장음표시 사용
161쪽
bus, solutionibus proponit . Et cauendum quidem est genus orationis ignauum, iners, remissum , ct quasi supinum ), sed cauendum etiam, ne in PARENTHYRSUM abeat nimia, & ex immodico adiectu prosecta celeritas P.
Utimur concitato eiusmodi stilo
I. In narrarione rerum , quae celeri-iet se inuicem sunt consequutae. ΥΚ-REM. Anac. I, I. v. ss. Jeqq. - - - oli itabam mane Horum serum lasVenientes aut abeunter ἰ rcgitabam rhetis puer ,
Dic Dari, quis heri Girasidem habuis 'nam Anbiae Bli id eras nomen. Teneo. Phaedrum alii Ciniam Dicebant, aut Neeratum e nam hi trestum simul Amabant. Eho, quid Pamphilus Quid'Bmbolam
Dedit, coenatui. Gaudebam. IIem aso
die Quaerebam i comperiebam , nihil ad Pamphilum servisquam adtinere. II. In deliberationi nobiscum ipsis instituta. TERENT. Sinueh. I, I. v. I. sqq. Luid igitur faciam i non eam nune quiaem, Quum arressor vl an nitus ita me
Non p. peti meretricum eontumelias Excli sis , remeat, redeam non, s me obsteret. III. In ahereationibus oratoriis, ma Nime ubi cum aduersario coram nos colloqui fingimus. CrcER. pro Sex. Roscic p. I s. Bitim quidaem tolivsse exheredare a certe tu planum sarere deber. Euid ergo adfers , quare id factum putem triere nihil paes diereri pinge aliquid sal- em commode, in ne plana videaris id facere , quod aperte facis, huius miseri D itinis , horum virorum taemni di uari judere. Exheredare fruim voluit ' Quam ob eatissam e Nescio. Exheredauime t n. Luis prohibuit i nsabat. Cogis
nem , nisi hoe -do adensere Graeci ignauum vel lentum eiusnodi dicendi genus vocant. ἰπmovet άνωμνιν, idque in vitio ponitur. - ) Π APE NΘΥPΣΟΣ nomen a cepit a tityrio , bacchanuum gestamine. Quum enim hi surere solerem : παρο- ,: ν vocarunt iuriosum illud dicendi genus, quod in inepta adfectuum conia citatione vertatur , quum scilicet tragoediae aguntur de nugis, ac in rebus par- vix illae dicendi saces adhibentur, quibus auditor incendi solet atque indam, mari. Cons. v. C. SClivVARZii Miseeli. niuior. human. p. 99. Quod vitium gr.
uiter reprehendunt DrONYs. LONGIN.
Non de vi, neque caede, nec veneno,
S d lis es mihi de tribres capellis, Herii queror has abcsse furto , me iudex sibι postulat probari. Tu Cannas, Mishridaticumque bellum . Et periuria Puniri furoris, Ei S llar, Marlasque, miDP.
Iam die, P Iti me, de rebus capellis. Nihil sane hoe dieendi genere eli ineptius. Accidit enim eiusmodi oratoribus , ut pro consternatione & stupore cachinnos auditorum commoueant ,
quippe qui furere apud sanos & quasi
inter sebrios bacchari vinolentos arbitrantur , ut eodem loco oblaruat Loes-GINus. Nescio an non huius vitii re postulandus sit TERTυLLiANus , in i bello de pallio, ubi in defendendo h Iehabitu tantas tragoedias agit, ut libel-himulum legens, netn pallili honorem,
162쪽
siil humani generis salutem peticlitari
crederes. Non lane ita paratragoediari ausus csiet auctor, si memor iuribet Ho rariani illius, de art. pcet. v. 89.
versibus exponi tragicis res ccna. a non volt.
Lusit, ut iam ad y. 47. no. I. ob seruatum est. & l. iram sicripsit, IERTULMANus. Nempe iucunditatem ex eo captam S leporem poetae & satirici,
si de rebus minutis magnifica Grationautantur. Hinc venullas quam G στή 'quod apum velut res publica quaedam dei cribitur. Hi ne placem Anglorum Nud Eras, Pulyrum Bo AEI, Ea rae, m mania tuni Graeca illa, tum G manorum , insemia Rcincche e. i. g. E.
Dicendi LV. Sextam denique crationis ideam MERΜOGENEs II. 9. vis. Δωοσκτα vel DICENDI VIM adpellat. Ea nihil aliud est , quam
aptus ac decorus reliquarum idcarum usus. Quod si enim quis suo loco perspicua, graui, morata. pulcra, concitata oratione uti nouerit, & in omni re viderit, quid deceat, ei δωο - tribuit asta HSRMOGENES ). Ceterum quum non eadem omnes deceat Ora stili diVi- tio : alius stilus csse dicitur τεχνιMe vel ι'noMον,αος, vulgo philo M. sophicus, alius , hi lariciis , alius διαλογαὶς , vulgo dialogry
stolicus , alius denique mi ηταμ, poeticus. De singulaS Pauca. ) Hine Aoμι deest auctoribus
omnibus, qtii Latine quidem nec in-eIeganter scripserunt; led di o materia sua charactere non usi suriti Non ergo δεινδε est IER TvLL ANVs , qui , quum docere velit , perspicuitatem negligit, nee rLo Rus, qui, historiam scripturus, poetico silo utitur , nce erecentioribus rapsius, qui etiam, ubi docet, vel rhetoricatur, vel comicumagit. Dialogos enim scribit eosque , quantum capit materia, exhilarat, quae ipsis δεινόμοι pars est. G. Sane aeque inepti hi videntur, ac comici , qui reges tunica rustica , rusticos purpu-Fa , matronas meretricio , meretrices matronali habitu indutas producunt in scenam. Elegans est praeceptum Q U INCTI ANI Inst. Orat. lib. XI.
es. I. Ciud prodest , isse verba e Latina , o significantia , o nitida, figuris etiam numeriaque elaborata, nisi cum iis, in quae iudicem duci formanseque volamur , consentiant ' Κ onus su lune direndi parvia in cavspi , paruum limatrimque grandibus, laetum trisibus , lene asperis , minax supplicius , Iiιbmissum concharis, trux atque violentum imcundis adhibeamus t Vt monilibus O maris garilis ae vessis longa, quae sunt ornamemta feminas tim, deformentur viri, nee habitus triti, halis, quo nilal excogitari γγ tes augisius, feminas dec ι.
LVI. PHILOSOPHICVS stilus adhibendus in omnibus se itis ibo ptis didacticis . Satis laudis meretur, si sit proprius ), p
i, hi eui. rus , perspicuus Elegantiam non adsectat, nec tamen sponte se offerentem negligit . Praecipue tamen vitat fguras pathcticas , & quidquid ad persuadendum potius, quam ad demonstrandum facere videtur ).
163쪽
celso, qui de arte medica, dc Co MELLA , qui da re rustica pura ac tersacratione icripserunt. Nec plane contemnenda quin praeserenda longe omnibus , G. dictio CICERONIS , quam in libris de ossi iis oc in topicis au I reb tium adhibuit , quamuis in illis aliquando ad oratorium dicendi genus adsurgat. In reliquis scriptis philos phicis Ili. tu. TvLLli propius ad genus dicendi vel λαλι ν vel accessit. Sed etiam in his sunt dii putationes longiores , in quibus obsesuatur stilus philosophicus. G. ) S1NECA acutus e fl, sed
non tam docet, quam rhetoricatar. LA
CTANTius purus in plerisque dc elegans, sed nec is ab oratorio stilo ab tinet.: Et hoc Plerorumque patrum ecclesiastico.
rum vitium eli, ut etiam, quum docere volunt, concionentur , magisque Persia adeant, quam ivilis dumonnrationibus conui ncant.
a translationibus, maxime Icinge petitis. Quum enim docentium fit , clarasae distinctas rerum ideas in audient, bus excitare : facile patet, liuic fini non conuenire metaphoras. Hine iam supra obseruaui, laudem meruisse scripta Epi-CvRi , qui nusquam ullis sit translato di-eendi genere. Equidem de rebus ad mentes & spiritus pertinentibus saepe nobis desunt verba propria: sed de hie
danda opera, ne metaphoris audacioribus, & rem non sitis exprimentibus utamur. Sic si quis ad tu vocat eommotiones animi , iisque opponit mentis quietem O tranquillitatem , metaphorice
quidem loquitur, sed serendus est. Ait si quis adfectus eum Stoicis animi tumulius , aut perturbationes I aut animi quietem induciar eum mente factas ad- pullaret ; merito reprehenderetur. I- deae enim inde nascuntur vel falsae, vel certe obscurae ac confusae.
Caue ergo exilΓmes , docen- cum esse , stilo sicco & barbaro uti. Non magis hic character docentes dein .st, quam philosophum pallium & Hπι ις. Eundam. O Uv. min.
ra Diogenis. Non unguenta redolent viri sapientes, ted nee sordes amanti Non ferendi ergo in tanta litterarum
luce, qui, ii theologiam vel Pritos
phiam tradunt, THOMAE AQui NATIS
vel Lovi pol : si iuris prudentiam, BARTOLI M BALDi stilo utuntur, oc τ-bique haeccii:ates, quia uates , suumqu illud e nego, dissim O, sit to, a Gito, inculcant, nee quidquam doceri posse putant , nisi ubique syllogismos , tam quam tela , vibrent. Paedami muni hoe
sapit, venia sit verbo ), & ingenium
barbari ei adsuetum , non secus, ac scarabaeus est sordibus suis. Tantum abest, ut Paedantisini reus sit, si quis
dc iple l. tetur x commendet aliis tale genus orationis, quod intelligi futuris etiam saeculis queat ab omnibus, qui
normam Latinitatis aureo saeculo atque argenteo constitutam tenebunt i cum
illa heroica , si Dis placet, turbandi omnia oc conculcandi te em dicendi libertas, post caeculum tuum breuius longius, ad piper dc tus amiciendum
ablegetur. G.) Docuerunt sane e nostratibus GE. CALIxTus , e resormatis IO. CALVINus , possie etiam de rebus theologi eis puro ac terso orationis ganere disseri Feliciter idem in juria
maluerunt imitari. Medicos citis v se philolophos Pisi L. MELANCHTHON puintius seribere docuit. Quis ergo hodie in tanta litterarum luce umbratiles ilialos doctores imitaretur, dc, fiuge re
perta, clandibus vesti mallet l Quid iuuat docere, si inteIligi nolis r Perspicua e veteribus sunt
scripta xENOPHONTIs , Cic ERONrs , iNCT LlANr, G. ) dc COLVM rLLAE, e recensioribus CARTrail , quo non temere quisquam cogitationes suas diluiscidius eum aliis communicauit. Hi omnes cum voluptate leguntur. At quis sine taedio lese it hvLLII somnia. aut Minori et II, dc u EN R. HORI , m
164쪽
ditationes ' Non omnibus pro miscue haec scripta, aiunt, sed initiatis, adduntque illud HORArii Carm. III. I. Odi profanum vulgus O a reo. Sed, ut vera latear, suspecta mihi semper est obscuritas, & plerumque parum sapientiae latitat in tam spissis nubibus. Nulla est veritas tam sublimis , quae non Verbis posse enunciari dilucussis, alias enim ne ab ipso quidem do- Cente concipi, adeoquu nec doceri pos set. Notum est, quantum antiquis obscuritatis caussa vapularit M RACI ITUS , ea quae volebat dicere, aera λιμν, ου
'urn1, nest ociuitani, sed innueni, quod ipse de oraculis pronunciauit apud ν ΑΜ-BLICHUM de mis . Aerapi. p. 79. Pubetae LVCRET. I, 6 o. de Heraclito, Clarus ob obscuram linguam magis in
Enamde graues inιεν Grauos, sud vera
Omma enim Assii magis admirantur,
1 uersis quae seb verbis laritantia re
Heraque construunt, quae belle tangere
possunt ures, O lepido quae sint fuca a s
Sed obseruandum etiam illud obscuritatem quandam esse non ab auctore li-hri, sed a lectore. Ita scripta Mathematica & Physica quaedam fiunt obscura principiorum ignaris. Ita bene &emendate scripta Latina obscura sunt his, qui affueti sunt ea tantum audire& legere, quae verbo tenus vernaculae eonsuetudini respondent, & epistolis obseurorum virorum similiora sunt quam Tullianis. De hoc senere obsieuritatis disputare me memini in pra satione ad voasrix librum de Latinis re se,cta vulgo neglecta. G. Non solum verba elega tiora atque acumina non negligunt philosephi, si se sponte offerant, ut d Mnt Soc Tu istiuationes apud XENOPHONTEM, & AMRRIANI disertationeλ ι Ieticae r sed ne iocos quidem ae facetias liberales adspernantur. Noti sunt Socrati et Dies, de quibus videndus CICER. de esse. I, 3o. de orat. II, 67. Hi ita placuerunt antiquitati , ut si quid
festiuum atque urbanum vocare vellent, Socraticum adpellarent. Omne scilicet tulit punc lum, qui miscu.t utile diis α Unde merito ipse 1Purram egit, quisquis tanto fuit supercilio, ut Socratem ideo scit Tam Atticum Vocaret, CICER. de nat. Dem. I, 36. Adhibendus tamen & hic modus, videndumque, quid deceat. Quod quum non faceret DIOGENrs Cynicus , Σωκυ-M MM - μἐνου , Socratis furentis nomen accepit. In primis abstinendum est ab eius m di salibus in rebus grauibus, quales stini lacrae & theologicae. Tentarunt etiam hac in re aliud BALT. SCHU PIUS & io. VAL. AκDREAE , sed & hi multorum reprehensionem incurrerunt. Quamuis forsan eos exculet ingenium ad urbanitatem natur a saetii in , & tempora , quibus vivebant trifelicissima , de quibus iure repetas illa ivv ALis Sato I, 3Ο.
Diffisi is es satiram non scribere...... in Aliud est eouemnatorium dicendi genus, aliud vel philo
sophieum. Illud contentum est argumentis verosi milibus, quae tamen tantis verborum phaleris vestiuntur,ut demonstrati nes videamur. Hoc nudam proponit veritatem , eamque demonstrationibus aec rate sullaicit. nlud oratorias, hoe ph, Iosophicas amat connexiones, id est, veritates omnes ex genuinis ac veluti
domesticis principiis ducit. Illud dei
istat & mouet hoc docet & conuincit. Nec tamen figuras omnes reipuit m thodus paraenetica , quam vocant, quippe cuius finis itid.m est mouere Sc pci suadere. Attamen & tunc magis illae sponte sua inter dicendum sese obtulisi se , quam operose extoritatae videri deis bent. Sum sane in Anni AN dissereati
nibus Epicteticis quaedam pulcherrime dicta ν
165쪽
dicta, sunt figurae elegantissimae , sed
tanta cum simplicitate comunctae, ut orationem naturali quadam pulcritudine adfingere, statim adpareat. Illud fallit; hoc bona fide agit. Exemplo fit SENEcA, qui, declamatorio dicendi genere usias, miram prae se fert iapientiae lpeciem: & tamen si remotis inuolucris propius eum inspicias, non di, monstration.s inuenies , sed acumina quaedam parum solida, non res & vcritates, sed verba conora, id est, sul-
gur e petui. Id quod iam dudum ob
rianu. . Vereor, ne idem dicendum sit de plerisque patribus ecclesiallicis, quibus nimius oratoriae amor imposuit,
que, de quibus legi meretur BARBEYRACla praefat. ad verson. Gasse. Pufens.
LVII. A philosophico seiungendus est stilus HISTORICVS ). Stilus
qui non modo puritatem ). sed & concinnitatem amat. Ustori Decet praeterea illum perspicuitas ), grauitas ' P, pulcritu--μ 'do ut , minime vero vehementia i ta , parenthyrsus liti
singularis de stilo hi 'brico exstat
tractatus CASP. sci oppIi, sed in quo frustra praecepta quaeres. Solet etiam iste homo ubique aliorum vilia , tamquam quisquilia a colligere. Non itaque docet, qualis esse debeat ista historicorum oratio, sed qualis sit apud eop, qui parum adcurate scripserunt. Paullo meliora , sed & pauciora sunt, quae de stilo hiltorico praecipiunt QVlNCTI
FER. de st O II, s. p. Is . O in Omi . r. s. seq. Addendus etiam voss. de arre hist. 16. seq. Aureus vero libellus ille scioprii, qui nec praeceptis caret, dc per exem-Pla tanto docet efiicacius. Subiectus est ipsius Infamiae Famiani, qui ipse quoque liber ostendendis PAM1ANI errori
bus & vitiis in simili cenere scribendi
ver laturum iuuat mirifice. Etiam Lu-CIAMI sum multa praeclara praecepta α exempla. De Io. Boni No dc relis
quis Artis historicae stri pioribus MoRHOR Polyh. II, 4, 3. p. 3 o. G. Quemadmodum omnem in niuersium Latinitatem, ita & stilum hinori cum maxime commendat PURITAR
id non utendum tamen vulgaribus aetabernariis , ut recto monet LUCIAN vs. Ceterum & historici I. suas habent di-M:ones, quas non temere reterias apud oratores. Vnde iam olim, tes s ATHENAEO , Dr n. II. PARTHENI Usquidam libellum conlcripsit -O MAmia toea ε λεξιών. de voeabulis his irarum. Nos quaedam tantum , cxempli caussa, dabimus. Animaduertit A vGusTIN. 2ATVRN. Atercuri m Irix, s. vocem et elax aliter sere ab historicis, aliter ab oratoribus, aliter a poetis, usurpari. Hi dicunt velox pedes, illi veloribu i pedibus, isti velox pedibus. Si e & frequentissima histori eis est constructio
profunda maris, incerta viae , a quibus fere abstinent oratores. Frequentissimae etiam connectendi formulae r quo fa- tum es, interiecto tempore. In primis huc pertinet sermula historicis sere propria : eetertim fides eius rei penes auctores eris : de qua Coaxius ad Sathist. p. 97. Formula propria b orieorum , ubi ad praestationem Ieribere nolunt. Senua de breuit. vis. c. I . Neque semper pro signo verbosiuasis o negicctus rerum es
duvia, dissicili, di per alior cognita, ore
166쪽
semp.r adhoetur. PLIN. Hist. nat. XXVIII, I. Quin immo externa quoque & ba baricos ritus indagabimus. Fides tamen Auctores adpelleti s IN CA nati quias. c. t. Aut quod historici faciunt, & ipse faciam. Illi quum multa mentiti sunt ad arbitrium tuum, unam aliquam rem nolunt spondere, sed adiiciunt e penes auctore1 sdes eris. Adde eumdem de moriste Claudat e. i. νLiN. lib. VIIII. epist.
33. TACIT. Germ. e. 3. Haec CORTIV s.
Quin & II. Μυtas sibi veluti proprias amant historici, in quibus haud postrema est muliue in iiiiii pro imperfecto
vel quocumque tempore praeter fu turum. G. indicativi, de qua SERV. ad Virgil. Aen. II. υ. 683. seq. In inumodus pro indicariis et O es Fri,vRA
quidem etiam poetae. Sed historiam esse proximam poesi , ct quodam modo
carmen soliιtum, obteruat QUINCTILIAN. Insit. πα. X, 1.
in Formant ergo periodos historici, sed breuiores. Nihil est enim in storia, creERONE tese, pura di illustri
breuitare dulcius. Diffusiores tamen MLquando sunt NEpos , hauIus, & qui alias satis pressus esse studet, TACITvs. Nonnumquam etiam inessim Be mein-bratim scribunt, quoties vel rem celariter gestam reserunt , vel aliorum verba obIiquo dicendi genere recensent.
Prestistitia, virtus historico
quam maxime necellaria. Vnde cauem alus perturbatior verborum Ordo, quem etiam in ovCYDiDE nonnulli reprehendunti In orationibus praesertim& iudieiis : nam ubi nanae, perspicuus est. G. in Perspicuus maxime cOR
t Gratillas, ut iam supra diximus, vinxime deeri historicos pragmaticos.
Et hine eam virtutem miramur in P L BIO, TACITO, IRVLNO , COΜINAEO& nonnullis alliis, qui pragmatlaas M.
derunt histori as, S non modo eue tus, sed & eorum caussas, personarum characteres, consilia, simillaque adcu
ri Pideritudinem, quum in dipnis tem & ictu rem supra distribuerimus, hie addendum est , illam, quam hanc, histori eo es. digniorem. Tegantissimus est LIvrvs , CvRTIVS Potius venustus videtur. Vbique enim adsectat .phillicum quoddam ac declamatorium dicendi genus. Nimius in descriptionibus locorum, fluminum, sontium , nimius in consectandis sententiis, quae tamen historicum non decem, nisi si tim ad hypothesin transferan-. De eo nemo aequiore Ioue iudicauit BER-GERo de natur. pulcr. Mat. p. 3 73. 4 I. seq. 337. qui hic merito adhibendus in consilium.
tri in Abstinendum ergo ab incre pationibus hominum, quippe quae ad
declamatores pertinent. Historici non est , vel in homines inuehi, vel eorum virtutes collaudare, sed res gestas, pr
cui habito odio aut amore , narrare. Ineptus ergo vELLEIUS PATER CULVS ,
qui ubique immiscet panegyricos: in plus etiam FLORVs, qui nonnumquam . fasces & secures in viros grauissimo expedit. Iudicium tamen de hominibus & eorum factis interponere solent
& ut quisque optimis est similior. G. tut omnes figurae, quae adse-cEbus mouendis inuentae sunt , hist ricum dedecent. Nimirum in quantum est Historicus, neque orationes vurorum clarorum stilo suo effngit, ubi sitos unicuique affectus tribuere viri sis & artis est. G. Vnde nee laudem in historia merentur interrogationes , exclamationes , & quae sunt huius generis aliae. Frigidum ergo est, quod
FLORVS saepe exclamationes narratio.
nibus, quasi per parenthesin, interserit. Vetusi lib. I. e. 3. se, rarum alias δε- cui l vnαι manu parta victoria es. Et ear. 7.
167쪽
es. 7. Eminentia forte papauerum capita uregula excutiens, quum Dr hoc Ir:n-ς ei ιnterficiendos es. intelligi velle: , p ae Iuperbial ) sis respondis. Paucis interie. ciis: cedentibus ceteris das mira res di, eiul) restiere Iuucntas ct Ierminus. T Iia frequentissima sum apud FLORVM. Veluti lib. I, i o. Immane dictui I, II. t ouum er insigne commentum l Item , quas credat ' proh pudori fidem ni mι-
mumi quanta veloeι rate ' Frequentiis maequoque apud eum sunt interrogationes. Exemplo esse poterit cap. 3. Lb. I. t tum paene interrogationibus compositum. Talia etiam nonnulli notant in evRTIo, cuius prolixa exclamatio exstit lib. IIII. ear. I s. g. IO.
illit) Nihil frigidius est hyperbo-
Ie , maxime in historia. Hanc quoque in rLono supra aliquoties notauimus. Sed nec evRTius ab hoc vitio abhorret. Quis quaeso seret historicum reserentem , Alexandrum in Aegyptum pro-
semam extra terminos soIis errasse ' Et tamen ita icquitur CVRT. IIIl, 83. ma Ie imitatus υIRGILIvM Aιnrad. VI. V. 's. - - is iacet extra sidera tellus Extra anni solisque viati Poetica haec sunt, in historico non toleranda , qualia tamen plura occurrunt apud evRTiv M. Eamdem dicam ν sto merito stribit BERGE Rus ibia. p. 4s 3 'Florus, nulla ingenii verecundia, cuia tionum seqisurus ιmpetum , Dperiores audacia transferendi vicit, cum ipsisque ce tauit poetis , dignur procto, quem multa frigide, multa putide, multa sine mentes ria loquutum increpitaret graviter incise saret D. Georgitis Graeuitis, sinceri vir iudicii, ut tandem aliquando multi, qui commendant ammen illius venustatemqtιe ise rent, res g sas Romanorum capitiuatim exrositas, ibine esse considerandas , non sidum imiratione tam praua e gendum.
LVIII. Stilus DIALOGICVS familiares amicorum sermones si;ici imitatur. Sed nempe amici illi Sc familiares sunt diuersorum g dialoei
nerum. G. Vnde facile adparet, eum esse tenuem , Rho-eus. dium ' , moratum ), & nonnumquam iocosum ac Vrb
veteribus comici , & in his maxime TERENTIus 'l'l'l'i' , e rocentioribus ERASMus, cuius colloquiis nihil potest reperiri urbis
Praecepta de stilo δαλιγκω haud
poenitenda stippeditavit DEMETR. PHALER. de H qutu. 23 I. D. Nos veluti sundamenti loco ponimus, dialogos imitari familiares amicorum confabulati nes. Vnde facile adparet, I. stilum di logicum tentiem esse debere. Nemo sane in colloquiis cothurno incedit. A tamen quum & stilus tenuis nonnum quam subtilior, nonnumquam elegantior acutiorque fit e ratio habenda est personarum. Unde PIA UTVS omnes quidem comoedias suas tenuiter scripsit,
sed aliam tamen orationis ideam heris, aliam filiis familia , aliam militi glorioso, aliam meretricibus, aliam denique seruis, lenonibus, parasitis, tribuit. Idem obseruare nos decet in dialogis , di adcurate, quantum video, id obse uauit EnasMus. Attamen dc medi crem aliquando esse posse dialogorum elaboratiorum stilum, supra g. 48. Obseruauimus. Tales lane sunt dialogi quidam erchRoms & omnes PLAT NIs , quum contra x NopuON & Ara cMIΜΕs humi sere repam. Certe ciuili quodam dc quotidiano genere dicendi mantur. Nempe apud hos S L 3 crat.
168쪽
cratex sitos familiares quam familiariis- me de vita communi & virtute interrogando dc explorando docet. Apud PLATONEM idem Socrates sophistas irretit, & confundit, abditam rerum naturam explicat cicc. G. ) Multum intereti, quas personas quis loquentes inducat , cic qua de re inter in iermocinatae esse fingamur.
est ingeniosius , Asiaticum operosius , quam ut dialogos deceat. Quum ergo in colloquiis lamiliaribus non praemeditati, sed ex tempore sermones edere soleamus e conlequens est , ut II. 1litus Rhodius quam maxime deceat dia-ιogos. Hinc maiore cum voluptate Iegimus colloquia LRAsΜI dc LVCIANI, quam CICERONI s , qui aliquando vix etiam in dialogis ab Asiatica illa ubertate abstinet Non a litis et , quod ERAsMi dc LUCIANl colloquia pracs Tuntur TvI. LIANIs : sed ab argumento, quod varium dc saepe nugax est apud tuos, ec pro persionarum dignitate aut leuitate tractatum t apud hunc praue , philosophicum aut rhetoricum, apsum quoque grauiter , uti decebat, explicatum. Utrique praeclare rem gessere. Sed plerique lectores iocos magis amant, & nugas, quam seria. G.
beut elucere eloquentium amor , mode
pia, veracitar. Quin mores , quos tribuit Colloquentibus hi storia , vel qui conueniaat conditioni dc characteri personarum fictarum e qui possunt esse Adulatores , Importuni , Latrones &c. Maxime e comicis notandae fiant formulae, quibus in familiari colloquio se inuicem excipiebant amici. Quemo admodum enim hodie nobis familiares sitiit formulae salutandi , bene Precaodi, petendi ceti ita nec Romanis illae desuerunt. Nos specimen huius
rei daturi, vel ex unica TERENTII An dria quasdam huius generis decerpemus. Act. I. f. I. Dictam puta r nem-' ων, id est, inusseo, qu a velis, rimpe iubes, M. suin tu uno verbo dis , quod me velis. Heus, puEr , die sedes. O dictum bene s Masi. Ptiam timeo quoqum c das SM est, curabo. A I. II. I. Nune te per amiemam ct per amorem obsecro. Reddidisti animum. AL . II, x. Me Dii, id est fide mea promitto. Afi. II. IGn. s. Neque sis neque alibi tibi et Atiam erit in me mora. Facis ut te decet. U. III. f. 3. A
ne me obsecra, quas hoe te orando a me impetrare oporteat. Merito te semper maximi feri. AM. III, 6. H m nω amperiimus ' A T. IIII, 4. Hem pra&Γ-reres. Tales formulae in dialogis incredibilem venustatem habent, si comminde adhibeantur.
dc urbanum, dici non potest, quanta voluptate legentes aeque , ac audientes adsciat. Vnde re veteribus uiusmodi Deetiae sales dicuntur, eo, quod non minus sermonem, quam sal cibos condiunt. Quamuis vero natura hic utramque faciat paginam, nihilque sit stigia
dius iocis, invita Minerua excogitatis ;plures tamen fuerunt, qui totam artem iocandi praeceptis quibusdam includere ausi sunt. Exstant IAc. MAsENH Ar gutiae familiares. Exstat etiam vAVM-sorias politissimus de dictione ludicra libellus , quo rampn maxime comicam illam dc scurrilem linguas corrumpendi licentiam, quam Galli vocant buriesque, exagitati Et per hanc occasi nem quidquid apud optimos scriptores Graecos & Latinos iocose dictum est, pereurrit, atque ex alio genere, non ex illa orationis corruptela mimium ostendit. G. Sed reliquis omnibus hac in re praeserendus ciCERo de orat. II, s 8. R. ct ad diuers. lib. VII. epist. 3 a. etiam lib. I. Ossis. cap. 1 9. NMACRO . Saturn. II , a. θ' 3. quibus nemo curiosius iocandi sontes indagauit. Copiosissimus antiquorum estuvINC in us VI, 3. G.) Vnde di-g a CICERONI s commentatio visa est
elegantissimo PAMARA Tio , quam libro
169쪽
suo de ridiculis praeclaro commentario illustraret. Ap. Ro. Siph. CIDIOXcIU.
gemor. IV. G.) Nos horum ductu praecipuos hic iocandi modos trademus. Ridi eulum vel in virebis est, vel in ipsa re seu sententia. Primus tectorum locus est I. Ambiguitas. Sic olim de seruo i catus est Nero, solum esse, cui dominibu fit nee obsignatiim , me occlusum.
CICER. l. e. sis. Talis etiam est pLLvxi iocus in Poenul. I, F. v. 33.
Euin si ferari te video, extempla dolo. Mater Μ. Bruti quum pretiosium aere paruo fundum sillulisset a Caesare , subiiciente hastae bona ciuium: non effugit talo dictum Ciceronis: equidem
quo meliti3 emtum sciatis, comparauit Seν- situ ne fundum , Tertia deducta. Te tia vero erat Seruiliae filia , in quam aeque, ac in matrem lasciuiebat Caesar , MACROB. Satram. II, 2. II. Verbi pronuntiatio vel π ρογγρερυμ quando vocabulum deprauatur. Quodam dicente : eamu3 deambulatum, at
ter respondit: quid optis es de ' Cui ille et immo vero, inquit, quia opus es te 'CICER. de orat. II ,63. III. Interpretario nominit, CICER pro Sex. Roscio eq. I. Venio nunc ad a.
Num Qua nomen Ch Uomni. IIII. Testimonium , p, uerbia, senum tiae auctorum commode adhibita. Amtonius, quum testis a se prosectam pecuniam diceret, de hic haberet filium delicatiorem & prodigum , peroppo tune usurpauit illa comici: Sentin' senem esse tactum triginta minis' cic. de orat. II, 64. Post MutinenIem fugam interrogatus Furius Albin , quid agerci Antonius respo n-dit et seuod eanis in Aegypto, BIBiT &
tentiam. Quaerente censore Catone rex mi animi sententia, tu isorem habeι
non hercle, inquit L. Porcius ms: ca,
ex animi mei Ien. Da. CIC. de crat. II,
6s. Sic dc Antiocho ostenta mi exercitum , auro dc argento tui gentem, ii terrogansque: imaque Ia .r 1 L Vanis hiare omnia s reipondit Hannibal: plane satis esse credo Romanis haec, ius arissimistini. MACROB. Sa n v. II, 1. VI. Immutatio teri ρrnm, quum ini. mutatis verbis sententiam . retinemus. Rusca , quum legem ferret annale in , dissuasor M. Seruilius e die mihi, inquit, M. Pinari, num , si contra te dixero, mihi maledicturus es, ut reteris i H s ntin-tem semis, ita mores, inquit. CICER. de
VII. Translatio, quum metaphora habet insignem aliquem iocum. s A, qui de Metaphora hic I ermo non est, sed de ea , quae Metalepsis 1. Trans=nsetis dicitur QuiNCTILIANO ε, 3, 32. ubi ponit exemplum , Heminarium dictum , quod alias Congiarium vocatur , ad exiguitatem illius Zc malignitatem declarandam. G.) Corinthiis Scipioni promittensibus statuam eo loco, ubi reli, quorum essent imperatorum et respondit Scipio : tirrmales mihi displicent. IDEM , ib. VIII. Relatio contrariorum vel re-roclio . dicente Libone: Et anilo, tandem , Galba, de triclinio tuo exibis ' Quum tu, inquit, de eubimis alieno. Et hi quidem verborum loci: sequuntur rerum vel sententiarum. Tales sunt zL Festita narratio. Talis narratiuncula Crassi de Memmio lacertum Largit
deuorante exstat apud ClCER. de orat. Π, s. II. Collatio. Sic cicERO pater Rom, nos homines si miles aiebat esse Syrorum venalium e ut quisque optime Gra ce sciret, ita esse nequisllmum. CICER. de orat. II, 53. Augustus, quum ei
quidam libellum trepidus offerret , &modo proferret manum, modo retraheret: Putas, inquit, te aspm elephanto
III. Amplificatio incredibilis. Scipio ad
170쪽
Numantiam stomachatus cum Metello, disses. Cle. l. c. dixitae dicitur, si quintum pareret mater VIII. Fusa intellectis. Quaesitus non es: s , asinum fuisse parituram. nemo e qualis videtur tibi in adulterio deis Ili L Arguta signferula, quum rem prehensus ' tardus, inquit. CIC1R. l. e. obscuram callida dc 'argute signilica. Quaestio erat de crimine, relpondens mus, cum C. Fabricio Ρ. Cornelius, minus te intelligere simulabat , de quo homo iurax dc auarus, sed egregie sedi quaereretur, oc rei pondit de homine. tis, gratias ageret, quod se consulem Non minus facete Augustus, quum mul- inimicus iecisset. Nihil es, inquit, quod ii a Seuero Cassio accusati absolueren-mιθι gratas agas, si madui eo uarι, tur , & architectus sori Rugulli exspe-atιam v ntre. CICER. de orsu. II, Ss. Pu- ctationem operis diu traheret, ita ioblius Mucium, in primis malevolum catus sertur: rillam, Casus o meum quum vidisset solito trittiorem: Aut Alim I brum Meuset, ut demum absoluatur. rio, inquit, nescio quid ineommodi aeces Hac Ron. Satin n. II, set, aut nescio cui alιquid bini. MAc Roa. VIIII. Falsa responsio. Quin attem- Saturn. II, 1. Multus, Sullae filius, petata interrogationi re eadem mor-quuin loror eius eodem tempore duos do. G. ) Opimius, qui adolescens niamnioechos haberet, Fulvium, salionis te audiuerat, ad Aegilium , qui mollia filium, α Pompeium Maculam: Alio videbatur, nec tamen erat: quid tu, ror , inquit, Drorem meam habere ma- Aegisia mea , quanti ad me venis eum Muam, quum fullonem habeat. tua colu ct lana Cui hic: non pia, in- . Ironia vel urbana dissimulario. Seae. quit, audeo. Nam me ad famosas vetui uola Septumuleio, cui pro Gracchi ca- marer accedere. CICER. de orat. II, s8. Pite erat aurum repentum, roganti, ut X. Abhondita ridiculi suspieis. Catulus se io Asiam praesectum duceret: Quia oratori cuidam malo, roganti, vider tibi vis, inquit, infane t Tama malorum tume misericordiam mouille ' Ac in est multitudo entium, υt tibi ego hM e-- guam quidem , inquit , neminem enim 'm m , se Romae manseris , te patuis puto esse tam durum, cui non moranda
annu αι maximas preunias esse venturum tua et fa A ratio. ID. t. c. σ9. CICER. de oras. II, 67. Quum Vetu XI. Μοrositas ct lenitas. Socrates
monimentum patris exarasset: ait Au- colapho percussus a petulante iuuene: cultus: Hoe est vere monimentum patris Maeo, inquit, mihi m postreum cum g
colere. MACRO . Saturn. II, 4. lea incedendum.
VI. In re ιMoneta verbum rei hono- xu. Sessa fiιltiliae reprehensio. Sic fla. Africanus censor tribu movens cen- Ius, cui Scipio praetor patronum dabat eurionem, qui in pugna non adsuerat, hospitem hominem nobilem, sed stuI-- quum diceret, se e radias caussa H ω- tissimum : qciaeso, inquit, praetor, ad-srιs mrniisse, quaereretque, ear ab eo no- uersario meo da sum patronum, deindetaretur N,n ama, inquit, nimium ris mihi neminem dederis. CICER. de orat. gemeI. CICER. l. e. II, 69. Nomenclatori suo , obliuioso UIL Cantra voluntatem responsio. admodum, dicenti: numquid ad forum Quum Tarento amisso arcem tamen mandar ' Augustus respondit e Aeripe Liuius retinuisset, multaque ex eo prae- commendatinas, quia illis neminem nosti. lia praeclara fecisset, fle aliquot post MACROB. Sat. II, 4. annos Fabius Maximus id oppidum re- XIII. Coniecturalis explanario. Quum sepisset , rogaretque eum Liuius , ut Scaurus ascularet Rutilium ambitur, meminisset, opera sua te Tarentum ra- postquam i pse consul erat factus , ille