장음표시 사용
771쪽
re iuris remittat e nos tamen hie de rem, recte observante Cicerone de σῖγ' jure loquimur. Hoc pacta & contra- II, i . nulla esse potes, nisi sis necesctus semina fide servari jubet. Fidet au- saria solutio rerum creditarum.
. CCCC IX. Deinde, quia cessat obligatio ex pacto, quoties ejus legibus satisfactum , idque, quod dictum, factum est, f. CCCCVI, I. a. P in rebus vero fungibilibus tantumdem pro eo dem habetur: g. CCCLXIV. 3. consequens est, I . ut COMPENSATIONE tollatur obligatio , quippe quae nihil aliud est ρquam mutui debiti & croditi, quorum utrumque certam aestima
tionem habet, inter se contributio .
Reeedit & alia ratio. Quum enim ei solutuin esse dicamus, qui habet , quod in obligatione est, s g. CCCC/II, 3.ὶ is vero , cui res iungibilis debebatur, eam habeat, si tantumdem acceperit : g. CCCLXIlI, 3. sequitur, ut ei, qui ex hujusmodi
obligatione quovis modo tantumdem aecepit, solutum esse videatur , ae pro inde COMPEN ATio nihil aliud sit , quam solutio brevi manu facta. Ut a eo aequissimum sit , comperitationis eumdem esse effectum, ac solutionis. Quod recte viderunt majores nostri, dum dicere 1bliti sunt : Abrechnen soso gut, ali zahlen.
f. CCCCX. Ex ea vera definitione patet, II. compensationi non esse locum, nisi inter eos, qui sibi mutuo debent, ac proinde Is frustra veluti in solutum alteri invito obtrudi, quod nobis a tertio debetur. IT. Compensationi locum ess e in rebus su gibilibus , quae , quum regulariter pretium adsectionis non admi
tant, certam Temper habent aestimationem, non autem I 8. compensari posse speciem cum specie, nec I9. diversum genus cum dia Verso genere, nec 2 . praestationes personales cum praestationiabus sinii libus, quia haec omnia & adfectionem admittunt, dc incertae sunt aestimationis. II. Denique compensationem, quantit tum , et ram inaequalium , admitti ad summam concurrentem, quamvis & recta ratio videat, aa. ab eo non postulari aequum , qui
liquidum eum illiquido compensari velit P.
Alulto minus ergo recte c-- penatur debitum liquidum cum eo , quod alter vi injusta non Deerit injuriam, quia hic plane deficit mutua Obligatio. Lepida ergo, si qua alia, fuit compensitio, qua creditoribus luis satis cit Vitellius apud Dion. Cassi uist. Lib. Lin. p. 73s. Quum enim hi, profici Icenti in Germaniam , Vitellio iniecissent manus, eumque vita, datis fi- dejussoribus , dimisissent di hic , eupato imperio, illos latitantes requisivit , lublatasque esse commulatione obligationes, dixit, quin & chirographa sibi reddi iussi, interserens caus
ita pecunia reddidisse. Quas & id imputare viatori possit latro, quod, quum jugulare potuisiet, incruenta s pol in de
s. CCCCXI. Quum porro S illi satisfactum sit procul dubio, qui Diuiliaco by Corale
772쪽
qui nihil a debitore exigere cupit, & quisque se jure suo, quod eondoaD in favorem sui invectum est, recte se abdicet. s. XIII, 19. Ho.
vis solvatur obligatio, per quam quippe intelligimus renunciationem creditoris, qua se jure suo exigendi delatum ultro abdicat. Quumque perinde sit, sive quis animi sententiam verbis , sive factis, aliisque signis, declaret: S. CXCV. Iq. perinde etiam esse patet, sive verbis acceptum quis ferat, sive fassis, veluti redditione , vel combustione, vel laceratione chirographi, 2 s. dummodo de contraria mente, aliove consilio creditoris, non constet. vel 26. chirographum non a creditore, sed ab alio injusso, vel II casu fortuito potius, quam voluntate creditoris , laceratum
combustumve esse , liquido probari possit ).
Sie recte remissa sibi esse tributa
aliaque debita fistalia , dicere poterant Romani, quod eo consilio chirographa& ratio es omnes publice combustisset Hadrianus Imp. ut hac stupenda liberalitate civium Romanorum animos si hi devinciret. Spartian. Hab. Cap. VI. Absurde vero idem sibi pinuaderet debitor, cui ideo chirographum reddidit creditor, ut alia ac meliore forma conciperetur, vel cujus chirographum , O to incendio, conflagravit. Ex quo ditiam facile reddideris rationem , cur semper iniquissimum visiam sit, popinIum Romanum , obaeratum , Novas TABULA s postulare, id est , a magistratibus, vel turbulenti ingenii tribunis, remissionem aeris alieni flagitare. Ita enim condonatio non preficisceb tur a creditoribus, sed a magistratibus, de alieno liberalibus, & quorum pintius erat jus dicere creditoribus, quam iis invitis, debitores liberare. Pessimi rem exempli primum a Sulla repe tam , serunt. Uυ. Dis. Lb. LXXXVIII. Idem deinde Catilinam, idem ipsum popuIum a Caelare exspectasse, coninstat, quamvis tunc spe sua exciderint homines turbulentissimi. Sallust. Catil. v. XXI. Caesar de Hllo elis. III , r. Suet. Iul. Cap. XLII. Plutarch. Atius. pag. 86.
g. CCCCXII. Quum porro unusquisque jure suo se abdicare,& alteri, quod sibi debet, remittere ponit: S. CCCCXI ,23.
sequitur profecto , aT. ut & uterque obligationem bilateralem m tuo contensu tollere possit, maxime, quum nihil fit tam natura-D , quam eodem modo quidque diffsolvi, quo colligatum es. I. s s. D. de res. jur. 28. Ut tamen is modus solvendi obligationem locum non nabeat, si leges positivae negotium aliquod, semel contractum, indissolubile esse jubeant, Quale hodie ubique inter Christianos esse matrimonium, quo ὁ olim apud Romanos bona utriusique gratia impune solvebatur, nemo ignorat. i S. CCCCA III. Quia vero mutuo tantum consensu tolli potest bilateralis obligatior g. CCCCXII, II.) 29. unius sane voluntas illam non tollit, adeoque 'O. alterutrius partis PERFIDI A non
abrumpit obligationem, ceu visum est Groxio de jure belli ct pae. A a a III.
773쪽
III, I9, 14. & Pusendorisio de jure mat. 9 gent. V, Q, 9. Nam 3I. & ipse, qui fidem non praestat, obligatus manet, quum se sua voluntate Obirgatione exsolvere non postit: per concl. a'. γ& alteri jus est . illum ad implendum pactum cogendi; quam Vis,3a. si hic jure sito uti nolit , procul dubio cesset utriusque obligatio, quippe jam utriusque consensu sublata. S. CCCCXII, 27.
Potest aule in id unusquisque , si isto si satissae uriis, f. CCCLXXIX.
alter pactum adimplere nolit. Omni Si ergo hic pacto non satisfecit, deriit enim bilaterali negotio tacita inest conditio, a qua suspensa est obligatio, Conditio, unum praelliturum, quod g. CCCCt, s x. actoque di ipsa ab promiserit, si & alter ex sua parte pa- terius obligatio cessat.
Quinti, g. CCCCXIV. Quandoquidem porro qualemcumque pacto ci di sextus cum stantiam addere licet, eaeque circumstantiae a Paciscentibus a Mod is, curate sunt observandae r f. CCCCI, si . facile intelligitur, 'pIV 33. obligatione Ex DIE concepta, id, quod promissum est, non; d. E pHιuβ, quam Veniente die, peti posse: δε sin IN DIE Μ promi Diu, eon. sum sit, veniente illo die, obligationem ipso jure perimi Akiuoma. 3s. CONDITIONE porro , a cujus eventu pacti effectus 1uspensus est, non exsistente , obligationem ex eadem ratione tolli, 36. nisi quis ad implendam conditionem paratus, ab ipso paciscente, vel 37. tertio , sine quo adimpleri non potuit, sit prohibitus.
Itaque denuo soti Romani f.b- quid petens exceptione doli mali r tilitates redolet regula iureconssiliorum pelli misi. g. 3. Ins. de verb. Ob/st. I. Romanorum, ex contractu itricti iuris 4. pr. D. de se . l. 44. g. r. D. de obl. non posse ad tempus deberi, adeoque aes. Sum hae tricae fori Romani, obligationem hujusmodi , in certum quas si quis in iure naturae quaere et, diem conceptam, perpetuari, nisi quod irae iste mihi magno eo tu maximas
creditor ultra tempus constitutum ali- nugas agere videretur.
sotu f. CCCCXV. Sunt porro obligationes , quae contemplationemus, cujusdam personae , duique qualitatum, contrahuntur. Hae ergo mors. quum ita iant comparatae, ut vicariam praestationem non admittant: f. CCCCVlI, s. ) nemo non videt, 38. eas non transire poste ad heredes & successores, adeoque 39. ΜΟRTE Promit tentis exspirare, quale quid in obligatione desponsatorum, mandatariorumque observamus. Non autem F. hunc modum solvendi obligationem pertinere ad obligationes reliquas, quae ex bo nis possunt adimpleri, qI. quippe quas, tamquam Vicariam praesta tionem admittentes, & ad heredes transferri, aequissimum esse,
jam supra demonstravimus. ty. CCCV, s6. Oct. tic s. CCCCXVI. Eadem est ratio, si contemplatione certi cujus- flatu, dam status ad aliquid praestandum simus obligati. Perinde enim minatio. est, ac si sub conditione, si durat ille status, promissum ei set. Quum
774쪽
Cip. XV. QUIBUS MODIS OBLIGATIONES dde. 189
Quum ergo, descit ite conditione , & obligatio cesset: I. CCCCXIV , 3 s. sequatur sane, qa. ut & mutato statu oblis tio , in illo statu unice tundata, cesset, adeoque q3. qui administratorio nomine contraxit, linita administratione, non amplius teneatur. I. ult. D. de in it. acit. I. 26. C. de a . tiιt. Quod tamen Μ. de sola obligatione, quae ex pacto vel lege politiva oritur , non de illa , quam ipsa naturalis ratio hominibus imponit, intelligendum esse, facile intelligitur ).
Sic oscia specialia, quae consul citiorum moribus nostris debet. At OG civitati debet, quia ex pacto sunt, cesi ficta , quae liberis ipsa naturalis ratiolant , simulae ille consita esse desinit. imponit, veluti obsequium, reverentia. Sed & oKeia filiisamilias , quatenus gratus animus, etiam , toluta pere nina. ex lese positiva sunt, cessam, simul cipauonem patria potestate , durant, ac filius patria potestate exiit. Ex eo nec parentibus , quorum e manu ex enim rempore patri non amplius adqui- cesserunt liberi, une injuria denega ris, nec uluinfructum bonorum adven- tur.
. CCCCXVII. Quandoquidem porro obligatio cessat, si finis Non. . ita sit comparatus , ut obtineri numquam possit: s. CCCCVI, rei inina. a. 9 seri non potest, qS. quin is, qui speciem promiserit, illa e tu .su pereunte, liberetur, nisi forte U. eam aestimato, vel M. tamquam in solutum promiserit, nec 8. prior obligatio per novationem expresse sublata sit. Praeterea quum neminem excuset impossibilitas, qui in culpa vel mora est: cf. CXV, 6o. facile patet , M. periculum rei promissae ferre , qui in mora vel culpa est, adeoque so. ea omnia, quae supra de periculo rei venditae diximus , f. CCCLIII. seqv. hic esse repetenda. g. CCCCXVIII. Denique, quum S: per alium solvere, *. Deei me CCCCVII, 6 & obligationem alteri remittere, S. CCCCXΙ noratio
23. θ dc ab ea communi consensu discedere, Inovamque introdu- & delicere liceat , quod postremum conventionis genus supra pactum ς-μψὸν mixtum vocavimus: S. CCCLXXXIX. sequitur , II. ut quisque alteri priorem obligationem remittere, novamque ejus loco recipere possit, quod negotium NovATIONEM, & , si de rebus dubiis & litigiosis contrahatur, TRANSACTIONEΜ vocamus. y2. Ut creditor debitori & ea lege remittere possit debitum, ut pro es alius, quem ipse idoneum judicat, substituatur quod speciatim vocant DELEGAT ONT'. Fῖ. Ut novationem disertis verbis , vel signis evidentissimis, s . delegationem vero, simul consentientibus omnibus, qui ad negotium illud concurrunt, fieri oporteat. Ut denique s s. multum intersit inter delegationem S ees iem, quaereditor actionem adversus debitorem, hoc etiam inscio ae inviato, in alterum transfert.
775쪽
Η Actenus avs NATURAE, quo singuloriam actiones reguntur:
expendimus. Proximum est, ut, promissi memores, etiam JUs
GENTIUΜ, ad principia sua revocatum, veluti in nucleo exhibe mus. Lib. I. s. XXIII. Quum vero JUs GENTIUM sit ipsum jus naturale, vitae hominis sociali, negotiisque societatum & ii tegrarum gentium adplicatum . c Lib. I. A. XXI, illius indolem perspici sine distincta sTATU Ura & SOCIETATU Μ notione non posse, facile patet. s. II. STAT us generatim est qualitas, per quam res unaquae- μ mque limitatur, adcoque qualitates, per quas ipse homo limitatur, seu, & recte Vocantur STATUS HOMINIS. Quemadmodum vero jam vires morali, animi & corporis ab ipso Deo, hominum conditore, jam actiones eorum liberae per legem limitantur e ita priorem hominum si tum PisusIGUM ); poneriorem ΜοRALEM adpellamus. Quum it que jam de jure gentium acturi simus, quod iii actionibus liberis girigendis versatur: nemo non intelliget, statum hominis non sesteum, sed moralem, directe ad nos pertinere.
Sie ex limitationibus illis , ab ipse rerum conditore prosectis , est , quod alii sim masculi, alii feminae; alii cωTus recte formatum , alii mons osum; alii 'Oalidum & robustum, alii languidum ae debile ; alii formosum, alii deforme acgeperunt; aliis ingenium perspicax& au omnia factum , aliis hebes, ac in Ilissimum di, aliis paene nullum contigit. Quae quidem omnia ad statum homi auis PRYsi cura , quem jureconsulti nais turarem vocant, pertinere , res ipla docet. Contra actiones hominis Iiberae per leges aliter limitantur , si quis sit maritur, quam si in caelibatu vivat, ali
ter , si parentis , aliter . si Mifami si aliter , si domini, aliter, si servi personam gerat. Quare haec omnia ad st, tum hominis MORALEM , qui jurecon sultis ritalis est , reserenda liint, quamvis paullo latius pateat status N RALIs, quam iureconsultorum civilis, ad quem tantum statum libertatis, ci aris, dc D- miliae reserre taent.
776쪽
C p. I. DE STATU HOMIN. NATUR. ET SOC. 19r
g. III. STAT Us porro ille moRALIs, secundum quem homines Quid ει- quam maxime distinguuutur , vel illis connatus est, vel ab aliquo tus natu- ejus facto pendet. Prior vocatur NATURALIs ; posterior ADVEN- ralis N TITIUs. Itaque nobis STATUS NATURALIs est qualitas vel condi- advenKtio , homini ab ipsa natura sine facto ejus, imposita , in qua lia 3M 'berae ejus actiones, prout id natura illius flatus exigit, lege naturali limitantur. STAT Us contra ADvENTITI Us qualitas vel condi
tio , quam homo sibi facto suo eligit, in qua liberae ejus acti nes, prout id ejus status indoles & conservatio exigit, lege limitantur
) Ex illa limitatione contingit,
ut uterque set Arus oc jura certa hominibus tribuat, de certa iis dem ossicia imponat. Sic isingularia jura atque officia competunt iis, qui in statu natu mali vivunt, alia maritis oc uxoribus , alia patribus filiitque familias, alia do, minis servisque , alia civibus. Et hinc eodem redit definitio status Pusendors fit do ομ. hοm. ω rim II, I , I. STARxuri in genere esse illam conditionem , in qua homines consituri intelliguntur ad
eret tim genus actionum obeundum, quem etiam p .culiaria sere jura comitanιι M.
ζ IV. Non ergo hie I. statum NATURALEΜ opponimus statui Naturalia brutorum, quae diversa a brutis isatura magis ad flatum physicum, status hiaquam moralem, pertinet P: S. II. nec 2. statui naturali repu- ' u oppo-gnanti, qualem sibi istatum servorum fingebant jureconsulti e s. a.
Iust. de jura sors sed 3. statui sociali & ciVili , quippe quorum sum, he
utrumque facto suo sibi aliisque imponunt homines, & quorum eonita uterque vere est adventilius. S. III.) Hic vero qualis fuerit, naturat, jam paullo accuratius, adhibita in consilium ratione, erit considerandum, quum unusquisque inde sit perspecturus rationem , cur homines plerique, relicto illo statu naturali, sibi alios, quamvis cum variis molestiis conjunctos, adsciverint. Equidem dc ex hoe hominum
statu, in quo a creatore sunt constitu es , dum eos eximia prae eeteris animalia esse voluit, officia quaedam et, cit Pufendoris. AH. g. III. veluti quod homo debeat auctorem sui agna fiere, colere , ipsius opera admirari, ae diis sa plane ratione a brattis vitam fiam exigere. Quale quid oc Simplicio ad Epiri. Cap. LXXIX. p. 33 I. in mentem entile videtur , dum precatur Deu in ,
sis. Sed ad haec omnia similiaque offucia non ideo , quod aliquid eximium prae brutis accepimus, sed ex volum late Dei Ο. M. omnis justitiae fonte,
Lib. I. g. LXlI, 1. 3 obligamur, ae proinde illa supra ex hoe limpidi iii sente a nobis iam sint derivata, Lib. I. g. CXLVI. g. CXLIX.
S. V. Observavimus jam supra, c Lib. I. I. LXXXVIII, N. mill.
omnes homines, quamvis alter altero perfectior impersectiorque status a esse postit, natura tamen sibi invicem esse aequales. Et quis, quae- quest Q. Q. id in vocet, quum omnes iisdem partibus essentialibus ν
777쪽
bus, puta, mente & corpore , constent ' Ex eo vero sequitur , . ut status naturalis sit status aequalitatis, ac proinde F, eorum , qui in illo vivunt, nemo altero vel superior iit, vel inferior,&, quod consequi inde necesse est, 6. nec imperio, nec subjectioni. 7. immo nec ulli dignitatum discrimini in illo locus sit, adeoque recte scripserit Ulpianus: Quod ad jus naturale attinet, omnes h mines aequales sunt. L 3 a. D. da reg. jur. Addantur i. q. D. de just. O jure. I. I a. g. 3. D. de accuset. I. 6 . D. de coκdict. iudeb.
Mutuatos haec iureconsultos esse N.-ε δ' ἐν ι μῶν τ ι .' ἔ, Ne na Stoicis, obsservat Ilerillius obfem. I , is. Et passin sine liviles Stoicorum T πια δουλ- mmdet κεν sententiae exstant apud Arrian. dig. Dι- Lex enim vobis ct liberis a quacter. I, 13. & Senecam Eest. XLVII. Et de servili sanguine naris lata es.ct de benes III, 21. quas ipse laudavit Merillius. Enimvero commune potius nec non fragmentum Varronis apud omnibus philosophis dc politis suit hoe Nonium Alarcell. II, 98. Natura in
principium , quod non potuerunt non humanis omnia sunt paria: ut alia alio adoptare, quicumque naturam homi- rum ejusdem sententiae testimonia nunenis paullo attentius sunt contemplati. Praetermittamus , quorum sane com
Huc sane pertinet illud Euripidis in He- pluria hic accumulare liceret, si jam id
Itemque g. VI. Quumque in statu naturali, ut inter aequales, nec imliberiatis. perio, nec se bjectioni locus sit : c . V, 6.9 consequens est. 8.ut status naturalis sit status libertatis P, in eoque 9. nec se jectioni politicae, nec, quae jure gentium introducta est, servituti locus fuerit. Io. Ut in eo statu exsulare oporteat leges positivas humanas, itemque II. magistratus, Ia. poenas, & I3. quidquid sine alterius prae altero praerogativa potestateve intelligi non potest.
LiBERTA nobis est facultas om- eavimus, sUBIECTIO ; posteriori, quamnia agendi suo arbitrio, dc in suam iuris gentium cile diximus, fra virus utilitatem. Ea vel ULITIcA seu civis opponitur. Addidit illustris Thom Lis est, quando quis superiorem non sus in Not. ad Ins. p. i 3. tertiam libet. agnoicit : cujus arbitrio, dc in cujus latis speciem , Puta NATUR A I. EM , quae utilitatem quid agere vel omittere te- S. 1. Inst. de Iure perg. definitur. Sed neatur Avel Iu RIs GENTIUM, qua gau- quum ea, ipso latente viro doctissimo, dent, qui in nullius domini potestate oppositu in non habeat, Sc magis ad sta- sum, nec ejus arbitrio & in ejusdem tum hominis physicum, quam moralem utilitatem omnia agere coguntur. Prio- reserenda sit et ejus hic nulla habendari ergo libertati, quam politicam vo- erit ratio.
In eo ta- f. VII. Quia vero in statu illo & leges positivas humanas, &
mei ν Γς' magistratus, & poenas, ideo exsulare oportebat, quod omnes hoe bi 'i' mutes essent inter se aequales, S. VI, Ita seqv. ea vero rationaturae. . Qii cadat In jua sempiternum, ab ipso Deo immortalli constitu
778쪽
stitutum: satis patet, I q. hominum actiones & in statu naturali lege naturali res , I S. eosque, qui in illo Vivunt, non minus , quam nos , qui status adventitios adscivimus, ad D cum colendum, eique obtemperandum, I 6. ad se ipsos amandos , conservandos , perficiendos, II. alios denique homines, tamquam se ipsos, diligendos, I 8. neminem laedendum, I9. suum cuique tribuendum. quin & I'. ad omnia humanitatis ac benescentiae ossicia aliis pra
rarum orbe viveret et aliis quoque hominibus obligatus crat ad omnia ossicia justitiae , humanitatis, oc beneficentiae praestanda, etiamsi cum his nullo societatis vinculo suisset conjunc us, i ed quisque suas sibi res seorium habuisset. Quo ergo colore vir doctus ex sbci rate repetere potuit ius, quod maximam partem & sine statu lociali inter homines locum fuisset habiturum Habes hie praecipuum argumentum , quo jam supra hypothesin Ι'u-fendorflii de sectorate, juris naturalis sonte ac scaturigine , profligavimus. Lib. I. g. LXXV, et . Ponit vir d ediis, jus naturae esse ex custodia socialitatis, ad Qesetatem vero homines ipsa necessitate esse impulsos. At officia erga Deum & seipsum praestare ten batur homo, etiams solus in hoc ter-
g. IX. Ex quo simul intelligitur, IO. quam absurde HOBBEsIUs omne jus ex pacto derivet, ac proinde II. hominibus in statu naturali viventibus jus in omnes & omnia tribuat, Vel, 22. quod Perinde est, omne jus naturae ex statu naturali veluti proscribat S in exsilium agat: Lib. I. 3. LXXIII. & a . non minus rationem fugere scriptores veteres, dum talem sibi finxerunt statum naturalem, in quo viventes homines parum discreparint a brutis,
quippe nullo juris vinculo inter se colligati ).
) Ita statum naturalem describit Cicero pro P. Anio Cap. XLII. Quis
vestrum ignorat, ita naιuram rerim v sisse, ut quodam tempore homines non dum neque NAURALI , neque ei tali Iu-RE descripto, susi per agros ac dispers
uvarentur, tanti initie haberent, quantum manu ae viribus per caedem ac
vulnera eripere mi retinere potitissent' Atque inter hane et iram , perpolitam tamanitate , O illam immanem, nihil tamen interest, quam Ius atque vis. Et Horati Serm. I, 3.V. 9'. seqv.
situm processΞ nι primis animalia
Mutum ct turpe peens : glandem atque cubilia propter Unguibiu ct pugnis, dein fistibus , asque ita prero Irinnecta Elem. Iur. Genti Pugnabant armis , quae ps fabri-
emerat nos. Donec verba , quistis vocer sensisque notarent,
Nominaque invenere , dehine ab Afere bello, pida eoeperunt munire, ct eoia re LEGEs , Ne quis fur esset , neu Iaero, ne quis adulter. Similia passim habent veteres, quae operose collegit Pusendorff. de jur. nat. O genti II, x, x. Sed fictio haec est,& quidem parum verosimilis. Quamvis enim facile largiamur , in statu illo naturali valde obbrutescere potuisse humanum genus , idque in integris gemtibus δc hodie fieri animadvertamus ,
omnibus in omnes, nec iste status s eit ex hominibus
779쪽
inde tamen non sequitur , ut In stadinaturali juris naturae cognitio & obligatio plane nulla fuerit.
& olim iactum vile , memoriae pro diderim scripcores , veluti de Hannis Ammianus mareellin. ust. XxLl, L.
In statu g. X. Quumque, ubi arctiora legum vincula, magistratuum ponaturali testas , & poenae exsulant, quod in statu naturali neri diximus , ο Ribu VΙ , Io qu. ibi & oppressis nullum, nisi in seipsis , praesi-ς dium este possit: consequens est, a . ut in statu naturali cuivis sit jus, omnem vim atque injuriam vi propulsandi, a s. idque, quod alter jure perfecto debebat, vi extorquendi : non autem 26. alte
rum cogendi ad officia humanitatis ac beneficentiae praestanda I Lib. I. g. LXXXIV, 47. nisi a7. vel hie se ad ea praestanda pacto ultro obstrinxisset, Lib. I. f. CCCLXXXVI, a. vel 28.
extrema necessitat aliquem adegisset , ut res alienas contrectaret,
easque in suos usus converteret, Lib. I. g. CLXX, Ps. M. maxime, si talia essent officia, quae ab altero, nisi inhumanissimus
sitisset, sine aliquo detrimento suo potuissent praestari. Lib. I. f. CCXVI. q. seqv.
iniuria eoniuncta. Liba. S. CCXXVII,
1. Extrema vero necessitas vim quidem excusasset, non autem vindictam, quam anhelabat Davides, quum Nabal nondum ei, commeatum auserenti, restitisset , sed tantum eum denegasset petenti, quod eum jure ibo facere potuisse , maexime de iustitia causi te non omnino convictum , nemo non inla: v.
Non ergo excusari potuisset visividis, quam minabitur Nabali , officia beneficentiae sibi deneganti, si vel
maxime ille in statu naturali vixisset. I. Sam. XV, 2I. 11. Non enim aliunde oblisatus erat Nabal, quantum vis stolidissimus, ad commeatum D vidi gratis iubmittendum, quam ex lege gratitudinis. Ad eam vero cogi n minem posse , iam supra observavimus , nisi ingratitudo sit praegnans & cum
Praeci- f. AL Quum denique δc in statu naturali ad officia humanit, pue vero iis ac beneficentiae cogi nemo posset, adeoque ei opus esset pa-m hoc ctis, qui certus de illorum praestatione esse vellet : A. X, aesit' μ pyς qu sequitur, 3 o. ut & in statu illo omnia , quae tum de oss- . . 'i'μ' cio paciscentium , tum de jure commercii & de contractibus diximus, locum habuerint, vel habere saltim potuerint: quin 3 I. saepe homines & illa, quae jure persecto dcberentur, pactis intervenientibus , a debitoribus ubi stipulari debuerint, adeoque 32. nullum fortius fuerit vinculum, quo homines in isto statu contin rentur, quam pactorum religio, 33. eoque laxato ruptove, st tim labasci ac rumpi oportuerit amicitiam. Ah tarii, S. XII. Quibus positis , facile intelligitur, 3 . quantumvis ab si hisiti, Hobbesio, ipsoque disendormo, hic status, tamquam miserrimus status mi- depingatur: pleraque tamen , quae in illo desiderant, ac horrent , siria, non tam ipsi statui, quam hominum malitiae esse tribuenda, 3 s. ob
780쪽
CM . I. DE STATU HOMIN. NATUR. ET SOC. tys
ob qua am etiam perperam repreheius hunc statum, veluti ob quanta solitudinem, inopiam , famis frigorisque periculum , ruditatem , vi- V gQ sin rium propriarum imbecillitatem, ac bella inter homines perpetua, -- '
quum 'Ο. ea omnia in statu naturali non minus. quam in civili,
potuissent evitari, si homines rectam rationem sequi voluissent & 3 . in statu ei vili aeque dissiculter, ac in naturali, evitentur. si homines rationem sequi noluat. Titius obf. ad Pufenae de osse.
Sesitudo enim non concipi po- Praeterea, quum & hodie virium n test , nisi inter paucos di brevi tempo- priarum imbeelicitaui non stliter mede re. Inopia , fames, frigus non magis pre- mur , quam per pacta & foedera: mere potuerunt homines in statu na- quidni idem in statu naturali fieri poturali, quam in civili, quum nihil o, ruisset ' Donique, si bellum inter statua niterit, quo minus dc res neces larias naturalis incommoda reserendum est: occuparent , dc commercia aeque com- nihil sine praecipuum habebit status mode, ac in civitatibus, instituerent, civilis, quippe quo iactum est, ut , di nondum nota esset illa dignitatum quum olim singuli cum paucorum ρο-
inaequalitas , quae luxuriam, matrem riculo vires inter se periclitarentur . inopiae, peperit. Ruditati ac ignoran- hodie integrae gentes cum myriadum tiae medemur per culturam rectae ra- interitu in se invicem laeviant. Eattionis. Cur vero rationem non aeque nunc aliquis, & statum naturalem es
excolere potuissent hominus , in statu vili deteriorem esse, dicat, quum hic naturali, quam in civili, viventes ' At iisdem, quibus ille ε, ille paene non plerumque eandor vitaeque simplicitas iisdem , quibus hic, incommodis suo.
pro barbarie , adsectatum elefantiae rit obnoxius. studium pro cultiore vita venditatur.
6. XIII. Itaque non eximia quaedam status naturalis miseria , Quamo, S. XII. sed partim spes majoris securitatis commoditatisque, par- rem ho-tim ipsa hominum malitia effecit, ut in societates coalescerent: mines imceu paullo post erit dicendi locus. Quumque in statu naturassi non fortius sit vinculum, quo homines contineantur, quam pacta & hii emconventiones: f. XI, 32. consequens est, 38. ut Pactis vel con- praerula ventionibus constitutae sint societates. Quumque pauciores faci- rintllius, quam multi, in unum placitum consentire soleant: 39. in societates primum simpliciores, deinde & in magis compositas, paul
latim coaluisse homines, opinabile est I
Idque & ipsi historia lacra a- nisi dixeris, protoplastos iplos Iiberos
Es confirmat. Primum enim Ad vel nepotes suos in servitutem redegisimum Sc Evam in societatem ma- se. Immo quum machus tantum cum trimonialem, omnium simplicissimam, uxore, filiis oc nuribus servatus in arin eoiisse, notum est ex Gen. II, 21. 23. ca legatur e Genes VI, I 8. probabilo Inde mox irati liberi , Genes. IV, r. a. sane ell, tune temporis tatim pios non adeoque exorta est nova secietas, paul- dum semilias servorum aluisse r quum to magis composita inter parentes Sc contra de Caini posteris ob Ioeum Ge