장음표시 사용
631쪽
ne stupido ; posterioris diffieilius, nee
nisi ab ingenio exercitatiore, intelligi. Huic quamvis Romani incestani Hi ἀquem juris gentium esse sat eruntur: l. 32. g. 2. D. ad L. Iul. de tauit. l. s8. D. de riti nupt. aliquando tamen in feminis maicialisque eum mitius coituerunt puniendum , veluti si Polt diWortium
privignus cum noverca coiisset. L 3 . f. s. D. M L. Iul. de adum Culcs qui dem rei non esia redat pcica rat:o, quam quod non ἀμότως, tua ob init . te laltim ratiocinarione, inc itui prohibitio ux juri, naturae principia, deri
F. CIX. Quum vero Ec voLUNTATE V hominis liberam ad Actionem, cuius ipse auctor & caussa dicendus sit, concurrere oporteat, M. XXX. 7. iNVITAE vero actiones ita comparatae fuit . ut a monte se ipsam determinante non proveniant : A. LVIII. s6. conso, luens cli, 39. ut nemini id, quod invitus secit , pollit imputari ; O. Ut imputari contra positi, quod quis stoate , multo lue ma ris, Al. quod ultro secit, immo dc qa. quod qui: Oactus socii, si jure suo usus sit is . qui illum coegit, nonvcro I;. si cui nullum jus coAendi fuerit, ncc coacto, vi non dum adbibita , incubuerit obligatio aliquid faciendi ).
Quamvis enim dc eoactus velit i sq. LlX. 61.ὶ tamen , quia correlata sinit mr & es statis, quae te mutuo ponunt & tollunt , f. VII.) ae proinde deliciente rure , dcficere cr: .. mobtigationem op'rtet e consequens est, ut, si unir non sit jur cogendi, nec alteri incumbat obligatio id praestandi, ad quod injuria coactiis eli. Hinc ratum est proniissum debitoris morosi, a magistratu , quamvis comminatione exsequutionis , extortum, quia magis' tram , dum debitores inorolbs solvere eogit, iure suo utitur: at si latro cogit viatorem , ut certam pecuniae summam promittat: quia latroni nuuum coςendi ius est, in viatore quoque nulla potest esse obligatio id praestandi, quod quis coactus promist. Hue perti-nct notiisimum epigramma Martialis Epigr. XL F9. v. . Eud se me iosor, dum curva rima cula se pra es, Tine tiberinem devitiasque roges '
f. CX. At quum voluntatis libertatem nec temperamentum , nec adfectus , nec inores diuturna suetudine frinati, ncc ipia vis externa impediant : f. LIV. sinu. 3 facile patet. Φl. nec corporis constitutionem , quam fere propensio animi sequitur, neCis. animi perturbationes, quantumvis vehem entiores. I Cc q 3. consuetudinem. quae fere in alteram naturam degeneravit, inpedire , quo minus actio , inde orta . pollit agenti imputari: qciamvis l . aliquando in foro humano commiseratione dignus ceti sca
632쪽
C p. IV. DE ADFLICAT. HUJUS NORMAE dce.
Facilius enim, ceu aliquoties re te observavit Miltoteles, voluptatiae libi lini, quam miliori adlinui, re. Qit hemo. Via. N comachetor. III. 32.
III. I s. τII. 7. Magu. morat. II. S. Idea observavit M. Antonin. ἐμ ε- . II. 1 . ut mireris, eundem Milotelem,
veluti siti oblitum, Lib. II. ad Nicom. Cap. II. dc a se ip o di Intientem , scri heret
1 sp uus esse istuprati μγ An re, quamn .er quum tamen voluptate carere sit IT alum tantum primatritim , dc id quidem plerumque adparens tantum, dolorem sentire malum pUrivum a id Hepe quidem verum. Quis non ma gis parricidium imputandum putat Nais rom, quem nullus tristior adfectus, sed liaa I rotervia, animique vaecordia ad taurum scelus impulit, quam ore sitae, qui caussam dicens cur Clytaemnestram occiderit νιν μιν μe . inquit, ἐ-.λλι λias ἐμου I deis, menta ν. Nunc enim, quae psoaiau ιαIum inci parris, es t meoicta. Euripid. ores. v. 93 .
S. CXI. Ex quo porro non dissicile intellectu fuerit, q8. quan- A. vido excusatione aliqua dignus sit . qui fractus vi externa, cui dc externa constantissimus animus facile cederet, aliquid commilit, quod le- to adversatur Si enim factum ita comparatum est, ut nullus favori necessitatis locus sit: frustra praetenditur necessitas . Quibus vero casibus omnis necessitatis favor cesset, paullo post accuratius disquirere licebit.
t Sane si quid contra religionem
dc iustitiam viro boao injungitur, tunc non cedendum esse euicumque vi aedolori, non modo sacrae litterae do-eent, sed & ipsi, quod mireris, scriptores pagani aguotcunt, ex quibus Juvenalis Sat. VIII, v. go. Ambiguae si quando citabere testis , Inrertaeque rei: Phalaris licet ιπσα,
Falsus, ct admoto dictet perruria tauro, Summum erede nefas , anιmam prae. ferre dolori. Et propter vitam vivendi perdere caucas.
s. CXII. Quoties intellectus & voluntas, & ipse motus cor- Au reporis physicus ad actionem concurrunt, toties is , qui illam pa- SV0m traVit, Ocatur CAUss A actionis PHYsICA. Sin sola mens, sine . ROMmotu corporis physico e CAUssA MORALIs adpellatur. Quumque non alia sint actionum humanarum principia, quam intellemas & iae mo voluntas A. XXX. inde colligimus, emιsae morali actio-ralitnem non minus imputari, quam ρbseae , si par utriusque ad actionem concursus st, s O. immo magis, quam physicae , si quis jubendo cogendoque alterum, cui in obsequio gloria relicta est, ad agendum induxerit, denique s I. minus, quam physicae, si quis consilio tantum vel adprobatione concurrerit c P.
Hinc omnino uidissima est disainctio v. C. Hear. ΚoeHeri Nereia jur. r. g. DUILL seq. inter voluntatem e Mem, ubi conatus ad produc dum
cndendumve actum sumi, dcino. fracem, ubi conatus ille non sufferi Quare si voluntas caussae moralis filii incax , actio merito imputatur, &quo magis minusque escax fuit, eo magis minusve imputatur. Quis fiam eis C. - οῦ
633쪽
dubitet, quin patri jubenti filium fu- quam axtraneo, vel iubenti , via sua rari, hoc furtum magis imputetur et denti
p. sbni. CXIII. Ad circumstantiam personae, erius in imputatione agentis habetur ratio, g. CV, & qualitas, dignitas & conditio ejusdem
conditio, pertinet, ac proinde nemo dubitaverit, sa. quin, pluribus perso- an quid nis ad eamdem actionem concurrentibus, actio justa minus, imusta Gς Rd magis imputetur illi, quem cognatio , prudentia, ossicium, aetas, ..est dignitas , vel ad bene agendum inlligare, vel a male agenda revocare Gebuissent, quam s3. homini extraneo, stupido, nullo speciali vinculo obstricto, puero, vel adolescenti, denique in nulla dignitate constituto. Sie quidquid boni fit cognato ,
id veteres vocabant of mm ; quod eX-traneo , beneflcmm. Seneca de Benes. III. I 8. Magis ergo hoc, quam illud, imputatur. Contra procul dubio patris lata injuria magis imputanda est filio, quem ipsa pietas ab isto facinore revocare dubebat, quam extraneo. Quis porro culpam quamcunque non magis imputet viro prudenti, & ejus rei pertio, quam stupido& inexercitato; s ni vel justae saltim aetatis viro, quam adolescentulo, theologo, quam rerum sterarum rudi; viro nobili, vel in embnentiore digninate constituto , quam ter
rae filio, vel inhonistiori Hieronym. in Ezech. II. Grandis dignitas sacerdorum: sed maior mina , se preeam. Salvian. Lib. IV. de rubern. Dei p. II 8. Criminosior culpa es, ubi honesi or satur. Si honorarior est persona petrantι , peccin si quoque major in υidia. Furium in om-nι quidem es homine malum facinus, sed damnabilius absque dubio senator Dratur, quam ιnfima persona. Et paucis interie tis r Atrocisu Iu, san ii nominis professe ne peccamus. Ubi sublimior est praeroga-ιiva, maior es eu a. Et cui , quaeso ignorum illud Iuvenalis SM. VIII. v. I o.
Omne animi vitium tanto conisectina
Crimen habet , quanto , qui peccat. major habetur.
Deficien- f. CXIV. Quum vero in imputatione non modo personae, te oc δ' sed & reliquarum circumstantiarum habenda sit ratio : S. C. 8. 3misio ae 'Vero concUrsus circumstantiarum objecti, loci, temporis, via librii, riumque sussicientium, OCCAs Io vocetur . sine qua aliquid fieri a non im- Hemine potest : consequens est, si ut non excusetur quidem. Putatur. quem ad peccandum invitat occasio: nec s s. qui occalionem bene agendi socordia sua amittit: at s 6. nemini tamen imputanda
sit omissio actionis , si agendi occasio defuerit.
sio, & pugnandum colluctandumquaerat cum vitiorum blandimentis. Elem. PHL mor. g. CCXCI. O CCXCIIt Id qui non facit, in culpa eli, si cupiditatibus succubuerit. Est ergo actionisi iis auctor ec causia, ac proinde ibia ei iure imputatur. Misera ergo eXeusatio illa Chaereae apud Terent. Em
nue i. III. s. v. 6. An em Oeeasionem mihi sentatam, tantam, tam brevem , tam optatam, tam insperatam , amitte
rem occasione enim se invitari ad peccandum pinus tuerat. Contra quan-
634쪽
ra sit eulpa oceasoni bene agendi ma- de servis collybistis ostendit Serratormim non injicerae, elegante Parabola sapientissilanus Mattia XXV, i . seqv.
f. CXV. Multo minus itaque sZ omissio earum a6ionum, quae o sciper rerum naturam , Vel F8. per leges , bonosque mores patrari non impoli po ssunt, vel salti in , ad quas edendas agens viribus destituitur, Nirum a cuiquam recte imputantur: nisi 6O. quatenus quis vel vires, quibus poli bat, sua culpa detriverit, vel 6 I. ea, quae sieri non posse prae 'Iμ 'sciverat, temere vel sciens dolo malo promiserit ' .
Iline facile patet, eur obaera- ubi sumum vendidiste deprehenditur, tum, qui bona abligurivit, non excu- ιlestionatus dainnetur, aeque ac ille, lat indigentia , quia nimirum tua cul- qui dolo malo rhetauros promisit, qu Pa vires detrivit, & cur, qui alcli - te exemplum Ccisellii Baslieli apud T misiarum sapientiam jactans, viris prin- cit. Annal. M I. i. cipibus aureos montes promisit, postea CXVI. Ccterum actiones, ita comparatae cum norma, VarizSadsumunt denominationes. Si enam secundum omneS πε ις εις re
formes sunt, BONAE; sin vel in una alicrave c rcumstantia a recta malae iratione in unam alteramve partem deflectoni, NAL AR adpellantur,
ex iisque desinitionibus consequitur, 62. ut actionem & materiai rei bc formaliter, ccii loquuntur philosbphi, bonam esse oporteat, nisi malis debeat accenseri .
nes .) Hine Pharisaeorum largitiones ,
ieiunia, totaque vitae aulleritas non eram actiones bonae, quamvis materialiter rectae rationi conrormes vide rentur , quoniam non ex Proposto rectae rationi oblequendi, sed ex ias tu dic opinione merita, tamquam eX sonte,
promanabant. Elam. ii. r. S.CCXXI. . ) Nimirum non bona tantum agenda sunt, sed , c bene agendum , quis quid agas. Recte Philemon apud Sto-baeum Son . IX. justum vocat,
don, quisquis ista quolibet praesas
Sed qui, dolosi nescitu suci integra Pro Me Irastis se, non creri, sudet.
f. CX VII. Deinde, si actiones cum lege contendas e cae, quae Quae ius legi per omnia conveniunt, JUSTAE ; quae vel in una, vel altera circumstantia, a lege discrepant, ΙNaUSTAE , itemque PECCATA-t vocantur. Unde facile intelligis, 6 . cur Omne peccatum in ανοροα consistere, doceat Ioannes I. Dis. III. q. ρ. CXVIII. Denique, quum lex , vel divina voluntas, nos ad Discri- amorem obstringat, f. I. XXIX. 3s. amor vero alius sit jusitiae, men ii alius humanitatis di beneficentiae : f. LXXXII. seqv. 6ε. actio, er Rcti Q amori justitiae per omnia conveniens, a UsTA; ab eodem vel mi-ης .JRRUnimum discrepans , INJUSTA; quae cx amore humanitatis & iurecii Elem. Iur. Nat. G bene- iust , oc
635쪽
benefieentiae proficiscitur, HONE ITA; quae eidem adversatur, inhone- INHONESTA, TURPIS , itemque INHUAE ANA adpellatur. Ex quo ML etiam , 66. quid intersit inter IusTITIAM EXPLETRICEM , & AT' TRIBUTRICEM , facile intelligitur. CAP. V.
DE OFFICIIS HOMINIS ERGA DEUM.
Transito Uae adhuc praemittenda duximus , ea ad principia disciplinae ad doctri- pulcherrimae pertincnt. Proximum est, ut ad ipsa, quae a Usiti vi NA RAS universo generi humano singulisque praescribit, orri-Σ - Ci progrediamur. Quod enim Graeci philosophi λδLν, & Stoici σου καθηκον vocabant: id postea Tullius, hanc sapientiae partem Latinis litteris illustraturus, non sine dolectu , adhibit Gque amicorum conullo, primus OFFICiu Μ ad pestatic detur 'λ
Stoicos oscium vocasse τε καρη--, eamque doctrinam apud illos non postremam philosophiae moralis partem coiistituisse, auctor e It Diogenes Laertius , qui non modo Stoicorum de OLficiis dogmata praecipua breviter & I eulenter exposuit Lib. VII. segm. Io 8. seqv. verum pallim laudavit eorum li
nis, Lib. VII. 4. Cleanthis, Cap. VII, i s. Sphaeri, Lib. VII, r78. quc madmodum & Chrysppi librum ejusdem argumenti memorat Plutarch. de rer M. Seoic. p. ro s. Panaetii Cicero deos Ise. III, 1. IPosidonii idem ad Attie. XVI, tr. Quorum exemplo quum &Cicero similem librum Latine scripsit seir de Latina sollicitus inscriptione,
lubductis rationibus omnibus, non Mliud vocabulum invenit commodius, quo τἰ- κον Stoicorum exprimeret, quam omeruM. Ita enim .ille ad Atiae. XVI, s. suod de inscriptione quaeris, non dubito , qtiin ossicium D, nisi quut tu aliud. Sed inscriptis plimor DE
e ide- S. CXX. Per orFICI Um vero intelligimus actionem, ex obligasiatio. tione sive perfecta, sive impersecta, legibus conformandam. Nec per Omnia probare possumus desinitionem Stoicam , quod os scium sit : εὐλογόν π ωM ἀπολογισμὸν, quod cur factum sit, proba bilis ratio reddi missis, vel Gον λόγοι αἰρῶ ποιειν, quae ratio facien suaserit. P Laert. VII, I . Io8. Cic. de Fin. III, IT.
Quum enim nihil temere fiat, euius non probabilis reddi possi ratio: quidquid fit, non moto ab hominibus, sed & a brutis animantibus, id ad oti
cium pertinebit. Et ita sane rem inteluxerunt ipsi Stoici, de quibus Lauri.
tingere aliam ad plantas etiam ct animantes. Notam namque o in his Uycia. Itaque erum qnidem est, rationem haber
636쪽
C p. V. DE OFFICIIS HOMINIS ERGA DEUM. st
here oportere officium, sed eam, quae omittendum, non bruta, id est, vi li-
hominem impellat ad agendum. vel gationem S. VI.
f. CXXI. Quum ergo officium sit actio, legi consormanda r Eiuaem , CXX. facile patet, I. osticium concipi non posse sine lege, indolos. nec a. officium facere, qui sibi ipse, quod nulla lex praecipit, in perat : I. cessare aliquid esse officii, sublata, quae illud antea praecipiebat , lege, ejusque ratione: q. si quando lex certis tantum personis praescripta sit, saepe contingere, ut duorum, qui faciunt idem, alter officio latisfecisse, alter contra ossicium egisse, dica
Operae presum fuerit, has pro- negaverit, contra ossicium sacturum positiones exemplis illusi Lare. Nemo di- Christianum, qui vel circumcisionis lexerit, ossicium fecisse origenem, dum gem accipere, vel Deum sacrificiis pro-iple sibi virilia ademit, sive ferro in se pitare velit, quamvis utrumque olim ad saevierit , ut refert Hieronym. Dist. fidelium ossicium periineret. Gal. III, , , sive, quod alii tradiderunt apud II. 23. IV, 3. 4. s. V, 1. Col. II, 1 o. He Epiphan. m. . LxIV, 3. medicamentis br. IX, s. Io. Denique si quis occu-lele evirarit. Neque enim ulla lex divina pet ossicium judicis, quem sacro mune- eam in rem exstat, ipseque postea fassus re sungi oportebat, praeter officium a- est ori genes, se male interpretatum es- sit, & αλλ-γοι--πινιιιι reus est, quum se locum Alatili. XIX, Ia. Vid. Huet. idem faciens iudex, quod offeti est, Origemana I, I. I 3. p. 8. Nemo deinde faciat, I. Petr. IV, I s.
g. CXXII. Quumque obligatio, ex qua quisque, quod officii Divisio 'est, facit, vel perfecta, vel impersecta sit: CXX. s. orrici UM in peri
quoque aliud PERFECTUM, aliud IMPERFECTUM esse oportet, quo
rum illud ex obligatione persecta, seu lege ; hoc ex impersecta, seu virtute proficiscitur. S. IX , ita
Sie officia prRFECTA sunt, nemi- monstrare viam, rerum suarum incedinem laedere, servare pacta, damna da- tis consilium dare , 8c quae sunt huiusta resarcire, & smilia. M PERFECTA, generis alia. Vid. Cicero de sis. III, opis nostrae indigis subvenire, stipem 12. seqv. elargiri pauperibus, errantibus comiter
f. CXXIII. Deinde quum norma officiorum se lex, f. CXXI. In natu. I. a. lex vero vel divina vel humana sit, divina denique in naturalem & positivam dispesci possit: 6. totuplicia etiam erunt ollicia, quorum T. illa, quae ad legis divinae naturalis normam com-- ponuntur, NATURALIA; 8. quae legi divinae eositivae attemperantur, CHRISTIANA; 9. quae denique ex legis humanae praescripto praestantur, CIVILIA adpellare licebit .
E. g. N et u ALIA ossicia sunt, CH RisTrANa, se ipsium abnegare, cru- Deum religiose colere, parentibus pa- cem serre, Christum imitari. CiviDA, rete , vim atque injuriam a se pro pulla- tributa pendere, contrapristinam sor-ra . l. 1. L 3. D. de Iust. ω μα ossicia main non Mificare , sollemitates,
637쪽
quat lietes in singulis actibus exigunt, Rdhibere, tempora fatalia in lite serensi
In ossici * CXXIV. Denique praecipua oriciorum divisio ab ipso ob- , , uia ' jecto proficiscitur. Quemadmodum enim tria sunt, quibus i certa on
n6,olos, ficia debemus, eritia, DSUs, NOS IPSI,& ALII Honis Es: f., aiio,' XC. Io. ita totidem sunt officiorum genera, quorum alia DEO o. homines. M.; alia Nonis IPSIS; ulla ALIIs HOMINlBUS praestanda sunt, de quibus jam suo ordine erit agendum. ml - f. CXXV. Quod ad ossicia ERGA DEUM attinet, ea ex Dei per ς' ' sectionii, us infinitis eruenda osse, jam supra monuimus. f. LXXX VII, . II. atque inde collegimus, eum non alio amore, quam DEvo-
quam cias persectissimum, a quo toti pendemus, omnibus animi viribus colendum, eique persectissimum ac internum obsequium praestandum est e. f. XCI. 61. li ut o f. CXXVI. Quum ergo omnia, quae DEO O. Μ. debemus, ossi- ad a ni ci: i ex infinitis ejus persectionibus eruenda sint f. CXXV. )consequens est, D. ut obstricius si homo ad notitiam Dei cjusque periectionum vivam non modo adquirendam, sed & I a. quotidie magis magisque amplificandam , & I3. ad majorem certitudinis atque evidentiae gradum evehendam. Quod quum fieri possit tum
meditatione adsidua earum veritatum . quas ipsa recta ratio suggerit, tum rerum creatarum contemplatione, tum insignium, quae quotidie animadvertere possiimus, sapientiae providentiaeque divinae argumentorum consideratione adcuratiore : nemo non videt, i . ad omnia haec nos esse omnino obligatos, I s. eosque, qui
haec cuivis obvia Deum investigandi media negligunt, ii sanam mentem nacti sint, in ignoratione; & si Deo ullam i myersectionem tribuant, in errore inexcusabili, versari. f. CVII, 33.
Dei. ' Hinc & Apostolus τὲ γνωσὲν του Si. . id est, quia de Deo eogn o:ea, ipsis paganis manifestum esse testatur, quia να-άίου seu indit ibilia Diajam inde a linundi primordiis ex rebus erea is innumerisque sempiternae potentiae ac divinitatis argumentis intelli-giae pervideri 'potuerint, atque inde collisit, Δ- άυιο, ανα-λογήτους, esse His inexcusibiles. Rom. I, 2 o. Et unde quaeso ille gentium omnium de Deo eiusque persectionibus consensus, quem urgent Cicero Plia θ. se. I, r . denari mη. II, 2. Maxim. r. Dig. Platim cx L Aelian. Har. H. r. II, 3 i. Seneca Epist. C I l Quamvis enim contentiens illa gentium opinio non fit
Utile Cicero de Nar. Deor. II, i. si quis dubitet, an sit Deus, se Liud sine inreu, gere , est, cur non idem, suset, uin nullus sit, dulit eti
ri idcaa, , CXXVII. Ex eodem patet. I 6. ad ossicium nostrum poti
638쪽
CAp. V. DE OFFICIIS HOMINIS ERGA DEUM.
nere, ut rectas de DLO sententias habeamus, eumque I T. & ius ud
ex sistere, & I8. rerum omnium auctorem ac conditorem esse, dc persectio-I'. omnia sua providentia regere ac conservare, Io. rerum prae- nibus semcipue humanarum curam gerere, denique 2I. eumdem esse ens si Μ-xemi PLEx , AETERNUM, INDEPENDENS, INCOMPREHENSIBILE, OMNI- PRAESENS, UNUM, INTELLIGENS, SAPIENTISSI HUM , PRAESCIUM, OMNISCIUM , LIBERRIME VOLEMs, OMNIPOTENS, VERAX, JUSTUM
ac OPTiΜUM , Elem. philos mor. g. CLXXXII. seqv. non modo persuasi, sed & certo convicti simus.
figionis erga Deor immortales praecipuum illud esse stiret rectas de iis habere opinioner, ut semias, O esse eos, ct liene inseqtie administrare uniwrsa. Et lane mi rinee falluntur, qui solam probinatem
vitaeque Iutegritatem totam religionem
f. CXXVIII. Qui Deum, eiusque persectiones, praefracte ne- omnis gat. IMPius; qui ei impersessiones, a natura Dei abhorrentes, impietas tribuit, vocabulo e sacris litteris depromto, BLAspHEMUs adpella- N Nης tur. Quum ergo & qui persectiones Dei non agnoscunt, quas cognoscere poterant, in ignoratione; & qui ei ullam imperfectionem tribuunt, in errore inexcusabili versentur: nemo duhitabit, 22. quin omnis IMPIETAs dc BLAsPHEMIA sit inexcusabilis: &23. quin IΜPII sint, ac οἰνωπολογηπι, qui Numen esse, vel illud universum hoc curare, o linato animo negant; 2Φ. BLASPHEMI autem , quicumque paganorum cum Homero , aliisque poetis, plures Deos, eo sque inter se litigantes, adulteros, incestuosos, quin & deformes, claudicantes, vulneribus conscissos, & muliebriter ejulantes, finxerunt, & as. tam absurdas de Diis sententias non modo verbis professi sunt, sed & ais. simulacris horrendis, &a . caerimoniis nefandis ac turpissimis, hominum Ocullis exponere non dubitarunt ' .abGlvere sibi persuadent, & perinde esse existimam, quid quisque de Deo Screbus divinis ientiat. Quum enim omnia erga Deum ossicia ex ejus persecti
nibus eruenda sint: g. CXXV. in qui
fieri potest, ut quis Deum ea, qua parest, veneratione prosequatur, eique per omnia parendum esse, stat at, qui vel ignorat ejus periectiones , vel de iis perverullan is sentensiaes imbibist g. XXX. Acriter merito hanc impietatem ae blasphemiam pasanis exprobrarunt scriptores Christiani, apologiarum auctores, veluti Iustinus Μartve, Athenagoras, Theophilus Antiochenus, Tatianus, Hermias, Tertullianus, Cyprianus, Minucius Fcta, Arnobius, LM- tantἰus, Eusebius, Iulius Firmicus Maternus , & alii. Quin, quod magis mureris , dc ipsi pagani prudentiores hanc
suorum hominum in laniam evagit runt. Ne plura Luciani aIiorumque Veterum philosophorum teltimonia hic adcumulem, unum adscribere iuvabit
639쪽
loeum sophoesu, quem nobis servarunt Iustinus Martyr Paraenes ad Graec. p. 17. de monarehia Drip. to . Euseb. 'aepari evang. p. 3 8. 5c alii r
Unum profecto Numen, tinus es Deus, Qui cotididii eoelum, O solum te Taepatens, Marsque sitimis, vimque ventortim gravem. Pictique nostrum mente Ita rapti, Denm S. Iaera Robis , reti mali solaestim, Cti Dira atque aerena eonsecravimus, Tum reas eburneasque imagines.
Has u limis placamus: His fisos dies Agιmus e pios hoe esse nos rati modo. Quis non miretur Sophoclem, idem sitis exprobrantem , quod ii lite in postea exprobravit Apostolus Rom. II. 21. 23.
obli. ii; b CXXIX. Qui Vivam persectionum entis alicujus notitiam si- . 1 uo bi peperit, is non potest non iisdem unice ac mirifice delectari. mi. in Dei Quumque qui eratis cujusdam perfectionibus ipsi delectantur, nihil
prove- faciant reliqui, ut alii omnes illud eadem Veneratione prosequan-hcncum, tur, ad ossicium sane nostrum pertinet, a8. ut & alii, Dei Husique persectionum ignari, tam praeclara doctrina imbuantur, & a Q. errantes reducantur in viam, & 3O. impii, quoad ejus fieri potest. ad concipiendam summi Numinis reverentiam solidis demonstrationibus ac cohortationibus excitentur . Quod qui faciunt, ii 3I. GLORIAM DEI, quantum in ipsis est, pRovEHERE vere dicuntur.
horaia mbris, non Poenis S stippliciis. Quum enim ignorantia & error sint vitia non voluntatis, ted intellectus: iis vero non alia medicina pariata sit, quam ut mens convincatur de veritate, ad eamque admittendam argumentis inflammetur : iacile patet, eos nec ignorantibus prodeste, nec errantes in viam reducere, qui lese agi, ferrumque 3csammas expediri jubent adversus a- theos, maxime quum jam inde ab antiquissimis temporibus plerumque athe rum vocabulo diffamati sint impe ωσ
, viri temperanti ct modese viventes , O resiquis hominitas ad pervidendam vulgarem eirea Deos impostiram acutiores, uti loquitur Clemens Alex. in Protrept. pluribusque exemplis docuerunt viri docti , ut Aelian. Var.
Itemque f. CXXX. Quia, cui perspectae sunt ins nitae Dei persectio-
ad am nes, is illis non potest non magnopere delectari, f. CXXIX. ad- οφ Dς - petitio vero boni, cum percepta ex ejus persectione & felicitate delectatione conjuncta, AMOR vocatur: L LXXX. consequens est, ' a. ut Deus sit amandus. Et quum, quo major est entis perscctio vel sublimitas, eo majorem illi amorem ac Venerationem debeamus: S. LXXXVII. 33. Deus amandus erit amore per
640쪽
C p. V. DE OFFICIIS HOMINIS ERGA DEUM. 1;
sectissimo, id est, uti scriptura monet, ex tofo corde, ex tota anima'
ct ex omnibus viribus , Matib. XXII, VI. Iinc. X, a . uuia denique & bonitas Dei inter ejus perfectiones, f. CXX v II, II. Deus vero O in se, δc ratione hominis bonus est: Elem. phil. uror. ρ. x XIX.) merito dixeris, 34. Deum ob utramque caullam aman
Notum est, quid de amore Dei puro olim philosephali sint Epicurei &Sadducaei,& nostra memoria quidam mysticae theologiae pi ullo studiosiores,& in primis Franc. Salignae de Fene lon, Archiepiscopus Cameri censis, tu ius libellus, inseriptus Explication des maximes des Salais furta vir interietine, occasionem dedit controversiae, cujus historiam iam alibi veluti in nucleo ex
Sed quis Deum aliter couoipiat , quam tamquam ens aliis quoque rebus creatis bonum ' Quam inaris ergo sit illa de puro amore quaestio , irrimo quam periculosa, jam ollcnderunt Lei-bnitius in praef. prodromi mantissae diris jur. gent. taplom. O Wolff. inuenvernuUtere odiant en vom thun tina lassen des mense n g. DCLXXVIII.
f. CXXXI. Inter perfectiones Dei etiam sunt omni praesentia, Nee non& omni scientia. f. CXXVII. Has sibi ob oculos ponere non ad obso- potest homo, s. quin excitetur ad studium indefessum, omnia , qum quae Deo placeant, agendi, omniaque, quae eidem displiceant, zς ς'
omittendi, quod studiuin vocamus o 8sEQUIUM erga Deum. Et quum simul Deum non possit sibi non tamquam ens justissimum repraesentare 2 36. quam maxime sollicitus erit, ne eum ulla re offendat, aut quidquam dicat faciat ve, quod conjunctum sit cum eius ignominia, quove ejus indignationem adversus se erovocet. Quam sollicitudinem vocamus TIMOR LΜ DLI , dc illum quidem F LIALEM,
quia cum flagrantissimo amore est conjunctus. ) S. CXXX.
) Itaque rIMOR F LIAL s cum amore , gravi Lis cum odio conjunctus, aut saltim ab amore seiunctus est. Quum ergo ad hominis ossicium pertineat non stilum timere Deum, verum etiamumdem Magrantissimo amore prole-qui: sq. CXXX. in consequens eli, ut
jus naturae exigat timorem FILIALEM, non Sε Ruth M , qui oc in homines leelerauismos, quin oc in mesos genios, cadere potest.
f. CXXXII. Qui servili timore Deum metuit, is a timore Del Itemqt:esesungit amorem ejusdem. g. CXXXI. Quum vero amor in eo ad vitrerm consistat, quod Dei persectionibus unice delectemur: f. CXXX.9 xi m8 . is , qui Deum, cujus persectiones non perspicit, metuit, SUPER- T TIOSUS Vocatur. ex eoque consequitur , 38. ut omnis su-'
perstitio, quippe quae ex timore servili proficiscitur, g. CXXXI. Viro probo sit iugienda.
φὶ Est ergo sυν rhfrivio timor Dei, templatione, sed ex sit fis da Deo con sui non ex persectionum divinarum con- ceptibM, proficiicitum idemque voluit