장음표시 사용
81쪽
ceat.Nec illud me Arminianum, nec hoc Pontificium ruit Nihil enim aliud mihi propositum est, quam utriusque partis sentet tiam proponere , qui etiam unicus scopus meus in parte prima Arcanorum fuit. Exhibebo autem prius quae ante hac prolata suerunt ab ipsis , & a me in tractatu illo ipsis ob ecta ; atque uno verbo indicabo quid ad rarespondeant, hoc est, lateantuine illa aut negent. Quod ubi a me factum suerit; exponam mirina in forum Nova, quae in Vindicijs suis excluserunt, quemadmodum ipsis praedixeram eos facturos. Nam quo plus Icribunt. eoma gis sibi nocent. C A P. II. Dogmata Arminianorum ; ipsis o ecta in prima pane Arcanorum.
i. me auctoritate merbi mi. a. de libertate pro e laodi. deus rationὐ in Interpretatione Scripturae. . de dragmatu quae Haeresiarciam aliquem stu damnari nominis au em habent.
H Actenus credidit Ecclesia Christiana serpetuo ex Verbo
Dei, tantam esse auctoritatem verbi divini, ut illius v rum sensum, qui nihil aliud est quam veritas divina, omnes h mines teneantur inente amplecti, corde credere, ore profiteri quod ubi non fiat illud grave peccatum esse, nec excusari homi
Credidit etiam hactenus Ecclesia hominem non debere intelligerevemum Dei, prout credit esse intelligendum, sed secundum solam mentem & vitentionem Dei in Scriptitai loquentis.
82쪽
A Aminiani docent: Neminem obligari ad verum sensum verbi .divini sevendum contra conscientiam suam licet erroneam. Ita δε docere saten re de qua re agetur ρane arta e rean. M. I. cap. 2 .
Item, Verbum Dei neminem obligare nisi intellectium , & quudem sic prout quis omni adhibita postibili diligentia&prudentia credit esse intelligendum Fatentur, M d. vire licebit. a. Quid porro crediderit hactenus Ecclesia de Libertate prophetandi hoc est interpretandi publice Scripturam Sacram,
o modo dictis apparet; nimirum eam interpretandam esse interpretatione tali, quae revera quadrat menti Spiritus S. non autem quam quis, verbi gratia Haereticus Socinianus, putat ei quadi reetiamsi revela non quadret. ti muniari docent:
abiberum esse debere unicuique Scripturam late pretariinterpretatione tali, quam quis sensit & menti Dei optime quadrare
Liberum esse debere unicuique Deum colere eo cultus modo, quem credit sibi a Dbo praestriptum esse. Fatemur. ibid. Manc libertatem concedendam esse in omnibus ques non se-lum controversa sitiat inter Christianos, sed etians controveni possitiat in suturum. Falantur. Aia. Eam permittendam esse omnibus Christianis; & quidem quousque eam quisque sibi concedi amat. Et sic in omnibus quae v ia esse sibi aliquis persuadet. Fatensuri ibid. Adeoque eam libertatem prqphetandi Haereticis concedendam est . Fatentur. ibid. . Concedendam etiam esse ijs qui revelationes peculiares Spiriatus S. in rebus fidei se habere credunt, sive Enthus 'is. δε-
Tales omnes interpretationes non esse peccatum , Cl cumsimma reverentia Scripturae conjunctas. atrat T. His . Κ 1 Ab
83쪽
Ab ejusmodi libertate Prophetandi nihil periculi immin
re. Fatentur. ibid. 3. Hactenus etiam Ecclesia Christiana ex verbo Dei do cuit': Eum esse verum sensum Scripturae , qui intentioni ocm csti auctoris hoc in Spiritus Sancti conformis est , etsi r tioni humanae non sit convenientissimus seu secundum eam, sed illam superet; prout certe omnia mysteria religionis Chri stianae non sunt secundum rationem, sed supra eam. At Arminiani docent inter alia huem generis: Eum esse verum sensum literalem Scripturae, qui non solum menti auctoris sed etiam rectae rationi convenientissimus sit
hem : Omnia ad Scripturae & rectae rationis normam examinanda esse,& c. Fatentur. vid pari. . Arc. lib. I. cap. q.
Ideo in S. Coena mysterium nullum omnino esse, &realem communionem corporis & sanguinis Iesu Christi quam on nes Euangelici profitentuo dicunt esse merum figmentum, idololatriae horrendae fontem : quia sic. Scripturae & rationi non sit conforme istiad mysterium. Hoc Arminianis ita docem di recte non negant, nec plarie directe farratur, sed torum contra conmenetiam . ais aliquantulum tergium lur 6 lectosem decipere volunt : Uidem patebit. Docent Etiam, ideo Peritos e accuratos rerum actimiores , saera caenaim et inauras pectam habere Fatentur, S contra propriam suam conscientiam tam verba quam sensum eorum corrum punt: ut ibidem ostendam. . Hactenus tota Ecclesia Christiana , ut fidei puritas inte merata Conser aretur contra Haereticos perpetuo sensit cavςndum esse a dogmatis seu interpretationibus illis quaeresiarcham & damnati nominis auctorem habent. Ad Arminiani conceptis verbumtefiantur profitentis, se docent di Se non curare , si maxime Socinus , Servetus , pes gius, 1 c. sit primus author alicujus dogmatis. Fatentur.
84쪽
Pro lentur se pensi non habere accusationem Sociniani sint.. Item: se susque dequie habere , quodcunqne tandem invisum nomen sententiae, sorum praescribatur. ibid. tanc quando i i Hicitur u eorum sententiam Telagianam aut Socini nam esse ; respondent: Quantum crimen, medius fidius, si omnino hoc verum foret sJ sed esto , inquiunt, ex socino haec desin ita sint; quid tum ' Cum Socino itaque sentiunt hac in parte Remonstrantes. Bene habet. Socinus ergo in hac he bene sensit scripsitque. Jem; cumspectatim obiecissent ibi ci Theol. ProfL d si , eos remia sua de lege Mosis, A. in Socini cessa transire. Mintilli: Papael quantum crimens me omnia a me FB ob
Aa fatentur. ibid. . Atque haec eorum doctrina est de verbo Dei, illius auctoritate & interpretatione. Nunc judicate , Iginis i sen-- L i momini, annon, si nihil aliud quam ea solum dogmata profiterentur, Libertinismum&per Libertinisinum intro ducere conentur haeresium Antiirinitariarum seu Socinianis . mi apertam professionem, Si enim ea ita se habent, speciatim quae de auctoritate verbi Dei & libertate Prophetandi tradunt, certe non debet nec potest Antiirinitariis negari aperta professio blasphemiarum quas contra Filium Dei evomunt.Nunc ad alia pergo
Alia dogmata Arminianorum, hujus generis.
i: De articulis si ei, quis pliciter ad salutem nec sarii sint.
a. Speciatim de m sterio Trinitatis Sacrosanctae. 3sse nou Necessariis. 4. Exempla plurimorum doratu uae omthodoxa scissa contra Haereticos Sociniano; tenet , ab
85쪽
Arminianis in dubium et ocantur. 3. Dogmata Ar . minianorum de mera cognitisne T ei. . . r. π Aoenus, Ecclesia Christiana tota t 1 sensit Necessesia ad salutem esse, non selum ea dogmata quae apud omnes coetus Christianos in Confesta sint , & e ita Controversiani posita ; sed etiam quaedam quae ab Haereticis in controversiam vocantur & negantur , & lic non omnibus 4 Christianis clara &manifesta sunt.
Ea tantum esse Necessaria creatu ad salutem, quae extra con troversiam sv nt, inter Christianos, sive apud omnes inconscise
sunt. me ipsis a me objectum lib. I t rcan. cap. 6. . non negansmisi i in resto ora sua ad id caput sextum; sed tacito pede praeterrens.
V ide Pan. iv. Arcan. lib. I. cap. 6. .
Item Necessaria esse ea tantum quae clara & manifesta sunt'mnibus Christianis seu ab omnibus agnoscuntur qui tantum mentis suae compotes sunt. Fatemur. λα . Ea quae non ab omnibus Christianis videntur seu agnoscuntur nonine manifesta sive evidentia. Imo quaedam dogmata quae ab Haereticis &sic ab omnibus non agnoscuntur , ctu a Pontificiis , Lumeranis, Reformatis pro veris, quaedam etiam pro Necessariis habeantur, non exstare in Scriptura. Non negavi se nilii . resondent, se sicco pede tr filium. ibid.D 'cie, de adorando Spiritu S. ne indicium quidem manifestum in Scriptura exstare, imo ne hilum quidem. No negauct 8ihil ronde . ibid. De simplicitate Dei ne iota quidem in Scriptura esse. Noon gamnes Mevi. ibid. Nullum locum csse in tota Scriptura , unde appareat patres Veteris Testamenti in Iesum Christum credidisse. Non negant , se assilire predent. ibid. Necess
86쪽
Necessista dogmata tribus comprehendi , quae sela firmiter & constanter credenda sint. No erant, δ' n tres tandem. ibid.. . a. Haetenus Ecclesia tota Christiana quae Deum in tribus persenis adorat, c edidit cum Augustino lib. i. de Trinit. cap. q.: nrepericulosis alicubi errari, me fluctuosim aliquid quaeri Maam in do - .: ctrina de mysterio Trinitatis. Clarius ut dicam, semper Eccle- sa Christiana mysterium Trinitatis habuit pro utilissimo in se &: pro Necessario simpliciter ad salutem , etiam quatenus con- troversum est cum Antiirinitariis, atque ob eam causam semper detestata& execrata est Haereticos Antiirinitarios h. e. eos qui - mysterium illud oppugnant :
- Myhrium Trinitatis nullum usum per se habere. Item, ' sterio Trinitatis peculiares usus tribuere, esse figmentum &v
i ita coidiam. Hic urgiversantur initio contra propriam conscientiam δε - :ὐ taridem res ea redit , ut colorem velintdare dogmati Mi impiissimo riuo ι se tra. nostendetuirpari. De. κύ . lib. I. cap. 7.
se dogmata Orthodoxa de Mysterio Tamitaris quae Antiirinitarij oppugnant, hon posse agnoscere proiniecessa. .
, riis ad tautem. Fatenturi dissit Illa dogmata Orthodoxa de Trinitate , non esse eductare Scriptura per evidentem consequentiam. Fanentur. ibid. Non esse dicendum Anathema Haereticis qui illa oppugnant. iraturi ibid. .
Eos qui ii ant illa do mata esse homines pios , piissimos . .
i Getissimos. Fatentur. ibid. ' . Veterem Ecclesiam Christianam communionem coluisse cumillis Haereticis; qui credebant Iesum Christum esse tantum, hominem. Fatentur ibid. , Praefationem Symboli Athanasiani hanc, Quicunque vult ta- . viis esse, M. superbam esse. Remonstrantes non negant, se non credere mysteriumarinit . tis,
87쪽
tis,quemadmodum Ecclesia ChristianaDeum in tribus perQ-nis idorans illud credita ibid.
3. Hactenus credidit Ecclesia ex verbo Dei, non solum in ter dogmata controversa esse quaedam simpliciter necessaria ad salutem; sed etiam ea Controversa quae simpliciter ad salutem Necessaria sibii sunt, tamen, quia in verbo Dei fundantur seu Veritatem divinam in se continent, utiliter credi ac teneriimo firmitur, constanter, & fide divina ob causam allatam credenda esse , nec licere veritati tali divinae contradicere, cam in dubium vocare,ab ea deficere ad falsitatem seu ad mendacium in t a logia docent: Nulla dogmata Controeuersa inter Christianos esse Necessaria ac salutem. Item: dogia ta quae etiam in futurum co' rovertia ossunt non esse Necessaria. Imnegant i miniani , se ira docere ;dicum se a fere conri oves quae G. dogmata pro Necessari. Verum enimvero id negant contra propriam consenes , ut patet ex volueorum clarissim variis locis Apologiae qua a me in prima parite ine. lib. in . 6. asi ala sunt. Quae causa fuit cur ibi loci non nego is ; nerra; demum capite .ctoo. Nam capite ro probaveram em demissime eos ita docene. Igitur ibi negare noluerunt ; quia cUit
rum , siaudem suam satim se prima fruate deprehensum iri, si uidem
ibi loci negarent; isii loca allegata reperire se sic ex probatione a laeta conrisim en coarguere licet. tat in capite o Zavo negant ; quia in eo capite rem non amplius probami, sed ur .anre probatam sum si nati gi judicarunt, non ita facili fraudem vi depreti m i i , O in capite eo octoo illud negarent , quia in capite non citavi loca ex qui-bro res mani Q a fit. Nunc unus locus saltem suifficiat ad coarguendam improbitatem istorum hominum , unde apparebit eos Contra propriam suam conscientiam etiam hoc negare.' Reprehenderant eos de quidem merito Cl. Theol lorofessores Levdenses in Censura Confessionis ideo quod pausa tantum Necessaria ad salutem dicerent & tamen Ca
88쪽
hon determinarent. Respondent illi Apolog. Evam. Cens praeformantium C rheologorum Leydensium9 inprobare; Negantibus f Remonstrantibus justi, si dicant se non videre unde aut
quomodopraeterpauca ista, omae apud omnesin confesso sunt allapia ra adhuc necessaria esseo tinat aut elicis t. Plura de hac re dicentur Par. q. Arcan. l. i. c. 8.ex quibus manifestum fiet, in istis hominibus nullam micam candoris& honestatis amplius esse,& cos nullam fidem amplius nec in negocioReligionis quando dicunt se aliquid credere aut non credere, nec in ulla alia re mereri. Quod dicunt jam in Vindiciis, se agnoscere dogmata q0aedam contrC- versa necessiria ad salutem: in eo quoq; orbi illudunt. Nam pia, terquam quod in eo suae Apologiae contradicunt,& levita eluam in mutatione doctrins suae arguunt; etiam hoc est observandum, quod in suis Vindiciis verbis qui e prae se ferunt se agnoscere dogmata quaedam controversaNecessaria ad salutem,re ipsis autem id negant. Nam describunt Controversa illa Necessaria ad salute intera ia ita, ut doceant hominem etiam absque illis servari posse,
prout infra c. 8. indicabitur,&luce clarius meridiana ostendetur Parte III. l. r.c. 8. Esi' ne hoc dogma neccssariu adsilutem, abs':
quo homo adultus qui illud negat & oppugnat salvari potestΘAn vero h. e. impudetissim h &Diabolica insoletia orbi illudere
Pocentpraeterea Orminiani Controversa vera dogmata non esse firmiter constanterque cres da. Fatentur , ut patebit ex eadem parte q. ob I. cap. 8. Ea csse credenda tantum certitudine humana. Fatentur ibid.
Ea rationibus niti, sed quae a divinis oraculis disserunt. Fatentur , ibid.
Doemata quae rudibus pariter & imperitis obvia non sunt, tu lia is lis sunt dogmata Orthodoxa Antiirinitariis opposita, non sine periculo credi. Fatentur, ibid. De rebus controversis nihil esse decidendum, quod firmiter constanterqueorthodoxis omnibus sit cresceri luiri. Fatenturibid. lacere contradicere veris dogmatis controversis.Fatenturi AL Non
89쪽
Non negant: se docere hominem dubitare de rebus fides ibidem. Non negant quae plurimis objecta ipsis erant, quod doceant
conicinnere & explodere dogmata vera controveisa etiam maximi momenti, ut de Trinitate, de Iustificatione, Peccato ori nis, & aliis dogmatis quae Euangelici contra Socinianos
tuentur. ibidem. Docent etiam,Lacere mutare sententiam suam derctusControversis, quoties aliquis vult, imo in horas. Fatentur ibid. Religionem positam non esse in Controversorum dogm tum firma fide. Non negant, ibid. Perinde esse sive quis teneat sensum verum in rebus contoversis, sive falsum; ubi decisiones sectae sunt, quibus firmiter est
adhaerendum. nam utrurnque fieri sine judicio, tantum casu. Adcoqi e veram sententiam non magis profuturam huic quam illi obfuturus sit suus error. Non negantibiae Omnes eos coetus qui errant circa controversi qualiacunque do mata esse veram Ecclesiam. Hic loci etiam non negant, sed infra negabunt contra propriam constent a uam. q. Porro objeceram ipsis , cos in dubium vocare multa dogmata quae Ecclesia contra Socinianos Haereticos ex verbo D s i tuetur. Atque inter alia haec: Nimirum, quod dubitent, anne D ε u s infinitus & immensus sit adeoque omnipia sens s
Item : quod dubitent de praescientia Dei circa sutura conti gentia Non negant, si siccopiae transeunt, I tem: quod dubitent de adoratione Spiritus Sancti. Negant, ter dicunt, se profiteri S ritum S. adorandum G. Verum neganti ad contrapropriam conscientiam suam. Nam ex se docent in pologia, de adorando Spiritu S. ne hilum quidem in Scriptura se; Item, nusium indicium manife m. Impis Ee on. ad cerp. E eunt non senum nultam man esum indicium in Scriptura in binrei, sed ne inicium quidem. Deniquein Vindiciis profitcntur ;
90쪽
hoe nusiopraecepto aut exemplo ex Scriptura probareposse. Esne hoe credere, Spiritum S. esse adorandum Z Objeceram quoque ipsis eos dubitare de Gentilium honest rum flatu post hanc vitam. Fatenturibid. Item, de Principali sine adventus Christi in carnem. λ- tentur ibidem. Item ; An Deus reprobarit Gentiles qui de Evangelio nunquam quicquam audiverunt ρ Fatentur, ibid. Item: An ne Decalogus contineat persectam vitae normam, Fatentur , ibid. . Aiaene Christus Legem tantsim interpretatus sit, an vero eam ut imperfectam novorum praeceptorum additone compleveritΘ-Fatentur ibid.
An simpliciter vetitum sit, Deum sub ulla forma repraesentare Θ Farentur, ibid. Aiaene Ecclesia veteris Testamenti eadem specie fuerit coena . Ecclesia Novi Testamenti Θ fatentur , ibid. Anne eadem specie fides in Iesum Christum a Deo praescrupta suerit in Veteri Tectam. quae in Novo Θ fatentur bidem. Item, se adias ejus generis plures quaestiones in dubio rclinquGre. fatentur , Uid . Item: An ne & quomodo Sacramenta essiciant gratiam ξ δε- tentur ibid.
Anne & quomodo fides in Iesum Christum locum habuerit in V. Testam Θ farentur ibid.An'ne fides in Iesum Christum necessaria fuerit Patribus sub
Vet. Testam Θ fatentur, ibid. 'ne Deus aliquando subministret piis in magna tentatione postis auxilium determinans voluntatem corum Θ fatentur,ibid. Aialae eadem numero corpora hominum resurreeutra sint, an vero Deus alia sit creaturus Θ fatentur, ibid. Insumma tentur se dubitare de OAudecim cse pluribi controversiis quo Ecclesia contra Socinianos Haereticos ex verbo Dei Aecidit.