Ioh. Gottlieb Heineccii, ... Operum ad vniuersam iuris prudentiam, philosophiam et litteras humaniores pertinentium, tomus primus °octavus Tomus primus, qui continet 1. Fundamenta stili cultioris, 2. Historiam philosophicam, elementa philosophiae rat

발행: 1744년

분량: 919페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

271쪽

PRAECEPTA SUPERIORA

ILLUSTRANTIVΜ.

272쪽

PRAEFATIO.

On animus erat initio, hanc exmr-

plorum filogen adiicere , partim quod praecepta ipsa satis perspicua sint, partim, quod nusqttam deesse exempla

luculentissima viderentur. Attamen, quum amici in scriniis yaeis vidi Fent nonnulla', iam olim a me diligentius elaborata, quae huic

opuseulo lucisialiquid aceendere posse exiyimarent, essentque. auctorei, ut di ista praeceptis sub

iicerem nolui ego eorum voluntati refragari.

Ne vero utilitate sua destituerentur illa opuscula, subinde in ora paginarum subieci numerum

paragraphorum , adeoque praeceptorum, quorum ad normam illa sunt a me elaborata. Tu,

lector, hoc, quidquid est, aequi bonique con suis, ct vale.

273쪽

ΕΡ ISTOLA,

QUA PRAXIS CAPITIS I. OSTENDITUR.

Go vero a. ANTONI b suauissime e , tanta cum admiratio ne felicitatem Tu LM e intueor, ut quem ti hi eas in re non dicam anteferendum, sed comparandum arbitrerg, inueniam omnino neminem b. Contigit enim TIBI, quod nescio an ulli i, ut praeter splendidos natales, praeter summam, qua fulges E, dignitai cm . extentumque vitae spatium, quod Ti Bl sumnus rerum arbiter concessit, filium quoque habeas, omni cloctrinae, virtutisque laude multo I ornatis Ismum m. Equidem, qualis esset aliquando futurus n, iam pridem ego fretus eius indole ac praeclaro ad virtutem impetu, conieceram. Iam Vero augurium istud meum exitu comprobante. o, non possum non ρ Vtrique

πι Vero Eleganter hoc additur ab initio

pronomini ego, para. I. cap. I. g. 2 o. reg. . pag. 11. ω Anioni in non ANTMON , pret. I. e. I. g. s. g. r. p. s. nec recte scripsissem Anetoni , Perg. s. rex. 1. P. 8.ς Sιι ait illisne in Vocativus enim non statim ab initio, sed plerumque poli aliquot ver

ba ponitur, pari. l. e. I. I s. rega I. P.

nec recte scripsissem flauissime, Per

parti L. e. I. g. T. Teg. 3. 8.d9 Tanta cum iamreatione in per regulam 3 3. g. 29. P. 1 I.

6 TvAM per regulam 3. g. s. p. s. nec recte scripsissem uAM per reg. I. S. 6. p. s. seq.f Mnem tibi ea plura hic iunguntur pro

nomina. Vid. s. 19. reg. I 1. p. L .

rationi inserta est. Vid. g. s. reg. 3. P. s. , Neminem) casus obliqui vocis nono pertindum eleganter concludunt. vid. ι . reg.

tivi, de qua supra parti l. c. I. g. 12. P. R ., Riis fulget in propositio incidens reliquae

orationi interia. Vid. g. 19. reo 3. P. I se.

m) Ornatissimion in superlativum periodum dileganter concludere , obseruauimus f. 29.

n Elpei aliquando sunt tempora e paru-eipiis 3c verbo substantivo composita diuel-

274쪽

nostrum pro eo ac debeo q, gratulari r. TIBI, cui eiusmodi contigit filius . quem cie fingere quidem ac concipere meliorem possis: mihi, qui nescio qua s ingenii sollertia i , de futura eius Virtute ac dignitate tam vere diuia naui. Quum primum ex ephebis excesserat, in elegantiorum litterarum ustudiis incremento tam praecoci adoleuit. Vt, disceretne x, an ex PLATONIasententia ν reminisceretur, vix posset a quoquam existimari, Tantum sane abesta, ut comissationibus b. aleae, otio, id quod e vulgo d faciunt adolescentes, quidquam attribuerit temporis, ut quibusdam iusto videretur diligentior e , estentque, qui I frenis potius, quam calcaribus g et opus esse existimarent. Haec omnia nisi h quis tam magna iudicet, nihil ut i illis possit esse praestabilius λ, nae iste iniquus esset rerum aestimator. Sed sunt tamen longe maiora. Quemadmodum enim adhuc I condiscipulos omnes; ita paullo post, ubi duodevicesimo m aetatis anno academiam nostram salutauit, seipsum vicit. Doctoribus operam dedit assidue, iisque u eruditissimis, & in philosophia iurisque prudentia, quanta quanta est ri tanta industria est versatus D quanta illa esse, quum summa est, solet q. Sane, qui ab eo electi fuerant praeceptores, quemquam negabant r sibi innotuisse, qui filio aevo, quamuis

σου. s. p. 27.

per regulam s. I'. reg. 8. P. 1 . Nescio quaὶ vide supra g. o. rem f. P. 17.

Sollertia j ita scribendum yxo seserata. Uid.

g. II. p. 21.

M Lirierarum i ita scribendum est, non si-Mν--m Vid. g. II. p. o. η Disceretne ) in sententia enim dubitatiua auctores meliores non bis ponunt an, Vid. g. I s. reg. 7. P. II. I Ientem ia) non: Platonem, g. 1 F.

α Possi a quoquam existimari inter duo ver

ba, quorum alterum ab altero regitur, eleganter aliquid interteritur. Vid. s. I s. reg. 8. p. a O.

a Tanium avs Variatio haee commendatur g. xa. reg. 3. P. 16.b omissationibus ) ita scribendum, non ς -ssationius, g. D. P. II. Id quia ) vid. g. to. ref. II. p. 13. d) VH Male dicunt communiter, de cuius adverbii usu vid. g. I . reg. I. P. 1 s.seq.c tam diligentior γ iusto comparauius additur. Vid. S. Q. ν S. 1. P. A .f Usimique, qui 3 omittitur hie aliqui

regulam 1. g. 1 I. P. 1 .seq.

Per g Euam calcaribur ) quam cum casu vel ve bo suo interseritur reliquae orationi per S.

poni, obteria.

dcris post aliquot vocabuIa

ιὶ Nihil se ) pro ut nihil.

Nihil prasabilius in comparativus hic ponitur pro superlatimo. Vid. g. 1 . reg. F. p. 16. dc claudit periodum per reg. s. P. 1 o. 0 Adhue non hactenus. Vid. g. I . reT. 2. P. I s. x

non vim o, Obseruauimus β. II. P. I x.

isque) de huius pronominis usu diximull

tionem hanc commentauimus L 21. res. T. P. Q.

H Es versareu in in aliqua re versari dicendu m.

q Euanta illa es, quum summa est, suo. Eiusinodi descriptiones superlativi com

mendatae sunt g. 22. g. I. P. 16.

275쪽

sYLLOGE EXEMPLORUM. 193

uisa paene e adolescenti, esset industria ingoniique acumine u , vlla ex pamte x, comparandus. Quae quum ita sint, fieri profecto non poterat di, quiniti dies e euaderet a doctior b, dc, quantum eruditione valeret, etiam in P tria increbesceret e rumor. Princeps certe , acerrimus ingeniorum censor , arcessi d iussit e politissimum iuuenem , &cum eo seorsum s colloquutus e , non multa solum in eum exstare voluit clementiae argumenta. verum etiam auctor h TIBI fuit, ut ne i eum, si demum reuertisset λ, abs TE segregari patereris. Vt quisquet in aula honestarum artium studia maxime curabat m, ita filium tuum colebat obiraxissime, sperabatque fore n , ut eo aliquando amico, collega, & in re publica administranda socio , uteretur. Nec quisquam tamen, meo quidem iudicio o, futuram istam filii Turfelicitatem me praevidit adcuratius, quippe qui ex ipsis adolescetitiae meditamentis , qualis futurus esset ρ , vere iudicaui. Non mirum itaque TIBI videbitur, VIR AMICI ssIΜΚ, nos ambo q communiter r de successibus

istis ad inuidiam usque felicibus laetari. Quod si s enim amicorum omnia sunt communia, & optimus quisque e amici voluptatem sibi propriam existimate quid esset . quaeso, quod u ego expers esse Velim Tu AE tam insignis laetitiae r Quam ob rem eam felicitatem non TIBI solum , sed nobis,

latur in nego. Viae g. x x. reg. 4. p. 17. eere solent. Vissi cap. 2. g. I . p. 3 8. H Quamuis) de huius particulae viu actum h) Auctor non asMor, vel hori S. II. P. II. . I .reg. 6. P. I . ij Hi ne ) pro ne. Uid. g. 1 o. reg. II. p. I. εὶ noe non pene. Vid. g. r I. P Ir. H Ingenii ammine in pro ingenia acuto. De hac variatione actum A. 0. reg. 3. p. 4. Q ina ex parte ) pro ex ulla parte. Vid. g.

Q In dira in ita divisim seribendum , non coniunctim indiu, j. II. P. II. a) Euaderet de constructione huius verbi

vid. g. 16. reg. I. p. 16.

M Dομον si euaderit post hoe vocabulum fuisset positum molestior suisset iunctura ob ., s... ιν-. vies S. I'. reg.

I Seorsum in ita scribendum, non seorsim, f.

I. p. IE.

Reuertisset ua CICERO, non reuersu set Vissi g. 34. rer. 3. p. I at Hi quisque variatio particularum relatiuarum, quo , eo. vita g. 11. reg. 1. p. 1 c. m Maxime curabas non ergo dicendum cum vulgo, maximi curabat. Vid. g. I s.

M Fore in da variatione hac diximus S. xo res. s. p. 21. seq. - ο) Meo quidem iudicio vid. g. o. rcg. .p. 22

p) Iuviu futuris essest non qualis fuerit. Uid.

f Nos ambo non, ut vulgo, nos ambos. Vissib. I . NT. I. P. I . do Communiter de vera huius adverbii notione vid. g. I s. reg. l. p. I s.

tur superlativis, S. 2 . NS. . P. 12.

276쪽

x 4 SYLLOGE EXEMPLORUM.

nobis. quin saeculo x, ac rei publicae gratulor ,. DEVM precatus , Ut, quem admodum uxoris , incomparabilis exempli seminae I praeproperum fatum rationes TvAS nuper non parum turbauit , ita contra ea d perceptam ex filii fortuna laetitiam propriam Tl Bl esse iubeat ac perpetuam, donec emensus hoc vitae spatium, relicto hoc virtutum tuarum herede inter caelites summa illa ac sempiterna beatitudine perfruariS. VALE. KAL. Iv-LIs a cIIIICCXUlm. II.

R AXIS DOCTRINAE DE PERIODIS .

Part. I. cap. a. S. I sequ. bSI quantum huic uniuerso terrarum orbi fulgentissimum solis lumen pro- deit, tantum rei publicae optimi prouidentia principis prodesse creditur : dubitare non potes, nEx POTENTI SsIχE, quin nos omneS tan to Τ v I desiderio teneamur, quanto boreales imperat Tul gentes iucundilsinum solis exortum, in diuturna ista nocte, praestolantur e . Quin, quum nos T v I desiderium multo aegrius feramus : dicere non veremur, nos illis esse multo infeliciores d . illis natura semestrem noctem ; nobis fortuna sex propemodum annorum caliginem obiecit e. Illis sol, veluti emendaturus errorem tanto diutius fulget e nos PRINCEps veluti experimentum patientiae nostrae capturus tanto constantius fugitf O dies, o tempora, quodnam huic tanto dolori nostro allevamentum dabitis gy. Sex iam Propemodum circumacti sunt anni, ex quo TE, REx CLEMENTISSIME, Ita medio Victoriarum cursu amisimus h. Ex eo tempore, quid passa sit Succia, quantumque detrimenti imperium Tuum ceperit : nec har baros, inter quos versaris, ignorare arbitramur . Erepta TIBI est Li-uonia,

p. 46. seqv. descripsimus. H Petiodus bimembris caussalis. Vid. c. 2. g.

s Periodus ei uidem generis, ibid. p. 4 .

Periodus simplex, c. 2. g. 19. P. I. se DM Periodus simplex , ibid.i Periodus trimembris, S. M. P. H.

IH Saeesto ita stribendum est, non seculo.

Uid. g. H. P. I aνὶ Feminae in non enim scribendum foeminae aut DeminM. U. g. II. p. II. a contra ea non e contra. Vid. g. I 3. P. 13. Q i v LIs pro IVGis. Vid. cap. I. S. s. reT.

. p. 8.

M Epistola adficta Sureis, diuturnam Cain roti XII. regis absentiam lugentibus. Periodus quadrimembris, qualem C. L. S.

277쪽

sYLLOGE EXEMPLORUM.

Monia , occupata Finnia, expugnata clarissima regni tui propugnacula ;nuper & Bremam Verdamque amisimus ; nec Pomerania procul abesse a deditione videtur h. Tacemus tot ciuium exactiones, urbium ruinas, agrorum de uastationes, hominum strages , quibus ita exhaustae debilitataeque sunt prouinciae TvAE, ut sit diutius T E caruerimus, nihil ad eas restituendas remedii superesse videatur l. Equidem duo sunt, quae nobis, niti DEus rem expediat, exitium minantur ; maxima pecuniae commeatusque inopia, & conglobata tot vicinorum potentia, quarum altera his victoriam ; altera nobis seruitutem tristissimam praesagit m. His malis qui mederi possit, inuenimus profecto , praeter TE , neminem n. Tu solus nobis veluti naufragio proximis instar sideris benefici exorieris Augusto. principi tui quam ii millimo, praeteruehenti Puteolos adclamasse legimus nautas, per illum se vivere, per illum nauigare , per illum bonis ac fortunis frui p. O utinam Sueciae nostrae festus ille atque aulaicatissimus

illucesceret dies, quo TE ex illo deficientis paene naturae angulo redeuntem intueretur q Quam faustis T E acclamationi hus csset exceptura quantus futurus esset votorum concentus t quanta congratulatio ν ε Profecto non nautae tantum , sed senes , iuuenes , pueri, viri, mulieres , ciues. pagani. milites, se per TE viuere, per TE spirare , per TE bonis omnibus ac fortunis frui prosterentur TE enim absente etiam victores victis

visi sumus simillimi : te redeunte, victi quoque triumphabimus Quae

quum ita sint, TE, POTENTISSIME BEx, oramus, ac per communia sacra, quibus nihil TIBI in vita carius est, obtestamur , 6 TE non tamquam regem, sed diuum quemdam tutelarem suspeximus , si non modo bona ac fortunas ; sed ipsam vitam , & si quid nobis vita carius est, pro imperio Tuo deuouimus, si te absentem innumeris adhuc lacrumis sumus prosequuti , si denique egeni & miseri esse, dummodo TE patriamque

saluam videremus, numquam recusauimus : Vt redeas demum in regna tua , nec nos diutius incredibili Tv I desiderio contabescere patiaris M.

Periodica circumductio, S. 17. P. 1 . ι) Schoenotenes, de quo g. LI. P. 1 O.

n Periodus simplex. ο) Periodus simplex. p Periodica circumductio. i) Periodus simplex. ) Periodus simplex. Periodica circumduc .

278쪽

III PRAXIS DOCTRINAE DE ORNATA ORATIONE.

FROutem explicat ea, amici, de hominis, ipso Catone tristioris, iocos

ac facetias accipite. Non ignoratis , quam censorio b sim supercilio,& satis, ut opinor. meministis, ex pumice facilius aquam, quam ex me risum, exprimi posse: adeo totum mihi os ad severitatem ac tristitiam natura factum videtur. At nunc tamquam Cnceo poculo inebriatus e , subito vobis alius ac mei dissimilis prodeo. Nullum mihi hodie excidet 4 Verbum , nisi urbanum , lepidum , iocosum , facetum , ipsisque Saturnalibus e dignum. Quum enim mundus senescens s despere iam pridem coeperit : quid ni & nos iucundum ex illimemus, desipere in locos, & interdum magno conatu maximas nugas agere t Quod igitur felix faustumque sit h , Iabulam vobis narrabo, aut si mauultis , somnium, quo nescio an suauius umquam Morpheus, ille somniorum dator , cuiquam immiserit. Fabulam promitto & somnium, ne quis vestrum erret, aut sibi praedictum Meset. Nihil enim eorum, quae dico, verum esse scitote. Sed iam, ut diei tempus est, non estis longiore praefatione detinendi i. Scio enim, quam sit odiosa res Circensibus pompa k. Ad rem ipsam igitur veniam e os, si Veneres ι amatis, operam milii date , & non auribus solum, atque animo, sed & ipsis, ut ille ait, unguicillis attendite Deficere iam coe-

. perat Frentem ex heau signum pro signato.

UODo adlusio ad antiquitates Rom. de censoribus, vid. g. 33. p. s7. timul Θtiam epitheton in te elegans est. vid g. 31. P. yy. ceo pocula) imago commendatur. g. 32. p. ss. M Herbum excidet translatum vocabulum. Vid. g. 3o. P. s . o Saturnalibus dignum denuo ad antiquitates Rom. adluditur. Solebam enim Saturnalia omni laetitiae genere transigi.

sententiis diximus f. 3 . p. 39. Quomodo vero versus & hemittithia in prosam transferri possint, moinuimus f. 36. p. 6 . si φh ransumove sis) adlusio ad formulam an liquam, qua in adloquendo populo uti solebant.

i) Detinendi) haec quoque formula antiqua est dimittendi limatum. - Pompa ) adlusio ad ritum veterem. Vid.

ι Veneres in metonymia caussae pro enec ,

g, 31. p. q.

279쪽

perat dies , & imminens crepusculum studiis meis indixerat strias n, qDum me , vi sit, alia ex aliis cogitantem somnus paullo altior oppressi. Non erat in musto lectulus, non grabatus, in quem se sta membra proiicercni ,& tanta tamen erat desidiae dulcedo, ut ne locum quidem mutare sit stinerem. Substratis itaque cap:ti quibusdam grandioris staturae libris O .huie sei licet ceruicali indormire coepi. Nec insolitum id hodie est mei ordinis hominibus ; quorum plerique libris, quam in libros, incumbere pna alunt. Ceterum vix requieueram , quum mihi visus sum iis in locis vomsari, quae poli ea in omnibus geographorum commentariis frustra qua sita, & quae nusquam terrarum cae credo, nisi sorte in Epicuri fuerim intermundiis. Vbique enim erat vastissima desertissimaque solitudoq . adeo, vi obstupefactus mirarer, 9uo demum scito meo , ex i sto urbano si repitu in haes regiones extra anni solisque vias r tam subito inciderim. Consilium

tamen in arena capturusi, clivum proximum occupo, ex eoque , tamquam e speculat, oculis ciniisti is v omnia undiquaque lustro, si quis forte se obiecerit oculis meis, qui errantem ex illa molestissima solitudine in viam reduceret. Haec dum ago , viam ad me adsectat senex decrepitus, oculis turgidis, adunco naso , barba promissa x, qui pallii laciniis ante pcctus collectis, peram ingentem dorso tria hebat , baculumque dextra mouebat frequentius. Videre vobis visi essctis laruam quamdam, si in hoc mundi senium incidissetis. Ego sane , tamquam ad Medusae adspectum ν, initio obriguit mox , accedente illo propius , ex supercilio intellexi, cum philosopho mihi fore negotium , adeo grauitas ex oculis , habitu , pallio , ipsaque sapiente barba elucebat E. Mirabar interim , etiam alibi terrarum homines esse ignava opera philosopha sententia, qui strumam dibaphotegunt a, stultitiaeque tuae praetexunt supercilium. D:u multumque ergo mini addubitanti, accederem ne hominem, an me subducerem longius, demum prius consilium placet. Quid multis ' obuiam procedo venerando

ad artem gladiatorum adluditur. Vid. cap. 2. g. 33. p. I. seqv. t Tamquam e specula imago. Vid. g. 32.

u Oculis emistiis in elegans epitheton, quo

x Promissa) haec quoque epitheta com

mendanda.

ν Medusae adjectum) imago. Vid. g. 32.

E Sapiente barba iocosum epitheton. ab S rumam dibapho regunt adagium, quo

usus est CICERO.

M Indixerat serias) transsilio. Vid. g. 3 o.

o Staturae libris transsatio. Ibid.νὶ Libris quam in libros ineumbere antana

ctasis, de qua g. 32. num. I. P. Dephrasi metumbere libris & in libros, vid. iupra c. I. g. 16. p. 17.

hssima desertissimaque in elegantia epi

theta, quibus usus C Ic. de diuin. II, is .

o Solisque vias elegans descriptio, qua usi

IIII, 8.U Consilium in arena adagium, quo simul

280쪽

s Y L L O G E EXEMPLORUM.

do nugatori b, inclinatoque corpore, ac paene prostrato e te ego, inquam, mi parer, per tartam tuam, ant, s mauis . per genium tuum rogo, ut d eas , et bi habitem ' aut li Graeca tibi magis arrident : ώς γη ; etsi δημος ἔπινες αιρες ιγν γ am ς ῖ Tum saltissimus senex , qui paullo ante Manliana minari impcita vi ecbatur, labia distoriit, & in cachinnum solutus : quem mihi, inquit, poetam aut hiprimem video. Oportet te profecto, hospes , -- hae ferulae sul esse, qui nou modo obuiis omnibus nates porrigis, verum eIiam .HOMERI verticulum tenes memoria. Illud o im pueri faciunt , s qui sum hae aetate Uses pueris solidiores et Homerum vero sedie paucisSmi, qui ρ .sem schola extulerunt, norunt. Ecquis enim hodie melioris aeui poetas vel a litine sal stat ii ' Ecquis auditis Euripidis , Sophoclis , Pindari nominibus , non deos quodam inferos eliocari e exstinat uidem audio , nullas hodie in terris scri nuptias, qui fescennina caΗant i metae , nec mortuum usquam Verri, quin isdem p t:s praesicis viamiui gr verum id quoque auaeo, fre-q:ι mitissimis nunc febribus concuti homines , eo quod quisquis hos versiculosi a re stillineat, febricula extemplo vexetur. Hiimnero , quia te erectiorisece indolis animadterto : placet hoc, quidquid est , humanitati dare, teque

sit crinγι Iominumque ignarum in viam reducere. Primo. τι hae te sollicitudine liberem, ego sum umbra Menippi, conici illius celeberrimi, qui quum vera paullo silerius scripsissem ,stiirias scribere visus sum. Te vero scias in

ea lora penetra se, quae nefas es a mortalibus vivis luserari. Quare, ut ne latius extra s dera erres, nec vivus Rhadamanti imperia audias, comitem me tibi adiungam , ct tecum excurram in terras , visurus res mortalium , quas in pezus ire , illi , qui hinc quotidie adueniunt, renunciant. Interes enim tua , Ut hominiam, quos eruaetos hode vocant , fultitiam splendidam , iamquam in illustri positam monimento intuearis, quo a puluere G radio excitatus ii , in verae sapientiae addita te vindices, in quibus vera aliquando ac

stimin.: felicitate perfruaru. Agnovi ego Cynici pus atque venenum e neque tamen me haud oblectauit dicacis senis urbanitas, ac liberalis inuit

H a tis nitie Ialinat ) prouerbialis loquutio,

qua simul adluditur ad ritum veterem Lilutantium, ac clientum , limini insiden uin. Viaeg. 33. p. I. D s qi stam mota ιὶ adluditur ad ritum euocanili deos, in quo monstrosis vi hantur vocabulis. Vid. 33. p. 37.scos) Fesc. nnina eanam in denuo adluditur ad ritum nuptialem, de quo BRIM. δε et α. risu nut. & alii.

g Praescis 3 adlusio ad ritum funebrem

SEARCH

MENU NAVIGATION