장음표시 사용
101쪽
Eos tantum esse qui negant ea quae puris puris Scripturae verbis in formula aliqua expressa sunt.
ibidem Liberum esse debere unicuique contradiceres nullsottho doxis sine ullo scrupulo. Nox negam ibidem. Formulas omnes Orthodoxas esse tantum formulas humanas. Non negant ibidem.
a. Interalia media quae Deus instituit ad conservationem ac propagationcm veritatis suae est sacrosanctu ii ministerium. De hoc Ecclesia Christiana hactenus credidit ex verbo Dei, oi cium ministrorum esse docere non quod rcctum ipsis videtur, sed quod reveri rectum est,hoc est quod est re ipsi veritas divina. Praeterea Ecclesia tota quae Deum in tribus persenis adorat An baptistas id est eos qui negant infanti s Baptismum hactenus noluit in ministerium verbi in Ecclesia admittere. Denique verbum Dei docet, ministerium simpliciter esse praecepti di vini. At miniani,ne obexhic etiam ponatur tibertinissimo c=Soc mani o docent Oificium ministrorum esse docere quod rectium ipsis videtur.
fatentur ut videre erispartea. Orcan. libr. cap. 7.
Oiscium ministrorum essere sire obedientiam Magistratui, quando ipsis videtur contraria verbo Dei pti perci fatentur ibidem. Libertatem Prophetandi seu docendi publicξ concedendam esse omnibus. fatentur, ibidem. Eos qui negant Pardobaptismum a Deo praeceptum esse &nolunt inuntes baptizare, seu Anabaptistas ad ministerium verbi admittendos esse tentu saltem neganti Eri ideo Anab api sodicendos esse.
Ninisteriiva vesti non esse a Deo simpliciter praeceptua ,sur
102쪽
non esse Nucerarium simpli ter necessit u prae pv. 6temur,
ibidem. 3. Haereticos speciatim Antistinitarios cozicendos disciplina Ecclesiastica, excommunicandos , & anathema illis dicendum esse, nec non Magistratum monendum esse ab Ecclesii, ut OG scio suo circa eos ccercendos iungatur, perpetuo ex verbo Dei edidit Ecclesia. Vt igitur miniani ad copumse umpe venire, dorau: Disciplinam Ecclesiasticam exercendam esse sine nox . Dira tur, ut videreticebit rcan. par, Meib. r. c. 8. Haereticis liceta excommunicare veram Ecclesiam. Negant sta contra conscientia uam; quema odum latet ex verbu Ap - ia a me allegatis quibus id probavitata enimApolog o a'.fol.
α . r. Q artibet Secta disciplinam Ecclusiasticam exercere poterit pro dictamine conscientiae suae, & quod No Eis in alios idem aliis licebit in No s. Vid. ibid.
Docent etiam praestare fortassis nunquam separare Haereti- 'a a communione Ecclcsae quam ab ea illum st parare. Faun--r ibidem. Excommunicationem esse voluntariam tantummodosionem ab excommunicatQ. Fatentur, ibid. Suffcere ad incommunicatione , ut Ecclesia significet e communicato sibi non licere amplisis sponte sui atque ultro cum dio tanquam cum Christiano sacra f N. Furentur, ibid. . Si excommunicatus obtemperare nolit, cogi Ecclxsam eum admittere ad sacra. Fatentur, ibid. Non licere Ecclesiae M gistratum monere, ut Haercticos coe t. Fatentur , ibi . Haereticis Antiuinitarijspnathema dicendum non esse. ει- metetur, ibid. Haereticis flentium imponendum non esse. ratemur, ibid.
Non esse exercendam disciplinam Ecclesiasticam adversuneos quos tota Ecclesia christiana sc vocat. to thr, i M.
103쪽
Mandatum sibi Arminiani non vident esse a D s o.ut sepii terrante a se, aut ut se ab illis separent. Fatentur, ibid. . Credidit hactenus Ecclesia ex verbo D a r, ministros seu Pastores Ecclcsiae tunc dinere recusare obedientiam Magistratui quando praescriptum agisratus revera est contra verbumDEr. Credidit etiam exuerbo Da i , Magistratui commissam effeci ram & protectionem totius puri cuilius Dei. Vnde patet eum omni loco sive publico siveprivato eam curam exercere debere. Praeterea docet verbum D E et cum debere rcsistere Haereticis,' punire blasphcmos & seditioses Haereticos etiam capitaliter prindelicti ratione. Denique docet verbum D E i, Magistratui& illius potestati non esse petulanter & scurriliter illudei
Ministros .debere Magistratui obedientiam recusare quando in conscientia sua judicat, praescriptum Magistratus repugnore verbo Dei. Vbi observandum eos non excipere casum erroris aut haercseos, hoc est si minister erret in eo suo judicio
aut horrcsin doceat. fatemur, ut videre es Arcan- par. I v. lib. 2. cap 9.
Magistratum non debere impedire: quo minus ministud ceant quod reetiam ipsis videtur. ibidem. Magistratum posse tantum prohibere, ne minister doceatia locis publicis, non autem privatis. Fatentur, ilia. Magistratum nullum jus habere prohibendi conventi a privata. fatemur, ibid. 2Reges, Principcs,Magistratus,qui conventicula privata Hae reticorum prohibent, Tyrannidis & injustitiae crimen incurrere
Magistratum nullum jiis habere prohibendi suis subditis liberam professioncm Religionis suae, scd dcbere eum unicuique liberam facere Religionem suam, ac illius exercitium unicuique permittata finem uir, itidem.
104쪽
LIB. II. c A P. V., Magistratum non debere ullo plane modo comorali coercere Haereticos. aut ulla etiam minima ratione laedere. farratur ι d. Haereticos pari jure posse coercere Magistratum qui ipses co-
ercere vult. Negant, sed confra costentiam sam propriam, ut paluo verbis Apologia in eum 'em a me alguam. Ita enim Apol. cap. et q. foca s s. a. Nulla Carnalis coercitio, nulla poena errantibus constia tuta a Deo est Nulla ratio recta constitui permittit. Omnes I MSE I p s v M armat, qui in alios quos errare credit, armatur.
Par omnium in omnes jus est. Qui sibi jus tribuli coercendi alios, idem aliis Is Ipsu MIoaM Ius ut concedat necesse est. Viisistri Magistratum qui Haereticos ullo modo corporali coercet esse carnalem,& vestigiisIsmaesis insistere; non essie veri Christiani titulo dignum esse a mitissimo Spiritu Christi prorsus alienum: scelus committere. Fatem rhae atrocissima comitia, dris ea maledicra Va prasi M. Hibere tamen Magistratum hoc duplex jus in Haereticos,pimmo ut flagellum E funiculis conficiat, quo eos e templis ejiciat,memadmodum Christus numularios, emtores &venditores: secundo ut ore, acri objurgatione & verbis ad mortem usque si possit eos reprehenda quemadmodumPetrus Ananiam & Sapphiram. Negam soc no coina coissentiam uam, prout ex lologia clamum es. Sic enim Apol. Cap. et . fol. 269. a. Denique pone ab ejectione veddentium& ementium e templo Per flagellum secta recte colligi ejectionem Haereticorum Magistratui licitam esse , nitru tamen aliud colligetur , quam ejectionem ex publicis plis ad Magistratum pertinentibus , licite a Nais ratu fieri posse, Ex Qvios M SI NEC EssE SIT FLAGELLO EF uniculis Ex F v NE FAc το ; ulterius autplus concludere nemo jure potest. At Hoc I v s MAOI
MO TRANT A r. Hac ergo in parte imitetur Magis ratus
105쪽
Christum. Et fol. 1 6ς. b. Si vero Censor etiam velit Petrum hos occidisse verbo , vel vi acris objurgationis suae, idem posse facere Magistratum,si velit,concludat,& recte fecerit nec erit mortalium ullus qui refragabitur. Nam si objurgationem illam Deus ratam habeat, & eum qui ob urgatur perimat justam cam fuisse & divinitus approbatam judicabitur. Sin minus, liberum relinquetur objurgatis, objurgationi isti non parere, utpote ad exemplum Petri non faetis. Sed hoc lene consilium non ferunt, qui nihil ni- ' si scalpra & cauteria, equuleos & carceres spirant. Ita ibi sermisi
M. Vid. ibid. Docent etiam Haereticos puniendos non esse, Si Remp.turbent Non negant)7d omittunt se ne et e bo quidem respondens ut ad plurima alia 'dogmatasibi objecta. Ibid. lHaereticos contumaciterblasphemos non esse assiciendos blas- phemiae poena, Fateatur,ibidem.
Denique docent , Apostatas ad Iudaeos capitali poena assi-
ciendos non esse. farentur ibid. Ima jam docem nulgo plane modo as aristratu puniendas, prout infra elidebimus. 4Nunc etiam ex his judicate, Q. fimi θ solemissimi romisi, ian'non hi simulatores Antiirinitarij Libertinismum & per Liber-
tinismum introducere conentur Socinianisinum P & an non sp . ciatim ex dogmatis illis quibus vestram potestatem in rebus E
clesiasticis conspurcant, si nihil aliud docerent , id luce clarius inieridiana sit Atque haec sunt dogmata quae ipsis in parte prima Arcanorum
ante hac a me objecta fuere, & ad quae in Vindiciis suis respon- 'dent. . Unde clarum etiam & manifestum est , me sinceth & candide cum his hominibus egisse, quandoquidem dogmata ea . '' non negant, exceptis paucis, & iis quidem numero quindecim tantum ex tanto & tam immani numero proposito in utroque trubro partis primae Arcanorum ; quae quindecim dogmata negant contra propriam silam conscientiam, ut ostendi. Ex illis quindecim dogmatam sunt octo qua utuno eodemouelandamento u
106쪽
nituntur, ita ea ex uno eodemque fundamento nNant; nimirum, se non docui'; nulla dogmata controverse esse necessaria ad salutem : adeoque si res tota exacte putetur non negant nisi octo dosmata eaque plane contra conscientiam suam. Unde patet qua conscirtia hi homines ausi fuerint mihi calumniae dicam scribere in ipso fronti spicio libri sui. Porro capite decimo Arcanorum lib. a. ostenderam eos dum Libertinisnum seu Atheismum subtilem introducunt in Ecclesiam, etiam Atheismo crata senestram aperire patentissimam, &omnem Religionis totius Christianae amorem & curam, animis hominum excutere. Ad hoc illi infinita fere loquacitate sua, quam mihi opponunt, aliter elabi non possimi, nisi vulnerando conscientiam suam , praecipue autem lubinde confugiendo ad hanc insignem fraudem, qua negant se docere; Nulla dogmata commissa es Nec Gariaa salutem: prout clarius &hoc&caetera omnia quae dixi hactenus in libro hoc secundo partis secundae pateburu parte quarta Arcanorum, ex qua improbitatem horum hominum & quam putida ac deplorata eorum causa sit unusquisque amplius intelligere poterit. '
Arcana Nova Arminianorum. i. Arcana nova m dogmata varia Arminianorum de ἱcci
sis mera, Verbo iei , item Ecclem falsa. a. ieis se rationis in rebus fidei ι rursus de Orthodoxis Hae- . reticis. monitio de modo agendi quo Amisianituntur in negotio Rehi ueris. . a. simulatores hos An-L utrinitarios,qui oppressionem omnium Reformatorum N a d st
107쪽
seorsim remediis, ut ipsi loquuntur suscipiendam machinamus
non contentos esse dogmatibus istis quae ipsis a me Arcanorum a parte prima objecta sunt; sed alia aeque aut magis execranda do- gmata&arcana in Vindiciis suis proferre. Vidistis specimen eo- rum Arcanorum novorum libro praecedente, quod specimen consistit in fine duplice quem sibi boni hi viri propositum ha-iant. Nunc caetera exponam , quibus ad finem illum tendunt. Interseram pauca quaedam quae in Responsione novissima ad E cerpta Cl. Prof Leyd. proferunt, ad quae Lectorem subinderemittunt in Vindiciis suis. Sequar autem ordinem capitum Vii diciarum, ita tamen, u quae seu ejusdem generis sin ex aliis capitibus depromam & conjungam. Rem vero ita se habe- re, hoc eos ita docere probabo& candide coram Deo & homini-'bus ostendam parte Tertia Arcanorum Nunc enim ut brevis sim,di rem contraham, requirunt alia multa negotia vestra, itast sysimi Domini, quae cum hoc maximi momenti negocio pari passis ambulant. Haereticos quos Orthodoxi sic vocant v. g. Antia
trinitarios pari jure posse se appellare Ecclesiam Christiaram,quo iEcclesia orthodoxa sic vocatur. Eum qui Atheismi, erroris , ibi aereseos accusetur ab alio, posse illum pari jure Atheismi, erro- ris, Haereseos vicissim accus,e. Quando dicitur Ecclesiam Och doxam, veram puram hoc vel Egis docere, dicunt Epitheta Orthodoxae , verae, purae, esse tantum stulta amuleta & veluti armillas malefic rum. Si addatur porro, tam Ecclesiam ex verbo Dei illud docere: dicunt τι ex verbo mei esse sitiem cataplurima & laciniam Res Nil riam, esse tantumpraetextum, & alia hujus generis. Haeresin simplicem esse fictionem potius Theologicam quam rem ; prout isthae
omnia patebunt ex parte 3. lib. I. cap. I. Quibus an non omnem
B eligionem dubiam re t , &ludibrio exponant omnia consilia, monita, mandata Magistratus, parentum & aliorum seperiorum tam inPolitia & Oeconomia quam in Ecclesia circa nego
ti a Religionis, unicuique dijudicandu-
108쪽
Docentetiam Libertinos seu qui nulli aut coetui Christiano aut nulli omnino parti in dogmatis inter Christianos comtroversis addicti sunt, esse homines probissimos; & haud obsci re sciemur se in sectam suam tales suscipere ac serre, ut ibidemμ
Docent praeterea Haereticos qui sic communiter vocantur sp ciatim Antiuinitarios non obligari ad deponendum errorem sirum seu conscientiam sim erronem. Antiuinitarios non pe care , quando docent &dicunt Iesum Christum non habere naturam Divinam , seu non esse aeternum Deum, item, cum non fuisseantequam nasceretur ex matre sui. quas tamen blasphemias Turci s&Iudaicas Socinianorum merito & lamme execratur Ecclesia. Adeoque docent Antiirinitarios seu Socinianos non opus habere remissione peccatorum eo nomine ; Vid. m. III.
Item: Enthusiastas ipsiss& fanaticos nullo plane corporali
modo coercendos esse a Magistratu, sed tantum argument f &rationibus contra eos agendum esse. Haereticos, otios sic vocat tota Ecclesia, quae Deum in tribus persenis adorare te profitetur, ideo maxime venerari Scripturam sic ram , quia dignantur eam interpretari. Nec non ideo. quia sensum adver 'aris credunt esse filium. sitim autem verum. Bonam conscientiam eam esse, quae
causa,&rationes suae opinion s habet ac serio aliquid credit , tiamsi id quod credit verbo Dei repugnet. ibid cap 3. a. Docent etiam ι mysteria fidei seu dogmata quae sipra rationem sent, debere simul esse secundum rationem. Qtrando dicitur dogma aliquod esse non secundum rationem, nec contra rationem sed silpra eam , illud esse ignorantiae sylum & pertin cladi In judicio de Controversis dogmatis initium non debere fieri a verbo Dei sed a ratione. Item, quando Controversia est de testimonio purae Antiquitatis, non esse eam decidendam ex verbo Dei. Et haec quidem duo ob eam causam. quia
vestiun Dei sit controversum. Docent etiam fidei a stram seu
109쪽
fidem Christianam niti opere aliquo rationis. Speciatim autem decisionem controversiae, an Christus natus sit ex Bbstantia Viraginis Mariae, necessario petendam esse ex Philosephil. Antiuinitarios ideo non levem causam habere haeresium suarum , quia eorum doctrina de Trinitate rationi consormior sit quam Orthodoxa. Ex affectibus humanis nonnunquam decidendas esse controversias Religionis. Fatentur etiam A rminiani, se non a verbo Dei sed a ratione initium fecisse , cum controversiam ante aliquot annos moverent Ecclesiis Reformatis depraedesti
natione & annexis articulis. Arminiani Bo No s vocant item FELICI Ss IMA atque ad O P T I M A
QVAE v E NAΥA ingenia, qui Christi docti manisuspectam falsitatis habent, in Atheismum delabuntur ideo
quia veram doctronam percipere non possimi ibid. cap. q. Quando orthodoxi Antiirinitarios nominatim Socinianos vocant Hemeticos, & hi vicissi in O. thodoxos vocant pa- rem ex utraque parte rationem esse, imo esse lusiim quo datatim luditur, &convitium quo in orbem itur. 7. 3. Non praetereundus est modus agendi , quo Arminiani utuntur in negoci. Religionis. Nam interdum quando ex sua reciseputant, dicunt in Scriptura aliquid non exstare, quia non totidem verbis in ea exstat. Negant etiam interdum se dixisse, dicere affirmare aliquid, quianon totidem verbis dixerunt, etsi rem eandem aliis verbis diuqrint. Negant etiam interdum Orthodoxos dixi se aliquid , quia non totidem verbis dixerunt. Ex quo videtis , Instrissimi se Potentissimi Pomisi , quid judica dii in sit de liis hominibus & responsis eorum, speciatim quando
interrogantur anne hoc aut illud doceant aut seripserint. Nam quando non iisdem literis & syllabis formata est interrogatio , qu bus illi dogma aliquod conceperunt, tutic, ubi e re sua esse putant, negabunt se ita docere, etiamsi rem aliis verbis doceant
ac tueantur, & contrariam sententiam nequaquam negent ac oppugnent.
110쪽
C A P. V I I. Alia Arcana ejus generis. . Arcana nova Arminianorum s de musterio Ti initatis. 2. De
dogmaris nonsimpliciter Necessarius ad salutem.
i. I Ntellexistis paulo ante, Illustrissimi se Potentissimi Pomisi, quae 1 sint dogmata Apologiae Arminianorum de mysterio Trinsetatis. Illis non contenti ulterius jam progrediuntur,& quo ea dogmata stabilire possint, & Sacrosanctae Trinitatis cullum quae horum hominum execranda impietas est l) magis ac magis de
Doctrinam Orthodoxam de S S. Trinitatis mysteri', qtiam Antiuinitarij oppugnant, coepisse demum cum Concilio Nictano. Verum illum sensum mysterij Trinitatis non esse sensum lit talem illius. Eundem sensum non esse necessariae,hoc est certis veritatis. Idque ideo quia ille sensus controversiis sit. Hinc, si quis, Antiirinitariorum, qui eum adeoque ipsam Trinitatem oppugnant, pietatem in dubium vocet, ejus pietatem pari jure
Et, ne quid ad cumulum impietatis Antiirinitariae sibi desit: audent hanc etiam Arij haeresin ex inseris revocare ; Christum secundam personam Sacrosanctae Trinitatis potuisse non obedire Patri suo: ibid. mp. 7. - . . . sPraeterea quoad Tertiam Personam Trinitatis attinet, docentselide e Scriptura probari non posse, Spiritum Samstum adora dum esse, ibid. 8. a. Circa alia dogmata Controversa quae ipsorum doctrinast exposui supra cap. 3. Hu Mon comenti doceκι-: Fidem
controverserum verorum dogmatum fallibilem este , seu n esse certissimam, etiam tum curq in verbo Dei landata est. . o