Ioh. Gottlieb Heineccii, ... Operum ad vniuersam iuris prudentiam, philosophiam et litteras humaniores pertinentium, tomus primus °octavus Tomus primus, qui continet 1. Fundamenta stili cultioris, 2. Historiam philosophicam, elementa philosophiae rat

발행: 1744년

분량: 919페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

421쪽

DE RATIOCINATIONE VEL sYLLOGISMO. 336. LXXVIII.

' Quumque tres ideae vel tres termini aliter comparari non pos- Quot svI- sint, quam ut singulae cum singulis contendantur : omnem qum logismique syllogismum perfectum constare oportet tribus PROPOSI proposi

TIONIBUS , quarum illa , quae ex majori & medio termino βψR 'componitur, ΜAIOR; quae ex minore & medio, MINOR; quae ex minore & majore , CONCLUSIO adpellatur ).t J Sie si syllogismum construam ex Aer premis corpora infriora, terminis paullo ante propositis et L S. V ergo aer WμUL 'LXXVII N. Prima propositio erit major, altera mi-L a primit corpora inferiora, sparse, nor, postrema conclusin.

S. LXXIX.

Ceterum , quum amis ratiocinandi similis sit arithmeticae ope- otirationi . p. LXXIV. eadem quoque fundamenta oportet elle tioci syllogismi, quae arithmetices. Ea autem sunt axiomata sequentia: di landa. I. Quae conveniunt in uno tertio , ea conveniunt inter se. H. Oi ae mςnt discrepant in uno tertio , ea inter se discrepant IV. Offae ad immantur vel negantur de subjecto universaliter , eadem is mantur veInegantur de sngulis, quae sub illo continenturis a Sila recte ratiocinor: Mens cogitat ,-B non est C 4t 3 non es T Ergo mens non es materia. A s - C a s - I Perinde erit, ac , si diceres: meus ScΑ non est B s non est ' a m t ia discrepant in illo tertio, quoa Iam vocabula substitue, α construe si a cogitet, haec non eogiret, ergo dis- syllogismum, erepant inter se, id est, mens non es

Maacria non regitat, materia.

. LXXX. Si ergo termini ita disponuntur, ut medius sit subjectum majoris ouo ii, & praedicatum minoris propositionis, syllogismus PRIMAE ; si VI medius terminus his loco praedicati est, SECUNDAE , si bis lo- eis hase

eo subjecti; TERTIAE FIGURAE esse dicitur ). tantur i

s a Sie syllogismus primae figurae est : Mens eogitat, Luod cogitat, isDiruui, Mens ergo non is emptu. Aisu coguat ν Tertiae denique ratens ergo es spiritus. sisi i ta evitiat, ess risu, Semndae contra et Ah Dis, Fod e vat, in homine s, tarptis n- cogitat, ' 'irutis ergo alitus in homine es.

Prima semper ab eo , quod universaliter rei competit, ad id, rufum quod sub ista re eontinetur '). f. LXXX, 3. secunda a contrario differethc' P c LXXX, 2.9 tertia a convenientia rei cum altera in tia

422쪽

Regulae de his

figuri a

s a Voeant id logies dictum de omni& lmiato, quod in hac regula consistit rquidquid iam mure vel negarur de subiicto univeis ure, id di adfirmari negari nepotest de Imgulis , quae sin illo subre

cto continemur.

Hinc recte colligo: Figura omnis inclusa es suis lineis, Quadrasum es Rura, Euadratum ergo inclusem es fi lineir. Quod enim .in universum de omni non potest non &genere figurae continetur. J Ita quia mens cogitat, materia autem non cogitas, colligo secundum figuram secundam, mentem non esse ma

teriam Contrariorum enim cou raraa p

dicara sint. fg. LXXIX. x. Is Sie quia , quod regitat , spirites, & aliquia cogitans in homine es, adeoque id , quod in homine eit, eum spiritu eatenus convenit, quod cogitet. recte colligo , spirimm aliquem esse io homine. sb. LXXIX. I. I figura adfirmatur de quadrato adfirmari, quia hoc sub

S. LXXXII.

Ex quo sicile patet, I. in prima figura majorem propositio

nem semper universalem, minorem adfirmativam esse debere. 2. In secunda quoque maiorem universalem, & alterutram ex prae- inissis aeque, ac conclusionem, negativam esse debere. 3. In tertia figura minorem adfirmativam, conclusionem autem partic

larem esse debere .

l J Et hae sunt regulae speciales , quas licet hodie vilipendere soleam qui a solidiore doctrina abhorrent, utilillimas tamen quotidie experiuntur quicumque veritatis investigandae studio tenentur. Quomodo enim veritatem quis investigabit, nisi ratiocinando Et quis se recte ratiocinatum, Pe suasus esse potest, nisi regulas bonae ratiocinationis perspectas habeat S lida ergo haee sunt, uti pleraque, quae hodie vulgo displicent.

R. 6 Nec minus jam patet ratio, I. cur in syllogismo non esse pos δὸς l, stri , nisi tres termini f. LXXVI. P a. Cur nec ex puris par

gi sit is licularibus, nec 3. ex meris negativis propositionibus quidquam generales, sequatur, c P dc cur denique . conclusio imitetur partem debiliorem Quid de

colligor quae discrepant in uno lintι , ea conseniunt inter se. In syllogismo ex moris negativis conflato ratiocinor ae diserepam a tertio ad rem non per

tinente, illa discrepans inter se. Utraque regulae absurda est: s f. LXXIX. I ergos,llogiunt ex mere particularibus &negativis eonflati absurdi sunt, α gr. Muidam hominer sunt piaret, Quidam homines sunt deformex, Deformes ergo quidam sunt pulcri.

s. LXXXIV.

Quae de syllogismorum modis. reductione, expositione tradunt logici, non absurda quidem sunt, ceu vulgus sibi persuadet:

423쪽

morum modis, expositi ne, reductione sentien

DE RATIOCINATIONE VEL SYLLOGISMO. ues

tit : nec tamen, si quae hactenus diximus, recte intelligas, admodum neces Iaria.

g. LXXXV.

. Id potius hie observandum , saepe contingere, ut alterutra praemissarum , quippe menti satis obvia, omittatur. Quo casu ex syl

logismo si ENTHYMEMA P.

l E. g. Si dieam: mens cogitat, ergo memata habebis, quorum propositi mens is urit tu, vel : quidquia cogitat, nes omissas mens sua sponte iacue i udi scipi uui, ergo mens ripimus: enthy- plebit.

Si plurium syllogismorum propositiones una serie ita connec- Sorit . tuntur, ut prioris praedicatum semper sit posterioris subjectum c 9 nascitur SORITES. Qui ratiocinandi modus sicuti eit ad demonstrandum quam maxime idoneus o ita facile in sophisma aut paralogismum degenerabit, si vel una imi cetur propolitio, quae non necessario vera est P, vel si merae negativae sint propositiones in soritem compactae. J Vere ergo hie syllogismus est

eoarcervatio plurium syllogismorum, R hine, si in anthymemata resolvatur, multo clarior esse lolet. E. g. serues ello sequens: Mens issalsamia regitans , Susantia eogitans es θινιrus , Spirasus non es extensum , Muod non extensum es, non habet partes ex ra parier,stiod non habet partes extra parrex, estrui spelubile, sinu is ιnctis iubile, es immartale,

Mons rigo is imam tutis. Sane clarior ille erit, si ita resilvatur in sua enthymemata. Mons est subs-xia cogisam Libsantia cogitanι es Dirritu , ergo mens es stiritur. Spiritus nones extensum quid, e go merit non es extensa. Euod non es extengum, non habet partes exrra pacles, ergo mens non haser partes extra parier. 231od non habet parata extra partes, non potes issoleti, ergo mens non

potes visiavi. Quod dii olvi non potes,

es immortale, mens ergo est ιmni tauri ὶ Hine facile patet , ubi laiit et vitium socius sequentis: mens s ιη cmpore , ετο es in loco. Pinia est in tecos memensum Leo, ergo mens es coeri tensa. Quod coextensum est, s extensum, mens ergo est extensa. Quod δ ext nsum , es eorporeum , narra ergo eo rea es. Nec enim vera est propositio et oui quidis in tota, ιd roextensim livo e .

f. LXXXVII.

Aliquando propositio major in syllogisino est composita . & Suel logis quidem vel CONDIT IONA LIS , e. g. s aer corpora subjecta pre- φὴ mit, Dravis es; vel DISJUNCI 1VA, e. g. aut bene loquutui U' '' Ii m . aut male; vel COPULATIVA, e. s. nemo totest finiti sDeo servire , ct Mammon . Et tunc syllogismi hi COMPOS DI

vocantur.

g. LXXXVIII. ConlibEt CONDITIONALES quidem recte se habent, I. s con-

424쪽

Praus verum est ergo O pGLTitis. N Iulii Mahi edani essent , esenι ι deles. A, prius non es: ergo nee serum 3. M Iudaeι Ma mediani Diti , Itina in Aes. At pstrius verum s: ergo diritis. Primus enim syllogismus eontra

primam, secundus eontra secundam , tertius contra ultimam regulam pecaal.

sequentia majoris vera est : a. si a positione antecedentis ad postronem consequentis, vel 3. a remotione consequentis ad remotionem antecedentis concluditur c P.

Hine rectae sum ratiocinationes: I. N a π empora sutiata premit, o vis es. At pruis inum es et ergo p serius. Item: x. A mens non est Do i

tur, eam extensam ese oportet. At post rius non es verum: ergo nec priur. Contra male procedunt argument tiones e I.

Si Pinus Romae fuit, fuit ila episcopus.

LXXXIX.

inituri DISJUNCTIVUS quoque syllogismus eoncludit recte I. si

tivus. membra majoris propolitionis vere disjuncta sint . I. si ea propositio omnia membra opposita comere hendat, & 3. a rem tione reliquorum procedatur ad politionem unius, vel con

-) Iline recte se habet ratiocinatior

aut mens es eorporea, aut spuistiam. Αι eo et rea non es : ergo es θι ruuaris r vel rat is spirituali : non ergo corporea. Male contra procedunt syllogismi r i. Mais humedani aui blasiamus proscindum Chri- sum, avi in eum credunι. AI prius non faciunt: ergo in cirroh credunt. a. . f. Copula. Si inter tutorem ct pupilium infantem quasi contractus inti reeta, consen= muta te pupillus , aut expresse. At expresnon cofensit e ergo tacite. I. Ain menses spreuiu , aut eorput. AI eorpus no is : ergo nee spiritus. Primus enim θυlogismus primae ; alter seeundae, terettius postremae regulae adversatur.

XC. Denique & COPULATIVUS syllogismus rite constructus fi

miter concludere videtur, I. si major sit negativa, & a. apositione unius ad remotionem alterius membri procedamus , Vel contra ).s J Bene ergo eoncludit Servator rni mo mi s ct mo servire Mamm ni. Amari Mammoni serviunt. Non ergo Iret ιre pessunt Deo. At male se habetiyllogiimus: μιs Mino Chrisum prosyteri, ct improbe visere. At Iudaei etiadam improbe vivians; ergo tarsum profitentur. Eum enim in utramque regulam impingere, facile unusquilque intrulligit, nilein

nia.

f. XCI.

Si ex singulis membris propositionis disjunctivae , vel ex conditionali & disjunctiva mixtae, nova eliciantur consectaria : syl logismus nascetur elegans, qui DILEMMA adpellatur. Quod quemadmodum maxime idoneum est ad ostendendam theseos ab surditatem : ita facile in sophisma degenerabit, si vel I. membra non sint opposita, vel a. quaedam omissa, aut 3. consecta ria

425쪽

DE RATIOCINATIONE VEL SYLLOGISMO. s

Ha ex singulis membris non fluant necessario , aut l. non sint ejusdem ponderis.s J Bene ergo ratiocinatur Servator : formosam, habebis vota ,sin deformem, aut bene sum optinus, aut male. Si mi habebis 'mos. Ergo , si sapis, han nonis , eur non Pobar' se bene, quid me duces uxorem. Nee non in altero: si vomerari At regulas dilemmam paene ps Nam adminiseras , aut bene, atir male omnes violatas esse deprehendes in illo ad nim iras. S. bene s cssendes horeino aBiontis dilemmate: se duxeri r uxorem, se male, cfendes Deum. Ergo plane non μι formosam duces, aut deformem. S. - ms abis.

f. XCII. De syllogismis ΜODALIBUS & EXPONI BILIBUS non ModaIes

est, quod multa dicamus . quum qui naturam propositionum moZi- α ς pinlium atque exmnibilium supra cxplicatam . LII1. sqq. recte ' bdς intelligit , non possi non & naturam horum lyllogismorum perspectam habere.

CAPUT III.

DE VERITATE , EIQUE OPPOSITO FALSO.

DE VERITATE GENERATI M.

f. XCIII. SI quis hisce intellectus operationibus recte utitur: bene sane Rau

utitur ratione. Quumque recta ratio si facultas, veritates ς8 ' alias ex aliis per necessariam eoncludendi rationem eliciendi H. η ς' δ' 6. II.) consequens est, ut hoc modo procedens inveniat VERITATEM , de qua jam agendum paullo accuratius.

LOGICA. Metaph eis verum dicitur quidquid habet essentiam quota' sibi convenientem. Hoc sensu v. g. Christus dicitur verus Deus, Pi 'S verus homo. Ethisis veritas est convenientia verborum signorumque externorum cum cogitationibus mentis. Hinc qui, quod sentit , cloquitur . verum ; qui aliud sentit . aliud loquitur . fa sum dicere perhibetur. At nos jam hic de veritate logica loquimur.

f. XCV.

426쪽

Veritas idea a

iudicii,

ratiociis nationis.

Quando

verum dieatur

iudiciisum trilsum

pliciter

dicatur

di, Mum Quando

vera ra tiocin

si mihi e. g. concipio turrim, vel aliquid rotundum , & ea vere talia sunt, veritatem dicor adsequutus. Conveniunt enim ideae cum objecto. Contra FALSUM est discooement ιa idearum eum objecto.

Veritat ergo est in re, tamquam animi eloquimur, tamquam in signo, in fundamento, in inteructu , tamquam ID. ANDR. 1 CHMI EDT. Met . I . LII. S.

in subjecto , & in vobis, quibus sena IH p so.

f. XCVI.

Itaque veritas aeque ac talsitas aut est in IDEA smpliei. si ita rem concipio, uti est, vel . non est aut in JUDlCIO. ruando jungenda jungo, ὸisjungenda disjungo , vel contra . autenique in RATIOCl NATIONE, quoties in forma & materia

recte ratiocinor , vel contra. s I Quamvis enim sint, qui verita- mus, quae eum eo convenit' Quidnitem in una idea consistere poss. negent: ergo oc ideae verum ullumve in equia tamen salsa idea dicitur, quae ab lateamur. Obiecto discrepat, quidni veram dic

XCVII. Verita1 IUDICII requirit, i ut ideae jungendae jungantur,

disjungendae disjungantur, e. g. ignis es calidus, ignis non es frigidus ca9. Ut ita jungantur vel disjungantur ideae, ne quae universalia sunt, particulariter; quae partacularia, universaliter efferantur . c. g. omnes figurae inclus jum lineis. Quadam figura Iunire utares.

f. XCVIII. Ex quo per se patet, falsum vel in propositionum QUALL

TATE . id est, in affirmatione & negatione; vel in earum dein QUANTITATE , id est, in universalitate vel particularitate propositionum latitare .s J Sie si dicam t ignis frigidas est, ner Hi rae sini regu arer. 2uaedam se

ignis non es eati. - , falsum latet in gurae mcti ae sunt tinois , falsum in qualitate proνositionum , quia ad irmo, quamitate laniat, dum omnibus figuris quod negandum , nu , quod adfr tribuitur , quod quibusiam ; quibus mandum erat. Contra, dum dico : sim' dam, quod omnibus competit.

Quumque ad veritatem ratiocinationum pertineat, ut syllogi Lmus in FORMA aeque ac MATERIA recte se habeat. f. XCVI.

falsa erit ratiocinatio, quoties vel in forma non observantiar re

gulae syllogisteae , f. LXXXIII. Jeo. vel, quod ad materiam

attinet, alterutra praemissarum non est vera ',

IJ Ex veris enim praemissis, potest sequentia male se habet, di g. nullus fuere filia conclusio, si forma vel con- martyr Gi, Dant rum sua Iuda s. Auli Iuriens

427쪽

Mamus es Christianias. Nullas ergo m-- nus ereidis creationcm mundit August. vr Chrsiancirum suis Chrisianus. Ex falsis nus ergo μὰ cho M. At si strina dc quoque praemi sis potest vera conciusio materia recte se habent: tunc verissinuere per accidens. e. g. qui credis eri mum est, ex veris Praemissis non Poda, Parim muni, in Gytiarius , Augisse nisi veram concitationem nasci.

S. C. Et hujusmodi quidem falsae ratiocinationes sunt PARΑw- Qvid p GISΜΙ & SOPH1SMATA, quorum illi sunt syllogismi, qui vel Mi0gu- ex vero vel tesse principio falsam conclusionem elaciunt, adeo- que fallunt sub specie demonstrationis ' .s a Talis fuit ille sit pra propositus e

sum s , is exungum et amma ergo est κτα Hic sub specie demonstrationis ex principio salsissimo, quod, quae in loco sunt, loco eo a tendia sint, elieitur falsa conelusio , quod anima sit extensa. CO pra, si quis ratiocinaretur: omne Mais

SOPHISMATA contra sunt ratiocinationes, quibus decipium 3ἐtur homines sub specie probabilitatis. Unde & FALLACIAE lent adpellari cυ. --

premu corpora. Quod premis eorpora, e dem, si infim ora sint , coinprimis vesstavit. AE aer corpora humana a quam. vir infirmiora sint . nec comprinui, nec stangite ergo non is gravis: indem committeret paralogismum, quia ex primcipio vero quoa oo a premanI mus , elicii eonelusionem fallam: aerem non

I Quis enim erederet, demonstrationis speciem prae se line hominem, ita ratiocinantem: quod quiι n nam si, babel. C rnua tia non iam ι. Cornua ergo habes ' Sponte is & data opera decipit, ut acutior aliis videatur. Et hinc

eiusmodi syllosismi dicuntur subma a.

Quum enim initio Mφ- dicerentur omnes , qui sapientiam profitebantur, Postea a tempore S ratis ob insignem phi starum tune viventium stulatiam a deicere hoc nomen coepit, α tantum 6 pseudophilosophis dari. Eorum char e eres expresserunt PLATO in Suhsa, THEMInius orar. I. . quibuscum jungenda se. e. nstr. III. de verae fassa que sapientiae charadreTιbus, in Syllo opus. Saeculo Chresiano seeundo ocsequetuibus honorifiea iterum esse eo pii s Asarum denominatio , quum ita dicerentur, quicum philolisphia studium eloquentiae conjunxeram Argumento esse possunt pMILOSTRATI & Eudi Ammiae Sophistarum.

CII. Latitat fallacia vel in DICTIONE, vel in REBUS ipsis. In Q sophismata puerilia sunt, & non nisi stupidissimum quemque de-I; Cipiunt. mae paullo magis speciosa. Σ - 9. CHI. In DICTIONE Iatitat fallacia, quoties vel r. in simplici voce est AMBIGUITAS , vel a. in phrasi AMPHIBOLlA, μ' vel FIGURA dictionis diversa , vel φ. sensus COMPO

SITUS & DIVISUS permiscentur c P. Et bis quidem casis us

428쪽

έo ELEM. LOGIC. CAP. III. SECT. I. omnibus vitium quatuor terminorum c f. LXXXIII. I in oculos

incurrit. Falla elae in

rebus. Earum

prima lata.

i J ha sophitaa Romanorum , quo

crescite Ad has species & pleraque a ambigua facile retuleris. Dcnique eomp mne de divisione ludebat illius, qui patri rustico, non tria ova in pintina esie . sed quinque , hoc argumentoperi uadeb.it : ubi Itint tria Ota, .L Odus Iunt. Tria O duo sunt quinque. Lo

go haec tria ova sunt munque.

In REBUS ipsis fallacia latitat, quoties vel F. plures interia rogationes in unam compinguntur, Vel 6. status quaestionis mutatur. Quarum priorem πολυζητησιν. seu fallaciam PLURIUM

INTERROGATIONUM; posteriorem o ob Diris, seu IGNORATIONEM ELENCHI adpellitant c P.

L J mλοζκrem, seu plurium interringari6num toplus hia involvit argumentum: qui fit ari non desit, suratur, Caro furari non aser. Cato ergo stratur. Qua stio enim alia eit, an Cato unquam furatus sit, δέ sic desierit surarit alia an ideo surari non desierit, quia num- qu m sartum necte coeperit ' Quod genus sophii natis praecipue ad veterem modum disputandi Socraticum, qui pers. interrogationes instititebatur , pertin bat. Contra ad cis m. vel igno rationcm elenchi pertinet tophii tua et quod Christis dicis, vertim s. Dicit Hro: taes Petrus, ct super hane petram aedificarebo ere iam mam. Itaque Me turtimes. Quatsi enim dubitet quiiquam, an id , quod Chri ius dicit, verum sit, ac novPotius quaestio sit , quomodo illa Se va: oris verba sint intelligenda.

CV. In rebus quoque fallacia est, ubi I. vel demonstratur aliquid ex eo, quod adhuc in quaestione est, vel 8. conclusio ex praemisi

sis, praemissae ex conclusione probantur, Vel 9. conicquentia non procedit, vel IO. ab eo, quod certo respectu verum est , argumentum ducitur ad id . quod absolute verum sit. Septimum

illud genus PETITIO PRINCIPII ; odiamum CIRCULUS . 11 nise fallacia CONSEQUENTIS ; deein, m fallacia A Di CT Ο SECUNDUM QUlD AD DICTUM SIMPLIClTER adpeli

tur c P. 1 PETITIO PRINCIPII est illa

Romanensium : extra ecelesiam non estper salutii. Pror santer extra ecclesiam sum. 1ula ero Proin 'ami ιι θ ι μωtis es. CIRCULUM udem rom-Iliunt , dum ecilesiae suae veritatem pmbam testinionio scripturae, divinitatem testimonio ecclesiae. CONSEQUE TlS sophisma est : qcitia oritur, Giam

429쪽

ita ratiocinantur et homo morιιur. Ad --

f. CVI. Nee minus fallunt, qui II. ab eo, quod fit per ACCIDENS, 1 εα tibabsolute aliquid colligunt, vel Ia. id, quod CAUSSA NON EST , pro causa venditant c P.

Stolida itaque argumentatio est e stant ιιι ergo omnium calamitat tim ea Faunde quis stirit, ιd malum est: qui bibit, fuit. Quod sephisinia eleganter solvit inde furιt. Bibere ergo malum s. Nec TERTULMAN. in Apologet. c..p. XL. di magis ferenda illa ratiocinatio pag. XLVII. O ia Nat. Lir. p. IX. Quian ,rum adversius ChriIliano,. Dum tari- eo consilio Aucufri Nuri librat de C. et D Daiij, u in mundo μι, mille calam, tale mi ; ORosIUM Ocni estiam, quam rares orbem Romanum oppresserunt. cari- vocat, scripsit se, nemo ignorat.

f. CVII.

Alia deinde veritas est CERTA, alia PROBABILIS. Certa ve ita, est, quae vel indubia sensione, vel certo ac evidenti principio certa e cnititur. Probabilis, quae hypothesi, tamquam fundamento, super- probabi simitur c P.

- An veritas quaedam nitatur certo ideo tanquam veram adsumo , quia ac evidenti principio , tum demum ad- Phaenomena inde commode poli intparet, quando mihi nexus ejus eum explicari: probabulis nascitur veritas. Sic tali prinei pio clare ob oculos ponitur. per sensionem O experientiam probo, Id vero fit per D ONSTRATIG dari colorem rubrum, lenem elle cali-NEM. Contra an veritas sensione in- dum, cet. Per de noninationem , duos dubia nitatur , non potest clarum fieri, angulos rectos aequales elle semicireu- nisi per OSTENSIONEM N EX PD lo. Ex Dpmhesi, vitrum ideo esse peli R ENTIAM. Praeterea quoties aliquid eidum, quia meros habeat poros re ideo verum puto , quod illud HYPO- ctilineares. THESI conveniat, hypothetin autem

f. CVIII.

PROBABILIS veritas minus convincit intellectum, quam rem pro ta. Non minus tamen , quam haec , in vita civili utilis esse potest o P. Quin aliquando probabilitas , quia suos gradus habet. -- l

ita comparata est, ut a veritate certa non multum dili erat. Itaque in errores perniciosiismos Hvas exigunt. In vita enim civili ploineidum, qui, rejectis veritatibus pro raque negotia ad probabile, tantum ve-babilibus, meras, certas ae demonii ra- ritates pertinere, nemo ignorat.

rum, quando vel sensioni, vel principio evidenti manifesto repugnat, adeoque involvit contradictionem. Probabile, quando re- ,' 'η '

430쪽

t 4 Iia CCHO FALSUM est, tun m malis visa, mentem nostram ante me esse figidum , dari feturam duobus i in is γιι ιυ se . omnes morbos oriri ex .era ineuisam, at PROBABiLITER FAL- mitivis. SUM videtur, is pian tu non esse an,

Hi ne & falsi certi gradus lunt. Alias enim propositiones falsas iis ei, esse, demonstrari non potest, ciuamvis intellecitas nostri adsensum dui. vix impetrent. Aliarum fallitas demonstratur , vel facilius, vel operosius. In aliis falsitas ita incurrit in oculos, ut demonstratione plane non opus sit c P.

Ira quamvis de monitrari non demonstratione ton in atur. Deniquo possit, da monem sagis non alparere: α- Iamran esse eispus sulam, tam filium men lapiens vix a te impetrabit, ut id eit, ut qui eam propositionem sibi dein redar. Dinu angulos triaingiuisa' inses monstrari petit, non homo i Ied lapis eses inici reiau, salsissimum est: neque ta- videatur. uten id statim agnoscit intelliactus , nisi

: ias.' Ex auibus patet I. nobis quasdam res esse posse certo veras , e. um', quae Miis sint tantum Probabiles , & contra. Sic me tripem esse. piobab, certo scio , alter id probabiliter judicabit ex gestibus meis. a. io, ve- Nobis aliquid certo falsum esse posse, quod aliis vel verum , vel rum, sese probabiliter falsum sit, e. g. non dari antipodes , nobis certo fal- ω t sum est: at patres tamen ecclesiae plerique eam propositionem vel pro certa vel saltim probabiliter vera habuerunt. 3. Probabiliter verum vel falsum aliquando certo tale fieri posse, e. g. majoribus probabiliter verum visum , sanguinis circulationem quamdam esse ;probabiliter falsum , iatra mare Atlanticum non occurrere terram continentem: at nobis de utroque certissime constat.

.anii. ' Quare de eo, quod ereto verum falsumve est, dc quod probasim i , biliter tale esse diximus , paullo distinctius erit agendum.

tionem.

DE EO, QUOD CERTO VERUM FALSUMVE EST.

g. CXIII. CERTA VERITAS nobis est, quae vel indubia siensione,

vel cerio ac indubio principio nititur. S. CVII. CERTO certa v. FALSUΜ , quod indubiae sensioni, vel certo principio repugnat.

SEARCH

MENU NAVIGATION