장음표시 사용
791쪽
tio ad ineundum matrimonium, ut is contra jus naturae egi Te vῖ-deatur , qui castum caelibatum inauspicato praeferre matrimonio
statuit ). Quum enim nemini imputanda sit omissio actionis, si agendi defuerit occaso, Lib. I. CXIV, s 6. & saepe con
tingat , ut tum res ipsa, tum tempus, locus, aliaeque circumstantiae turbent consilium contrahendi matrimonium , adeoque illud ineundi desit occasio : vitio sane tunc ci verti non potest caelibatus , cui divina providentia conditionem honestam non obtulit.
- Est haee s ementia Iudaeorum, quod generi humano male consillant, quasi ideo interiturum sit genus humanum , si unus vel alter ex justa causis, ad nuptias non adpellat animum. Hinc parum memores praeceptorum Paulli , apostoli , I. Cor. VII. esse videmur ii , qui ex Christianis pedibus
in illam Iudaeorum lentetitiam Ire non dubitant
quam ex eorum magilitas pluribus describit Jo. Selden iur. nai. O gem. s cunae dise l. Hebr. V, 3. Neque enim illud recte pro Lant ex tot o Ge nes. I, 3 d. qui non legem, sed benedictionem divinam, comprehendit. Et ablurdum est, illos, qui caelibatum ex tui a caussa praeserunt mammonio , coargui,
Extra A. XXXV. At id tam certum est, quam quod certissimum, quum m irimo' medium sit propter finem , adeoque concubitus propter procreati Wm nem educationemque liberorum . omniaque, quae nuic sini adve santur . sint omittenda, s. XXVII. 9.) 32. graviter peccarenui libi omnes, qui medio illo, quod Deus ad certum finem destinavit , dinis. abutuntur ad explendam tantum libidinem, adeoque 3 3. Omnem nefandam Venerem, quam scire non proficit, 3 omnia aduIteria& 3 s. stupra. 36. omnes furti vos amores, qui insuper cum maxima aliorum injuria conjuncti sunt, denique 3T. omnes laedas pollutiones aeque , ac 38. quae itum nefandum & 39. lenocinium rectae rationi omnino adversari: ncque adeo s. aliud ei Ie propagandi supplendique generis humani legitimum medium, praeter iocietatem conjugalom, quam adhuc descripsimus ).
) omnes enim hae impurissimae plerumque negligiti Ex quo deinde
commixtiones non fiunt promeandae
sobolis caussa, sed ii, qui his libidinibus indulgent, potius hunc finem, quantum in ipsis est , impedire student. Et
si vel maxime natura hoc pravum illorum consilium alio vertit, ut soboles , etiam invitis parantibus, nascatur: his tamen alter finis, puta, educatio ejus dem , minime omnium ob oeulos eii,& maxime patri , qui prolem, nam quam incertam Ac vulgo quaesitam ,
f. XXXVI. Ob eamdem caussam qI. πιλυαν αν, id est, unius feminae cum pluribus viris conjunctionem, rectae rationi omnino
reis plerumque tequitur, ut infelicissimi haliberi ad omne scelus adolelcant , α generi humano oneri potius sint, quRm ornamento. Quod quum omnino P inhibendum st: facile patet, non injusto agere magiitratus, qui & adulteros fiestupratores ad suppeditanda liberis alia menta ἱ dc hos, si luminas, injecta spe matrimonii , ad stuprum pellexerint, etiam ad ducendas stupratas adigunt.
792쪽
refragari, adeoque & Φ2. communionem uxorum , quam in repu- mira in inblica sua Platonem civibus permittile, aiunt, plane esse reproban- xorum fladam. liquet. Aristot. Polit. II, a. Quum enim utroque casu incem licitatta futura sit paterna prolis origo, eaque incertitudo commodam Iiberorum educationem vel maxime impediat: S. XXXV. tantum abest, ut foedas has commixtiones probet recta ratio, ut ne ii quidcm populi, quos alioquin πολυγυνίαν, id eit, unius viri cum pluribus uxoribus conjugium , permitiise constat, ulli feminae facultatem dederint, cum pluribus maritis uno eodemque tempore in manum conveniendi .
) Non igitur aeutius Papirius Praetextatus eludere potuisset curiositatem matris, quid rei magnae in senatu eo die consultatum esset, paullo compressius ae violentius sciscitantis, quam dum actum in senatu dixit: iurum vitiretur titilliis magisque e repolica esse, unusne tιν duat uxores haberet, an ut una apud duor nupta esset ' Quum enim nulli in mentem venisset , alterutrum legibus Permittendum esse 2 matronae Romanae, a matre Praetextati de periculo monitae, postero die nudare animi sententiam non dubitarunt, adeuntes ampli Isimum ordinem , & non sine lacrymis Orantes , tina potitit duobus nupta feret , quam tu uni duae. Ges. Ain. Art. I, 23. Sed tantum abest, ut πι- α δε - tolerarint Romani, ut ne ba bari q=dem eam umquam admiserint, quamvis promiscuum usum uxorum aliqui probarim , veluti Taprobanenses ,
Ich ophagi , Hylophagi , Nomades ,
Garamantes, Troglodytae, Agathyrsi , Gindani, Britanni, de quibus videndus Pulandor L IM. nat. Opnt. VI, 1, I s.f. XXXVII. Paullo altioris indaginis est quaestio, an πολυγυνώαν, Arem seu unius mariti cum pluribus uxoribus connubium, jus naturae menta permittat ρ Neque enim I. hujusmodi conjugium vel procreationem pro η ολ sobolis impedit, vel II. efficit, ut proles incerta videatur. Praete- γ
rea III. multae gentes, ipseque Dei populus, & probarunt hanc cum pluribus uxoribus societatem, & sibi non infelices visi sunt , dum plures feminas domum duxerunt; ut jam non dicamus , IV.
Turcarum, aliorumque populorum orientalium , exempla argumento esse, non pejus se habere Iiberorum procreationem atque educationem , si unus plures, quam si unam quisque domum ducat: itemque V. saepe vel mariti vigorem, vel uxoris intolerabiles mores , vel ejusdem sterilitatem, vel ipsius reipublicae salutem, aliasque justas caussas videri suadere, ut polygamia simultanea mono-gamaae praeferatur ).
polygamiae patroni utuntur, argumen ta , ex sela ratione depromta. Quae enim ex scriptura sacra addunt, ea huc non pertinent. Magno argumentorum utriusque gen Tis adtraratu caussam hanc
egerunt Huldericus Neobulus, de cinius libro de digamia videndus Sechend. Hi L Luthman. III, 79. Addis. III. litia
. p. 28 I. Bernardinus Ochinus, minii ituto resutatus a Theod. Beza libro de plagam i oc Io. Gerardo de eonjug. g. CC LVI I. de quo videndus Noe. Baul.
793쪽
serus, qui ab Dis Theophili Alethaei, studia sua, melioribus litte is eonsee
Vme. Athanasii, Gotti. Wal mundi no- ta, hoc ingenii Metu interrumpere non minibus latitans, plures libellos ea de decebat, Daphnaeus Arcuarius, in lire sparsit in vulgus, de quibus sustus bro Germanice scripto , et Eh Uaehen: egit Vinc. Placcius o a'. Heu um ut jam non dicamus de novissima cos- n. 97. 2 7 7. 2867. Adversus eum Cala- troversa , quae nuper a jureconsulto nil Nn strinxerunt Io. Bruns mannus, IO. Danti scapo , majore seriassis ecclesiae Niliaeus, Diekmannas , Mirmannus, damno, quam fructu, excitata, plures Gelenius, at in Purendorisa in injurius, libellos erit icos peperit, quos, utpote Io. Meyerus, ct alii. Denique polyga, ubi vis obvios, receivere hic nihil alismiae patrocinium suscepit vir, quem tinet.
Ea restib s. XXXVIII. Enimvero , quum conjugium sit, ea omnia , quae rationi conjugii sint adversa latur, omittere, s. XXVIII, 9. sni vero on con illi , quia conjugium cst socictas , vel maxime adversetur disco νς'- dia ei rea snem & mcilia, ibid.) denique illa discordia eo minus
evitetur, quo major est societas ): S. XIX , s . merito eoru
ligimus , qῖ. πολυγυνιαν ὐuoque rectae rationi minus convenire , quam unius cum una matrimonium, & proinde, Q. quum natura nos oblisci. ut cx Pluribus honis id, quod optimum est, eligamus, Lib. I. XCII. potius nos ad monogamiam, quam ad polygam iam cligendam este obligatos.
Η e tam certum est, quam quod Iocum habere concordia i quis comeertis naim. Piores unius viri uxores seniuς in educationem tam distortium invidia, Zelotypia, aemulatio, & mil- Iiberorum Viderunt iam tristia exem-le aliae causiae quotidie collidunt. Iam pia familiae Abraami di Iacobi, quum enim mulier mulieri vetustiori, iuvem in iis se rei virius S pictas.culae, soccundiori, magisque amabili; XVI, s. XX I, 9. si N. XXIX, to. iam plures earum marito, unam vel scpi. XXX, r. se . Quid non evenire alteram sibi praeserenti ; jam eaedem polle credimus aliis , qai pro mulier,al: crius liberis crectioris ingenii, vel bus probis & modestis Medeas vel si patri paullo earioribus, succensent. In fias aliquot domi alerent 'hoc vero ime lino bello quae posset
' Reshori. M. XXXIX. Nec tanti sunt rationes, paullo ante recensitae , ut
so ad a earum causia deserere Velim has Vadimonium. Ponamus I. procre
gumema tioncm sobolis non impediri πολιμ α ; at tanto magis impeditur Primum, sinis alter . puta, commoda liberorum educatio . y XXXVIII. disii 'ti quae a procreatione n n est s tangorida. f. XXVII.) II. Quam
tertium. Vi S prolCS etiam in πολυγ-- certa si r iraec tamen certitudo non
impc qit, quo minus quaelibet mater si is tantum liberis faveat ,rcliquarum prolem oὸio plus quam Vatiniano prosequatur, vel cana saltim novercalibus instigationibus p tri exosim reddere stu-He..t. III. Populis orientalibus, quibus clima serventius, ipsaque naturalis lascivia -ολυο αν persuast, facile opponi possunt tot gentcs immaniores, quibus eadem displicuit. Nec mos Iudaeorum pro
794쪽
CAp. II. DE OFFICIIS IN SOC. CONJ. OBSERV. so
so norma est, quum ipse Servator ea omnia, quae a primaeva ei institutione discrepent , in Iudaeis tolerata magis, quam
adprobata a Deo esse , doceat. πρῖε τεν σκληρ=καρδίαν ina , propter duritiem cordis eorum. Matth. xμ, 8. Nulla autem ostendi potest ratio , cur in quaestione de divortiorum licentia magis ad primaevam matrimois, qui, repudiata injuste priore uxo- aliam ducit, adulterii reus est: institutionem reipiciendum sit, quam ubi de πιλυμνια dii putatur. Immo ab ipse divortio , quod Servator primaevae institutioni refragari, ac proinde παροίlὲι--eνύ- illicitum esse docet, recte ducimus argumentum ad prohibitionem πιλογνι-. Si enim multo magis adulterii reus erit , qui constante matrimonio uxori aliam tu perinducit, quia ratio , a Christo adducta , quod nempe Deus, milituens matrimonium, voluerit, ut duo sint eam una, Aratth. XIX, 1. non minus polygamiae, quam divoruo , Obitatis. XL. Rusdem commatis & reliqua sunt argumenta, in quibus polygamiae adsertores caussae suae praesidium quaerunt. Nam IV. quae de Turcarum aliorumque populorum orientalium selicitate, tranquillitateque domestica jactant, partim annalibus eorum, ipsique experientiae repugnant, partim iis mediis obtinentur, quae naturae atque indoli iocietatis matrimonialis plane repugnant ). Et quid, quaeso , V. incredibilius est, quam uni non sufficere unam i quid incertius, quam eum, cui inverecunda vel immodesta obtigit uxor, alteram, quam illi superinducit, verecundiorem m destioremque, vel cui jam inisecunda domi est, alteram faecundiorem habiturum y Quid si pro una furia duas tresve inveniat lImmo totum hoc argumentum non nisi iis alicujus ponderis esse videbitur, quibus Sola es utilitas justi prope mater o aequi, id est, qui falsum juris naturae & gentium principium pro vero
Notum est, orientales populos, qui plures uxores alunt, easdem
naeceo , tamquam carceri perpetuo m-cius as habere, nec meliorem earum, quam ancillarum, pati eisse conditionem. Hinc Aristotel. Potis. I, 2. C. δἰ ψέ - τὸ si ν καε εν παί-ν ἔκει -EM. Apud barbaros autem femina γ Iermus eumdem ordinem habent.
Adde de Periis insignem loeum Pi tarchi in Themistoes. p. iis. Praesto iis est eunuchus aliquis, qui tuas cust diat , & ab omni aliorum hominum
consuetudine plane avertat. Liberi fiam , maxime dignioris sexus , raro matris, Plerumque autem eunuchi alicujus , vel servi disciplinae traduntur. Quae omnia an naturae hujus societatis conveniant, facile intelliget , qui lquis uxorem vitae foriunaeque sociam, non captivam , non ancillam, esse debere. cogitaverit.
S. XLI. Non minus dissicilis est quaestio, an ex iuris naturae praescripto dc sanguini habendus ut honor , adeoque nuptias deminereis Elem. Iur. Gent. D d cogna-Nee non
795쪽
cognatio, & adfinitas impediat Enimvero, quum matrimonii fini adversari non videatur hujusmodi conjunctio : g. XXVIII, Cir 8. 9. satis constare arbitror, qs. eam ex hac causta juri naturae
haud adversari. Attamen quia nuptiae, inter adscendentes & descendentes contractae, cum maxima turpissimaque respectuum , qui inter has personas intercedunt, confusione conjunctae sunt: μ. ipsa recta ratio, illas omnino inhonestas esse, agnoscit, & Ieatenus JCti Romani non male statuerunt, hunc esse incestim j ris gentium : I. 38. s. a. D. ad leg. Iul. de adult. quin & U. in linea collaterali nuptiis inter proximos cofinatos cognatasque pudorem impedimento esse, existimarunt. L 68. D. de rit. nupt.
Quum enim natura probare non possit contradiclaria , tales vero verae sint oblisationes uxoris 3c matris, patris & snatris, matris eu sororis, quae in una persona vix consistere sine summa confusione possimi r nec possum hae nuptiae consistere, quibus hi respectus in una eademque persona manifesto confunduntur , veluti in nuptiis Hersili α Marullae, de quibus vetus epigramma, Hersius hie jaeeo , mecum Marulla
quiescite suae soror, o genitrix , quae mi
Me pauer e nata genuit r mihi iungitur illa r
Sunt haec sane ita comparata, ut &paganis turpia viderentur , eri quorum numero Ovidius Metam. X. v. s. Myr rham ita loquentem inducit: Time soror nati, genitrixque vocabere
Inter collaterales confusio tanta non metuenda, at confuso tamen quaedam respectuum & obligationum evitari non potest, si eadem soror, eadem uxor sit. Hi ne honestius putamus, has quoque nuptias non permitti, nisi eas abibluta excuset necessitas. Et sc Deile reddi deris rationem, cur Adami liberi sine incestus crimine linter se contraxerint nuptias , quum homos procul dubio hodie dieendi sint, qui eorum exemis plum imitari non dubitarem. Pertinet enim haec graduum prohibitio ad ODficia erga alios, quorum ea est natura& indoles, ut , si necessitas ab ipso Deo obiiciatur , quaelibet fit honesta ratio expediundae salutis. Lib. I. SCLXII, 64. γAn sim, f. XLII. Quum porro omnes commixtiones extra matrimo-o sollemnium, quippe ad solam explendam libidinem comparatae, rectaenuates rationi adversentur, nec aliud legitimum sit genus num anum pro
pagandi medium, quam societas conjugalis: f. XXXV. cons ' quens est, q9. ut & ipsorum conjugum, & liberorum inde na
torum intersit, animum hanc societatem contrahendi signo quodam externo testatum fieri, justamque uxorem a concubina , m
ritum a stupratore vel concubinario, liberos legitimos ab illegitimis discerni. Quod quum commodius fieri non possit , quam si nuptiae publice & sollemniter contrahantur: facile reddideris rationem, FO. cur omnes paene gentes, certos ritus Ruptiales, a bitra
796쪽
Cip. II. DE OFFICIIS IN SOC. CONI. OBSERV. α i
bitrarios illos quidem , ast ad declarandum consensum nuptialem, officiaque conjugum significanda idoneos , adhibendos existima
) Nulla paene fuit gens tam bar- ciplina , eo demum devenisse , ut nul-bara , quae non ritus quosdam adhi- tum paene ritum amplius adhiberent, huerit in contrahendis nuptiis, multo- eoque iactum esse , ut saepenumer que magis gentes humaniores, veluti dubitaretur, justaene uxoris, ac con- Hebraei, Graeci , Romani hujusmodi cubinae locum in aedibus teneat semi- sollemniratibus utendum putarunt, de na , idque aliquando ex instrumentis quibus tanto adparatu agunt viri docti, dotalibus, g. uis. Inst. de nupt. aliquam qui antiquitates Hebraeorum, Graeco- do ex ipsa seminarum conditione quarum , Romanorum , Eliarumque gen- litateque adsectionis esset dijudicandum. tium ex instituto deleripscrunt, ut pro- l. 14. D. de ritu nupt. I. 3I. pr. D. de Positi immemor esse viderer, si de ri- donae. Quam facile vero supersedis tribus illis vel verbum addendum puta- his quaestionibus , si more majorum rem. Id tantum moneo , Romanos , certo ritu contraxissent nuptias 'oblanguescente paullatim vetere illa disess. XLIII. De ossiciis utriusque conjugis omnia sunt certa dc of Iaperspicua. Quum enim natura hujus societatis requirat consensum, conju- g. XXXIII. . in is vero fine amore ac concordia sperari nequeat: gum mu'
Consequens est, ς I. ut coniuges mutuo amore sese complecti , ea. M qu/ς cc non modo communem rem familiarem communi conlilao ri madministrare & curare, sed & s I. alter alteri pro Virili alumen- suunt. to esse , immo & Fq. communem utramque fortunam habere, inprimis vero s s. in liberorum educatione ope & confilio se invicem juvare debeant.
Equidem , an communio illa num conventione , ab usu recederet honorum , mortuo alterutro conjuge , illa κώ-- ἀ-ίρων - ἀπ- καὶ effectum habere , & quanta pars sub- ὼe- , omnium bonorum O sae rumstantiae communis superstiti , quanta eommunio, quam inter conjuges esse UO- defuncti heredibus, obvenire debeat , luerat Romulus, teste Dionysio Halis vel pactis , vel legibus, definiendum carn. Antiqv. Rom. Lib. II. p. 9F. ta- est. Constante tamen matrimonio com- men communem utrique conjugi bo munia 'Omnia habere conjuges, etiam norum usum esse statuerent. t. I. D- recta ratio agnoscit. Quum enim so- rer. amor. l. s. C. de crim. expiI. heres.cii ob unitatem voluntatis sint una Ex quo facile patet, cur Modestinus , persona, g. XX , so.) ac proinde res retenta vetere definitione , nuptias, qua re jura, quae ad societatem pertinent, les & sua aetate erant, dixerit conjunc communia habeant: f. XXI, 63. sionem maris er feminae , confortium om manifestum est, idem etiam inter con- nis visae, divinique di inmani iuris com iuges Observandum esse, adeo, ut Sc mι nicationem, L I. D. de ritu nupti Roma ni, quamvis, exolescente in ma-
f. XLIV. Et haec quidem communia sunt utriusque conjugis hς ρος i
ossicia, quae ex consensus ac societatis natura prono alveo fluunt.
Ex sine porro matrimonii S. XXVII, 6. colligimus, F6. con
797쪽
juges merito cohabitare, sibique solis 17. invicem corporis usum praebere, adeoque 38. ab adulteriis, aliisque furtivis impurisque amoribus, abstinere , ) s9. liberos pari amore complecti, nee
. alterum alterius curam dc sollicituὁinem , qua liberos commode educare cupit, inutilem atque infructuosam reddere debere.
Sunt, qui hoc orietum tantum vult, ut uXor est erum majore amore ad uxorem , non item ad maritum pertinere existimant, ex ea ratione , quod, eo neglecto , incertitudo prolis uxori non sit metuenda. Enimvero uti omnino vetita est commixtio, qua fit, ut incerta sit inigo lbbolis: ita non tequitur , ut licitus sit congressus, ex quo illa incertitudo non sit metuenda. g.
an mi a feminis, quam a viris, ea siseras requiratur. Noe ex regula principali justitiae naturalis hoc argumentum
ducimus: Quod sibi quisque non vult fieri, id nec alteri sacere debet. Lib.
quant mvis innoxio , quam se coinplectatur, vel ulli alii, quam sibi, codiporis usuram praebeat. hinc ad idem officium obstrictus est maritus. Recte itaque Chrysostom. homil. XIx in r. Cor. VII. In alii sis praerogativa viri, non in pudichia. Et Greg. NarianZenus: Πῶς ἀπιάει ι , - ἀνῖφieris ' quo iure exigis , quod non repensis Add. La-αint. Inst. Δυ. VL 3. Hieronym. ad Ocean. & can. 2o. Ca s. XXXII. qua l. V. Quamvis uxoris impudicitiam finimatrimonii magis , quam viri incastittatem, repugnare, saeue largiamur. I. g. CLXXVII, s. At maritus non
An maA g. XLV. Satis porro manifestum est, imperfectam admodum iotu uxo re hanc societatem , si tam esset aequalis, ut penes neutrum rem ali- conjugem aliqua negotia communia dirigendi, facultas relinquatur, quod im- quia in plerisque contingere posset, ut in eligendis mediis quam Ρς μ' maxime dissentirent, adeoque , quum inter duos ne numerus quidem suffragiorum vincere possit, res non habeat exitum. Quamvis Nero tunc prudentius consilium praeferendum videatur: Lib. I. f. XCII. tamen, quia aeque incertum futurum esset, uter conjugum magis altero sapiat, merito ad id , quod plerumque fit, attendendum , adeoque 6 I. marito aliqua praerogativa concedenda erit circa negotia . quae ad societatis communis salutem utili
ratemque pertinent f. XXVIII. 8. .
Quum enim ad ea omnia ob stricti sint eonjuges, sine quibus pro creatio commodaque educatio sebolis
obtineri nequit i s f. XX Ill, s. in
obstricti etiam erunt ad alterutrius praerogativam serendam , sine qua sperandus non esset in eadem media consensus. Quia vero in societate inter pares praerogativa illa merito debetur prudentiori , eique , cui plus oneris in cumbit, is vero in cietate conjugali ut plurimum est a ritus t uxor Ob. stricta erit, ad praerogativam mariti serendam. Martiat. gr. VI II, II. Inferior matrona Iuo sis, Prisce,
Λon aliter fuerint femina virque
798쪽
C p. II. DE OFFICIIS IN SOC. CONI. OBSERV. a13
. - αι ems. Sicut, quum sumuntur omnes res quidem geruntur consensu eo duae colunae vores, ramus graviori as jugum , viri tamen vel IMν iura vel seribuur : ita in famisia recte insitiua Cotis MuM elucet.
g. XLVI. Quum vero ea praerogativa , marito concessa, non Ε -ἱΛntu ad negotia, quae ad societatis salutem utilitatemque perti- dole,. nent, porrigatur: g. XLV, 6 I. consequens est, 62. ut illa maritalis poteitas degenerare non debeat in imperium herile , quale apud barbaros plerosque invaluisse , jam supra observavimus , g. XL. nec adeo 63. consistere in jure vitae & necis , quod leges quorumdam populorum maritis indulserunt, Gell. X, 23. Tacit. Annal. XIII, 32. Caes. de heli. Gall. VI, I'. Tacit. de mor. Germ. Cap. XIX. multoque minus 6Φ. in jure uxores aliis vel vendendi , vel commodandi, a quo more ii populi, apud quos uxores tamquam res in commercio fuerunt, ipsique Romani non abhorruerunt. Plutarch. in Catone p. TN. Tacit. Annal. V I. Dio
Cassi. Hii Lib. XLVIII. p. 38 . sed 6s. in facultate uxorum actiones prudente consilio regendi, 66. easdem defendendi, 67. immodestas modice , & pro coniugum conditione & dignitate castigan
di ) , f. XXII, 60. immo & 68. ob caussas graviores, de quibus paullo post erit dicendi locus, matrimonio mulctandi. f. XXII, TO.
pro virili conservare: Lib. I. g. CLII, ιmbecili timem πιιt molli rem non possunι . contra ossicium faciet maritus, in re in equos, illas condocefaciunt, ut si uxorem contra dignitatem tractando, se submittant , ae ingenteudent. Eodem di illius & sui ipsius existimationem modo quidam , dueendo notiles O OPHlaedit. Unde elegans Germanorum ρο- lentas uxorer , non sese meliores re memia r Wre sicli die nase abeschnen dunt, sed uxores deprimunt, tu Himidei, schindet sein avesichi. Eleganter libus saetiit ιι imperare possint e quum
6. XLVII. Quia vero haec praerogativa marito ob praesum- Αnidiustam duntaxat majorem prudentiam & onera matrimonii , ei in- mariti pa-cumbentia, debetur, f. XLV. & saepe tamen contingit, ut ἡ ψvirilis animi semina viro ingenii minus perspicacis, opulentior pau- P'
799쪽
peri , resina privato nubere cogatur: 69. omnibus his cas bus
pacto sibi praerogativam illam stipulari posse seminam , nemo
negaVcrit, exemplaque docent, N. reginas , nuptas principi, cui nihil in uxoris regno imperii est , priores in societate , etiam conjugali, partes tenere, nisi TI. uxor, regni heres, ipsum imperium in maritum transscribere malit , sola dignitate contenta. Sic sane quod reserunt Aristo.
tel. Polit. V, tr. α Sophocl. in Oedipo Colon. v. 3s . apud Aegyptios uxorem imperare marito , id ex pacto esse, docet Diodor. Sieul. Bii limh. I, 17. De reginae marito, quae dici possunt, omnia jam occupavit doctilumus Io. Philipp. Palthenius disertatione singulari, edita Gryphii v. MDCCVII. ubi dc varia, quae huc pertinent, pacta dotalia ,& natas inde controveritas illustres a curatius explicavit. In primis notabile est exemplum Iacobi Boduelli, Ducis Orcadum, qui ducturus Mariam Se torum Reginam , conceptis verbis iuravit , se nullam inde praeeellentiam, ara
Iupremi gra/us fastigium spectare , sed id
unum, tu perinde Regiarae, atque ad efeceris, quoad vimeret, pareret inque in serviret. Buchanan. rer. Scor. Ires. Lib. .ου I. p. 67 . Ad ea, quae ex jure divino positivo Genes. III. I s. I. Cor. XI, 7. I. Tm. II, II. ED. U, I 3. Coloss. III, 18. I. Pet. III, I. his omnibus opponi solent, plura regessit laudatus Palthenius ibid. g. XXX. seqv.
quae tamen nos, alio plane innixi sun. damento , in medio relinquimus.
Martii os XLVIII. Quum vero ordinarie maritus priores in societates λum in connubiali partes teneat: ν. XLV, 6 I. non potest etiam de-iς ς04 trectare officium II. alendi uxorem & liberos, II. Oneraque maritionesi trimonia terendi: PamVis, P. quia communes lunt liberi, com
bus. munisque rei familiaris cura utrique incumbit , s. XLIII, sa.
merito & uxor partem istorum onerum , quantum Oees Rus se
runt , in se suscipiat , eaque I s. procul dubio sit origo dotium
apud Graecos & Romanos, quas oc illae uxores adferebant m ratis, quae ab hereditate parentum non excludebantur ). Apud reliquas plerasque gentes
ideo dotem accipiebant seminae, ne plane exsortes eiient bonorum paternorum , quippe alias a luccessione e clusae. Idem iis temporibus obtinebat apud Romanos , quibus lex voconia nondum exoleverat. At dotare tamen Romani solebant filias, etiam antequam lata esset lex Voconia , idemque , ea iam subversa , faciebant, quamvis hereditatem paternam maternamque ae. qua Ianoe cum fiatribus dividerent. Rem Omnem eleganter exposuit Iac. Peri-Zon. isera. de lege Isoconia, nostris ausi piciis recusa Halae MDCCXXII. inne ipsi Romanorum jureconsulti dotem adferenda matrimonii onera dari, fatentur. L 7. pr. I. S. I. I. 76. In. D. de jure
Matrimo- ρ. XLIX. Deninue, quum Omnia omittenda sint, quae matrimum monii finem impegiunt, 3. XXVIII , 9. educatio vero libero-indlilbi. rum, non minu , quam procreatio eorumdem, sinis matri-hilesii. monii est, perpetuam conjugum societatem requirant : facile patet , 76. ci fini omnino adversari divortiorum licentiam , qualis
800쪽
C p. II. DE OFFICIIS IN SOC. CONJ. OBSERV. ars
apud plerasque gentes olim inValuerat. At, quia tamen π. intolerabiles alterutrius conjugis mores hunc finem magis impediunt , quam divortium, & 78. socio , cui tam injuriosus socius obtigit , non possit vitio verti , si illum abs se segreget : XXII . 7o. divortium etiam non illicitum censemus, quoties alteruter conjux ita se gerit, ut sinis matrimonii obtineri nequeat. Postremo, TQ. soluta quocumque legitimo modo hac societate, alterum ad secunda vota transire poHe, eo minus dubitari potest, quo minus socio, soluta societate, jus est , alterum impodiendi, quo minus novam societatem cum alio contrahere postit.
Huc ergo reserimus non modo adulterium & malitiolam desertionem, quas caussas & jus divinum justas esse docet ἐν Matth. V, 32. XIX, s. r. Cor. VII, i s. sed & omnes, quae impedimento tint, quo minus finem ma trimonii adsPqui liceat. Equidem an Io-quutio Chriiti παροιτὸς --γύαι Narih. V, 32. idem significet, quod rem turpitudinis vocavit Moses, D tii. XXIV, I. adeoque tam laxa sit vocabuli meνειἀnotio, ac visum est Seldeno in. Hebr. III, 23. O 3I. nos quidem in medio relinquimus, certo persuasi, non idem
enim pro ratione vel conditione rei accipi notum est, uti in sermula notiss-ma: νον-λοπι , ejusdem sunt
conditionis, vel eamrum rationi m habent,
Synec Epist. ad Ioannem : Nis γε -
μνεμή-- ληγην σοι τας ἀνέκπυυτ εα- ας. Peccata vero oujdem NATURAE sunt vel , peccatorum EADEM RATIO EST, ac macularum, quae eitu nequeunt.
Hoc sensu accepto vocabulo , sensus erit, non aliam divortii cautiam sussi. cientem esse, quam quae similis adulterio , ejuslemque cum hoc naturae sit, Vel , quod perinde est, quae cum fine matrimonii non minus pugnet, quam adulterium.
f. L. Quamvis vero haec omnia ipsa recta ratio exigere Vi- Quid deatur in societate conjugali r facile tamen unusquisque intelli- tuendum git , SO. unum officium altero magis minusve finem matrimonii sit de ma- attingere , adeoque 8 I. non statim societatem inter masculum & imoniis feminam matrimonium esse definere, si quid per pacta mutetur. p - Quamobrem 82. matrimonium , licet imperfectum , est, quod sine sollemnitate , clam , liberorum tamen quaerendorum eoucandΟ-rumque caussa, contrahitur, 8 . nec non cui accedit lex morganatica , immo & 84. putativum, de quo singulari dissertatione egit Io. Nic. Hertius: quamvis 8s. in imperantium sit arbitrio . quem hujusmodi conjunctioni effectum in civitate tribuere velint.
Isue pertinet matrimonium , quod vocant marive de eonscience: immo & concubinatus, qualis apud Ro. manos obtinuit, de quo plura diximus in commentario ad legem Itil. O Papiam, Lib. II. Cap. IV. Neque enim aliter, quam dignitate, ab uxore te gitima differebat concubina , quippe cum pellice non confundenda. Unde
fc inaequale eomugium vocatur Concu
binatus. l. 3. C de natur. lib. Contra ne imperfecti quidem matrimonii nomen meretur illud, quod barbare v caul ad raucho, ranantibado , rasato dimedia