장음표시 사용
141쪽
Idiotismis, aut veterum poetarum sen tetulis. c. g. actum agis ἰ Dictou nam rat ; festina lente. Etiis tanto dignum feres hie promi r hia ti ' Magno conatu maximar nugiri agit. Elegantia haec non carent, sed non tamen sunt in prouerbiis ponenda. Multas poetarum sententias, multos idiotismos prouerbiis adscripsit ERAS MUS ROT. qui maiorum dedissὸ o-
peram videtur, ut cli iliades, quam ut selectiores parcemias colligeret. MURET. Vari G1. XII, etc. Ieg. Nempe non ea tantum collegit Erasmus, quae in prouerbio iam mi ni, sed quas apta essent ad recipiendam notam proin
verbii. Si illa ponere sola fuisset consilium, de quibus constat, fulsib in prouerbita et altero vel tertio tanto minor
futilet luscipiendus Iabos. G.
XXXV. Denique & sententiae acutae suo loco adhibitae maxi- Et se ι opere ornant orationem ' . Sed hic quoque cauendum, ne tenu p. quid nimis , aut ne vulgaria quaedam de moribus praecepta subinde inculcando, egregii quidquam dixisse nobis videamur ).
Sententiarum virtutes sint, I. a men, II. rotunditas, i. e. si concinna periodo cones usae sint, III. dc sapientia, ut aliquod praeceptum complectantur. I a Ies sunt illae SENECAE de vis. Mat. c. 3 . Sententi semper unius sequi, non vitae es, sed factionis. Et de icnoc. III, II. Graium hominem semper beneficium δε- Dciat ; ingratum Iemel. Αst si dixeris: omnisιm rerum primordia a precibus feri debent, vix hoc sententiae nomen me rebitur. Sapiens quidem est hoc praeisceptum , sed nec acutum nec rotun
Recte ait AveT. AD HEREN. iii, Is. Sententiae in oratione non δε- benι frequentari, ne magis visendi praeceptores , quam rei ac lares videamur. Add. BUCHN. de commia rar. dicendi II, 7, II. p. so.
Nescio quid vulgare sapit semienHosa eiusmodi, quam voeant, eloquutio. Vulgus enim quam 1aepissime tur sententiis, quamuis Parum acu
tis. Unde re comici personis vilissimis sententias quam plurimas tribuere s,
Ient,v. c. TERENT. Andri I, 1. Sosiam
inducit, libertum frugi, qui paene hbique domino respondet, adhibics sentcntiis. Recensente domino benuficia, respondet : isthaee eommemoratio, quasi exprobatio is immemoris bene 'ii. Res rente deinde illo filii sui in Ilitutionem ει genium: nulli rei admodum addi, tum et iterum respondet Sosias : tu arbitror , adprime in et ita es e utile, ut ne quia nimis. Laudante dehine filii in parandis colendisque amicitiis tollertiam edenuo philosophatur Sosias : sapenior
vitam insiluit, namque hoe tempore o si quium amicos , verisas od m parit. Narrat inde Simo, quomodo occultos filii amores deprehenderit , rationemque reddit, cur eum tum haud obiuris
garit. Quid hic Sosias i Denuo philosophatur, & ex ingenio suo depromit
sententiam. Recte putar : nam si ιllum obiturges, vitae qui auxilium tulis, quid facias illi, qui dederit damnum lam ' Talia vulso semper in ore sunt. Vnde stilus eiusmodi lententiosus p rum placet accuratioribus dicendi magistris. Uid. Qui N II.. Ins. Orat. VIII, . qui etiam X, I- Senecam reprehendit, quod rerum pondera minuti mis sententus fregerit.
Obi)ruandum diligenter distri mea
inter Gnomen, i. e. lententiam gener
lem, & Noema s sententiam applicatam. Saepe magnam hoc habet ven statem, ubi illo vix ae ua vix quidem in licet. G.
XXXVI. Mirifice quoque sibi nonnulli placent versibus & he- An efiam
142쪽
mistichiis poetarum, quae ubique orationi inferciunt . Sed quemadmodum horum usus & periodorum concinnitai cm pcrimat, dc ipsius stili grauitati repugnat: ita vix laudem mcrcri videntur versus prosae admixti, ni 14 vel testimonii caussa ' vel ob insigne sententiarum acumen inserantur, quod & ipsum tamen rarius fieri dehet ). In elegant iore sermone rectius feceris, s d Ita eiusmodi poetica solutior silo exprimus
Talis est recentiorum quorum clam stilus, in primis DPsII, PAVDI di e theologis DANHAvLRI , FR. SPAN NEMII aliorumque, qui dici non pintest, quantum sibi frequentissimo illo versuum atque hemistichiorum usu placeant. E veteribus Dio CHRYSOGOΜvs hoc dicendi genere deleetatus est. i. LIPsius versus dc testi inonia poetarum raria , nonnumquam tamen , inseruit epistolis ad eos, quos illa re delectari Putabat. Deinde antiquitatum di doctrinae politicae libros studiose contexuit alienis dictis, auctoritatis causa. Sed ubi eloquentia opui est, plane ab-Binet e minime proinde in hae classe abutentium versibus collocandus erat.
Testimonii causia quosdam poetarum versus s2epe adhibet cicano in libris philosophicis S rhetoricis, maXime ex ENNio , 3c EvRI IDE. Nec in epistolis desunt exempla. Vid. e s. ad diuers. I, 9. ubi sex versus inteoros e TERENTiI Eunucho inscrit, ut di epigVIII, 16. XIII. I s. Fodem exemplo poetarum testimonia ad partes sacpiu Cule vocant SENECA , dc νLi Nivs , sed non nisi in scriptis didacticis & epist Iis. In litterario enim puluere, & in. ter amicos, haec locum inucniunt. Sed in orationibus , ubi grauitas stili utramque paginam sacit, non temere eiusmodi flosculis utendum. DEMOSTHEΝFSGne, CIcERO & rLlΝius in orationibbus sitis a poetarum testimoniis vel plane abstinuerunt, vel ea mutato Or tionis ilenere protulerunt. Pauculi versus leguntur in orati in Pison. cap. 18. bcyro λBiraen. mp. I
Inest enim ncnnunquam po tae cuiusdam dictioni aliquid aeuminis quod mutato vertii periturum videbatur. Hic non indecctu na erit, ipsit niversium in erere, si cum iis agimus , qucrum ad palatum liant eiusmodi la titiae. Sic sENECA de ira II, Is. In sesegcra spiremini cmmque et Gentibus in inmansae:a ingenia sunt, ut ait pes ta , - - Dcque sim sima mi B. Ei epist. 82. Facile pcuccabas mala ab smia : ecce kr, qvcm tolerabilem esse
ctore firmo. Vtendum ergo his versim lis rarius, de maxime I. in epistolis ad familiares, non aeque in elabora tioribus, quales sunt v. c. dedicatoriae ad viros magnos scriptae ; II. in scriptis didacticis, si eum eiusmodi hominibus nobis res eI . qui auctoritati permultum deserunt. Abllinendum autem ab iis in panegyricis, dc in omni or fione fraui, quales stini theologicae , S ciuiles. Certe parcius Sc modestius his in pergendi sum versus. Vt exemplo rem illustreis
di venes. p. ΦII. haec habet e prosecto hospes , nee quidquam Deus haec spatia sedesque ab Orbe et stro a Uit, si iamen vos terrae Des transilitis, O haec ignota ae peregrina τι alis. Nihil desnee
moriatilus aiantim eris, eoelum ipsum adibitis tandem, CT qvaritud praeter a homi ni , rim in terra tuam agit, negatum ULNemo ignorat, HORATII haec omnia
143쪽
esse, qui libro I. Carm. Od. III. ita canit :Nec quidquam Deus iasidis Prudens Oceano disociabili Terras et si tamen impiae
Non tangenda rates transilium vada.
Et paucis interiectis; diu mortalibus arduum es, cietum inum petimus stultitia. Quanto concinnius haec omnia istutiore stilo protulit cvs Axus ' Sie &ipse cic ERO aliique auctores Veteres saepe usi sunt poetarum testimoniis alia veluti veste indutis, ceu pluribus e
XXXVII. Sed sufficiant haec quidem de ornata oratione. Re- Apte di-liquum est, ut, quomodo APTE dicendum sit, doceamus. Quum minus, si
enim aeque absonum sit, omni orationi eumdem characterem , ac-- omni personae easdem vestes aptare: nostra omnino interest, VM .rias dicendi sermas vel characteres in numerato habere , maxime re, di ilia.
quum ita plerumque de illis disserant rhetores, ut quid sibi ve-euimus. lint, scias cum ignari lIimis . I. C A P. II. 6r
emplis in variis Lectionibus passim d
monstrauit M. A Q. Nun ETvs. h legans in primis est exemplum in CICER. ciatimal. cap. 2. vhi eUm verba Eva,pinis r
lta videmus expreilii e Sent sus pleri que senibus tam oui da es , ut cxur se Aetna grauisu duant si si nere. Vid. M vin, T. Har. VII, Is . S XI, Ir. ubi
sum producit. Iniquior erat, cum ista scriberet
Auctor, in LONGlNUM, a Praeceptorosito, CHRIST . THOMASlo, inductus 1cilicet, quod satis ostendunt primae editiones huius libelli, in quibus locum bene longum ex cautelis Thomasianis, hae parie non satis cautis neque acuistis, h c intexuerat. Quod si legisset Lom
GiuvM , praesertim adiutore usus To LIo , Cinus Praeliantissima editio est, Trai. CII 12C ECIU. 4. M arcianae, quantum ad rerum tractationem, multum praeferenda: aliter profecto luci-eaturus erat vir doctus Zc acutus. Audacter dixerim, Ille te profecisse setat, qui LONGIΝvM intellexerit, intellectus enim quin placeat LONGINus, non est dubium. G. Exemplo esse poterit DioNYIII LONGINI tractatus . N . .e siue de su-Hi, Me, cuius nitidii lima Sc optima
ti putei iiudine .raticuis ad excelsam Longini duc ιι nam illustra cominemque. C. Iulii Caesaris exemplo exacta, liber comis mentarιMs , mi Chrestomathiis Longiniana accessi. Lips es IICC . 4. Adae eius dem PgRGE Ri Disertationum academie rum ex mictoritate publιca seripiarum Ut teb. 6c Lipc CIDIccxvII. 4. nonam. Praef. Ed. s. G. Quum ergo ita eoru
parati sint plerique rhetorum libelli, desertas stili, ut perIectis illis, repetere eogaris illa Demiphontis apud TERENT.Phorm. II, 4. v. 11. - - nesis probe, Incertioν sum multo quam dudum: dabimus operam, ut rem Omnem,
quam fieri potest, dilucidissime proponamus. Et quidem ex genuinis sontibus , quos ubique bona lide indicauimus, non ex praeIectionibus Μssc. SCHVREFLEISCHii, cui nos haee obfigisse, ea , qua solet, modestia scripsit RE IN HARDVS quidam , qui homo nescio utrum ex suo insenio alios aestimet. an sibi persuaserit, praeter se neminem aliquid, nisi quod ex illis schedis halistum si , tradere polle. Equidem IcuvRZFLFixCRIvM ianti iacto , ut maii 3 OR
144쪽
non poderet per eum profecisse , si mihi licuitiet tale tam 1eIici. At Deum testor, me nec eo tempore , quo hunc libellum scripsi, nec postea umquam, schedas istas MssC. vi inie, adeoque imsenem esse illam, quam RE IN HARD Us mihi fecit, iniuriam. Sed occallui iam ad istorum hominum voculas, qui magnam laudem in obtrectatione positam putant, neque quidquam cupidius 1
ciunt, quam ut quidquid possunt, quacumque ratione possiant, cri ascita laude deterant , sperantque tantum siuae famae accesturum , quantum alienae detraxerint. At nostra scilicet refert, quid REIN NARDus de nobis iudicet. Imino iudico, lingatque, quidquid velit Si mi, obtrectare curam voluerit: Non tamen eripiet Liindia conberentiam
XXXVIII. Primo itaque , quod ad breuitatem vel ubertatem sermonis adtinet, stilus in LACONI A M. ATTICVM, RHODIVM. & ASIATICVM dispesci solet ' . Stilus LACONICus
iusto brcuior, ac veluti abruptus est, in coque consistit, quod plura intelligi, quam legi, iubeat '' ). Hinc, nisi inter amicos, vix laudem aliquam meretur .
Omnes hae centes Graece loquebamur, sed ita, ut mirifice inter se cilcreparent. Lacombos, genti ambitiosae ac sulpicaci, breuis atque abrupta Placebat oratio Atticis brcuis quidem M simplex, sed acuta: Asiaticis ventosum dii usi limumque dicendi genus. Rhia ι denique Atticis paullo uberiores, at multo adstrictiores Asiaticis crant, adeoque prudentcr Orationas habitum c rmarunt, inter Atticam in citenuam ec Asiaticam pinguedinem
1larique Icii et tuuitir: Iostea Asianus, quo utitur an tantinus M. Hoc forte optimum CXemplum, quo triplex illa iliti
dii erentia illastrari potest. G.
Eadem v cro ratio , quae eos allegoriis cultare iussit sensa animi, etiam breue illud atque abruptum dicendi genus nasit. Hinc idem DIMETR. PHAL. au clor est, eos aliquando ad vLIDO Philippi Macedonis epistolam ita re scriptille Διοππιοι ἐν ν . Dicnsius ominiat. Plura hic intelligenda erant Philippo, quam legebat. Dicere volebant Lacones, non ge, quod se iacia ret , variarque minaretur iliuippus, ID εur e pius dari. Aon ausurna es edes
rei. Vida quantum idearum tria ista
tib. III. cap. 3 ct seq. Hinc Laconice nonnumquam
145쪽
Har. Hist. XII, so. ablurdum esset , abrupto illo dicendi genere laudem con sectari velle.
eum Litico agit ClCERO λ cum amacis rLi Nivs N Li SIUS. Sed quum Lacones iemper habiti sint ἀ-σοι. nec ulla umqvram eloquentiae laude floruerint:
XXXVIIII. Magis commendandum ATTICVM dicendi ne- Stilus A,
nus . in quo multae ideae paucis acutisque Verbis proseruntur ).xicu Talis est illius Tilv CYDIDIS, XENOPHONTls, ARISTOPHANI s. Ast, quum Lusi As & Is AEVs exile quoddam atque exsuccum dicendo genus inuenerint ): factum est, ut plures eorum imitarentur exi
litatem , & sibi ipsis Athenis magis viderentur Attici, si siccam
atque ab omni ornatu alienam dicendi sormam sequerentur, quos grauiter reprehendit CiCERO P.
α'κώ--. Tali etiam dicendi genere in eputous ad Atticum non infeliciter utitur cicκRO , in hilloria sALLUST tvv, Thucydidis imitator , nonnumquam etiam sin CA, quamuis is ob nimiam sententiarum frequentiam paullo tumiis dior videatur. Sunt quidem Lus As eiu que discipulus is Allus venulli scriptores, subtiles, puri, sed tenues admodum ocinornati. Unde QUINCTILIANus , Prae clarus ingeniorum censor sob. X. In
sis. cap. i. ) : LUar fibrius atque et gant , ct qua niliti, si cratori satis βι
cere , pcr talisu, m ui enim in eo essinane, nihil are suum , puro tamen fontiquam magno flumini propior. Duas itaque priores, ut & postrem in stili Attici σύ . I , 3. Iiι mola enitere, ut iaθι ine virtutem in hisce oratoribus mirati sunt hi tanti, quanti et ideberis aliis, si Abi veteres: ast tertia illis plane defiuti omnia enim simplicia sunt , exilia, Q-ca, ut vix quiuis ex plebe aliter potuerit loqui. Nempe sic scribebat caus-las LYSIAs , quasi haberentur ab ipiis litigatoribus, quibus nimirum eas edincendas daret. G. 3 Quum tamen multi maximam stili Attiei virtutem , id est
acumen, non ani inaduerterent : factum est, ut non paucis magis placerem LYSIAS , cic IsAEus, quam lyse DEHOWΗκ-NEs, aliique scriptores ατη--m. Re
que hi demum Atticum dicendi genua in siccitate atque exilitate termonis quae
Virtutes ergo Attici stili sunt I. breuitar, non simpliciter tamen: sed
in quantum argumento ea con aenit. Viae omnino ei cERO Bruto e. 82. ubi dedita opera errorem eorum resutat ,
qui breuitate centerent stilum Atticum, cum DEMOsTHENEs non minus Atticus fuerit, quam LYMAs. G. II. omnis tumoris atque adfictationιι fuga, III. acumen , I . elegantia. Hinc praeesare monet CICER. Orat. non siisseere, ut in
verbis nihil sit inquinatum , abiectum, ineptum, durum, aut tonse petitum: nee latis esse , si nihil in sententiis absurdum aut alienum, aut subinsulsiumst: sed exigi etiam vires , lacerto , san guinem, id est acumen M. elegantem grauitatem. Sic Attica sunt illa pLiN. p. i. I, 3. Tiι mosa enitere , ut tibi ipse sis tanti , quanti et Ueberis aliis, s tibi fueris. Breuia enim haec sunt, recta , acuta, elegantia. Attica etiam illa epi LI, 9. O ratam sinereamque vi am l o
negorio piae ritu i o litur, verum fero Himpie μου Mol quam multa in nitis pquam monta dimur' Proindo tu quolues tum istam , inanemqtis discursum, O
mulitim ineptor labores, ut primum fue rit OGa Lo, relinque, teque Didiis vel otio tras. Saltar est enim, ut A.tiuus noster
eruditi me ui ct sacer in . dixit, oti sum esse, quam nihil ager Sie pleraque apud p inivri sunt breuia. ab omni uinorc Uigna, acuta, ac polita, id est
146쪽
Stilus Α- XL. Attico dicendi ne neri e diametro opponitur ASIAT NGuc 3. CI Ii, quod omnium eli uberrimum ). Paucas enim ideas multis verbis exprimit, ita, ut, si copiam atque ubertatem tollo,
vix quidquam admiratione dignum relinqui videatur ).
Initio Athenis tantum florebam quenti te studia. Postea etiam in
Alii coli coeperunt, CIC. Acut. cap. I 3. Hi semod e Inraeeo eloquenιι a riucta os, cinnes peragrat ut infulas, atque ita pere-εcinata tota fui es , tu se externu OMourem murobur, omnemqur illam salubritatem Attiuae dies.suu , q:sasi sanuarem, perduret, ae loqui pa ne docii secret. Ηι ne glauci oratores , um eon:emnendi quidem , nec celerita: e, nee copia ,sd parum
pressi, o nimis redundantes. Add. c. 91. Poliqua in vero semel redundans illa orationis ubertas in deliciis esse coeperat : iplas etiam Athenas inquisi auiti
Geuium ad magna surgenter v iuri pes, lenti quodam sidere a pauit, simulque cci istae eloquentiae regula sterit, O obi, verit. Denique & Romanos oratores Asiaticae copiae studuisie nouitnus, maxime CICERONEM, qui s.epe vix dicendi sinem reperit. Unde nec olim desuerunt, quibus iste orator instatus Otrament, ure satis pressus , supra modum exsul ani o Iuperstiens , O parum Atti-ctis et Heretur. AUCT. de cauis corri Lelopi. eap. 38. Haec in CICERONEM a dolescentem ex aliqua parte conveniant.
Postea enim , apud Molonem Rhodium praecipue, hoc emendauit. Itaque Α- saties stili specimina sorte suppedit audirit O au pro Roscio Amerino; aliae non temere. G. Ait cicER. pro Mil. cap. 4. ULare non scripta , sed nata io , quam
his didicimas, accirimur, I gimus , --rum e naufra ipsa arripvimur, hau sinus,
expresimus , a l quam non docti, sed facii e non in iuuii, sed imbuti stimus, ut si vita n sera in aliquas insidias , si in vim , si in icta, aut latronum , am ιni micorum , intasset, omnis honesta radiis est expediendae Distis. Quantum hic verborum i Et tamen paucissim te hae
ideae tot verborum phalcris teguntur:
patae truelae. Asiatico ergo stilo haee expressit CiCERO. Ε recentioribus in orationibus suis plane Asalicus est M.
ANT. Nun ETVS , qui ipsum nonnumquam CICERONEM copia videtur Iuperara.
ocet aliquis , si ita volet Asiatica. Dummodo Dernosthenem Atticae cloquentiae exemplar ita locutum, idem agnos eat. Ridiculus suisset cichao , si illam philosephicam enunciationem ,
Ius naturale p.rmistis moderamen incubparae ιι uelae in conuentum iudicum Sc
populi attulisset. Vtrum aliquid abundet, iudicandum est ex consitione auia diantium I Si ita instituere velis ora. torem , ut ad paucia sinas ideas reiciat
orationem et perierit e rebus eloquentia & humanitas et praelegatur in templis Decalogus & Simbolum Apollo-jorum. Facellant Chrysse comi. Sed nimirum ad hoc valet illa quondam do .
mina rerum eloquentia, , t ab omni parte, dc omnibus quasi an sis suis, res oscratur auditoribus e ut omnes vcluta litus at illorum animos tentemur , ut pugnetur contra neeligentiam, Mquibusvis machinis excite: ur re conseruetur alientio. Non qui hoc recte i,
cit, eo minus Atticus cit, si copiosus est. Sed hoc Atticum cit, siue multis verbis dicas siue paucis , nihil dicere quod sanum non sit, quod non ad rem, ad caussam, ad consilium dicentis, ad persuadendum, iaciat. Pote: t permitti Auctori nosstro, ut Asiaticum dicat genus dicendi copiosiissimum. Modo me minerimus, veteres vitii nomen hoc voluisse & luxuriet, a quo CiCERONEM post reditum a peregrinatione , pom. quam
147쪽
quam honores gerere coepit, liberant, possunt. G. qui iudicare de oratione sine inuidia
XLI. Pressius Asiatico, Atticoque paullo plenius est senus di- Stiluae
eendi RHODIVM , adeoque mediocritatem seruat, & similitudi- R diu nem quamdam inter verba atque ideas . Vnde & maximam meretur laudem ). Ceterum non melius hos eloquutionis characteres distinguas, quam si unam eamdemque propositionem diuersia dicendi formis expressam, tibi ob oculos ponas ). Talis plerumque est stilus
CORN. NEPOTIS, C. IVL. CAESARIS, T.
Livii , s in primis vero M. TULLH. G.) quorum iectio ideo maxime commendanda eli adoleicentibus. Qua iniustum orationis habitum conspicimus
in illis conia. NE . Attici cap. 1 3. V ιι ses familia, si untiate tu an lim is ,
gnostae optimi, O plui imi ιιbrarιi , τι ne pedis equus quidem piisquam esset, qui Non ut metie horum Dic re facere posset. Nihil hie abruptum, nihil redundans , nihil quod aut addi aut demi, saluo stili nitore possit. Et talem quidem
esse oportet stilum RHODI Μ. Laudat stilum Rhodium CicER. Bruti cap. I 3. Thou i oratorcs Asiaricis saniores, itiores Atticis. Et lane , quum Lacones iusto sint breuiores, salici nimis redundantes : facile adparet, Aiticum Rhodiumqu) dicendi genus elle ceteris omnibus Ionge anteponendum. origo lclaolae rhetoricae , quae
Rhodi diutissime fioruit, ab Aeschineell, qui extul ibi docuit, ει teste PLv-
Sὶν, reliqnit ibi sis am, quae Rhodiaca adpellata. Add. Qv INCTILIAN. Ins. Ora . lib. XII. eap. ro. Hi ne dc prineipes Romani, quos dicendo valuisse noui, mus, Rhodum ad audiendos rhetores,
in primis APOLLONIvM MOLONEM, confluebant , veluti C. Iulius Caesar, SUE TON. Iul. eap. 4. M. Tullius Cicero, AUREL. VICTOR. de viri instri cap. 4.M. Iunius Brutus , ID. ibis. e. . s. Cas sui g, Appi AN. de bella eluit. lib. IIII. Cons. IO. NEvas de Rhodo lib. I. cap. II.
marum artiam perpetuo nobis prosunt. Hanc Attice ita exprimit PLIN. epis . I, 3. Reliqua rerum tuarum post te aettima:que alium dominum fruemur : hoe numquam tuum desinet esse, si semet eo perit. Idem Asiatice eloquitur CICER.
Pro Arch. eap. 7. diam ceterae res neque temporum sunt, neque aetatum omnium,
neque locorum ι hare studia adolescentiam alunt, senectutem oblectans, seruntis res ornant, ad Gr perfugiam ac solarium prasbent, del. Eiam rimi, non impediunt foris , pem lant nobiscum p regrinantur, ructuarint r. Iam si ita diceres e quum res, quarum rrarum omnium non admodum μα.uturna pFUR : Dia optimarum grtium sudia omniam temporum ae lorariam esse videntur. Rhodius lila stilus esset latin
XLII. Si quaeras, quodnam horum dicendi generum m i 4 g.
probandum sit : iam monere me memini, nec Laconicum, nec mpta, Asiaticum multum laudis habere. Danda tamen opera, ne quid ferundas invita Minerva tentemus. Alia ingenia ad CICERONI s ubertatem. alia ad PLINii pressiorem stilum, alia ad ConNELII NEPOTI S, aut CAESAR Is medium characterem natura feruntur I. Multum vero Helaeccii Fundam. Cutilari Latia. I iu
148쪽
in cultiore Latinitate proficiet, quicumque naturam sequetur. De inde in adolescentibus magis laudanda orationis redundantia, quam in viris, quos decet sensim amputare luxuriantem illam verborum
siluam , & vel ad Atticam, vel Rhodiam, dicendi formam sensim adspirare ).
Quo vero tendat ingenium, sa-cillime eolliget ex ipsi auctorum lectione. Solent enim ea nobis legentibus quam maxime sese probare , qua genio nostro conueniunt. Cautione hic maxima opus est, ne fiat, quod in moribus, ubi deteriora placem plerisque. Optimum est initio bono se praeceptori committere, & iudicio peritorum optimos diligenter legere. Ilocr. tes apud c CER. de orat. III.. c. s. pla ne crantrariam viam ei, quam hie Auctor suadet, ingressus est. G. Adolescentiam non dedecet illa verborum redundantia r led senectus aliquid grauius desdur it. Et profecto ipsa natura ita comparatum est, ut in
grauescente aetate cum rerum Om
nium, tum Verborum , paullatim res damur parciores. Notatu dignum est exemplum HORTENSI , de quo CICERO in Bruto cap. 9s. Sed si Faerimu , ct adolesim magis scruerit dicendo , quam senior, causas riperremus verit ar duar. Primum, quod genus erat orationis Asi licium , ADOLESCENTIAE magir concessum , quom semctuti. Et , paucis in. teriectis : Haec araim, ut dixi, genera dicendi aptiora sint At LE crNTIBUS :insenibus gratularcm non habini. Quemadmodum scilicet in puellae ornata
multa IClerantur, quae matronam pam
rum decent e ita in adolescentia laudem aliquam habet di malum illud orationis genus, quod parum probatur in senibus.
XLIII. Quemadmodum vero hi orationis characteres ad stili
quantitatem pertinent: ita, quod ad eiusdem qualitatem attinet ,
aliud est MAGNIFICUM. aliud MEDIOCRE, aliud TENVEdicendi genus ' ; cui totidem opponuntur dicendi formae viti
sae, stilus videlieet FRIGIDUS vel TUMIDUS, INCONSTANs vel INAEQUALIS, ac denique Si CCVS . Multa de his
praecipiunt rhetores, sed, quibus perlectis, vix capies horum characterum differentiam ). Opcram ergo dabimus, Vt, quoad fieri poterit, dilucidissime dc hanc doctrinam explicemus.
Ita plerique rhetores, Sc ipse etiam CrCEno , Ora'. ad Brutum M. I. &ε poetis etiam Auso Nivs in Gripho: Trinum Leensi genus es, SVBLId Ε, Μon F IT UM , Et Tru ut fio. Nec rei natura repugnat. Quidquid enim pulcrum videtur, aut grani', aut
medioere, aut tenue est. DEΜFTR. P Η RI.
tamen de eloqu:it. I s. paullo aliter initrationem, quatuorque ponit dicen ii genera, quorum prim i vocat ἰσχ.dis , sue temie, alterum m--οπὶς, si magni ierim, tertium γλαφυμ, siue oris natum, dc ultimum denique siue grai M. Sed Sc EMOR Ius de ei h Ioria hane & superiorem diuisionem eon. sundit, dum scribit: Tris si ea , v g-
ratii res Gra et ineant Ast ATICvu , A TIC M , RHODIvH. Ex quo patet, ipsis olim rhetoribus parum in: er se convenisse. Sed quum oratio magnifica etiam grLiuis atque ornata 5 ornata vero etiam
magnifica esse possit i primam diuisionem huic alteri merito praeserimus.
149쪽
6ὶ ni or L. N I. Auis. VII. I Quam parum veteres rhet res hane itili differentiam ipsi videa tur intellextile, vel ex iis adparet, quae
DEMETR. ris ALERE Us de his characi ribas, M DIONYsi v s LONGINUs de stilo sibi imi disserunt. Ille eam demum orationem putat magnificam, quae habeat numeros accurate dimensos, membria prolixiora, dictionem circumductam , verba asperiora , fisuras sononari vocales concurrentes , sententias graues. Sed quis haec omnia sillum magnifieum cilicere dixeriti Paullo melior DIONYsivs LONGI Nv s : sed ita, ut nec ipse omnia exhaurire videatur. Verum quidem est, ex praeceptis rhetorum & cxemplo optimorum Poetarum Iouis imperantis orationem breuem & concitatam esse debere, tale inque breuitatem luminis personis dignit-simam ese, ceu elegantibus testim niis atque exemplis ostendat V. C. PE TR. BVRMANNvS ad Valeri Flacc. Argonaut. lib. IIII. υ. 78. Sed aliud est genus dicendi breue, & concitatum , aliud sublime. Breve est illud vi RGILII Aen. IIII. v. 237.
Naviget, hare summa es , hine n strinuntitis esto. Sed nihil ego hic sublime aut magnificum video. Non scripturus illa fuerat de DEMIRlO PHALEREO quisquis ille sit in atque LONGINO vir magnu3 sed cum
ista eorumentaretur, quae postea abiecit, iuuenis, re a praesidiis, quae lectione comparantur, imparatus Non igitur scripturus illa fuerat, si aureolos libellos legisset, quos colicti as in- g niorum, num qua poliantur , tum qua explorentur, vere dixeris. Breuis e lior MEI Ri I libellus, milere truncatu.
hostii Ni: sed quae supersiunt magistrum reserunt praestantissmum. Aequi simus urga hos, ut erga alios artifices. Vni pictori, uui musico, do arte sua plus creditur , quam mi Ile imperitis, qui te quoque aures & oculos habere , clamitaret possimi. Apelles Alexandro , dc Mepabyzo Zeuxis imponunt silentium Caeterum quidquid boni in hoc argumento vel auctor noster, vel receni: orum quisquam dixit, illud acceptura referri debet his, quos laudamus, ecmulto plura, quae praetermisit, recte ille quidem, tanquam subtiliora, quam quae tironibus proponi, ut nunc re sunt, debeant: sed male, quod contemsit. Cons quae ad g. 37. diximus. Illud unum lubet addere ipsius LoN
timum ait esse fructum oc fiorem ibiam de oratione dextre iudicandi sa- cultatem. G. γXLIIII. TENVEM ergo, ut ab hoc ordiamur, illum voca- Stilus mus stilum, qui Latinus quidem & concinnus, sed minime orna- nai , tri tus est . Nuda ergo haec oratio est, recta, & venusta , omni Iornatu orationis tamquam veste detracta. Contra, si Vel LMi Di, Loeu . tas parum pura, Vel oratio parum concinna sit, nec sententiae quidem admodum graues sub sint : nascitur inde genus dicendi
LII CAESARIS , nCnnumquam etiam Cl-cERONIs in epistolis ad diuerses. Sic
α svETomus raro ultra stilum tenuem adsurgit. Ait hic LI. I. Lιlius Caesar cum annum agens sextum decimum pa-σem amiser, siquentibusque samen dialis desinatus , dimissa Cossuta, quae familiae
equestra, sed admodum diues , praetora odus Ofrua fuerat . Corneliam , Cunnae, quater consulis, si iam duxit uxorcm, ex qua illi mox Iulia nata es. Omnia hie Latina sunt & concinna : sed nullum vides ornamentum, nihil quod inge-
150쪽
nium prolati Atque ita sere semper humi serpit certe pedibus incedit, cum priuatam sere vitam sibi seribendam
sum erit, G. sv ETONIUS. At tenue tamen direnti genu g R tribuendum esse negat vir celeberrimus , Io. Gui L. BARGE Vs de naturali pulcritius.
orat. p. 6 . Sed id fortassis de eius orationibuς olim verum fuerit. Quod enim ad commen arios de bello ciuili dc Gallico attinet, quos sit perstites esse voluit fortuna , de iis iam recte iudicauit Bru-rctantis. Mai enim Dnt, recti, O v
nusti, omni ornatas orarionis, tamquamvrq , derram. Quae sane non est nisi tenuis orationis descriptio. Regeret
Ill. aERCERUS , posse corpus nudum esse, & tamen non tenue aut iit eum,
sed habititit, solis in O sueti plenum, quale est apud Terentium. G. ) Non opus est exemplis. PIura quouilae prela typographorum fatigant scripta quouis pumice sicciora. Modo enim Latinitas iis deest, modo eoncimnitas I modo sententiae tam absonae sunt, ut sine indignatione legi vix possint
XLV. MEDIOCRE dicendi genus adpellamus, quod & co cinnum , & praeterea ornatum est ). In quo si suis sibi parum constatis, puris impura; concinnis di 1Toluta, ornatioribus incomta misceat: nascitur inde stilus INCONSTANS vel INAEQV LIS, quo vix ullus poterit reperiri absurdior .
Dabimus exemplum mediocris stili ex FETRONI 1 Satirico eap. 3. AM-ksioni , quoniam 'manem habes KONPvaraci SAURis, O, quOI rarissimum
est, amas bonam ment m, non frausa bo te arte stereta. Minimum in his ex. Gatiambus doctores peceant, qui nec se habent CUM INsANIENTI svs FURERE.
Nam nisi diserint, quod a Dissere utipr bem , ut ait Cedro, soli in scholis retrηγἰniar ; sirati v I ri ADULATORES , quum eoenas diuirum estiam, nihiι prius meditamur, Dam id, quod putant gratissimum audιιoribus fore, me enim alι- ter impetrabunt, quod petunt, nisi quas dam INsIDIAs a stibus fecerini ): se et quentiae a gister , nisi, tamquam PISCATOR , EAM imposueris hamis EscΑΜ, quam
scierit asperi uiros esse pisciculos , sine spe
prae ae moratur in scopulo. Et cap. q. Quia ingo es ρ parentes obiurgatione di. gni sunt, qui notum liberar suos SEUERA LEGE promere. Primum enim, siciu omnia, SPEs quoque suas AMRITIova d hi te nascentilata. Haec PETRON ius. Vides , omnia non selum Latina & eonis cinna , verum etiam ornatissima citc. Si enim tot elegantes translationes , tot praeclara epitheta, tot insignes ima senes ac similitudines , aliaque, quae litteris maiusculis expressimus, considero ueris, non negabis, totam orauonem tersam esse atque ornaulsimam.
solet hoc illis contiugere , qui hane vel illam dictionem elegantiorem, aut integras etiam sentenuas ornati res bonis auctoribus sublegunt, atque huic purpurae deinde suas adlexum IMcinias. Sic enim fit, quod ait HoR TIVS A. P. 12. Amphora eo pit Institui ,
passim prostant. Praesertim apud imi tatores, qui illud imitari putant, cum Centones suunt ex pannis diuersi generis. G. Ssius magnifi
nant deinde, quum ad VorA properant,