장음표시 사용
751쪽
Debito fis obligatio. reddatur , cavetat specierum tradita- demum Salmasus, ad incitas redacturrum & dominium ἐκ periculum ad de- ab adversariis , fateri coactus est.bitorem procul dubio transit, ceu ipse
S. CCCLXVI. Ex eadem definitione colligimus, I 6s. debit
rem obligatum esse ad tantumdem, non modo ratione quantitatis , sed & qualitatis reddendum, adeoque I 66. si pecunia fuerite redita, ejusque valor internus postea vel auctus, vel imminutus fuerit: merito rationem habenaam esse temporis, quo contriatias initus est, atque hinc sorti tantum decedere debere, quantum posit ea valoris numo accessit, vel tantum accedere, quantum pretii num o decessit. Praeterea ID. debitorem non debere in mora sobvendi esse, nec I 68. eum ab hac obligatione, vel rei fungibilis, quam a creditore acceperat, interitu, vel ullo casu fortuito libe
Quum enim dominium rei fungibilis ereditae transferatur in debit rem , g. CCCLXU , i 64 sum vero serre teneatur dominus r g. XI. ) fieri non potest, ut debitor liberetur, si v. g. vinum sibi ereditum
in acetum abiisse, pecuniamve creditam furto subtractam esse, vel alio casu i teriisse , eonqueratur. Multo minus e
go debitorem, qui solvendo non est, excusabit paupertas, si vel nequitia lita disperdiderit hona , vel otio torpens fucorum instar, alienis opibus vivere,& res, ab alio non sine fit dore partas, turpiter abligurire non dubitanti in enim hoe hominum genus pestiIenus-smum , & ad nefanda quaevis facinora perpetranda profligatum , siquidem fieri non potest, ut aliena non adpe tant. qui dilapidarunt sua. Quo pertinet oratio Catilinae apud sallust. --til. tarp. XX.
An usi, S. CCCLXVII. Ceterum, quamvis hic contractus sua natura
rae iure non minus, quam commodatum, sit gratuitus' mos tamen, te-
natu e pescente jam caritate hominum , invaluit, ut creditores sibi prae-- ς- mium aliquod pro sorte concessa a debitoribus stipularentur, quod, si in parte sortis quota singulis annis, mensibusve praestanda, co sistit, usu RA vel FOENUS adpellatur, quamvis posterius vocabulum saepenumero in malam partem pro mordacibus usuris, quibus debitorem aliquando ad incitas redigunt creditores, accipiatur. De his vero usuris vetus haec, & a multis viris doctissimis agitata est quaestio, easne a debitoribus recte sibi stipulentur ereditores, an jus naturae illis refragetur Pr Non est , quod hic verbosius
agamus de huius cortroversiae, quae superiore 1 ieculo in Belgio recruduit. historiae otium nobis secerunt cel herrimus modiius de Don re urisI , 4. seqv. Martinus Schook Exereis. 'ar. p. 43o. βιν. & Thoninc Noti ad
troversiae. Sc alterurius sententiae patronos , diligenter recenseti Fatendum tamen est , plerosque viros doctos, qui de hae quaestione scripserunt, inagis de se divino positivo, quam de Maturali, fuisse sollicitos, adeoque hujus iuris studiosos non multum utilitatis ex plerorumque lactaone capturos.
752쪽
CAp. XIII. DE RERUM IN DOΜ. CONST. COM. 16
3. CCCLXVIII. Enimvero, quum I. injustum non sit, cum Quod hi,
aliis res non gratis communicare , sed mercedem aliquam exige- firma ire; cf. CCCXXVIII, 8. deinde II. alter, alterius rebus abu- dum.
tens , aliquando insigne lucrum faciat , creditor vero Interea re sua, saepe non sine damno & incommodo, careat , neminem v
ro cum alterius damno locupletiorem fieri oporteat; f. CCLVII. praeterea III. maximum periculum subeat, qui ἡebitori res suas ea lege concedit, ut iis abuti possit, adeoque non absurdum si, creditorem ab hoc mercedem aliquam pro magnitudine periculi exigere: cf. CCCXXXI, 22.9 rectinime inde colligere nobis videmur, 369. rectae rationi in se non repugnare pactum usura-xium, cum eo initumi qui ex pecunia nostra lucrum insigne facere potest et & quamvis I7o. usurae quantitas definienda sit pro ratione lucri, quod probabiliter ex sorte capere posse videtur debitor: tamen ITI. non iniquum esse, eam pro Periculi magnitudine , raritate pecuniae, similibusque circumstamus, intendi, I. CCCXXXI, 22. ceu exemplum fenoris nautici ostendit. Cui doctrinae Bustra alii oba
vertunt, I. numum esse rem steri
lem, adeoque inde usuras , quasi stu foetum, non posse exigi. Est enim numus res sterilis physice , non civit,
ter, quia saepe per commercia pecunia quis alterum tantum, immo multo plus, lucratur. Matth. XXV, IS. II. . Commodatum esse gratuitum: edigo dc mutuum tale esse debere. Commodans enim, rei non iungibilis u- sim alicui eoneedens, minus incommodi ac periculi sentit, quam creditor, dum rei langibilis dominium cum. facultate ea abutendi in debitorem transfert. 3. Ipsum Deum usuraria pacta prohibuisse et Exod. XXII , as. v. XXV, 37. -- , s. Lae. VI, 34. seqv. Conventiones enim in sitrarias Deus tantum proscripserat ex republica Hebraeorum eatenus , ut Israesita ab Israelita illas exigere non posses e eas autem inter Israelitas reextraneos diserte permiserat. Deut. XXIII, I9. xo. Ius naturae autem imter contribules di extraneos nihil si tuit disi minis. Cons Io. Se idem de iure nati O gent. VI, Io. Io. Clerie. ad Exod. XXII, 2 s. p. III.
g. CCCLXIX. Alter contractus ejus generis est PlGNUS, per Quid se quod intelligimus obligationem ad rem creditori in securitatem gnus, hy- crediti tradendam. Si enim res , maxime immobilis, non traditur, PQ lyςφη ised . tamen creditori in illa constituitur jus, illam, si nomen non 'i'. expunctum suerit, occupandi, negotium illud , quod inter credi- Tu torem & debitorem intercessit, HYPOTHECA adpellatur. Denique si placuerit, ut fructus rei, in securitatem crediti traditae, creditor vice usurarum percipiat: conventio haec PACTI ANTICHRETICI nomine venit.
. CCCLXX. Itaque ex definitione PIGNORIs patet, I 72. rem Quid ius oppignoratam debere esse in bonis debitoris, adeoque I 3. fra tum circadem piro l
753쪽
dem animadversione dignissimam esse ejus, qui rem alienam, veluti commodatam , depositam, locatam , pignori supponit. IT Creditoris esse, pignore , si usu deletius fieri possit, non uti, sed 17s. illud non minore diligentia, quam res proprias, custodire.&, I 6. soluto debito, debitori restituere. Denique , quum regulariter casum ferat dominus: C S. C C X I. 9 consequens est, ITT. ut 6c pignoris periculum penes debitorem maneat, isque .X78. pignore casu fortuito pereunte, ad solvendum, qqod debet,
aevi, cassi intereunte pignore, debitor
ab obligatione ibi vendi debitum tib
riculum esset penes creditorem , quale est apud Pontan. HI . Dan. Lib. Ix. ad ann. MCCCCXI. Sed uti id ex si gulari Germanorum principio , quod creditor dominium pignoris conseque retur, fluebat , de quo nos Elem. jur, Germ. IB. II, II. g. 3I9. seqv. ita rationes nostrae in ipso paragrapho adurae non serum, ut haec juri naturali
Quid EIe. CCCLXXI. Deinde m Η OTHECAR definitione hypo- CCCLXIX.) colligimus, Ita. eam vix consistere possie in ro
thecam bus mobilibus , quas debitor, inscio creditore, facile alienare, Scin extraneum transferre possiet, sed I 8o. in immobilibus maxime . Veluti landis , aedibus, urbibus &.territoriis r nec non I 8 I. in universtatibus rerum mobilium diffusioribus, quae non aeque facile e loco in locum transferuntur, veluti bibliothecis numerosioribus, immo I 8 a. etiam in juribus , si inde insignis utilitas ad possiessorem redundare possit. I 83. Quidquid vero hoc modo orpignoratum sit creditori, in eo illi jus merito durare, in quemcumque res ipsa translata sit: quum alias sine effectu futura esset hypothecae constitutio.
Addimus haec ob verba Puse dotali de jure nati O genti U, Io, Is et
Aser eos, qui in tibertate naturali invicem υι-nt, nudae hypothecae sunt inutiles. Nam ubi vhro debitor solvere renuerit , si utique er armis erit in senda possessis Mntheea . Atqui etiam eitra
adsernationem Mnt eae inter tales qua libet bona debiadiris invadine lisebat. Sed non deliint exempla hypothecarum hujusniodi x inter liboras genteo coulti- tutarum , qualia colle it Hert. af huno locum p. 738. se . qui δέ ad Rationem Pusendorta eleganter respondet, posta laurus hypothecae insignem usum esse,s urbs ita oppignorata ad tertium Per venerit. Ceterum, fatile largimur, non temere contentas fore liberas gentes huiusmodi simplice hypotheca , sed saltim sibi stipularuras jus praesidii in urbibus
754쪽
Reginam, quum ei Belgae Ulimgam, Em. Meterra. Rer. Best. Lib. XIII. 6c Rainhemum & Britam oppignorassent. Annalistae Belg. reliqui ad hunc ann.
g. CCCLXXII. Denique ex FACTI ANTICI RETICI definitio- Quid ei ne S. CCCLXIX. 9 adparet, I 8 . ei pacto tantum locum esse ea pac- .
in oppignoratione rerum tructuosarum : quumque fructus vice usu- xum anu rarum fuit, I 8S. eos non notabiliter excedere debere usurarumς
modum, quom supra aequitati convenientissimum csse, diximus. I 86. Casum hic quoque non serre creditorem, nisi aliud conventum sit, ac proinde, I 87. si ob sterilitatem calamitatemve publicam tantum non percipere potuerit creditor . quantum ei usurarum nomine debebatur, illud debitorem merito aliunde supplere
g. CCCLXXIII. Omnibus vero his contractibus commune est, C mr-I88. quod, quia in securitatem crediti ineuntur. S. CCCLXIX. ' creditori jus sit, pignus & hypothecam ob moram debitoris dis Vm. trahendi, & , deducta sorte, cum usuris, reliquum tantum pretium nuti restituendi debitori: nisi ID. adjecta sit LEx CoremissoRIA, id est, pactum de re oppignorata, si intra certum tempus non re- luatur , creditori pro sorte & usuris relinquenda. Quamvis enim id pactum improbent leges Romanae recentiores P. L un. C. Theodos de commisor. rescinae I. uli. C. de pacit. et n. idque jure fieri potuerit, ob creditorum quorumdam avaritiam e non tamen i de sequitur, ut & jus naturae, quod domino alienationem rerum
suarum sub quacumque conditione permittit, f. CCCIX. 13. 3 improbet hujusmodi pactum , a quo ne principes quidem & gemtes liberas abstinuisse, exemplis variis demonstravit laudatus Hert. ad Poenae V, IO, p. 73T.
Veteres enim leges , strictus haerentes simplicitati juris naturalis , nihil habent, quod huic PACTO COH-N Issonio adversἡtur. Immo libera adhue republica illud pro licito habitum esse, probat locus Ciceronis Epist. ad famil. XIII, s s. in cidem Hertio , α ante eum a Iae. Gothostedo ad Lian. Q Theod. de commis . res. adlatus e Philotes Alabandensu cπAήκαι Clavio dein dii r hae mmmissae sunt. Sed mira creditorum asperitas , qua miseri debit res, pignora debito pretiosiora sub haeconditione dare coacti, ad incitas redigebantur . domum subegit principes , ut hoc pactum, eum maximo debito rum detrimento conjunctum, legibus severissimis proscriberent.
f. CCCLXXIV. Tertius, qui & ante inventum numum, dc Quid . postea, locum habere potuit, contractus est vioMussio , iὰ est , dejussio, Obligatio ad id , quod tertius debet, in subsidium solvendum. Si quis enim, se pro altero non in subsidium soluturum, constituit, &'μ sed una cum alio in solidum sese obligat, REUs, & obligatio
utriusque CORREALIs vocatur. Denique qui alterum, consentiem minereii Elem. Iur. Natur. Y te
755쪽
te creditore, obligatione liberat, eamque in se totam suscipit , is Ex PROHIsson adpellatur. Qui contractus omnes aeque , ac pigri ris , in securitatem creditorum excogitati sunt, & frigescentis inter homines amoris ac fidei argumentum praebent locupletissi
mines amor, quantum esse oportebat:
nec creditor diffideret debitori, nec debitor de creditore destaudando νel cogitationem animum subire pateretur :oc sic nee pignora, nec Mejussores, nec correos, nec eXPromissores, qui se quam exigeret. Dum vero hodie tam culatae sunt manus, ut, nisi quod vident , nihil omnino credant ἔ argumentum hoc est humanae perfidiae, tepescentisque amoris luculemissimum.
Observavit id jam Seneca, qui de Be nes III,
Apulatio emt direm venditori obligareti nee pacta conisntaque impressu Agnu evsodirentur l fides potius illa Iemaret, aequum eodem animiti s Sed necessaria optima praetulerunt , di cogere meim, quam spectare, malant. Miuben:- ab utraque parae testes et illa per tabulas μωνιm. nomina, interpositis parariis facit. Illa non es interrogatione eontemus, nisi rem sua manu tenuit. Ο ,rpem humano generi FRAUDI AC NEQUITIAE PU ELICA L CONFESIIONEM l Annaeu pi
siris plur, quam animis , reeitti . Is . : Vinam , inquit, nulla
rio qui- f. CCCLXXV. Ceterum ex FIDE a UssIONIs definitione cf. bui rebus CCCLXX lv. patet, I9o. si dejussoribus, quum alterius obliga- ωςjubς' tioni in subsidium accedant, non esse locum , nisi id, quod Ge-
betur, ita sit comparatum, ut a quovis aeque commode, ac ab
ipso debitore principali, praestari possit , adeoque I9 I. ipsi rectae rationi adversari fideiussiones pro capitis damnatis, quam Is eas veteres quaedam gentes admiserint ): nec I9 a. quidquam obstet, ruo minus, si mulcta expiari possit crimen, alius pro alio interceat, seque mulctam pro reo soluturum, in subsidium constituat.
De Graecis res certa est ex V riis exemplis , quae iam collegit P.
E se & statuta, quae vadum usum probent , ostendit laudatus Hert. ad rasens ilia. p. 73s. Dum vero alii hujuςmodi obligationem Mejussoriam defendi posise existimant exemplis fictis. Gem XLII, 37. XLIII, 9. I. Rex. XX. 3 9. eos omnino fugit ratio. Obligationem Ru-henis stolidam esse, unusquisque intelligit, maxime quum non situm, sed innocentum liberorum , capita veluti oppignoret, & quidem non pro reo capitalis criminis, sed pro Beniaminis fiatris reditu ex Aegypto. Unde vix probabile est, Iacobum virum pium &prudentem conditionem accepisse. Iudas quidem fidejubet, sed non pro c. pitis damnato, nec vitam Oppignorat. Denique I. Reg. XX. 3'. nemo vitam pro reo obligat, sed custodia captivi illi demandatur, sub capitis periculo. Ut hine manifestum sit, hane veterum consuetudinem in sicris litteris non ro perire praesidium.
OblIgii;6 F. CCCLXXVI. Quod ad obligationem fidejussorum attinet , Mejusi ex eadem definitione L CCCLXXIV. patet, I93. eos se obli-
m. osse ad idem, quod creditor a debitore jure exigere potest, ade
756쪽
C p. XIII. DE RERUM IN DOM. CONST. COM. I r
stipulari creditorem: I9 s. obligationem si dejussorum esse subsidiariam , ac proinde I96. jure naturali illos non indigere singulari Eg-NEriCIO ORDINis vel Ex CUSSIONIS , sed I9T. tum demum convinniri. posse, si satis constet, dchitorem principalem solvendo non
esse P i98. Plures si dejussores, qui pro iisdem personis ilia
demque rebus intercesserunt, merito pro rata tantum teneri , nisi se ultro & diserte in solidum obligarint: atque hinc I99. NE BENE PIcturi quidem DIUISIONIs illis jure naturae esse necessarium.
quippe pro rata obligatis, a . nisi sorte confidejussores solvendo non sint, idque fideiussior ignorare non potuerit.
Contraria quidem fuit gentium excussionis invexit. Novella IV. Enimia multarum lententia , nimirum fidejusi vero , quum fideiusser non nisi in subsorem dc ante debitorem principalem sidium alterius obligationi accesserit , conveniri posse. De Ebraeis viae Prov. oc , si ipse illico conveniretur, inter XX. 16. XVII, i 8. I e Graecis no- fidejuslbrem , reum dc expromissbrem tum illud Thaletis : Urioa . -- γ δ' nihil esset discriminis futurum: ipsa re--- , sponde , O noxa praeso erit. De cta natio docet, illum teneri in subsi- nique oc Germanorum sertur vetus par- dium, nec ante debitorem principalem oemia : Den burgen musi man ν-Sen. esse conveniendum. Cic. D L ad Αιtie. Cons. Schili. Exere. XLVIlI, 1 I. Sed XVI, Is . Sponsores adtet .are . videtis de Romanis idem rigor placuit, do- habere quamdam n marin . Iustinianus beneficium ordinis vel
9. CCCLXXVII. Quum porro REI se alteri in solidum obli- oblitta, gent: I. CCCLXXIV. facile patet, Io I. creditoris in arbi- correo
trio esse, ab utro exigere velit solutionem ), 2 a. uno vero Ain. expungente nomen, alterum liberari, sed tantum ratione creditoris, cui quod debebatur, solutum est, Io . non ratione correi.
qui, dum pro correo solvit, ejus negotia gessit, CCCXLVI. γadeoque omnino indemnis ab altero praestandus est. S. CCCXLIX, Ioa. 9
Non ergo hie loeus est divisioni ius suum persequi , sed reum utrum-
obligationis. Quia tamen , si uterque que urgere jubet. Neque enim pati in reus solvendo est , dc uterque facile tur humanitas , ut aliquid ab altero potest interpellari, nulla iusta caussa est, cum ejus incommodo exigamus, quod Cur unum urgere, totamque Cimmam facilius 6c sine nostro alteriusque detri- ab eo solo extorquere velit creditor e mento consequi possemus. g. CCXVI, ipsa eum humanitas, non adeo amare 8.
f. CCCLXXVIII. Denique ex ExpRoΜIsso RIs definitione g. Aedeni CCCLXXIV. 9 colligimus, a . ejus eamdem esse obligationem, que e rac ipsius debitoriis principalis, adeo, ut Ios. hic expromistione cum P QMuῆν consensu creditoris facta liberetur, ac proinde Io s. expromissor μ 'nec ordinem vel debitoris excussionem urgere, nec a T. creditor, si ab expromissore suum secvare non potest, ad debitorem prin-Y a cipδ-
757쪽
cipalem , quem semel liberavit, recurrere possit, sed ab exprominsore , cujus fidem sequutus est, id, quod sibi debetur, simpliciter
exspectare cogatur. Contrae--CCCLXXIX. Proximus est contractus soCIETATIS, quem sectis non minus ante inventum numum, quam postea, locum invenis-
' se, vel ex eo intelligitur, quod nihil aliud est, quam lucri, exeollatis rebus vel operis provenientis, damnique Inde Emergentis, inter plures communicatio ). Res vero atque operas aeque ante Inventum numum, ac postea, communicari potuisse , nemo temere dubitabit.
Itaque hie agimus de commu- ves res quaedam singulares operaeo , nione, socioram contentu inita. Con- conseruntur, societas vel univEMAras , sentias vero quum vel expressus sit, vel . vel GEN Aias , vel siNGuLA is solet tacitus, & hic idem, quod ille, ope- adpellari. versalem dc generalem retur: g. CCLXXU , x s. eonie- Ieam quodammodo continere , in sinquens est, ut & societas tacito conten- gulari aequalitatem observandam eta, sia, id est, facto, contrahi posse. Herti recte monuit Groti de iure belli O paridius is societare facto e tr. Prout vero II. II, a via omnia bona, vel quaedam tantum,uώa;uς 3. CCCLXXX. Quum ergo in societate UNIvERIALI universa.
rum in si, im GENERALI quaedam bona communia sint, ita tamen, ut hiecietate , contractus quodammodo aleam eontineat: f. CCCLXXIX. ni Hali consequens est, a . ut lucrum quidem & JZmnum inter socio, gς eommune sit: at a . collatio tamen admodum inaequalis esse possit, nec 2Io. habeat socius, quod conqueratur, si, exiget tibus necessitatibus, unus segius, qui minus contulit, altero plus expendat: immo, quin a II. socius contractum ab altero aes alienum pro rata exsolvere debeat, eo minus videtur dubitandum , quo magis expediti juris est, & lucri ab uno facti alterum esse participem , eum ue, qui commodum e re sentit, merito dc incommoda ferre debere. Quia in =. CCCLXXXI. Contra, quum in societate sINGULARI me msiugularit to observanda sit aequalitas , S. CCCLXXX. ea vero ita collatione non semper observetur: sequitur sane, a II. ut aequalitu illa in dividundo lucro & damno non possit esse arithmetica, sed geometri ' , adeoque. 213. qui plus rerum operarumvoin commune contulit, tanto plus lucri damnique serre debeat , quanto alter minus contulit. Quandoquidem tamen in suis rebus quisque alteri qualecumque commodum concedere potest: S.CCCIX, I 3. nemo negaverit, a I . posse socios pactionibus inter se aliud statuere, & in dividundo lucro damnoque vel aequalitatem arithmeticam, vel a I s. qualemcumque inaequalitatem pro-
758쪽
hare , dummodo non II 6. dolo unius ex sociis hoc negotium d generet in societatem leoninam. Phaedr. Fab. I, 6.
rithmeticam, tamquam inter fratres , servandam esse statuunt , & ita interpretantur l. s. l. 29. l. 8o. D. pro 'sociabosque iuris Romani Ioeos. Connan. Commem. jitri civ. VII., Isi s. Hub.
Praesect. ad tis. Inst. de societ. Sed quum fictionem redoleat illa sisciorum frater-nhas , adeoque in jure naturae ejus ratio haberi nequeat, dc praeterea hic lucrum ex rebus operisque, in eoinmune collatis , proveniat δε nihil M.quius prosecto est , quam ut luerum damnumque pro rata rei operaeque collatae dividatur. Recte Aristat. ad
- ἐω. In eo timione pecuniarum plura accipiunt, qui plura contulerunt.
f. CCCLXXXII. Denique observandum . quum haec socio Aa seeIo
tas consensu , vel per modum conventionis contrahatur, c g. liceat, ab
CCCLXXIX. III. ex juris naturalis principiis vix dedu- OI ci posse regulam juris Romani, ex societate cuivis excedere liee- ' re, dummodo id non intempestive & in alterius fraudem fiat tare
sed potius II 8. rem omnem redire ad legem conventionis , &hinc, si perpetuam societatem inire placuit, eam debere esse per-Petuam, sin temporalem, temporalem; nisi quod , II p. si alter sociorum injuriosus, damnosusve sit, vel leges contractum manifesto violet, aequissimum videtur, foeso facultatem esse debere,& ante tempus constitutum societati renunciandi. Quod vel ex ipsis rationibus,
quibus veteres iuris conditores utun tur, liquido probari Poteli. Μodo enim hanc reddunt rationem , quod communio sit mater disicordiarum r L 77. g. 1 o. D. de legar. 1. modo, quod naturale vitium sit, negligi id , quod communiter possideatur et L 2. C quando is quia. quarta para, quibus tertiam rationem addunt nonnulli, quod persenae, quam cium adsciscimus, qua Iitas dc industria eligatur, adeoque si spei non respondeat socii fides & diligentia , socio merito sal um tae opo teat locietati renunciandi arbitrium. Ε-nimvero non minores saepe discordias excitant erutio venditio & Iocatio con-
f. CCCLXXXIII. Subjicimus DONATIONEM, per quam intel- Quid ius-
ligimus promissum de re nostra in alterum gratis transferenda. tum circa Ex ea vero definitione facile patet, uao. eam non modo pure , βψ uina
sed & sub quacumque conditione , adeoque aa I. sub conditione R Υ 3 etiam
ductio, in quibus tamen negant, Iincum esse poenitentiae. Et non minoaliquando negliguntur aedes, aliis locatae, quam communes, & tamen ideo
contractum ante tempus abrumpere non
licet. Denique & , qui operas conducit , personae qualitatem oc industilam eligere solet, di tamen e tractum m te tempus finire nequit. Si ergo de r liquis contractibus valet regula : Sic initio libera potesas, unicuiqiae es haben di, vel non habendi contractus r ita re nunciare semel tonstrinae taleationi, adversario non ponsemiente , nemo r es :1. 3. Q de M. O Q. quidni etiam de
societate idem omnino dici posset '
759쪽
etiam mortis donatoris, vel ejus contemplatione fieri posse, adeoque aza. recte dividi inter DONATIONEM INTER UI vos, & HOR- Tls CAUssA. 223. Rem inter vivos donatam merito esse tradendam , nec a2Φ. donatori eam revocandi superesse arbitrium. Denique ex iis, quae supra viximus , colligi potest , aas. donatarium, re evicta. a donatore petere non posse evictionis praestationem, f. CCLXXIV. 2 & 226. donatori ad gratum animum quavis occasione verbis factisque testandum omnino esse obligatum.
Co olla. g. CCCLXXXIV. Deniquo de omnibus generatim contracti-ria quae- bus adhuc monendum est, 227. illos, quia consistunt in condam de sensu, =. CCCXXVII. ab iis esse ineundos, qui vel a natu-ς π ς' ra, vel a legibus , consentire non prohibentur. 228. Deinde, quia semis.' Contractus commercii caussa inventi sunt, CCCXXVII. eon-- trahendum quoque esse de rebus, quae honeste , & permittentihus legibus , in commercio esse eoibunt: ac proinde 229. nullum valere contractum de rebus turpibus, impossibilibus , rebus per
leges commercio exemtis, quamVis, a Io. quum res pleraeque non natura , sed legibus positivis commercio eximantur, eae etiam contractus permittere possint super rebus, super quibus aliarum geritium legibus dc moribus contrahere non liceret ).
Exemplo esse possunt eadavera.
Ea oppignorare apud nos procul dubio & inutile esset , dc pro contractu turpissimo haberetur. Contra apud Aegyptios lex permittebat cadavera paren-Εum conaita oppignorare, & ei, qui, illis neglectis, non expunxerat nomena honesta sepultura negabatur. Diodor. SicuL m. I, νι. Contra natura in honesta est oppignora io uxorum, Iiberorumque , quod in regno rem permittitur , quia illa non potest non plana esse tristissimi eventur. Unde dc creditorem relesatione dignum judicabant Romani, qui sciens filium familias pignori a patre acceperat. l. s. D. qua res pigri.
Quae sit O Uamvis inter PACTA & CONTRACTUs jure naturae nihil sit Puctorum discriminis , dum utrumque negotium utriusque consensu e triauuta pit substanti λm: dici tamen potest, CONTRACTUs ex vetere lo- disserem quendi consuetudine ad rerum operarumVe commercium f.
760쪽
CCCXXVII, 6.9 pacta ad alias res, factave, quae in commercio esse non solent, pertinere P. Sic e. g. quamvis homines ingenui utriusque sexus non sint in commercio : inter eos tamen convenire solet de nuptiis, vel in futurum, vel in praesenti, celebrandis , isque consensus tum sponsalitius , tum nuptialis, PACTORUΜ nomine recte venit. Agnovit id discrimen etiam Pu-fendorisus de rure nat. O genr. E , . Et quamvis scriptores Romani, quia alio sensiu accipiunt vocabula, aliudque discrimen pactorum re contractuum
statuunt, non semper verbo emoria. reviantur de rebus, quae in commercio.
pacisci de risus iactisque, extra commercium positis , veluti dum dieunt
contrahere nuptias , 1. 21. D. de ritu πιμ
pt. paristi ab a quo n mos: Ual. Μ . IX, 4, 1. nomen tamen CONTRACTUs vix aliter accipiunt, quam de conven tione super rebus, quae in commercio sunt. Quod adeo verum est, ut id jurecoi laeti contra Doneli. G-m. fur. XIII, 18. negem, nuptias este contractum, qui ineatur de personis Ac individua vitae consuetudine , quae non sint in commercio. Nihil ergo obstat, quo minus nos hoc pactorum M con. tractitium discrimen admittamus.
g. CCCLXXXVI. Nimirum, quum homines suaviter & com- Cur paeis mode vivere non possint, nisi sibi invicem praestent ossicia, quae ta sint ne- supra HVΜANITAT is & BENEFICENTIAE diximus, s. CCXIV, a. ) & ita tamen inter homines jam pridem refrixerit amor, ut de eorum humanitate dc beneficentia confidere non possimus, S.CCCXXVI. denique illa ossicia sint impersecta, & invitis extorqueri nequeant: 8. CXXII. consequens est, 1. ut non alia sit ea certo consequendi ratio, quam consensus alterius. Qui consensus duorum pluriumve in idem placitum de dando aliquo vel faciendo, quod alias vel plane non, vel tantum ex lege humanitatis & beneficentiae debetur , quum vocetur PACTUM : a. ea,
quae nobis ab aliis dari sierive jure persecto cupimus, nobis P CIsci debemus ).
Exemplo esse poterunt Abram obligabat i 3c tamen uterque sibi ab mus & Abimelechus. Ipse sine lex altero amicitiam & benignitatem pa- humanitatis Sc beneficentiae utrumque chitici esse , legimus Gen. XXI, a I. iubebat benigne adversus se invicem a- sequ. Ita caepe veteres alio pactis o gere , 6c maxime Abraamum , virum lisabant ad praestandum id , ad quoavirtutis studiosissimum, plurimisque ab hi jam antea ex legibus humanitatis ac Abimelecho beneficiis ornatum, ipsa benevolentiae erant obligati. recta ratio ad grati animi memoriam
S. CCCLXXXVII. Nec dubitari potest. 3. quin pacta servan- Ea ser-da sint. Quum enim , qui aliquid promittit, mentem suam de dan- Vanda es-do aliquo faciendove sive verbis, sive aliis signis prodat, verbis p bR Vero ita utendum sit, ne alter decipiatur: f. CXCVI, 67. consequens est, ut & a pacIscenubtas omnem fraudem omnςque prima