis poenis, nempe carceris: se nisi periculum aliquod ex huiusmodi conjunctionibus invitis, & luctuosis timeatur: tum enim coercitionibus abstinendum .ssi Secundum quam expositionem tollitur celebris oppositio, quae notatur inter Cap. ex literas, 3c Cap. re tit is de sponsalibus. olim sponsalia illa de futuro 'er subsequentem copulam, sine alia solem altate , transibant in verum iustumque Matrimon um ho. die tamen sublatis per Concit. Trid. clande ilinis Matrimoniis, st) sponsalia ista de futuro,
quibus accessi copula, non migrant in contu pium , quia rediguntur ad Matrimonia clande. ilina iam vetita. Uariis tamen ex causis sponsalia de suturo dissolvuntura nam praeter mortem naturalem , dissolvuntur primo , com-Jani Gravinae. Tom. II.
muni distensu utriusque , licet sponsalia , sint iureiurando vallata : etenim quisque potest remittere iusiurandum lui fratia praestitum . h Impuberes vero dissentire possunt puberes facti, dummodo conjunctione eorporum abstinuerint. ι Si vero, dum spontalia contraheb χα tur, alter erat pubes, alter vero impubes, Sc iste impubes pollea pubes fac us, discedere velit a contractu, sponsalia dii sol ventur, etiam eo dil sentiente, qui tempore contrahendorum sponsalium pubes erat. ssit Secundo, diisolvuntur sponsalia tam de futuro, quam de praesenti, si alter coniugum , etiam altero inuito, Religionem ingrediatur,
dummodo copula non accelserit: nam poterit alter alias sibi nuptias quaerere. l Tertio dii solvuntur per susceptionem Sacri Ordinis . nαὶ Quarto, per longinquas pere grinationes, quae alterius animum a coniugio evagantem declarant. n Quinto, per lapsum temporis ad celebrandas nuptias praefiniti; nam id tempus ideo adiectum censetur, ut eo exacto ad libertatem redeat qui Diue luam . Sexto, si conditio nuptiis adjecta evanuerit . foJ Septimo, si contrahantur sponsalia de praetenti: cum enim sit sortius vinculum, sponsalia de suturo dissolvuntur . ρὶ Octavo, per fornicationem alterius con- nisum, Vel praecedentem sponsalia , vel sub-lequentem , li quidem sornicatio praecederulpisso fuisset occulta; nam si sponso innotuisset, M adhuc contraxisset, eam remisi Glecensetur. Dissolvit autem sponsalia, etiam fornicatio. spiritualis, puta haeresis , vel apolatia : quoniam nemo ex crimine suo libertatem agendi , quod summum est besneficium, debet adipisci, propterea is, qus ex futuris conjugibus non peccavit, ad priis inam libertatem redit: qui vero peccavit,
alterius conjugis arbitrio manet obnoxius .
q) Nono , per insignem aliquem turpitu-
297쪽
dinem post sponsalia supervenientem alterutri conjugum se . Decimo, per supervenientem furorem. ib) Undecimo, per supcrve nientem alfinitatem , aut per cognationem spiritualem. sed Duodecimo per votum castitatis ante sponsalia susceptum . d; Ablolutis sponsalibus, si ve initiis nuptiarum ad ipsas nuptias transeamus.
De Nuptiis. MAtrimonium in iusta aetate . & legitimo consensu sundatur. Iusta aetas, quamvis Jure Ci. ili praefiniatur XII. annorum in sceminis, XIV. in masculis utrimque completorum, se J tamen Ius Canonicum , quo potentia potius coeundi , quam annorum numerus spectatur , amplexa est sententiam Sabinianorum, qui ex habitu corporis , non ex aetate nuptias permittebant. Ideoque hoc iure is, ea ve, cujus malitia suppleat aetatem, quamvis minor supra numeratis annis, tamen si ad venerem fuerit idoneus. ius habet matrim nil contrahendi, si quidem accelserit etiam maturum animi consilium. g regitimus consensus prae iandus est ab iis contrahentibus, qui voluntate sua in matrimonium conveniant. Et quamvis antea disputaretur, an praeterea consensus parentum accedere deberet , tamen Sacrum Conc. Trid. decreto definitum est, non esse necessarium . Contrahentium autem consensus exprimendus est aliquo exteriori signo sive verbis, sive nutu, adeo ut mutus quoque recte matrimonium contrahat, & h) dummodo consensus iste sit certus , praestari etiam per procuratorem potest, si quidem id mandetur alicui nominatim ; quod quotidiae u surpari videmus . Oportet autem , consensum hunc liberum esse ab omni metu, & errore. Metus enim vitiabit matrimonium, si gravis sit, qualis cadere possit etiam in constantem virum , hoc est , qui constantem virum flectere pollit ad matrimonium, tamquam minus
malum . Cap. veniens rue. de sponsalibus . Nec refert , duod propria culpa se coniecerit in periculum , velut is , qui stupro puellam assecerit: nam ne cum ea quidem is valide contrahet, s gravi metu compelis latur. ιθ Si tamen is , qui violenter con traxerat cum coniuge sponte habitaverit, secumque corpus libere commiscuerit . rati habitione voluntaria matrimonium sustinebiatur. Error quoque personae matrimo nium vitiabit, ut latius infra .
Quae IIIatrimonium impedire possint. IMpedimentorum duo sunt genera : unum
corum, quae contrahendum impediunt,& eontractum dirimunt ; aliud eorum , is quae non dirimunt quidem contractum , sed impediunt contrahendum . Primi generis impedimenta hisce clauduntur versibus rError, conditis, votum, cognatio, crimeu, Cultus disparitas , vis , ordo , tuamen ,honsas,
Si fir sinis , s forte coire nequibis, Si Paro hi σ duplieis desit prasentia i fisa
Rapta te sit mulier, nee parti reddita tuta, me faιienda vetant connubia , facta r
Alterius generis impedimenta his aliis
versibus continentur: Ecclesiae vetitum , nee non tem us feriatum
Atque Catechismus , sponsalia , iungito
Impediunt fieri, permittunt facta teneri. Qitae vero impedimenta oriuntur ex crimine seorsum hisce sequentibus versibus describuntur. Iacesus , raptus sponsatae, mors. mulieris. Susceptus propria sobolis , mors presbi O
Hi s paeniteat solemniter , aut monialem Accipiat , prohibent Me eoniugium sorianis
298쪽
sed iam sngula exponamus , exordientes a dirimentibus , & primo ab errore. Error vertitur vel in persona, vel in sa- tu , vel in qualitate alterius coniugis . Error personae , cum scilicet quis ducere putans Corneliam , ducit Titiam , prorsus Matrimonium irritat: ab idque iure naturae , cum nemo consentire queat in id, quod ignorat. Error in ritu personarum ; veluti, si quis putans cum libera contraxisse, post servam eam Compiriat , nuptiae vitiantur. h Error vero qualitatis, puta, si divitem putabat , quam pa perem invenit, aut quam censebat virginem , detexerit corruptam ,& impudicam, uuptias non dirimit. e Conditio , si honesta sit , neque a iure improbata, sui pendit Matrimonium , quoad impleatur, ut dictum est in titulo de sponsalibus , nisi consensus de praesenti accesserit , vel corporum conjunctio , cum ex ea videatur a conditione recelsum . d
Votum castitatis, vel in sacris Orὸ inibus emissum , vel in pro te Isione Monachismi,
quod utrumque votum solemne vocatur, quo dirimuntur Matrimonia postea contracta ,sve consummata suerint, sive non, si quidem nuptias hoc solemne votum antecesse
rit. e At s suerit post nuptias, sive posi
Matrimonium ratum emissum , plurimum intererit , emissum ne fuerit in prosellione Monachismi,.an in sulceptione Ordinis sa cri. Nam priori, quamvis consummata Matrimonia non dirimuntur f) dirimuntur
tamen rata, & nondum consummata; g posteriori vero neque consummata , neque non consummata Matrimonia dirimuntur.
h) Alia vero ψota dicuntur simplicia, quae contrahendum quidem impediunt, sed contractum Matrimonium non solvunt : ι euius discriminis ratio haec est, quod votum smplex tantum sit promissio tradendi sui Deo facta : votum vero solemne traditionem
ipsam , atque adeo constactus persectionem inducat: quas exordium illud voti si, hoe vero consummatio . Cognatio quartum cit impedimentum , & de ea seorsim in titulo sequenti disse
Crimen quintum est impedimentum , ut primo, si ii, qui contrahendi animum habeant, consiliu in injerint in perniciem alterius coniugis, atque in illius necem striixei in t insidias : insidiatores enim, soluto per mortem talis coniugis Matrimonio, nuptias contrahere prohibentur , etiamsi ex novo illo Matrimonio novus coniux ad fidem
Christi pertrahatur . I Secundo , si non
utriusque machinatio intervenerit, sed unius tantum , & cum insidiatore , occisque coniuge adulterium fuerit commissum , propter duplex erimen , adulterii scilicet & homicidii nuptiae dirimuntur . Tertio , s non homicidium adulterio acchi ferit , sed duo adulteri fidem sibi mutuo dederint de conti trahendis nuptiis post alterius coniugis mortem , aut re ipsa Matrimonium contraxe rint : cum dis Iolutis prioribus nuptiis, posteriores iungi neqneunt, & iunctae solvuntur m) nisi alter ex novis coniugibus priores nuptias ignoraverit. n Quarto, Jure quidem Civili raptus erimen dirimit nuptias inter raptorem & raptam , οὶ non vero Jure Canonico , dummodo rapta proeul a raptore tutum in locum abducta, sponte ac libere in Matrimonium consentiat ex praescripto Conc. Trident. Ii quo neglecto nuptiae irritantur. Cultus disparitas A primis enim Eccle-sae saeculis interdictae semper nuptiae cum Iudaeis, & Infidelibus fuerunt, ne membra Christi Satanae prosternerentur ; ρ aegre tamen interdicto huic obtemperabant; cum ex Veterum locis, sive id narrantium , sive de corruptela ista querentium , talium nu-
299쪽
ptiarum cccurrant exempla celeberrima. Un- i censuit in locis, ubi de colligunt cum Magistro sententiarum Paludanus, Solo, aliique, a prohibitionem hanc, quatenus quidem eontrahendum impedit. esse de Iure Divino, quatenus vero con tractum solvit, esse de Iure Ecclesiastico: prae cipue eum Divus Paulus scribat: Ποωis frater habet uxorem infidelem, hae consentit habitare cum eo, non dimittat illam . Quamobrem neque eum Catechumenis licet inire coniu-Εium : cum enim Matrimonium sit Catholicorum Sacramentum , eius particeps eise non
pote ii, qui per Baptismum in Ecclesiam non latravit. b) Inter ipsos vero infideles Matrimonium naturale ac ciuile consistit; etenim, etsi communionem non haheant Sacrament rum, commercium tamen habent Iuris Civilis, cuius vinculo Maetrimonia continentur.
Unde, si utrique ad fidem nostram convertantur, manebit conjugium, etiamsi contractum fuerit intra gradus a Canonibus vetitos. c Non enim suberant Ecclesiae coniuges, tem re, quo contraxerunt: & publice interest minuere difficultates adspirantibus ad fidem, ' ne dissolvendarum nuptiarum formidine retar dentur: unde, etsi alter veram Religionem receperit, alter in sua perstiterit : tamen manebit Matrimonium propter spem conversonis perfidelis coniugis charitatem & persuasonem . d Si vero alteruter convertatur& qui superest infidelis, vel abscedere prorsus
vel retinere coniugium velit, ut eam a Vera pietate distrahat, aut alio modo in peccatum inducat: licebit fideli , novis contractis nuptiis , infidelis viri commercium evitare . e At s, ut mos est Infidelium, vir unus plures duxerit uxores, quoniam plures per Evangelii legem retinere nefas est, adhaerebit illi, cum qua primo contraxit. f) Nuptiae vero inter Catholicos & Haereticos, ut si Haereticus Catholicam ducat , quamvis crimine non careant , ideoque poenis lubiiciantur , g tamen minime diti muntur. h Imo Sacra
Congresatio Propaganuae fidei anno 1638. haeresis invaluerit , huiusmodi Matrimonia dissuasione potius , quam poenis interdicenda. a
Septimum impedimentum est vis .
octavum , Ordo Sacer ; de quibus iam dictum in hoe ipso titulo , ut videri potest ; unde accedamus ad nonum impedi mentum , nempe ad ligamen , sive Matri monium iam contractum , quo durante , nullum est Matrimonium sequens , etiam si prius fuerit tantum ratum, posterius vero fuerit etiam contum matum . Decimum impedimentum vocatur publicae honestatis, quod oritur ex sponsalibus puris, non ex conditionalibus, nisi conditio iam extiterit ἔ exemplo illius impedimenti, quod
emanat ex affinitate, atque cognatione perratum , aut consummatum Matrimonium in
due at ita ut hoc impedimentum etiam Jure Civili eognitum, imago quaedam si & umbra illius. Pudor nimirum suadet, ut a nuptiis abstineamus propinquorum eius , quae nobis
desponsata suit . Quod impedimentum S. Cone. Trid. I restrinxit ad primum gradum in veris & legitimis sponsali hus de futurorquibus dissolutis non possumus contrahere cum eo, eave, qui, quaeve sponso, spontave illi est in primo gra)u coniunctus. Nam in sponsalibus de praesenti, sive in Matrimonio rato, etiam postea dissoluto, impedimentum hoc , iure antiquo manente , ad quartum usque porrigitur gradum . m Undecimum impedimentum est affinitas, de qua titulo sequenti . Duodecimum est impotentia coeundi reum scilicet adultus nam in pueris matura expectatur aetas vel natura , vel tristi aliquo eventu , vel pharmaci alicuius
violentia , facultate caret ad venerem ex e cendam ; aut cum mulier obstructam adeo habeat viam , ut virilem conatum excludat ; quod impedimentum, si ante nuptias non innotuerit, eo patefacto , nuptiae dissesve
300쪽
iudieari nequeat, perpetuum ne sit, an tem porarium impedimentum , mora, vel medicaminibus tollendum , tum ad triennii experimentum eis excurrendum , iungendique coniuges , ut per id tempus computandum a contractis nuptiis , eorum nixu ad Venerem periculum faciant litium suarum : ut si per id tempus nullo successu ad venerem ni tantur, post triennium Matrimonium diu solvatur : si quidem de ea impotentia constet ex iuramento conjugum ipsorum , &se p. tem propinquorum , quam Ponti sex septimam manum appellat: a) qu 3d si alteruter coniugum falsus deprehendatur , propterea , quod aliud Matrimonium con raxerit, redintegratis prioribus nuptiis, ad innocentem coniugem redire compelletur. b Decimum tertium impedimentum eli clandellina desponsatio , de qua indillincto titulo. Unde ad ea progrediemur , quae impediunt quidem contrahendum , contractum vero non dirimunt; ea vero sunt:
Primo . Interdictum Di cis Eeelesiasti ei, qui sorte distulerit nuptias, quoad suspicio latentis alicuius mali, aut impedimenti ollatur . Cuius causae cognitio dum durat, separandi sunt coniuges. e Seeundo . Interdictum ipsius Ecclesiae ,
quae cultus divini causa certis anni temporibus nuptias celebrare vetat; quae tempora
per S. Cone. Trident. d constituta sunt ab Adventus Domini eo die usque ad Epiphaniam, & a seria quarta Cinerum usque ad octavam Paschatis mclusne. Tertio . Impedimentum erat olim Catechismus, sive Institutio ad Religionem Christianam , quod nostris temporibus evanuisse censetur. e Quarto. Sponsalia de suturo, quibus impediuntur, non autem dirimuntur sponsalia, eum alia persona de praesenti contracta; cumhre transeant in Matrimonium ratum, quod est sortius vinculum Quinto . Votum simplex , quo se quis a Matrimonio temperaturum obligavit ,
non solemni ulla Religionis professione ;aut susceptione Sacri ordinis ; nam si ilia .le nuptias contraxerit , peccabit quidem , sed nup:iae subsistent. Erant & quaedam crimina , quibus i
pediebatur Matrimonium contrahendum , saltem donee poenitentia perageretur , non tamen solvebatur contractus , quae tamen praesentibης moribus minime impedimentum praebent. g J
Ognatio est necessitudo & coniunctio
is personarum, aut e susceptione alicujus a Baptismi sonte, atque ex oblatione ad confirmationem , aut ex adoptione, aut ex corporis commilitone procedens. Quapropter triplex eis illa, spiritualis, legalis, naturalis.
Spiritualis cognatio nascitur ex ea Sacramentorum administratione, quae regenerationis vinaturalem generationem imitatur e & pr pterea naturalis nexus imasinem inducit; ideoque parit impedimentum dirimens nuptiarum inter suscipientes ti baptizatum , patremque ac matrem illius , & inter bapti ranistem & haptizatum , baptizatique patrem& matrem, uno tantum aut altero susceptore adhibito, praeter quas personas enumeratas ho. die prohibitio non extenditur ex Concit. Trid. h) De confirmatione quoque idem Conc. Trid. eodem loco adiecit, ne cognatio inde orta ultra confirmantem & confrmatum , illiusque patrem Ec matrem , ac tenentem extendatur. Non contrahitur vero cognatio
haec a procuraIore suscipientis, s suscipiens hunc actum alteri mandaverit. i Legalis cognatio est triplex ; prima, in linea rectatam adicendenti, quam descendenti, adoptauintis & adoptati ; quas inter personas ὸ urat prohibitio nuptiarum dirimens etiam adoptione soluta, saltem, ut aliqui volunt, ad quartum usque gradum proptet pudorem ima inariae conjunctionis. Secunda in linea transversali inter adoptatum & filias