장음표시 사용
611쪽
volum LXIII. Neque dubitari potest, 3. quin haec norma RE T res Dei sit, quum nihil velle possit ens infinite bonum ac sapiens, nisi
norma est quod vere bonum est: q. quin eadem sit CERTISSIΜΑ, quum om- ο ὶ ςφη nibus per rationem innotescat: F. quin si CONSTANS, quia non
lamia magis mutari potest voluntas Dei, quam ipse Deus, ct , per quam obligato illam promulga Vit, recta ratio. Denique 6. quin sit o EI. lGAT ria. RIA, quum & Deo justissimae caussae sint, obsequium a nobis exigendi , & nullae sint hominibus rationes, cur illius imperio subtrahere vel velint, vel possint. L X. Ex quo simul patet ,
. non omnem Dei voluntatem . sed obligatoriam tantum , pro norma actionum humanarum esse habendam ).
Quam late pateat Dra VOLUNTAS , accuratius ab iis , qui theologiam naturalem tradunt, explicatur , inprimis a Ruardo Andala Theo . min Part. II. Cap. VIII. g. U . INu. ει celeb. Wolffio Theol. mu. Part. I. tot. Cap. III. S ne quum voluntatis divinae objectumst primum ipse Deus, dum perlestiones suas amat, adprobat, in iis adquiescit , deinde universus mundus squem vult esse, certis legibus moveri, conservari, tum omnia reliqua conti gentia , praeterita S. sutura: hic tam tum intelligimus voluntatem Dei circa
alliones rerum ereatarum intelligentisim , vel edendas, vel omittendas, Inque vocamus ΟEMG I ORIAM.
ridem f. LXIV. Quum vero VOLUNTAS DEI OBLIGATORIA , quam& lex di- unicam actionum humanarum normam esse ostendi inus , sit voci potofi liintas Dei circa actiones rerum creatarum intelligentium , vel c-r Ἀψ'' dendas . vel omittendas r c g. LXIII. consequens est, 8. ut ea Au contemplatione hominis recte etiam vocetur LEX DIVINA, quippe quae nihil aliud est, quam voluntas oratis supremi, sub comminatione poenae, vel proposito praemio , certas actiones vel
praecipientis , vel prohibentis. . IX. II. s . Ut , quum & aliae
uges divinae , per revelationem hominibus promulsatae , dentur, quas P SITIVAS Vocant, hae, quia natura homini innotescunt, merito NATURALEs adpellentur, & prout aliquid praecipiunt, vel prohibent, vel permittunt, in ADFIRMATIVAS , NEGAT lv As &PER Missi v As recte dispescantur.
Ex vo- S. LXV. Quumque haee divina voluntas, seu lex divina n ium ' turalis , omnis justitiae sit fons S principium : S.I XIII. a. sequidi ni kntur, XO- ut OmniS actio, non modo humana, sed & divina, huic nitia fεe Voluntati di Vinae attemperata IUSTA sit, ac proinde II. male huiche potest doctrinae opponatur, nullam fore Dei iustitiam, si non aliud sta plicari' tuatur juris naturae principium, quam Dei voLUNTAs .
Expmbrare hoe viro illustrissimo, Perim se etiam alia ex his dogmatibus SA . DE COCCOS , non dubitavit auctor eonsequuntur , qualia a Pitaseam mina observinionum Hanoveranarum Obj. VIII. - recte jam dudum junt Ia lata, ut lara
612쪽
lini nullam esse ipsius Dei iustulam. Nam se jus es nihil aliud quam iusiam crear ris , vel e us, qui potentia dua cogere potest: mam esum ess , in Effo Deo Iristimae
rationes edare, quum coo nequeas , O posse eum Ime damnare ιnnocenum, se in
re Iceleratum. Erubur admissis, in justi me consideratione resilis timor Dei, amor cessabis. Enimvero quum Dous nihil velit , nisi quod aequum N juitum est, quidni ex voluntate Dei explicari IMilet etiam divina j ustitia Cessat quidem circa Deum ratio jussus Sc coactionis, adeoque obligatio externati ed eadem& in summis imperantibus cetat, quod attinet ad legos tuas. Quamvis enim illis obstrictus non sit princeps, cui ἀναπιίειν- est imperium e tamen eum dicimus Iusrura , si situm cuique lecundum leges suas tribuit. Quidni ergo dc Deum ideo dicamus Ius ruM , quoahominibus jus suum secundum voLUNTATEM , seu LEGEM sυAM tribuat 'Homo ergo dicitur I Us s , qui πο- LUNTATI DEa, per modum legis pro mulgatae, obsequium praestat. Deus vero Ius rus est, quia secundum vinLUNTATrM suAM sine coactione di lege suu ui cuique tribuit. Nec periculum est, ne Deus damnet innocentem, sceleratum beet. Ita unim non ageret locundum voluntatem suam , qua nihil
vult, nisi quod justum, aequum, ex perlectione tua dignum est.
f. LXVI. In eo tamen Ia. maximum discrimen inter D IvINAM Differe
& HUMANAM intercedit Iustitiam, quod quum in illa legis &tianor- coactionis ratio omnis cesset, f. L V. haec involvat ratio MRς justi'nem legis Sc coactionis. f. LXIV. 8. ac proinde rῖ. voluntas V
divina, quatenus hominibus pro actionum norma est, conjuncta liunia sit cum comminatione poenae , seu mali cujusdam, iis a Deo re- nae. praesentandi, qui voluntati suae non praestent obsequium. Quamvis Iq. ea poena etiam positiva, ) non, ut in legibus humanis. certa & desinita, sed plerumque indefinita sit, Deusque eam suae sapientiae ac justitiae reservarit. ') Qui omne malum passionis ,
quod malam sequitur actionem, di cum hac connectitur, POENAM adpellitant, hi illam recte dividunt in NATURALEM dc posivivAM. Clariis Κoeliter. Ex - u. Iuri nasuri G HL seqv. Sed si per poenam intelligas malum pallionis, quod ipsa lex divina peccantibus comminatur : poena positiva tantum poenae nomine αὐει Me veniet. Nati asem 5cathei agnoscunt: positi m non nisi ii , qui & exsistere Deum, Sc rerum humanarum euram gerere, statuunti Iam quamvis poena positiva definita non sit rvel ipsa tamen recta ratio satis nos con vincit, Deum non posse non hominibus di poenas , dc praemia rependere, prout actiones voluntati ejus vel non attem perent , vel attemperent. Id enim ψώ--ι ex idea justitiae divinae fiuit, de admissum est ab Omnibus, qui in du
hominabur opinionem indituros Inide, quod
F benesciis o poenis adicere possini, snon revera id pollent homines, perpetuo deceptos, horum nihil uinquam Io
613쪽
verum, evidens, atque adaequa tum esse oportet.
humanarum non alia esse possit, quam voluntas, vel lex Dei
f. LXIII. jam porro merito quaeritur , quo pacto illam quam
facillime cognoscamus ' Et sane dum eam per rectam rationem universo humano generi promulgatam esse, omnes fatentur, cf. XI. I ,. recta vero ratio nobis est facultas ratiocinandi , verit tesque alias ex aliis per necessariam concludendi rationem eliciei di : ν. XV. facile patet, I s. dari aliquam Veritatem vel propositionem , ex qua per necessariam concludendi rationem , quid voluntati Dei consentaneum , adeoque justum sit, elici possit , adeoque I 6. osse oportere commune aliquod ac generale jus naturae COGNOsCENDI PRINCIPIUM ) Id quomodo ab ipsa norma dinserat , iam supra g. LM ὶ ostendimus. Quum vero principii vocabulum latius acceperit illustrii sinus sAM. DE CO CDIs , in abit, quidquid ei obvertit clarillimus Iae. Frid. Ludovici. Quomodo enim illa voluntas Dei nobis innotestat, ipse vir illustrissimus mss. I. quaes. III. Oilendere conatus est,
adeoque manites o distinxit et clunt axem Dei, tamquam normam Sc principium essendi, quod vocant, juris naturae, a mediis intelligendi Op Mn.s voluntatem Dei, adeoque a principio cognoscendi.
f. LXVIII. Quumque omne cognoscendi principium ita comparatum esse oporteat, ut sit VERUM, EVIDENs atque ADAEQUATUM: consequens est, IT. ut & juris naturae principium debeat esse vERUM , ne si illud vel falsum sit, vel in nuda fictione coimsistat , tales etiam conclusiones ex illo eliciantur. I 8. Ut idem Evi DENs es. oporteat, & I9. ita quidem, ut non modo a docto ali
quo , sed & a quolibet plebeio, quippe qui aeque, ac ille , ad obsequium juri naturali praestandum obstrictus est, perspici atque intelligi possi ). Denique I9. ut esse debeat ADAEQUATUM ,
omniaque ossicia tum hominum, tum civium , non modo Christianorum, sed & a Christiana pietate alienorum, inde prono alveo fluant. Quemadmodum ergo suspectae
lunt iusto subtiliores exsilientiae Dia de inor, strationes, quia illa veritas ira comparata esse dicitur, ut N plebeius quil que ad eam animo concipiendam Obstri ut sit, ae proinde Apollotus eam palpando inveniri posse docet , qui ope
non longe abentem M unoquoque nostrum : Act. XVII. 17. ita viκ suspici ne caret subtile nimis iuris naturalis principium, quum sint omnes, etiam indocti, & lubtiliori philosophiae non adsueti, si contra ius na
LXIX. Itaque Io. juris naturalis principium quaerere non possumus in convenientia actionum nostrarum cum sanctitate Dei: quia, si vel maxime largiamur , veram esse hanc propositionem ,
614쪽
ea tamen nec evidens est, nec ita comparata, ut omnia ossicia vel non in
hominum , vel civium , inde clici probarique possint s 9.
Qu. am obscura enim sit I nctitatis divinae idea, sive eain in lentu theologieo , sive in juridico, accipias, jam ostenderunt Sam. Pusendorii. Specim.
in sanctitate Deio gent. L 6. I I .sequ. Ila quam multa quaereu-i sunt olficia , quorum ' in Deo dari . non reperimus' e. g. gratus animus erga benefactores, reverentia erga stiperiores, redditio crediti , similia.
S. LXX. Nec magis a I. sufficit propostio , id, quod sua na-Nee in tura justum est. esse faciendum , quod sua natura injustum , fugi- ipi. ac. endum. Quamvis enim jam supra a nobis concessum sit, actione, ii numquasdam in se suaque natura bonas , vel malas , & ad illas amplecta hVm'
tendas , has iaciendas , hominem intrinsecus obligari: f. VIIIJn
salsum tamen est, actionem illam intrinsecus & antecedenter ad thiustitia. legem iussam esse g. III. . Ut jam non dicamus, nec evidens ei te hoc cognoscendi principium , nec omnia hominis ac civis ossicia inde posse derivari.
Ad iustiones enim IusTAs obliis gatione externa impellimur. g. VII. Obligatio externa consistit in entis, cujus imperium agnoscimus, quodque actiones quasdam sub comminatione poenae prohibeat praecipiatque , v luntate. g. VIII. Io. Quum vero talis voluntas sit LRx: g. IX. o. nulla actio justa injussaque esse potest sine lege, adeoque non datur actio , in trinsecus dc antecedenter ad legem justa, sed, quia legi convenit, ideo justa habetur . quemadmodum ideo in iusta est actio, quod legi retragatur,& hinc omne peccatum -α, seu letis transtrassio , vocatur. I. Epist. Lann. III. q.
f. LXXI. Nemo porro a a. temere suffragabitur viris doctis, a me in quibus gentium vel omnium, vel humaniorum , consensus pro consensu principio iuris naturalis habitus est. Nam nec verum est , id, in omnium quo sentibus inter se convenit, etiam voluntati divinae conveni- gςRuM, 're : ) nec omnibus evidens est ille gentium consensus , 'uippe ex multis veterum & recentiorum scriptorum testimoniis colligendus, nec tam adaequata haec videri potest propositio, ut omnia hominum civiumque ossicia inde prono alveo nuant.
Ita jus gentium voluntarium , quod vocat , probandum jam olim censuit Cic. Tit . Disp. I. i 3. Omni in
re e sensio omnium gentium sex naturae
putanta es. Eidem principio postea permultum tribuit Groti de jure botho paci pro Om. f. n. ubi de modo probandi ius naturae & gentium ex instituto disterens : lyus Iuni, inquit, ad auris his ui probasionem res omisphi shorum , hi Oricorum a metarum , postremo ct oratorum, non quod illis in diserere credendum sit, s selent erum s me argumento eausa. semisu et )sta quo , lihi mulli, diruersu temporibus ct loris , idem pro cerro ad immit , is ad eatis amtiniversitim referri dabear: rae in n stris quaesi bus alia esse non potes , qnam Mu rata Issiaris, ex naturae riuis eius proredens, aiu communis aliquis D 3 eon.
615쪽
consensu. Illa Ius na urae indicar , his jur gentium. Enimvero in multis mirum gentium paene omnium conten sum deprehensamus , quae nemo uris naturae vel gentium est. dixerit, veluti in πολυθι. 2, idololatria, sacrificiis, latrociniis, extra cujusque rempublicam liciti . .. v. λ. Deinde diuietuse me hie gentium consensus ostendatur, ipso latente Grotio I. I. Is . Lmin 1 aran em Panar est Ius gentium, id es , quod gentium omnium , Mia multarum v Itintare vim obligandi aecepiι. Midrarum adita, pila vix ullum jus reperitur , ex tra jus naturair, quod ipsum quoque gentrum dici solet, omnibus gentibus commis ne. Immo saepe in una parte orbis terra
rum est Iur gentrum, quod asibi non es, ut de captivitase ae postliminio suo Bo dicemus. Quam multa ergo sitnt ossicia , quae ex consensis gentium demul raria nemine possunt '
me in s. LXXII. Quemadmodum vero, qui jus naturae vel gentium
ex illa gentium consensione derivandum existimant, non modo Q -k principium minus verum, in evidens ac inadaequatum adsumunt. Fit ' με-βα ιν εις ἄλλο γένοι committunt, dum jus naturae non ex ipsa natura, sed ex gentium traditione, derivare conantur: ita a I. iisdem vitiis laborare jus naturae & gentium Hebraeorum , quod ex praeceptis Noachi vel promanare, vel probari posise existimant, jam supra, quantum satis est, ostendimus. . XVJ. Nee in s. LXX lII. Quid porro aε. dicamus de tota illa Tho. Ηobjure om- belli philosophia, quam tum in libello de Cive, tum in Leviath μμ ne , quem vocat, proposuit Dum enim vir ille domis in statuto .es fi naturali jus Omnium in omnes esse docuit, nec veram poscit prodio paeis politionem, nec evidentem , nec adaequatam , quum ossicia erga
externae. Deum & seipsum inde deduci nullo modo possint. Immo hoc ipso, dum se jus naturae hoc modo explicaturum promittit , illud plane sustulit evertitque, ceu ostendit celeb. Henr. Coccei. Di is de jure omn. in omnes. Ex quo simul patet , a s. quid statuendum sit de altero Principio, quaerendam esse pacem externam, si ha
beri possit. 1 in id minus fieri possit, belli circumspicienda esse auxilia. Nam & hie. veluti sub sipario, latitare Hobbesium, nemo non intelligit o .
In primis vel maxime in evidens est hoe principium. Quid enim sibi vult illa limitatio : Si haberi posis
Quam facile ea , quocumque modo ex plicata, abutenrur homines lineiosi,s que pace, invito altero, stui non PO-tuisse conquerentur exemplo Iupi, qui sibi turbatam ab agno aquam , caussa batur. Phaedri Fab. I. I. Vere meta quis ieeinite
Sie mera innocuo nocuur, causamque nocendi Invenis. Heu re ant Dabbet a te lapia
observavit hoe illius principii vitium iam celeberrimus Tliomac is
Nee iri f. LXXIV. Magna ire tu pietatisque specie blanditur a6. prin-' tu int cipium vAL. ALILETI, theologi & philosophi Lipsiensis. de statu
616쪽
C p. m. DE NORMA ACTION. HUMAN. &e. 31
integritatis : quamvis ne id quidem verum esse, jam alii osten derint. Pusend. Decim. controv. m. Ia. & Thomas. Iurior. divin. m. s. sectu. Sed si vel maxime largiamur , vere juris naturae esse, quae statui illi primaevae integritatis conveniunt: quam inevi-dem non modo paganis , sed & ipsis Christianis , hoc sit principium, nemo non intelligit. Denique quum ex illo principio explicari nequeat, quae sint jura civitatis, belli, contractuum , si mi liaque plurima, quibus fortassis in statu illo felicis imo vix locus fuisset : quis adaequatum es e hoc principium dixerit Z
Quam pavea enim sint, quae sicrae litterae de imagine Dei statuquo integritatis inculcant , res ipIa docet. De iis quoque, quae nobis de eo statu revelata sunt, ipsi Christiani, ex quo in sectas discesserunt , quam marimo inter te dissentium. Quid dicamus de
Iudaeis quid de paganis ipsis priscisae hodiernis Servarunt illa fabulam de laeculo aureo, quam quidam ex traditione de statu paradisiaco natam existimant. Hi aliis eommentis, quae
dominae Christianae de imagine Dei quodammodo similia sunt, delectantur: de quibus erudite suo more disserit P
tr. Dan. Huet. Euaes. AInetan. II. I r. p. I x. Sed quum haec omnia non parum inter se dilcrepent , sane nec Chrisnianus Iudaeo vel pagano , nec hi Chnitiano ulli persuadebunt, esse ho vel illud juris naturae , quod ipsi ex traditionibus vel revelationibus suis de statu in lagritatis vel paradisiaco deriv runt. Opus ergo est principio Christianis cum Iudaeis & paganis communi , quod non aliud prosecla esse potest, quam qua Omnes mortales praeditos esse novimus, recta ratio.
f. LXXV. Mirifice non modo GROTIO & pur ENDOR prio, sed Nec in S veteribus plerisque, placuit principium socialitatis. Nec ne-imi si δ' gari potest, quod infra ex instituto demonstrabimus , homines jam '
Ita esse comparatos, ut eos vivere oporteat socialiter. At 27. falsum tamen est, esse hoc totius juris naturae principium, verum, evidens utque adaequatum. Qua in re demonuranda quum otium
nobis jam fecerit vir illustrissimus atque excellentissimus , SAM. DECOCCEIIS de princ. jur. nat. disi. I. quae s. II. s. IX. seqv. id unum addimus, ossicia erga Deum & nos ipsos pleraque locum esse habitura, si vel maxime homo solus , & extra omnem societatem humanam , in hoc terrarum orbe Viveret. Societatis custodiam, tamquam verum justitiae sontem , jurisque naturalis principium jam olim laudarunt Cicero de Legib. I. s. de OD . I. 16. se
P. Seneca de Benefic. m. i8. Iamblich in Proire . Cap. XX. & alii, quorum testimonia accumularunt Pusend. de j- re nai. O gent. II. I s. 5c Io. HenriBomer. in Groti proterim. pag. 48. se
v. Quamvis vero in hoc principium& olim & nostra memoria plures eon
senserint inter eos tamen parum con venire animadvertimus de ratione, cur
ad Ecietatis custodiam obstricti fini homines, alus homines natura duce ad distam ferri, aliis jussu Dei a M. illam colendam esse , aliis denique ipsam n cessitatem homines ad vitam socialem compellere, statuemitav.
617쪽
3 a JUR. NAT. ET GENT. LI p. I. f. LXXVI. Sunt & alia, quae alii jactant, juris naturalis prin
cipia , veluti 28. ordo naturalis , quem creator bi condendo hoe terrarum orbe intendit, 29. utilitas humani generis, 3 o. theocra
tia moralis, & similia . Sed ne illa quidem vel evidentia, vel
adaequata esse , inter omnes constat. Quin in his quaedam , nonnili adhibita cautione , tamquam vera admitti posse , nemo temere negaverit. ordinem illum naturae post Ssorti
Pallavicinum verum ac genuinum iuris naturalis principium esse docuit Henr. Bodin. in Diss. de jure mundi, edita primum Rinthel. anno MDCLC. recusa Halae MDcxcvrri. sed ex instituto refutata a cel. Thomasio de fundam. d siniendi caus. mvir. hin. ree t. inre ciem. f. XUII I. sinu. Utilitatem humani generis pro juris naturae principio habuerunt tum celeberrimus Leibis nitius, tum omnes, qui cum lauda- iiiii mo Thomalio commendarunt pro positionem fundamentalem : Facienda esse omnia , quae vitam hominis reddant & maxime diuturnam, & felicistimam , cic evitanda ea , quae vitam reddant infelicem, Sc mortem acco terenti Thomas Fund.jur. nai. O gent. I. F. II. Theocratiarn quamdam moralem singulari distertatione , Ultraj. MDCXCVII. edita, pro tundamento juris naturae habuit Io. Shute, Englus, ex qua disseriatione, satis ingeniola , quaedam excerpsit illustrisiimus sAM. DE CoccE1. de princip. Iuri nati O gent.
His L q est. III. f. VIII. DE; ψω f. LXXVII. Ut ergo, quid nobis, rem omnem paullo acculuntasse. ratius expendentibus, in mentem venerit, perspicue ostendamus: Iicitate; primo omnium observamus, 'I. Deum, tamquam ens infinitae sa-
nostram pientiae ac bonitatis, nihil aliud velle , quam ut homines, quos in NR condidit , vere selices sint ac beatissimi. Quum enim ipse tamquamens persectissimum nulla re indigeat: homines, qui soli ex rebus creatis, nobis notis, selicitatis capaces sunt, non suae felicitatis caussa condidit , sed, ut eos verae felicitatis participes redde
in Non quidem excIudimus finem
primarium , gloriam ipsius creatoris , suarumque periectionum, quae ex tot rebus quam sapientissime conditis clarissme elucent, manifestationem. Sed ille quidem finis est generalis, dc ad ictum hoc universum pertinet. Cel. olff. et on den Absitaren der Dinge.
Cap. I. g. II. Cap. II. S. I. Speciatim hominem ad quem finem condiderit Deus, ex panibus essentialibus, quas ei dedit, est judicandum. Quemadmodum ergo inieli. lum accepit, ut Deum,
naturam, omneque verum bonum cognosceret, voluntatem , ut Deo ver
que bono frueretur, corpus, ut varia actiones , quae ad adquirendam conservandamque veram felicitatem pertunent , ederet: ita exinde manifesto p tet, hominem ideo condidisse Deum , ut veram cum eo felicitatem commu
Ad eam- ρ. LXXVIII. Quum ergo hare Dei voluntas sit, ut homines, que με quos condidit, vere selices ac beatissimi tat, S. LXXV1 I. vo
618쪽
Iureas vero Dei sit norma actionum humanarum liberarum, adeo- lege u
que fons juris naturae ac justitiae : ν. LXII. consequens est , mr ii obi
a. ut quum humani legislatores, tamque variarum rerum indigi. iti serendis legibus, non minus suam. quam ciVium suorum, utrinlitatem ob oculos habeant: Deus contra leges naturae hominum caussa condiderit. nec I'. iis quidquam intenderit aliud, quam ut homines vera felicitate perseuerentur ' .
Non vero ideo cum Carneade lique g. LXX LI. solam αι. vatem justi prope masrem di Motvi esse contendimus. Ita enim ius naturae, ex tota uix litate natum, non esset obligatorium, quippe cui unusquis 3ue, vel 1alii in t tum humanum genus, iure renunci Tet, ceu praeciare docuit vir laudatissimur Sam de Cocceiis diis L eritatas. II. g. m. fetu. Sed quidquid verae nolisae felicitatis caussa secundum jus natur agimus, id omne agimus volento ae tu
bente Deo, adeoque ex obligatione, non modo interna, sed & externa, ac proinde tantum abest, ut renunciam quis luam suae utilitati possit, ut poti non minus poenam metuatur, qui lingeni suo bono conditam violat, quam qui in republica contra legem Omnium singulorumque civium bono latum , vel an eous fraudem aliquid lacati
L LXXIX. Si ergo veram hominis felicitatem intendit Dei Illa selie, voluntas, ad eamque conservfindam jus naturae comparatum est, rus mirui
f. LXXVIII. 3 vera vero felicitas in fruitione boni, malique x QRς absentia consistit: Elem. philos mor. ν. III. consequens est,
3 . ut & lege naturae id intendat summum numen, ut Vero bono posita est. perstuamur, malumque evitemus. Quandoquidem Vero bono per- adeoque
mii non possumus, nisi per AMOREΜ : nilos mor. g. CXCVII. 9 princi inde porro inferimus, 3 s. Deum nos obligare ad AMOR ΕΜ, eum- Ι'Him L. que ἰ6. & principium juris naturae. & 37. ejusdem veluti com R M.
tae ac naturalis concentum g. XVI, αλ Illius summam Servator his paucis comprehendiu mistis Dominum,mum immiex toto corde tuo, ct ex tota anima uia, ex omnibus viritibus tuis, di ex omni mente di oratione tua: ct proximum tuum fictute um, Marth. XXII, 37. Luci x, 37. additque: εν -ως kἀs ἐ-λαιε ελσε aνήμης κρομ τ . Ab istir duobas praα ris ista lex pendet. Quemadmodum re Apostoli amorem alibi vocant ἀπ-ἀπ--λα iam τοῦ νόμου , summam legis, nec non νόμου, tegis 'impisionem, Rom. XIII, 9. IO. alibi A δεσμον τῶ --λε--σ, vineaeum pers elaenis, Ces. III. I . alibi v. ἀλ- -s παγ γελίας. ' .nem praecepti. I. Tim. I, 3. Idem ergo vero ratio docet, non aliud inculcans juris naturae principium, quam amorem , quippe quo sisto medio felicinus seu vero bono, quod Deus lage sua intendit, perfruimur. Unde dc Lei nit. praef. Tom. I. Od. jur. Vnti di . promissa P. X. si numeres, justitiam c risarem sapientia definit.
f. LXXX. AΜoκ nobis est appetitio boni, cum percepta ex Qu;d a. ejus perfectione & felicitate delectatione conjuncta : ODIUN aver- mor rei Herae ii Elem. An Natur. E satio odium t
619쪽
Amor alteri aegre non facit. Inde a Dioris pri
differt alter gradus,quem an Ore
satio mali, cum percepta ex ejus infelicitate voluptate conjuncta. Itaque, 38. quoa amamus, ex ejus praestantia& telicitate volupta tem capimus, eamque , quantum in nobis est, amplificare vel conservare connatimur. 39. Quod contra odio prosequimur, id ius licillimum potius, quam felix ac beatum , esse cupimuS. f. LXX I. Quum ergo quod amamus, ex ejus praestantia s licitateque voluptatem capiamus, s. LXXX.38. P per se patet, N. amantem nihil aegro facere velle ei, quod amat: immo potius et . dolorem inde concipere, ii quis alius tale quid audeat. Quia enim qui aegre alicui facit, vel id scri aequo animo patitur, volupta-t cm ex alter us infelicitate capit ; voluptatem Vero ex alterius infelicitate capere idem est, ac odisse, s. LXXX. denique simul amare, si in il odisse, contradictionem involvunt, adeoque una coni istere non postulat: Elem. philos rat. ρ. LXM. consequens est, ut & consillere non possint amare aliquid, & eidem aegre sacere, vcl ut id fiat, aequo animo pati.
g. LXXXII. Aegre alteri sit dupliciter, vel aliquid, quod eum
infeliciorem, quam natura est, reddit, faciendo: vel felicitatem, quam jam habet, eidem intervertendo. Iam quum facientes alia quid, quod alterum reddit infeliciorem, quam natura est, sit LAEDERE ; intervortere alteri aliquid, quod jam sibi juste adquisivit,
de ad ejus felicitatem pertinet, sUUM ALICUI AUFERRE Vel DENEGARE: sequitur, qa. ut is quam maxime contra legem amoris pec-cci, qui alterum laedit, quodque ejus est, austri, intcrvertit, ac 'denegat, q . ut contra insimus sit amoris gradus neminem laedere,& suum cuique vel tribuere , quod debetur, vel quod jam habet, relinquere : quem amoris gradum.nos quidem vocamus ΑΜΟ-
REM IUSTITIAE. Animadvertit hoe Seneca, dum ast ait: Quantulum est, ei NON hoc RE, mi Lbeas pro ille ' Qui alteri
non nocet, tantum non iceleratus est,
nondum aurum eo jultitiae genere legiamoris satisfacit, quae, ut α prosimus aliis, jubet, adeoque de virtute gloriari non potes L Unde dc illustris Leibnit. in praes Coae tur. gent. diplom. p. . tresilatuit iuris naturae gradus: Ius siricium,
LXXXIII. Deinde ex eo, quod amans ex alterius selicitate Voluptatem capit, f. LXXX. consequitur, M. ut ei, quem a mat, & illud libenter tribuat, quod jure stricto non debet, & tamen ad ejus selicitatem pertinere animadvertit, isque multo sublimior
quod neminem laedere, aequitatem, relearisarem, quae suum cuique tribuere, M pietatem, quae omnem honestatem
servare jubeat. At in gradu secundo ab eo discessionem facimus, quia & is suum cuique tribuit, qui alteri, quod jure stricto debetur, tribuit, adeoque illud suum
euἰque tribuere non ad Iolam justitiam distributivam reserendum videtur.
620쪽
or sit amoris gradus, quem nos AMOREM HUMANITAT is & BC- humanu EFICENTIAE adpellamus ). Quum vero facultatem, discernendi xRI ea, quae ad nostram aliorumque selicitatem pertinent, SAPIENTIAM vocemus : facile patet, qs. hunc amorem humanitatis ac boneficentiae directricem veluti habere debere sapientiam.
TAS dc DENEFiegMTiA , quod ex illa aliquid fine detrimento nostro tribuamus alteri, quod ei prolaturum animadversmus haec nos subigat, ut ne nostris quidem rebus parcamus, ut utilitatem adieramus alteri, adeoque cx cum detrimento nostro alteri prodesse studeamus. De priori Cicero desse. I. I 6. Omniaeommunia hominum videntur ra, quae sunt generar ejus, quod, ais Ennio positum in una re, transferri m multas potest: Homo, qui erranti eo ter mos , al
2ιιasi lumen de suo lumine acrendae, furit: Nihilomιnus ipsi lucear, quam illi ae-
Una ex re satis praccipit, ut, quidquid sine detrimento pos=u commodari, id tribuatur vel ignoto. Ex quo sunt illa communea: pari ab igne ignem capere, si qui velis reon rum flete deliberanti dare: quae sum iis utilia , qui acci unt, danιi non mia θαDe posteriore Seneca totum librum composuit, quem de beneficiis inscripsit.
f. LXXXIV. Ceterum quum, qui AMOREM ausaei TI A alteri ne Umus
gat, sit sceleratus, contra, qui negat amorem HUΜANITATIS & BENEFICENTIAE, tantum virtutes non praestet, g. LXXXII. ad Vir renita hi tutem vero cogi nemo possit, quum contra scelera poenis coerc tione obri omnino oporteat: g. IX. facile patet, V. ad ANOREM JUS-licationisi TrTIAL homines cogi posse, non autem qI ad AMOREM HUMANI-τATIs ac BENEFICENTIAE. Quandoquidem vero obligatio, cum coactione coniuncta, PERFECTA; coactionis expers IHPERFECTA Vo
cetur : IX. merito inde colligas, U. ad amorem justitiae perfecte ; ad amorem humanitatis dc beneficentiae imperfecte tantum nos
esse obligatos. Qui obligationi persectae sags- lentior, das adisum. Nulla lex iuber am
Betunt, ad legem boni esse dicuntur Senecae. Id vero exiguum quid esse docet alibi: a sapiente vero multo Plus exigi, nempe ut amorem beneficentiae Ostendat, etiam ubi sese nihil jure stracto debere noverit. Multa, inquit, k-gem non habem, nee actionem, ad quaa consuetudo visae humanae, lege omni v c rum secreta non eloquit nulla lex fidem etiam inimieo praestare. suae lex ad id praefandum nos, quod alieni promisimur, alligas Euerar tamen eum eo , qui are num sermonem non eontinuerit, Cr sdem datam, nee servitam, indignabor. Sua. de benes V, II.
S. LXXXV. Quum porro ArioR semper adpetat honum , f. Amor 'LXXX. id vero, quo a tamquam bonum amplectimur, Vel sit CnS4R
perfectius, vel nobis aequale, vel denique in serius ac minus prae sans: primi generis amorem DEvoTION is vel OBEDIENTIAE, secundi AHIClTIAE , tertii BENE OLENTIAE vocamus. Elem. ρbilos mst