장음표시 사용
671쪽
ta JUR. NAT. ΕΤ GENT LIB. I. Trione ambiguo uti non sit nefas, 8o. si alieri nullum ius sit
. . . . ςui in D non possumus non respondere, nihil commodi, nobis vero aliisve multum detrimenti eisemus adlaturi vel
rimenta, sed & haud parum utilitatis, sit redundaturum r).s ) Sic sano nemo vitio verterit mer- Ioqui non intelligerem. Theodotii. 'Aeret. III, 8. Sine periculo enim tacere non poterat, α sermo apertus perῆ-quentibus nihil utilitatis ι Athanasio multum detrimenti attulisset, per n. 8 l. Denique nemo dubitat, non agere con tra officium, qui, si id vel docentis conditio , vel captus auditoris exigere videatur, fabulis, fictionibus, parabolis, bolis dc aenigmatibus alios meliores reddere & veritatem sub hoc vehiculo alias ingerere student, quum his prosint, nemini vero eo ipso noceant prenu. 82. e
eatori, si a curioso interrogatus, quam dives sit, tacear, vel alio sermonem innectat, per n. 77. Nec magis reprchen hone videbitur dignus imperator , qui hostem vel sparso falso rumore vel 1νma ambigua , decepit, quia hosti nul. luin neque persectum, neque imperseo tum jus est, veritatem ab hoste, tamquam ho ite, exigendi, per n. 78. 79. 8O. Porro Athanasii potius prudentiam Iaudaveris , quam accuses dolum, quod sofugientem persequentes ambiguo ermo ne ita detinuit, ut cum Athanasio si eoN
s ) Apud Graecos qBodammodo ambiguum eii vocabulum ψιν si quod& mendarium & Diploquium tignificare
potest. Pro mendacio unim accepit D mosthenes, dieero solitus, ου- . . - ρι ω as ἀλα-μέ ns, ψ ψιαν λέγων. nuitam .esse rem , qua gratiau quis laedi repsiser, quam dicendis mensaeus. Pro salsiloquio Chariclea, cuius sertur apoph
ω Φιλουν The λέ--s, μηδεῖνος ἄκουεν . Bonum esse aliquando sal loquium, quum videlicet, ira Iuvet eo tum res, ut interim audienter non laedat. Η hod. Acinior. Lib. I. Cap. In p. 32. At non ita ἰα -ν μέ-ν est vocabulum me dacium, quod, quum semper turpe at que detestabile vitium notet, a lalsiloquio merito distinguitur. Quod oc dereliquis, quae hic conjunximus, vocab lis est observandum.
Quid re S. CCII. Idem observandum do VERITATE & v ARACITAEritasti Quum enim is VERAX dicatur, qui veritatem sine dissimulatione
672쪽
CAp. VII. DE OFFICIIS ERGA ALIOS &e. 8
eloquitur, quoties alteri eam ex nobis intelligendi pericctum im-vetacitas persectumve ius est: consequens est. 87. ut VERACITAS semper in laude pone: i a sit ; contra 88. indifferens videatur , & mala non minus, ac bona esse possi v ERIT As, quippe quae in convenientia
verborum signorumque externorum cum eo sitationibu S menti S co
sistit, in. philos ration. g. XCIV siquidem Sy. is non semper facit ossicium , qui omnes cogitationes suas aperit ' .
dentis animi indicium esse. Et quae sunt
hi, similia. Notum illud Syracidis , sapienti
in eis de,sim cor in ore esse. Vera e go dicit dives, qui thesauros tuos suri Prodit, nec tamen ideo ejus virtutem ocveracitate tu qui I quam laudavcrit: quum contra illi mendacium exprobrari non possit, si explicante fure, tacuerit, aut
sermonem alio inflexerit. s CC.
F. CCIII. Sermo, quo nos veritatem eloqui, vel falsi nihil
dicere, serio confirmamus, dieitur ADs EvERATIO. Ad verati nem , quae fit invocato Deo , tamquam uindice , JUSJURANDUMVocamus. Denique sermo, quo alteri fausta quaevis a Deo precamur, BENEDICTIO, quo dira quaevis adprecamur, Μ ALEDIC- Tio, quo quis, exaestuante ira, capiti suo citras imprecatur, EX-sECRATIO solet adpellari.
f. CCIV. Quum ergo, qui aliquid adseverat , serio confirmet. se Verum eloqui, nec falsum dicere, 8. CCIII. id vero nemo sanus faciat, nisi qui suspicatur, pellucere mendacium , qualis suspicio conscientiae malae indicium est: g. XXXV. 99O. nemo prudens adseverationibus temere & praeter necessitatem , sed 9 I. tum demum utetur, si quis alter sine caussa in dubium vocat ea, quae dicit, & 92. nec aliter eum convincere potest, & 93. ejus tamen interest, sibi fidem haberi. Ex quo porro colligimuS, 9q. tanto magi S eum agere contra ossicium , qui multis gravissimisque adseverationibus ad laedendum decipiendumque alterum utitur . Quid ad
severati Osiusjuran dum, be nedictio νmaledi iactio, exle. cratio fQuando uti liceat
tionibus Quum enim alterum circumve- PRAUDAosv Ε si ΕΜ. Cic. de osse. III, Isinire& decipere, in te turpe ac contra OG Turpe enim est alterum capere & deficium sit ἰ g.CXCIX, ις quid turpius fraudare, & multo turpissimum rapere atque injustius posset excogitari , quam ct fraudare per Mem suam. Unde & Ω- decipere per adleverationes' Et huc per- inosum fuisse judicium fiduciae , obser
tinet Romanorum sermula: UTI INTER vat V. C. Franc. Car. Conradi de pacis BONOS BENE AGIER OPORTET, DTI NE Utie. Exere. II. g. mPROPTER TE FIDEM UE TUAM CAPTUs
. CCV. Quumque, cujus persectione & selicitate delectamur, QΠλndo ei fausta quaevis non minus , ac nobis ipsis, contingere velimus
673쪽
An& 9 i. non iniquum sane erit, alteri bene dicere , eique fausta quae- μψά: , Vis ad precari , dum id sat serio, & ex amore, non ex consuetudies . i). ne, α Veluti dicis tantum caussa ' θ. Contra ea 96. quum odium efationi spirent maledictiones, eas esse injustissimas, nisi cum misericordiabu,t 9uis alteri denunci et, quae ejus furfuris hominibus ipse Deus jam interminatus sit. Denique 97. exsecrationes , quippe & amori sui ipsius adversas, & ex desperatione & ira immodica, prosectas,
numquam esse excusandas: neque hic, dum ex recta ratione rem aestimamus, in censum venire debere exempla quaedam heroica, quorum consideratio ad aliam cathedram videtur pertinere. Itaque pleraeque faustae acclamationes, quae Ox variis c.iussis occini λ- . lent illustribra ac potentioribus viris, in adulationes abeunt. Immo aliquandoliant tamquam venenum, melle conditum, quoties eum, cui bene Precantur , periis te mallent, vel vitae ejus ac fortunae struunt insidias. Haec omnia quum non ex amore, sed odio , proficis c latur, contra jus naturae esse, nemo negaverit.
Iuri u- s. CCVI. Quod ad ausa υRANDUM attinet, suum per illud in-randi quis telligatur adseveratio, Deo, tamquam vindice invocato, facta, g. it uiuit CCIII. & ne ipsa quidem sim et ice adseveratione temere & promiscue utatur vir bonus r f. CCIV. 98. multo minus temerect sine necessitate utetur jurejurando, sed 9'. tum demum, quando id vel a superiore, veluti Judice, vel ab alio deseratur, siquidem
tunc vel ipse amor exigit, ut alacrum de veritate reddamus certiorem, eique suspicionem metumque falsitatis eximamus. Id vero I . locum habet in omni jurejurando, adeoque IOI. ne opus quidem est tot divisionibus in jusjurandum P RoΜISSORIUM , & AD SERTORlUM , & hujus in TrsTIMONIALE & LITIS DECISORIUM, quuin eaedem ubique regulae obtineant.. Aecedit, quod si rem expendamus paullo accuratius, omne jusjurandum iit promis ium. Quii quis etiam iurat, sive superiore, sive adverario des rente, ille promittit, se veritatem et quuturum bona fide. Ceterum id intercis: aiunt inter PROMIs s ORI. V dc ADSERTOR UM, quod illud super facto suturo ; hoc super praeterito praestetur ,
quod pollerius, siquidem da facto ali Ho iuratur, TEsDMONiALE, si de proprio, L TU DEciso tu M. & quidem, si a judice desertur, super facto ipso, vel
ι umque vero NELEsSAMOMi si supcrquantitate obligationis, IusIuRANDUM N LITEM , si super conscientia litigatoris,
NIAE , denique si pars parti jusjurandum
extra iudicium desari, VOLUNTARiUM , sin in judicio, 3υDICiAin vocari solet. Enimvero haec ex jurisprudentia magis Romana, quam ex naturali e1la, vel imde patet, quod aliae gentes , veluti Hebraei re Graeci, eas divisiones non agnoverunt. Viae Codex Talmudicus rvdo Tom. IV. edit. Sinn f. Mai. monid. de jurejurando , editus a Dietlimaro Lugd. Bat. MDCCVI. Selden. de
ligneis. Itiis. II, II. I M. Lydius de sti
674쪽
CAp. VII. DE OFFICIIS ERGA ALIOS &e. D
ramento. Quibus addi postlim, quae Pe- usu forensi juri, jurandi apud Graeeostitus aliique antiquitatum scriptores, de passim commentati fiunt.
f. CCVII. Quumque a jurantibus Deus, tamquam vindex , in- Qui Ac vocetur : g.CCIII. consevcns est, Ioa. ut iii ludibrium abcat quc modo jusjurandum athei, nec leviter peccet , qui homini ejus commatis Iusjurandum deleri. Io 3. Ut jusjurandum tum quod ad sormulas , h*'' tum quod ad ritus attinet , cujusvis religioni ut attemperandum. adeoque ne jurisjurandi quidem nomen mereatur adseveratio per res , quarum nulla mentem vincit religio. IOq. Ut pessurii merito dct poenas, qui per falsos Deos pejeravit, inimo Ios. &atheus, qui, distimulato athcisino . per Dcum pricravit, tamquam qui alios decepit, jure puniatur.
Modo formula hujusmodi non si iudex Christianus qui Mahum eda.
simul tendat in i nominiam veri Dei, num apud se jurare jubeat ser Mutame- quippe quum actiones hujuimodi ne dem, moi m unitis Dei prophe iam, mariis necessitas quidem extrema excuset. g. me, quum non sit talis Mahumedanorum CLX, .so. Hinc experientia docet, religio,ut praestito peν verum Deum, e te-jusjurandum, Iudaeo delatum, ejus re- li re aeque conditorem , jurejurando ligioni attemperari, quia formula illa non aeque ad eloquendam veritatem nihil complectitur, quod in Dei verita- adstringantur , ac si simuli inpostoris iliatissee Christianae ignominiam vergat. 1ius faciant mentionem. Contra dubitarim ego, an excutandus
f. CCVIII. Ex eo porro, quod non ultro & temere, sed, de- Culus serente altero , jurandum est , g. CCVl. 99. colligimus, ic6. Nς ς jusjurandum praestari in gratiam non jurantis, sed deferentis V ''
adeoque IoT. illud ex ejus, non ex juranti S, mente atque intcn- ratari lione esse explicandum , ac proinde IO8. absurdissimas csse cavil-ducillationes illas, vel reservationes mentales, quas VCcant, quibus homines improbi jurisjurandi vim eludere conantur: IO9. absurdissimas etiam interpretationes eorum , qui turpia vel absona postulant ab iis, qui ultro jurarunt , alterum repulsam a se non laturum. )
Quamvis multipliciter peccet,qui sit, praestandum, si quid alter, quod se tali jurejurando obstringit, primo quod ctu impossibile, turpe, atque iniquum sit, ultro ac praeter necessitatem , 5c nemine pet t. Quum eni in sibi ipIe detulerit ius. deserente, jurat: g. c CVI, 98. 99. jurandum; illud proeul dubio ex ejus
deinde, quod in antecessum promittit, al- tantum mente ac consilio erit interpre terum non laturum repullam, quum laudum. g. CC III, io . Nemo ve- nondum praeicire pollit, qualia petitu- ro, cui sana mens est, sese ad ea, quae
rus sit alter: denique quod hoc ipso se vel per naturam, vel per legem fierisne necessitate vel pessurii, vel temera- non pol iant, obstringere velle creditur. ii juri;jurandi periculo exponit: non Peccavit ergo Herodes Manh. m. dum tamen huiusmodi jurejurando quisquam filiae saltatrici jurejurando temerario obstringitur, ad ido quod juratus pro promisit, se, quidquid esset petitura, da Adhuccii Elem. Iar. Nar. M turum a
675쪽
indulgere non dubitavit. xurum; at multo graviore se scelere ob instrinxit, dum ei petenti Ioannis caput
Effectus I. CCIX. Ceterum quum jusjurandum sit adseveratio , cum in- ejus& na vocatione Dei, tamquam vindicis, conjuncta : s. CCIII. con-
jurantium religiose servandum. III. Ut cavillationibus juri jurando non satissat ). Ut tamen III. legi cedere debeat obligatio jurisiurandi, adeoque III. illud nullam obluationem producat, ii quis se eo ad rem turpem, legibusve probibitam, devinxerit, quamvis, 114. Ii lcgibus directe non re t agetur Jurata promissio, Omnino quis teneatur, nisi dolo alterius malo deceptus, vel vi
injusta adamas , jurarit. f. CVII. & CVIII. εῖ. Ex quo denia
que parci, II quid statuendum sit de canioni starum axiomate; omne jusjurandum e e servandam , ouod De sempitemae beatitudinis A trimento servari possit.
serentis s. ii facit. Quod quam impium iit, facile patet. Qui per cavillationem satisfacit iuri jurando, is alterum decipit. Decipere alterum in se inlullum ei H g. CXCIT, s. in oc multo qui lcm iniustius, si quis invocato summo numine, tamquam vindice, decipiat. Hinc vere pessurivm admisit Hatto, a liteoliae pus Mogunt nus, dum Alburto Ban, bergensi pollicitus, tu eum salvum reductimam in castellum , stimi lata fime, reduxit ad capiendum jentaculum, exio lutum se eo ipso ratus juris jurandi religione. otio Frising. CAion. VI, I s. M rian. Scoti ad ann. D C C C C VII I. Miratur hane Archipraesiuiis viresiuiam Dum riis Mertcb. Lib. I. inerrante, & recte mi ratur, quum ne Romani quidem sive eensiura ac nota dimisierim captivum, qui simili jurejurando alluve hostes deceperat. Geli. Acs. Att. VII. I 8. De eo recte Cici de ossic. III, 3 α. Liberatum se esse jω
enim adfringit, non siesvis pe fitratina. Fuit igitur stilia calliditas, perverse imitata pmdentiam. Itaque decrevit Senatus, ut ille veterator ct caitidus vinctus ad An
f. CCX. Sie satis demonstrasse nobis videmur, neminem nec verbis, nec sectis, ncc ipse cogitatione , esse laedendum. Quum Vero, quicumque alterum infeliciorem reddit, LAEDERE dicatur: is vero vel maxime alterum reddat infelicem , qui, quod ei intulit, damnum non resarcit : consequens est, II 6. ut, qui damnum odit, ad illud resarciendum satisfaciendumque omnino sit obligatus. ii T. Ut . qui satisfactionem illam alteri denegat, novam illi injuriam inferrς, ac dentio illum laedere recte dicatur -). II 8. Ut si plures damnum dederint, circa satisfactionem idem o servandum sit, quod supra de imputatione actionis a pluribus perpetratae diximus. c g. CXII. sequa
676쪽
C p. VIL DE OFFICIIS ERGA ALIOs
derivat, quod frustranea futura esset lex dit, qui quid nobis , quod nostriam est, de nemine laedendo, nisi simul vellet intercipit S aufert, quam qui, quod in
legissator, ut damnum resarciretur. At tercepit & abstulit, non restituit, vesanos ex ipso I.AESIONII conceptu id OG lio modo ncn catisfacit. Quum ergo ne licium elicimus. Non enim magis mo sit laedendus: nec reparatio damni imperfectiores nos atque infeliciores red- vel satisfactio erit deneganda.
f. CCXI. Per fATisFACTIONEΜ hie intelli inius praestationem Quid sa- ejus, quod lex a laedente exigit. Duo autem lex quacuis perfecta lium uoexigit, I. ut , quia facto suo quis alteri damnum aedit, id resar
ciatur . II. Ut . quia & ipse legislator pcr derogatum obsc- i
quium laesus est, malum aliquod passionis i crat, quisquis alteri contra legem damnum intulit. Quamobre in II9. satisfactio si inper& poenam, & reparationem damni, suo ambitu complectitur. Grol. de jure belli θ pae. II. IT. 22. & IaO. una alteram vel ideo non tollit, quod vitiositas actus , ob quam poena irrogatur, dc damnum, quod resarciendum est, in omni delicto, semper conjuncta sunt. Sed de POENA alibi erit dicendi locus. ) Si damnum nullius facto illatum
est, nemo etiam ad satisfactionem est obligatus, neque cassis, albia providentia divina prosectus, ulli mortalium potest
imputari g. CVI,α7. Et inde sequitur,
ut, siquis in rebus suis tale damnum passus sit, eum dominus ferre teneatur Quod enim nemini imputare possumus eid ipsi serre cogimur. Casium ergo, qui nemini imputari potest, ipse domuius ferre cogitur.
. CCXII. DAMNUM porro datum aut ita comparatum est, ut QVomo res omnis in pristinum locum restitui possit, aut ut factum insectum feri nequeat. Priore ergo casu Ia I. res ipsa exigit , ut res omni- . ' no in priorem statum restituatur, simulque Iaa. damnum, quod laesus hoc ipso , quod eum re sua carere oportuit, & I 23. quod pro recuperanda illa impensas facere coactus est, sensit, resarci tur. Posteriore, Ial. ut aequa aestimatione in tantum, quantum fieri potest , laeso praestetur indemnitas, & Ias. ea in re non modo veri pretii, sed & adfectionis ratio merito habeatur. Quod exemplis homicidii, vulnerationis . mutilationis , adulterii , stupri, ii miliumque criminum illustrat Pusendorisius de jure nai. O
677쪽
sa IUR. NAT. ET GENT. LIB. I. CAP. VIII.
DE OFFICIIS ERGA ALIOS IMPERFECTIS.f, CCXIII.
Conne- T Ta satis nobis demonstras e videmur, neminem esse laeden-xionis ra- dum: quin & ostendisse, in quo consistat alterius laesito. Jam ψ' ergo proximum e siet, ut, quomodo suum cuique tribuendum sit, cadem industria explicaremus, f. CLXXV. niti haec officia Hv-POTHETlCA ita ellent comparata, ut sine impersectorum Datura& indole intelligi nequeant. I. CLXXVI.) Quare consultillimurn luerit, tractatior .em hanc praemittere , attamen id iterum iter naque monere, ne A. ροῦν πρωτερον, i. o. crimen, aevi nostri Rhadari anthis capitale, scientes dolo malo pereetrasse videamur. r. f. CCXIV. Fons horum os sciorum omnium est AHOR HUMA-xum im- Ni ΤΑΤis vel BENE ICENTIAE, s. LXXXIV. quo ei, quem H i. ici' ninanius, & id libenter tribuimus, quod ei non debemus jure
. .. in quod tamen ad ejus felicitatem pertinc re animadvertim n& Πius. Quum Vero HUMANITAS nos sine detrimento; BENErICEN-
divisio. TIA & cum detrimento aliis prodesse jubeat: f. LXXXIII.
I. OFFICIA ctiam IMPERFECTA duorum generum esse, & in ossicia NUMA Ni TATIs vel INNoaer E UTI LiTATIs & BENEFICENTIAE , recte dispesci, patet. Utraque R. ob multarum rerum necessariarum indigentiam, tam sunt necessaria, Di homines sine iis vitam - suaviter & commode traducere non possnt. De iis a- ρ. CCXV. Quum ergo & horum officiorum non alia esse posi toruat, i. si norma, quam nostri ipsius amor, adeoque alios amare teneamur, tamquam nos ipsos: g. XCIII. 66. consequens est, 3. ut quoA nobis fieri ab aliis volumus, id & aliis facere tene mur. f. LXXX III. ss. γ Unde S supra , dum certum principium, ad quod omnia, quae aliis hominibus praestanda sint, cisi
fieta referri possint, praemi limus, .inveninius regulam. ΗΟNΟ ΗΟ- NINEM NON HINUS, QUAM SEIPSUH , TENETUR AMARE, NEC ALTERI, QUOD SIBI NON vULT , T CERE; unde ossicia perfecta deduximus, J CONTRA ILLA FACERE OMNlA, QUAE SIBI AB AL-
TvRO FIERI CUPIT. f. XCIII. 68. Unde ossicia omnia imperfecta , tum humanitatis, tum benescentiae prono alveo fluere , res ipsa docebit.
678쪽
C p. VIII. DE OFFICIIS LEGA ALIOS IMΡ.ε. CCXVI. Primo ita . e ncmo sti vult ea denegari, quae alter obliga- sine detrimento suo priae lare potest. I rgo S alteri quisque talia i Q. Mi 0μ
liberaliter praestare tenetur. Inhuni nisi irrit: in crgo dixeris merito. q. qui alterum, quum posiit, Ope & consilio non juVat, Vel ejus iii men res non servat pro virili, s. errantem Don re ocat in viam, 6. io sitienti aquam pro uentem, T. algenti ignem aestu languenti stantur. umbram . negat, vel aliquid ab altero cum ejus incommodo exi-
sit , quod facilius & line suo alteriusque detrimento consequi possct, Quin 9. adeo levis ac tralatitia est haec benignitas, ut saepe per leges vel consuetudines ossicia baec imperiecta in periecta tra ure videamus ).
) Sie legibus cautum fuerat apud
Athenientes, ut diras devoveretur, quil quis erranti non monstrastet viam. Hinc sententia Diphili: ἀ-ιν -- aetation ι, ιν , ει τις με φeαν ' ἐμε ο ;An uucis, quod in obsecra: limiti a quisue fit, si Quis raram vim non os ea .ri. Sic legibus quoque Romani caveram, ut quis alterum actione compellere pollut ad rem exhibendam, qui sibi nec ex pacto ullo, nec ex delicto, esset obligatus. Ad cons uetustinem vero provocat Latinna apud Ovid. Metamorrh. VI. v. 369. Quid prohiberis aquas usus communis aiuarum es. Et Seneca Contro in L I. Iniquum es, eo Iaud manum non porrigere. Commune hoc jus generis humani eos. Commune jus, idus , consuetudo, communi oinnium gentium consensu recepta.
f. CCXVII. Rusdem prope innoxiae utilitatis est IO. praestatio Nee hon
rerum , quarum tanta nobis ad quentia est, ut eas sine notabili ali- ad ea, ubquo detrimento cum aliis possimus communicare, itemque II. ea-bus abundirum rerum . quae alioquin apud nos essent periturae, in aliorum d M.
utilitatem dispensatio: ut adeo Ia. & illi valde inhumani fiat,
sui res tales corrumpunt, staminis absumunt, in mare projiciunt. in terra clam defodiunt, tantum ut nemo aliorum inde aliquid
nitas, & veluti alter ejus gradus. Quemadmodum vera, qui cuiquam haec os fidia denegant, valde inhumani sunt: ita iniqui actionum tuarum aethimatores videntur, qui ideo maximas sibi gratias deberi existimant. Terenti Andri II, I. V. 3I. Mutiquam ossi m liberi ese hominis puto, quum is nihil promereas, po Dilare . id gratiae adponi sibi. Quis vero magnam rem praestitissis hospiti dixerit Calabrum, de quo Horat. Dut . I, 7. et . I . Quo more piris vesci Calaber jubra hostes. Tu me ferisi l cupletem. Reseere sodes. Iam satis s. Αι tu quantumvia tolle.
Prodigus ct sutias donat, quae sterniso ossit. Perquam inhumanus est, qui talia aliis indigentibus negat: non multo plus quam inhumanus, qui dum ea ofert, tam beneficus sibi videtur, ut ideo alterum sibi perpetuo obstrictum habere de
679쪽
g. CCXVIII. At quum talia aliis praestare teneamur ex am re , quo nos alios prosequi jubet Deus O. M. f. CCXV. nemo. Vero alterum se ipso magis amare teneatur: f. XCIII. consequens est , I 3. ut, si his ossiciis nobis ipsis , vel amicis, nos obsuturos esse , praevideamus, ea jure aliis denegemus. Quod quum vel maxime contingere possi in statu naturali, ubi nullus nos tutos prae stat magi stratus, si hostibus manifestis prodesse hoc modo non dubitemus : facile reddi potest ratio, Iq. cur in statu naturali hosti, quatenus hostili erga nos animo est, etIam innoxiae utilitatis ossicia jure denegemus, Is . contra in statu civili eo
obtentu nemo temere sine reprehensione utatur ). Sie in bello hostes iure prohibemus aquatione , iure item corrumpimus commeatum, ne illis, nos invasuris, utilitatem praestet. Sed haec omnia eate nus jure lium, quatenus hostilli in nos simi animo. Alioquin enim, si nobis obesse non possunt, omnino humanitatIs insignem ferunt laudem, qui & hostes, e. g. Captivos, Vel morbo decumbentes , sine insigni detrimento suo juvant. Quumque in statu civili non temere ninbis nocere possit hostis, quem s altim magistratus auctoritas in ordinem cog re potest: inhumanus omnino est, qui& hosti, immo& scelerato homini, has innoxiae utilitatis res subtrahit, quum
vel si non hominem, at saltim humanit tem, uti recte vidit Aristoteles apud Di geri. L Tt. V, 1 I. Quare vix exculanda est inhumanitas Atheniensium , qui Sincratis acculatores ita avertati sunt, ut nec isnem iis accenderem, nec interroga tibus resiponderent, neque in balneo a qua uterentur eadem, donec illi odii impatientia sese sit spenderent. Plutarch. de invid. ocod. p. I 8.
CCXIX. Immo potius , quum amor, ex quo haec ossicia prosciscuntur , non ob alterius merita, sed ob de qualitatem naturae, debeatur: f. LXXXVIII. ) facile patct, I 6. & inimicis, non denegandas esse res, quibus abundamus, & quae sine detrimento nostro praestari possunt, quin I T. tanto splendidiorem fore hanc humanitatem, quanto minus illa cum spe aliqua insignem gratiam
ab hostibus ineundi coniuncta est .
Noximus haec Christianis ineulcari Matth. V, 4s. Luci VI, 3 . iisdem que ob oculos poni exemplum ipsius P tris coelestis, qui Dremsi uim iniri facit sti- per bonos se malo, O pluit super i flai ct
initisos. At eiusdein veritatis ipsam rectam rationem, considerata humanae naturae aequalitate, non esse ignaram vel inde patet, quod Socrates ex instituto prostigavit vulgarem sententiam, 'amicisse e Iaciendum, mali inimicis: teste Themistio Ora . M Hul At. de bello victis. Et quid excellentius ab homine , experte sacrarum litterarum , scribi potuit, quam illud Hieroclis ui avri P ham carm. p.6s. Διδ και λεγιτιμ ἰμώς . a.: . Mσ-s δ
680쪽
C p. VIII. DE OFFICIIS ERGA ALIOS IMP. ys
. CCXX. At quum tamen amor ille humanitatis, ex quo liaec Obs,oqicii, tamquam ex fonte limpidissimci, promanant , dircctricem vandi in. veluti habeat sapientiam, S. LXXXIII. 4s. sapientia vcro sit men gr saculta, ea , quae ad nostram aliorumque relicitatem pertinent, β 20 di sccrnendi: s. eod. inde colligimus, I 8. non solum person - V rum, sed & neces litatis, sua alter premitur, habendam esse rationem , adeoque I9. in pari caussa , ii omnibus non possit satisfieri, pius humanatatis deberi viro bono, quam scelerato, IO. plus anmco, quam inimico, a I. plus cognato & necessario, quam extraneo; aa. plus denique ei, qui magis, quam qui minus opis nostrae indiget. Et eatenus recte illustris LEI ENITI Us, justitiam amorem sapientis e sie, statuit.
Hi ne& Pythagoras certos amo- Inti parentis honor sequitω: tum san ris hujus gradus distinxit in aureo carm. munit ordo: NV- . . Ps alii sinto, virtus in maxima, m
γa V Quam Pythagorae sentontiam praeclare, Tin δ' ἀλλιών ἀάιτη πνιις φίλον , zm uti solet, interpretatur Hierocles p. 4'. ine rori sep
CCXXI. Sublimior est amoris gradus, quem supra BENEFI- obliga cENTIAE vocavimus, f. CCXIV. quia amor ille ita comparatus tio ad binest, ut nos & cum aliquo detrimento aliis pro virili prodesse ju- neficen-beat. Quum enim, quae nobis fieri cupimus , ea & aliis facere u- teneamur, S. LXXXVIII. ss. & saepenumero incidant casus, ut iii felicissimi nobis videremur, nisi alii nobis, quae desunt, liberalites elargirentur, tunc vero nemo temere sit, quin illa sibi praestari cupiat: consequens est, 2 3. ut his casibus aliis & cum detrimento ea. quae illis deesse animadvertimus, liberaliter elargi
Fixa oi Rr vero dicimur, non haec benefieentia vel largitas est. Sene- quod commodamus, vel pro certa mer- ea de Benef. VI, I . litis ex toto praeteri cede concedimus, sed quod alteri sine bo, quorum mercena rium ben festim est, spe vel restitutionis, vὰ retributionis, quod qui das, non computat, evi, sed qua damus. Itaque si rem do, ut recipiam, ii daturus si, quod Mndique inse conis vel, ut saltim mercedem seramr actua sum est. Rndit mihi aliquir Irumentum, Iuc ineidit in contractum. Sin do sine visere non possum, vis emerozsed non spe restitutionis vel retributionis: veta debeo uuam, quis emi, Nec quam neces ἀ-