장음표시 사용
41쪽
CAPUT SECV N DUM. a qua mala, vel aperta, vel occulta malitia, nam
nata parte cenosam deponit per ignem, sed priis ferueredebet, deinde re frugerari quia dum alida est, non separantur partes crassae, nam notus caloris confundu partes, sed postquam uerit refrigerata,quod in ea mixtum vehemen- et erat, tunc vii deprehenditur, unde videraus tales aquas relinquere in vasis in quibus
eruent, terream, leu lapidosam substantiam. , aracelsus ille Chimicus celebris tartarum v orat, quod dicit esse caussam congelationis, stapidescant aquae, quod non selum fit in aquis,
alidis, sed in frigidis, unde calculos in renibus. 2 vesca, non a calore, sed a tartaro concrescerest congelari contendit .in hoc experimentum iique 'ignoscendae fecit Patauisexcellentissimustodericus a Fonseca,qui volens periculum face naturae aquae ipsius Brentae,& puteorum,postoncoctionem in aqua Brentae refrigerata inue iit sabulum, seu arenam quam depos ra iiDando, in aqua puteali cenum, lutum undo,ost quam aqua est decocta, refrigerara, perrolanda est. in aliud vas transfundendata, cle relicta aquae parte crassiori quae in fundoesidet.
42쪽
a BE SALUBRI POTV. Hinc ex praedictis patere potest , non esse au'diendum doctissimum Augenium, dicenter , quod interdicruda penetret magis, ex eo quod
omne crudum tenue est, cococtum autem crassius, crassum vero minus penetret, quam tenue,
sicut quando inquit si vero coquitur aquale nuis, vel pluuialis,&fontana,quςdam aereis par tibus dissolutis fit crassior. Non videtur tamen reticendum quod inquit Sept alius lib. 2. Animad 48. in potu quotidiano in febribus, pro potu tamen, non pro me di camento obseruandum esse; si in aegrum, ait,in ciderim us, qui in sanitate assuetus sit, aquae potui, etiam citra noxam posse, nos utique cruda optimam, aut fontanam, aut pluuialem, cisterninam concedere, aut certe decoctam simpli cem, sin minus fuerit assuetus aeger potui aquae.
ne in incommoda incidat, de quibus Hipp. 4. de victu acutorum, aliquid addere licebit, vita cilius possit permeare , atque etiam morbo,
morbificae caussae adversemur, ut si mel, lacca Tum, cinnamomum, anisum, semen coriandrorum incoxerimus Concludam cum Auic. 2. I. cap. 6 aqua de
cocta diaerunt Sapientes minoris est inflamma-
43쪽
tionis, facilioris descensus, a ventriculo,, ut alibi dicebat, sublimati, aut destillatio aquas malas reddit bonas Sessi istud non fuerit commodum decoctio emendabit illas. De optimi Vini delectu, O si III. y FAllam nonnulli tuentur opinionem, quam
nec auctoritate, nec ratione fulcire possunt,
stigidam aquam, i hominis in alimentum, &mlae conseruationem vino esse aptiorem,&,tillorem, cum enim verissimum sit quod asse runt Philosophi in frigore mortem, in calore vitam repositam esse, & cum dicente Platone itia Timaeo, quod animam simul cum corpore calefacit vinum dicitur, tum vinum sit calidae essentiet, spiritibus vitalibus abundet,&a Deo Cpr. Max. st datum nobis ad cordis recreaticionem, sicut panis in hominis ah mentum id Re .gio Propheta dissere me, ouis ibit inficias appriis me nostrae naturae esse amicum consentaneum Et cum facillime traBseat in sanguinem inter praecipua alimenta, secudum panem com
mendandum est. Primm q. nostrorum spiri
44쪽
; DE SALUBRI POTV. tuum instauranuum, quod cum Gai videtur doeere Oribasius his verbis. Vinum igitur recreat, calarem suscitat nostrum , atque adeo meliores coctiones fiuiit,& sagul probus gignitur,alimentumque in omnem corporis partem a vino, quia habet vim penetrandi, deducitur,
di lib. 8. cap. r. addebat Cellus, vinum esse
omnibus venenis contrarium , tutissimum omnium venenorum alexipharmacum Diolcorides lib. s. cap. 6 summa senectutis medicinata, dicitur ab Aetio, groris medicamentum, ab
Oribassio lib. 3. Collech cap. 7 auxiliare pharmacum aduersus senectutis austeritatem a Pla-
Sed per belle Quercetan in tract de Medic. dogmaticorum praeparatione, lae signaturis rerum, ostendit quanta in qualis sit vini cum sanguine nostro analogia,&consensus. In tractatu de signaturis rerum internis pag. x 22.sic ait , Ex vino arte, vel leuissimi caloris interuentu per vasa circulatoria, ut vocant extrahitur ignis naturae, quem comitatur humidum radi
cale, nempe aqua vitet,ignea prorsus,&4therea, vere essentia quinta, tota spiritualis, & naturqfere incorruptibilis simili prorsus ratione be
45쪽
CAPUT TERTIUM. Lineficio ignis naturae, per circulationem, quae a calore, cordis, atque hepatis fit, elicitur,4 generatur in nobis igni scille vivificus, stipatus, refotus proprio suo humore nimioso i radica ii, qui est aqua vitae, verum, vivificu, illud nectar, quinta essentia, spiritus aethaereus, fe Te corruptibilis fautor, conseruator nostrae Vitae. Cum ergo tanta, & talis sit vini praestanti an de vini natura, different ijs, facultatibus,
uiu paulisper disseremus. Et quia ex doctrina Platonis, ab eo qui ordine caret prς stat non discere primo quid sit vinu,
secundo quae eius prinis facultates, tertio de vi ni delectu, necnon etiam usu determinabimus. Selectiora tantum percurrendo cum celeberimi, clari stimi viri in hoc argumento insu
Quoad primum breuitet me expediam,curi Ruellio lib. I. naturalis hist. cap. 43. necno Valleriola libri .locor.commvn. cap. 7.dicendos
vinum esse laccum, Gunis eius fructus, qui ii vitae est arte ab hominibus expressum. Quoad secundum maiorvae videt ut esse difficultas, iam de vim temperie, an sit calidum, disiccum ancillidum ,& humidum variae se
46쪽
oceasionem secundo deducaten qui uarie de hac re loquutus videtur, nam I. phor. Om-ment. i. vino potentiam siccandi tribuere vide,
tur, quod etiam docet 8 simplic cap. 33. 4inum esse siccu constare videtur ex Hipp. in lib. de ulceribus ubi vult, ulcera solummo esse madefacienda,eadem sententia habetur .apho. risis. 14.unde Haliaba s. theoricidicit vinum esse sicci temperamenti,4 inter siccas medici nas ponebat ipsum Serapio Ex altera parteside GaIlib. L. de sanit.tuen cap. II siquidem cum Platone lib. 1. de legibus, vinum pueris aufert; non quia cogat etiam pueros ad mores iniquos, Sc corrumpat mentem , ut docuit Conciliator diff. o. sed quod immodice calefaciat, tu. Nectet, unde videtur affirmare vinum humidu:sse, colligitur quoque ex eodem GaD s. douend. sanit. cap. . ubi lenibus consuluit vinu, to quod habitus eorum sit frigidus in siccus dem videtur docere lib. 3. de causs. pulsuum ap. 6. 4. aphoris i t.quod ponfirmat Auic.en. a. 3. de melancholia Midem tintit Arist. 3. roblem. 6 6 sequuntur Paulus , m Aetius, ernelius, Actuarius, Valles lib. s. controuer. ubi ponit vinum, calidum, humidum,
47쪽
ut alimentum, de ut medicamelitam, hinc existimabat Gentilis in sua quaest vinum semper reddere corpiis humidius M primo. Plachinaea 2 dixit: Hababas via califacere, di humerctare, a tota specie melanthesiae cantrarium esse,& sexto Collectaneorum4 3. recensetur vi, num, inter ea, quς corpus humectant; con ciliator differentia, o tenet 'manis iste vinum humidum esse ex harum opinionum multiplicitate, frationum varietate, alij aliam arripite. runt sententiam, atque adeo tortasse Isaac muriato vinuassimilauit Theriacae magnae, eo quod contrariarum naturarum esse videatur, sed vero magis consentanea videtur opinio Cardani lib. r. contrad tract. 2. contrad. . ubi cultu Hipp. I. aphor. I. 4. de ratione victu ponit v. num calidum,4 siccum,in subtilitatem vota
ea distinctionem illam Manardi, qua nititur diuersitatem opinionum conciliare dicendo, vinum esse humidum alimentum, siccum me dicamentum,& quod vinum habeat potentiam calefaciendi, & siccandi. ostendit hoc in primis spiritus ex vino Elicitus arte chimica, qui cito flammam concipit unde colligitur vinum esse igneae naturae; deinde vinum, ut habet Galen.
48쪽
3. Meib. cap. 4. eit omni vicem optimum medicamentum, Zc vinum habet miram vim in de . tergendis , a putredine vindicandis serdidis ulceribus, ut pluries in suis obseruationibus an . notauit Valeriola, nec nisi vino ulcera, ex Hipp. debent madefieri, neque siccat, ut vult Manardus , ut medicamentum, humectat vero ut alimentum, nam uiloco citato docet Vallesus, vinum non habet substantiam unam, qua operetur, ut alimentum,&allam, qua ut medicamentus sed quemadmodu etia docuit Sennertus,
eamdem nabet naturam, easdem vires, siue ut medicamentum adhibeatur,seu ut alimentum,
Cum vero Galenus, alij dixeruntimum humidum, id eo modo intelligendum est, quod
mane quod alit, humidum esse dicitur,4 qua-enus ei liquidum fluvidum I sic aqua marina, icet humida esse dicatur, uim obtinet siecandi ; d Arabum auctoritatem respondet Cardanus, k inquit apud eos vinum humidum censeri, vel b operatione , vel intelligunt, dicebat, de vino qua mixto,ac addit Caesarem si era, etiam sordida illiin moniteat, hoci esse pus medicamenti siccitatis, non humidi prauior cupiunt cognoicere quid vere sentiendum m
49쪽
sit de vini siccitate ., humilitate legant scrupta Fumanelli Veronensis, Fracastora j, an ardi, Alexandrini Ferdinandi Roderici, Cortil-
ulla predae Hispani, Horatii Augemilib. 39. epist Medic. Quoad vini electionem,&usum sciendum est vinorum aliud esse vinosum, quod plus quς in diluendo ferre potest , aliud oligophorum quod paucam fert aquς mixtionem , sciendum
praeterea est , quod aliae vinorum differentiae sumuntur etiam ex lapore, colore,odore, modo
subitantiae is quoad ligophoru, apud Hipp.
&Gal. uaria nomina sortitum est; dicitur enim aquosum, dilutum, pauciferum, insiprdum, imbecillum , odore carens, c. AlexanderPetronius in lib.de victu Romanorum, Cardanus in lib. de sanit tuend. non inueniri. putarunt
huiusmodi vina, quae a Gai recitantur; sed contra hos dissertissime disputat Augenius lib. s.
epistol medic. cap. I. pag. 348. Quoad saporem, vina dulcia optime nutriunt, sed quia sunt crassiora obstructiones in visceribus pariunt iecur lienem augent, ex Hipp. de victu acutorum, ac facile vertunxur in bilem , sed vinum dulce minus vino - so
50쪽
CAPUT TERTIVM. 37, catur grauat, uti usque memen ferir, ex
entre diutius immorantur, nec facile perment venas, fluxionibus uentris comae oda sunt,todo non laedant coctionem optima sunt,
uantum attinet ad saporem, media, nec plane ulcia, nec plane aulier a Vinum odoris partirps non parum commendatur, quia spiritus agere, vires collapsas,4 languentes, etiam olis ictu recreare potest, ac subito reficere ani. Iumque exhilarare & omnes facultates roboare, quod vero alienum habet odorem, omino noxium est. Ex colore no ita certe iudicarus, sicut ex odore, di sapore aliqua tamen sua potest coniectura, quae apud Scriptores legiotest siquod vero aetate medium est eius usus
Domnia commodior iudicatur, aetate enim
ragis calor sese exerit minus efficax in recenti,isicacis imus in annosb. Porro cum variae sint vinorum disserentiae, iei te hinc patere potest, non omnia aeque ominibus esse salubria, neque omnia aeque omnLias conuenire, unde notatione videtur dignissi. sum, quod memoriae prodidit Card consit. s.