장음표시 사용
651쪽
An ossicia erga nos i plos ob necesi
sitatem praeserenda Osficiis erga
sit, Ap. nisi forte illae tam putidae videantur. so. vel auctortam levis sit, ut eas generoso contemtu vindicare praestet.
Vocantur hae MANi FE TAE C LUMNIAE, quas qui verbis Operole r fellendas exillimat, nae is magno Co natu maXimas nugas agere vulte vid tur. Non magis illae virum bonumicrrent, quam latratus catellorum. Et qui eas effutit, is non alterius, sed suam, existimationem turpiter evertit: Simplicius Comment ad Epictet tap. Loc
sentit. Sic etiam qui secus, ae decet, te eonvicialiari aut male facit, εgue est, minoreatur, tibi vero ne n utim quidem es, neque mali quidquam diatim. Aliud tamen dicendum de CALUMNIA SPECIO-sA , id est , ea, quae cum aliqua probabilitate conjunctit eIl, & lsine non modo incautos, sed & prudcntiores , fallere potest. Hanc enim qui justis modis non reprimit, nec pudorem pur gat, is dissidere caussae suae videbitur, ac proinde non satisfacit offetio , quod existimationem & famam, quae cum
vita pari passu ambulat, pro virili uteri jubet.
g. CLV. Quamvis vero iustillimus hic sui ipsius amor: nullum
tamen dubium est, quin incidat in vitium, simul acquis turbato amoris ordine. in seipsunν vehementiore amore, quam in ens pet-
sectissimum, puta DEUM , fertur. ν. XCII, 63. Atque inde collegimus jam supra, S. CXL. tum demum justam rationem habere
omnia haec ossicia erga nos ipsos, si ea cum amoris divini violatione noci sint conjuncta. Ex quo facile patet, s I. non semper V rum esse, quod vulgo jactant, necessitatem non habere Iegem. P Ea regula nihil Dequentius in
ore hominum est, eaque ita vulgo utuntur, ac si ex tripode audita esset, Ac quasi nihil sit turpe & nesarium, quod excuset neeelsitae. Euripid. infra . ex Hi l . ebtea.
sduotires periclum est, ex mea bentinita me Dati debet O lex redere. Gaudian. in Eutrop. Lib. II. v. sys. Suprema pericula semper Dant veniam eulpae. Atqui si hoc abscisse verum esset: adversus se ipsos grariter peccassent mar tyres, qui, inluper habito illo neressulatis favore , nullo cruciatuum gene re adduci is palli sum, ut aliquantulum turis flammae injicerente nec minus stolide egisset Iolephus , qui vitaci liberiatiique adire periculum , quam herae libidini servire maluit. Qui mnemo sanus ritio vinaret militi stipam,fi, imminente hoste , cui se resistere non posse animadvertit, stationern de terere non dubitet. Plura exempla iam addere supervacuum esset, quum vel haec saris ostendant, non usiuequaque veram ac solidam esse hanc regulam.
S. CLVI. Quum ergo regula haec non semper, at aliquando ta
652쪽
men, osse io suo Angatur: f. CLV, FI. consequens est, F2. Nod lin- ut diversi casus distinguendi sint, quumque in hujusmodi actione, beat ium-
quam nobis imperiosa necessitas extorsit, nulla circumstantia aliarem Variare possit, quam vel NECESSIT As ipsa, vel LEGIs natura. μ' 'vel OFHCH. quod praetermittendum est, indoles: facile patet. s. haec tria paullo accuratius ac distinctius esse consecranda, si, quatenu s necessitas habeat legem, vel non habeat, explorare vel ia
Per NEC Essi TATEM hic intelligimus satum homi- Meess-nis , in quo legi sine periculo suo parere non potest. Quod peri- ιM SM, iculum , quoties ad Fsam vitam pertinet r necessitas erit FATII NA, quoties ipsi vitae non imminet. pro magnitudine periculi κ Aa η' ι' ιν i No Rusi adpellabatur. Ita & AB soLUT A est necessitas, quae eviatari nullo alio modo potest, quam violata lege : RESPECTIVA, quam alius quidem, at non hic homo, qui jam in illa versatur, evitare possct.
Ira NacEssivas Ex TREMA imminebat martyribus, quibus aut dirissiamum subeundum 1upplieium , aut Christo maledicendum erat. Non v ro entrema erat necesstas, qua Christi nos ad desectionem impellere conis tur Iulianus o -ροβά- . dumetis abs litterarum studiis, honoribus, militia repellebat. AasoLLTA erat nec luras, in qua verabatur Daniel , bestiis objiciendus , nisi preces misisset: PESpD TIUA . quacum confitetabatur I avides, dum ei aut fame pereundum , aut panibus lacris vescendum erat. Alius enim. qui sno praecipiti fuga iter fecisset, facile procul dubio alium reperisset y nem , quo expugnasset inediam.
f. CLVIII. Iam facile quisque animadvenet, si in censum hic Quae n non modo venire necessitatem Ex TRE NAH, sed&eam aliquando, ζ ijd in qua Vita non periclitatur. Quum enim quaedam snt calamitates ipsa morte acerbiores: qui dubitet, quin viro etiam consantissi-- Φmo terrorem injicere possint dolores intolerabiles, orbitas oculorum , dc similes aerumnael Praeterea quum, ubi effugium patet aliud, ex duobus malis physicis minimum eligendum ut: Hem. phil. mω. s. CLII, ) consequens est, s s. ut absoluta quidem necessitas favorem mereatur, f. CLVII. s6. resp ctiva tum demum. si quis non suo sibi jumento hoc malum invenerit. ) Si quis se uItm periculo offert,eaussa est illius necessitatis, in qua ver satur, ac proinde ipsi oventus potest imputari. g. . 11. Cui Ao imputatur , eum nihil excutit, adeoque nec excusabit necessias, si per eum stet rit , quo minus illa urgeretur. Hinc vix favorem meruit necessitas, in quamst conjecerat quidam, qui Propositinuadversus Christianos edictum diripuiteonsciditque, statimque productus non modo tomas, sed di legitime coctus est, teste Lactantio de morti plus quπτ. Car. XIII. Si ereo in his constimas a gustiis aliquid egisset adversus honestatem & justitiam , tantum ut moriem di cruciatus subinfugeret, quis nega verit, eum inals egula Exemplo essa
653쪽
nos itaque, fratres, non probamus e u , qui vitro acredunt, ac semet ipsos produnt , quum aliter praecipiatur m mangelio. Similia habes apud Origenem ad L. XI. 31. Irim. XXXI. potest Quintus quidam , cujus in Epiliola de martyrio Polycarpi meminit e clesia Smyrnensis, qui , quum sponte sie obtulisset inarurio, & alios ad idem ia. ciendam perpuli siet, vi fis bestiis , per genium Caesaris iuravit, nefandoque sese polluit sacri scio. Quare Smyrnaei
Leges CLIX. Lex porro quum vel DIVINA st, vel HUMANA, ea-hum δ δς oue vel AIENs, vel NEGANS, . LXIV, 9. homo vero, etsi iesi . lummus imperans, neminem Obligare possi ad mortem gratis su miti .ae eundam et consequel S est, s 7. ut leges HUMANAE regulariter in- ad n t. telligendae stat cum exceptione necessitatis Idemque s 8. di-
tum ex- cendum videatur de DIVINIS AIENTIBUS vel ADFIRYATivis Iccpi in quia iacmini imputari potest omissio actionis, si agendi desit oe-Dςm ' casio , CXIV, s s. nisi sorte s9. actionis internusso ita sit com-ςς R ' parat 1, ut tendat in summi numinis injuriam, siquidem tunc lex simul concurrit negativa. quod nihil faciendum sit in Dei ignominiam. f. CXXXI, 36. Quo referimus factum Danielis. Dain
VI, IO. potest ad mortem gratis subeundam
1ed eo tantum casu , si id exigat salus populi & reipublicae: adeoque ejus leges regulariter intelligendae stini cum exceptione necessitatis. Hinc elegantet Grotius de sure belu O pac. I, '. 7. n. 2. Ferri ab hominιbus leges solent o debent ei inisensu hum ae imbecillitatis. Omnia haec Iriuida videntur. Homines dum se imperio civili si ibiee
. runt, in imperantem contulerunt om
nia, sine quibus finis civitatum obtineri non posset. Hinc dc jus vitae & necis ei concesserunt, at non promiscue, quia id fini eivitati refragaretur, sed tantum,s iit exigat salus populi vel reipublicae. Itaque nec cives legibus suis obligare
Non au- M. CLX. Contra ea quod ad leges divinas NEGANT E s attinet,iem leges illae ad ossicia vel erga ipsum Deum , vel erga nos ipsos, vel erga diν Π ς alios homines nos obstringunt. y. XC. CXXIV. Quae ad ossicia erga ipsum Deum pertinent, in se ita sunt comparata, ut sine i- esse . Eh. gnominia Dei numquam intermitti possint. Quum vero ad ea om-xa Deum nia, quae cum ignominia summi Numinis conjuncta sunt, omittendi nna da simus obstricti S. CXXXI. 36. consequens est , 6o. ut nutiir hi per lus sit tantuς necessitatis favor, qui hominem, leges divinas nega- --φ λ tivas de ossiciis erga Deum violaturum, posset excusare ). Contra 6 i. si duo colliduntur ossicia erga nos ipsos, nihil tutius est, quam ut ex duobus malis physicis, quod minimum est, eligamus.
I ine saelum suum eXcusare non potest, qui quacumque necessitate adduci se pactis est, ut in Dei in esset bl.upliemus. idolis sacriscaret, perjuriove se pollueret. Quod & ipsi non negarunt scriptores profani, veluti Iuvena-
654쪽
CAp. VI. DE OFFICIIS HOM. ERGA SE IPSUM. 6
sis, sar. VIII. Ambiguae si quando ritabere resisIneertaeque rei, Phalaris iura ιmperet,
Falsus, ct admoto dictet penuria tauro, Stimmum erede nefas, animam praeserre paciora, Et propter tatam vivens perdere caussas. Quamvis vero exculare se nequeunt, qui quid tale adrni sierunt, necessitaui luctumbentes 2 non tamen permittit humanae imbecillitatis lenius, ut eorum vicci non doleamus, quos a constante proposito dimovit imperiose hujusmodi nocellitas, quum noverimus, ipsi Petro, Christum Servatorem neganti , datum esse veniam, quando eum facti poenituit. Minth. XXVI. 7 .
f. CLXI. Q. Quae ad ossicia erga alios homines pertinent, le
ges alentes, favorem necessitatis non respuere certissimum est,
partim quod omissio actionis imputari non potest, si deest agendi occasio, f. CXIV , F6. partim quod amoris leges nos non obli
gant, ut alterius selicitate magis, quam nostra, delectemur. adeo-ue illum vehementius, quam nos ipsos, amemus. f. XCIV, 6s. Pt eatenus 63. verum est illud: Proximus egomet sum mihi. P
Sic e. g. lex divina non obligat
quemquam , ut alium servet, ipseque pereat, vel ut ipse esuriens, quod supereti, panis frustulum alteri det. Id ne ipsa quidem sanctissima lex amoris, quam sacrae litterae Christianis inculcant , exigit. A. Cor. NIL I3. Quare recte Seneca de Benef. II. 2 s. Dabo egenii , seu iu ipse non egeam Iiaecurram perituro , sed ut se non peream. Nec aliud in animo habuere stholastici doctores , dum tinxerunt regulam: Ordinata caritas incipit a s ipsa.
f. CLXII. Porro NEGANT E s leges de omiis erga alios obje- Αu &cta a Deo necessitate, vel cum ossiciis de conservatione nostri ip negantest sus . vel de perfectione nostra ac felicitate tuenda amplificando si nece. que, colliduntur. Priore casu, quum alterum non magis, quam sit a nos, amare teneamur. f. XCIV, 6. procul dubio, incum-PςQthente nobis necessitate, quaelibet honesta ratio est expediendi salutem , dum ne per nos steterit, quo minus durum illud necessit iis telum declinaremus, vel par sit omnium conditio, quia aequalis adversus aequalem nullo favore utitur: M. CLVIII, po- sexiore 6 s. satius est, nos perfectione aliqua vel felicitate carere, quam alterum perire, ut nos majore persectione vel felicitate potiamur, o . Nam persectione aliqua vel se-
Iicitata carere malum est pli,sieum, si per nos non stetit, ut illa potiremur. At perdere alterum , malum est morale , quod semper maius malo physico habendum est. Quum vero ex duobus malis physeis eligendum sit minus, acyroiade ex concurrentibus malis physi
mor. f. LII. ) non sana peccabit, qui eo casii cum aliquo detrimento suo alium conservare periculumque ab eo amoliri cupiat. Hinc quamvis non reprehendendus sit, qui in nauseagio i haerens tabulae, alterum eamdem, utrique non sufiecturam, adprchonsumm
655쪽
depellit: inexcusabilis tamen omnino amicum proderet, quem salva religio videretur, qui spe majoris felicitatis, ne prodcre non poterat.
si elaem - S, CLXIII. Et haec justam habent rationem , si ipsius Dei O.
sita mali. M. proVidentia ἀμωως contingat, ut in ea necessitate versemur. S. ita homi-CLXII. Nam si a malitia hominum est illa calamitas r aut ad illam/R i agUnt, ut pereamus , aut ut necessitatem peccandi nobis imponanx. Priore calia, quum alium, nedum pravum, hominem Vehem En tius, quam Nos, amare non teneamur, XCIV, G. sq. merito Crit excusandus, qui alium, quam se perire malit. Posteriore QT. dira quaevis potius erunt serenda, quam ut quidquam, quod Cum
ignominia Dei conjunctum sit, admittamus. =. CXXXI, D.
Hinc si vita nostrii incidat in in- cula magis timuisset , quam adulterium,sidias teIaque latronum quaelibet ho- ad quod eum pellicere cupiebat u Ornesta ratio est expediendi salutem , quia Potipharis. Latrones enim id agunt, nulla nos obligat ratio, ut latrones ut pereamus: Poti pharis uxor Io.eph Potius, quam nosipsos, servemus. At necessitatem peccandi imponere cum male tibi colisinuisset Iosephus, fi visse piebat.
Notitium CLXIV. His observatis regulis, quarum plerasque jam alii
de adpli- acute invenerunt. non dissicile erit, de variis speciebus. quas dii One PUFENDORFFRIsdc alii proponunt, judicare, quamvis. si recte p. h- Vm nas calculum i multi fingantur casus, qui rarissime eontingunt: plumiuin' .d res, ubi omina uno temporis momento transiguntur, intra quod
easti. spea vix de jussitia injustitiaque actionis suscipiendae intermittendaeve ' eiiles. quidquam , adllibita in consilium ratione, statuere liceat. Nimirum cuivis , qui extra teli jactum est, quid factu opus sit, expensis in utramque partem rationibus, judicare non adeo dissicile est , quum illi, qui in praesentissimo periculo versatur, in arena capiendmust consilium. Ut non male de hujusmodi calibus usurpare possis
Facile omnes. quum valemus, recta conflia aegrotis damus, Tu, shice δι, aliter sentires. Terent. Anar. I, I. v. 9. Ergo hic multa Dei potius judicio ac misericordiae relinquere, quam ad vivum omnia reiecare, praesti
terii. Proposuit iam lias regulas . siti sui plerasque, Thomac Iurireri div. II.
. 143. pqiti non ex iisdem ramen ;quibus nos hic utimur , principiis deria vatas. At postea idem cas seques ratas e iure naturae, & regulam unam re vocatam voluit: omnes leges habera An liceat abicin et
tacitam exceptionem necessitatis. Funia diam. 9M . nat. digerit. II. I. 29. t. N bis nulla videtur ratio suadere, ut o ditamus vel sequestremus ex eptiones , quas ex ipla recla ratione fluere, ea, quae diximus, abunda ostendum.
sit S. CLXV. Sic nemo dubitaverit, 68. quin
656쪽
C p. VI. DE OFFICIIS HOM. ERGA SENSUM. 1
st hominem , quem in eo λrticulo fortuna deprehendit, ut ei aut γε mεα pereundum , aut membro aliquo carendum sit, si ense recidendum brum ., putet membrum, ne pars sincera trahatur. Quum enim utrumque tae se
ossicium de servanda Vita integritateque membrorum nobis ipsis VRR R debeamus, in his vero tutillimum sit, ex duobus malis phy ficis id, y- quod minimum est, eligere , S. CLX, 6I. denique minus omni
no malum ut, membro, quam Vita, carere 2 quis neget . men;um
istud, vitam jactura membri alicujus redimendi, esse justissimum' )
At dissicillae est quaestio, an haec
si lex naturae praeceptiva, tu is contra ossicium faciat, qui in ancipite illa periculo constitutus mori malit, quam do lares , quibus serendis se imparem -istimat, persenus Te maxime quum non a eo certa spes se, quae de iectione illa concipitur, & non minus multi, qui hos cruciatus mira constantia Pertulerunt, perire, quam servari, si
leant Sane senectus, imbecillitas cor poris, morbi indoles, medicorum dissensus, ipsiusque chirurgi in hac enchei resi imperitia & ruditas, in tantillo temporis momento , fatile subigent animum, ut medicinam illam ipsa motis acerbi Fem putet, ec sine tam exquisitis doIoribus mori, quam incertam iuuiomintolerabili eruciatu redimere, malit. Quare hic moniti paullo ante dati g. CLXIV. in memores, liniam, & rem Des iudieio & misericordiae commiti re , quam de hominis in tanta nec imtate constituti conscientia temere judicae,
S. CLXVI. Nullum quoque dubium est, D. quin, qui in Ati tare,
trema fame cibo quocumque, etiam carne mortuorum hominum , humana vitam misere tolerarunt, excusandi sint: quum dc hic collidantur vestis,abina officia, quae nobis ipsis debemus, ac proinde ex duobus malis si in e physicis, morte, dc alimentis, alioquin cetestabilibus, minimum Nema omnino eligendum videatur. g. CLX, 6s. At To. non excusan- dus, qui alterum obtruncat, ut ejus carne pastus miseram vitam extendat: quia, quantacumque sit longae inediae imperiosa necessitas, ea tamen jus non dat in vitam alterius, nec fas est, alteri eam eripere, ut ipsi conservemur, quia par illa est utriusque eo
ditio ac necessitas. ) S. CLXII, 6 .
late pressi, in unius mactationem com sentientes rem sorti eommittant i Quo pertinet casus tristissimus de septem Britannis, quem ex Tulpii Obstrv. medie. I. 43. refert Casp. Tegler. ad Grat. Aejure belli pae. II. r. 3. Nihil vero hiemurandum. Nemini enim in alterius vitam jus est. Et qui consentit in caedem sui ipsius, aeque peccas, ac qui ioailiumve occidit. Nec dabuit qru quam vitam suam tam vilipendere, ut Cur 1ac tura aeteritu famem expleret. Me reliqui etiam VH m sorium siιum sarrire ita rurit , ut 'macho suo eonsulerente recta judicat Ziegler. ιbid. p. I s. se . Quisbus non usquequaque catus ita videtur Pusendoris de june nat. di genti II. 6.
i. CLXVII. Aliud dicendum, TI. si quis nauseagus apprehensa tinutabula, uni tantum suffectura, alterum , - 4 eidem injicientem, filiis
657쪽
alios, ta bula l mel adis preliensia, vel ic pha se mel o cupata , dejicere liceat An eirni,
vi repellat, vel Ia. aliqui in scapham insilientes, reliquos, quo scapha ferre non potest , praecipitent. Utroque enim casu non est par utriusque conditio , quia qui tabulam adprehendit, quive jam scapham prius occuparunt, in possessione sunt, ac proinde iure
suo ab aliis, quamvis cum codem periculo luctantibus , privati nequeunt. Et quis non minus esse malum animadvertit, aliquos perire, quam Omnes, majus bonum paucos, quam nullum servaril Ex quibus fundamentis & alter
decidi poterit casus de militibus, in castrum vel urbem munitam confugientibus, aliosque, paullo tardiores, exes dentibus , ne hostes una irrumpant.
Quale est fictum Pandari, de quo Uirgil. Aen. m. v. 711. seq. aliorumque , de quibus Freimhem. aci Gιrt. IV. IS.3.
Ubi tamen prope dispiciendum suerit, extremane & abibluta sit necessirus, g. CLVIII. s s. in an remotius adhuc periculum, dc quod alia ratione, e. g. pau eis hollibus admissis, & reliquis dimisso clathro submotis, evitari possit. Inde merito collaudanda Darii, Alexandrum fugientis, humanitas, qui, suadentibus aliis , ut pontem Lyei fluminis rescinderet, malle se , ait, insequentibiti iter dare, sinam araferre sustentιbus. Curi.
f. CLXVIII. Nec 3.magis excusari in carnificem, vel alium quemcunque , qui hominem innocentem, proposito mortis supplicio, occidere juissus, parendum existimat, & imminentis supplicii periculum ad justam sibi excusationem sussicere credit. A malitia enim hominis est illa calamitas, qui id agit, ut necessitatem peccandi imponat carnifici. Quo casu dira quaevis potius serenda, quam quidquam, quod cum ignominia Dei conjunctum sit, admittendum.
) Aecedit, quod nihil aeendum sit
contra certam Conicientiam: g. XLV. 3s. hic vero ponatur species, quod Carnifex certo sciat, saeviendum sibi esse in innoxium caput. Quis ergo eum admissi eriminis abit veret ' Nec rem comseii distinctio Pusendoritu, utrum spiculatori haec caedes imputetur tamquam istio propria an mera alieni facti exsequutio. Quamvis enim ille posteriore casu caedem earnifiei illi non magis imputari posse existimet, quam gladio
aut securi: Air. nat. Ogent. I. s. s. VIII. L s. s. multum tamen interesse arbitramur inter gladium vel securem, tamquam res inanimatas , & hominem ratione praeditum. cui tam injustam e sequuturo sententiam, ipsa conscientia reclamatis. CLXIX. Contra ea 7 . recte quis, imminente innocenti morte , fuga sibi consulturus, alium sibi obstantem submovet, quam vis se ei damnum illaturum suspicetur. Sive enim alter ex malit1a iter fugienti intercludat: nec emtas est a malitia hominis, isque id agit, ut fugiens pereat. Sive non nocendi consilio obstet: ab
iplius Dei providentia haec necessitas fugienti objicitur. Utroque Vero casu quaelibet honesta ratio est expediendae salutis. S,
658쪽
C p. VI. DE OFFICIIS HOM. ERGA SE IPSUM. a
Nihil ergo moramur dissensum fit, plane est α ροσλο--ν. quia nee Alberti, Comp. Iire. orthod. conform. principium juris naturuis in statu in te Cap. III. g. XVII.se . Argumentum gritatis quaerendum est, g. LXXIV. enim, quo fietus in alia omata sibi nec in eo statu ullum concipi potest pe- eundum existimat, quod in statu inte- riculum , quod hac tristi iuga sitisse
vitatis occidere innocentem neus iae. evitandum.
s. CLXX. Idem dicendum videtur de casibus T s. si quis res alio An tanas in extrema necessitate, famis vel frigoris expellendi caussa , extrema contrectet: 76. vel si homines in extremo naufragii periculo necessu 'jactum alienarum mercium faciant. Quemadmodum enim priore casu necessitas est a malitia hominum, id agentium, ut famelicus, eo steo vel fri ore obrigescens, omni humana ope destitutus pereat . tare τel CLXIII. 66. ita posteriore inter duo mala phystica eligitur mi- perdorolnus, dum homines, imminente naufragio , vident, aut sibi cum rebus pereundum, aut mercium alienarum . a se jactandarum , a
stimationem esse praestandam. f. CLX.
- Qui hie 'dissentiunt, iis furtivo- endi concipiti Denique quum paucaeabulum imponit, quod tam Frave exi- rum rerum alienarum , quas surriperestimant esse peccatum, ut nulla neceii jussit imperiosa langae inediae neces litas,tate urgente quis ad illud compelli de- aestimatio facile praestari possit ab ho-heat. Sed quum ne homicidium qui- minibus, etiam mendicis, ubi se periadem in easti necessitatis, puta in mode- culo expedierint: quis vitio illis vereat. ramine inculpatae tutelae, pro crimi- quod non perire , quam rem aestimabi, ne imputent cur magis imputarent fudi lam animo restituendi, domino interrum i Praeterea quis surtum fine dolo vertere maluerint. Add. eap. 3. X. de malo, immo sine animo lucrum iaci- sint.
f. CLXXI. Sed talia innumera vel fingi, vel in ipsis rerum Coriesu
argumentis occurrere possunt, ex quibus quaedam Vere sunt sio eapiis& de quibus facile in utramque partem disputari possit. Sed ne obliti tis. videamur ejus, quam ipsi paullo ante dedimus, admonitionis, s. CLXIV. plura addere jam nolumus , iis hanc curam relinquentes , qui sibi in ipsam hominum conscientiam sumunt imperium. inertia esse Iin. NM. K C A pi
659쪽
Ea ve persecta, vel imis persecta. Forum definitio
DE OFFICIIS ERGA ALIOS ABSOLUTIS, ET PERFECTIS,
PRogredimur jam ad OFFICIA ERGA ALIOS HOMINES, quorum fundamentum jam supra in eo positum esse animadvertimus , quod homo homini natura AEQUALIS, ac proinde eatenus amore
amicitiae sit prosequendus. f. LXXXV. & LXXX III. Quum
que aequalitas naturae aequalia etiam ossicia exigat: inde collegimus, NoΜINEM HoΜINEM NON ΜINUS, QUAM SEIPSUM TENERI AMARE. f. XCIII. S. CLXLIII. Deinde amoris hujus duos esse gradus, ostendimus, quorum alterum JUSTITIAE . alterum HUMANITATIs & BENEFiCENTIAE adpellavimus. f. LXXXII. seqv. Quum vero prior in eo consistat, ut nihil, quod infeliciorem alium faciat , agamus, ac proinde neminem laedamus, & cuique, quod suum est, tribuamus; posterior, ut alterius persectionem & felicitatem pro virili provenere atque amplificare studeamus, illique tribuamus & ea, quae jure stricto & persecto non debemus: f. cit.) consequens est, I. ut & ossicia , quae alteri debemus, alia sint ji sitiae. quae PERFECTA ; alia humanitatis O beneficentiae, quae INPERFECTA vocamuS. f. CLXXIV. Itaque OFFICIA PERFECTA sunt, ad quae homo persecte, & per modum coactionis, obligatus est, puta ut neminem laedat, dc cuique, quod suum est, tribuat. IMPERFECTA, ad quae impersecte sine coamone. & ex ipsa virtute, obligamur, puta, ut alterius perfectionem ac felicitatem aeque, ac notiram, pro Vi
rili amplificare studeamus. ' A. LXXXIV.
Itaque officia PERFECTA nobis ne eessitatem imponunt, ne alterum imperfectiorem infelicioremque reddamus: Da PERFECTA monent, nos nondum verae virtuti laudem adsequutos, nisi &alios persectiores ac feliciores reddere, pro virili annitamur. Ea oruia jam v teres iureconsiliti accurate dirinxerunt, veluti Ρaullus, dum praedam voluntam, uii magis, quam neces: ur, esse, Icripsit. t. II. g. 3. D. mmmod ui. Adde locum Senecae, quem attulimia
660쪽
C p. VII. DE OFFICIIS ERGA ALIOS Jce. s
CLXXV. Quandoquidem igitur, quod ad OFFICIL PERFEC-Αliatae uxa attinet, illa in eo posita sunt, ut NEMINEM LAEDAM Us, &abibluta, CUIQUE, QUOD sUUM EsT, TRIBUAMUS, f. CLXXIV. laede- alia hyre autem est alterum infeliciorem, quam natura est, reddere, O. p xhori LXXXII. suu Μ denique aliquis dicere potest, quod juste adqui- Θ'sivit: g. cit. sequitur sane, a. ut obligatio ad neminem laedendum sit counata ; ad suum cuique tribuendum, adiuisita. Unde privo ossicium ABsoLUTUM; posterius, quod suum cuique tribui jubet, HYPOTHRTICU Μ vocamus.
Itaque Aaso LOT M ossicium no bis est, quod homo ab homine exigero potest nullo posito jure, quod per iactum aliquod adquisiverit: uvmTHETICUM , quod , demum posito aliquo j re per Μum adquisito, exigitur. Sic homo ab homina iure exigit, ne occis datur , nullumque ideo ponit factum, quo sibi hoe jus adquisiverit. At non posset quisquam jure conqueri de rebus sibi ab altero praereptis, nisi jus aliquod cirra illa reg. veluti dominium, facto adquisivisset. Itaque neminem occide elio uin absolutum; furari noli ossicium hypotheticum. Quod discrimen si non neglexisset . amis Salmasius, de Uiu Cap. Ix facile intellexi let, non fugisse rationem jureconsultos, qui fitrium admittere naturali iure prohibitum se, contendunt. l. I. g. 3. D. de f-ι. g. I. Inst. de sit. quae ex delin.
f. CLXXVI. Quumque porro jus , quod circa rem aliquam ad- otii,
quisivimus, vel ex DOMINIO, vel ex PACTO seu CONVENTIONE dine prosciscatur : consequens est, 3. ut omnia ossicia HYPOTHETICA, his age Vel ex DOΜINIo, vel ex PACTO nascantur , adeoque is com- dum tmodissimus futurus sit tractationis nostrae ordo , ut primum de o ficiis PER E caeis AB soLUTIs , deinde de IMPERFECTIs, tum porro de HYPOTHETICIs, quae ex DOMINIO, ac denique de iis, quae cxPACTO oriuntur, paullo accuratius agamus. Imperfecta enim hyp
theticis ideo praemittenda putavimus, quia homines, frigescente demum atque oblanguescente humanitate, invecto dominio, pacti sique interpositis, consulere sibi coeperunt. 4s. CLXXVII. Primo ergo omnium ponendum est, hominem Homo homini esse natura aequalem, sy. CLXXII. J iisdem quippe cum homi-
altero partibus essentialibus constantem. Et quamvis alteri prae nem , ut altero perfectio aliqua veluti sortito obtigerit: diversos tamen por- 'ς fectionis gradus nihil mutare circa hominis essentiam, sed unum aeque esse hominem, ac alterum. Ex quo sequitur, s. ut alter alterum . tamquam aeque hominem tractare, nec in rebus, quae
ruribus jure persecto competunt, prae aliis praerogativam sine ju- a caussa adsectare, adeoque L quod sibi seri non vult, nec al