장음표시 사용
51쪽
Egregir, dicebat , Medici infinitos perim utit
existimantes se vinis potentibus, posse iuua ventriculum, cum tamen haec vina,multum o
fendant. caput, ventriculum, quia vinum est alienum ab omni natura neruosa hinc obiter notandum videtur quod doctissime monuit eruditissimus Platerus, in suis quaestionibus Paradoxis, Mendoxis 8 8 pagina vinum flendere neruos, cerebrum non manifesta qualitate, sed abstrusa vi, occulta, &narcotica, qua inducit soporem, & stuporem vinum enim ut mandragora somnum conciliat, dic bat Socrates apud Xenophon.)&si cui videatur durum, inauditum, cum dici possit hoc ex vini vaporibus prouenires Respondet Platerus, quare non alia vaporosa, calida sinapi, allia, cepae , quae statim oculos feriendo lacrymas eliciunt, caput petunt, aeniant, similiter somnum concilianta a vigilias potius inducunt Et si dicas narcotica frigida sunt, quomodo vinum,erit narcotic , cum sit calidum c Respondet narcotica stuporem inducere, non frigiditate, sedo in A, proprietate de sic etiam in calidis dicebat adest vis stupefaciendi, ut alijsommii se in lupulis esse, ceruisia, quae inebriat deci
52쪽
YAPUT TESTIVM ,1 Tat, atque adeo dicunt nonnulli proprium vini esse mentem petere, si ut hominis ridere. In uniuersutile go ea vina optima sunt, quae
sep t. habent me diu inter duli emi, de ulte
rum sunt odorata stagrantia cla a fulua nonnihil, nec crassa, nec tenuia nimis, ad tenuitarem nonnihil accedentia, nec nimis potentia , nec nimis debilia, mediae aetatis.
Quoad usum notandum est primo , quod docuis Platerus in hiis obseruationibus pag. 38. se a Magnatibus, Principibus viris accersitum, apud quos splendide vivitur,m inuitatum, ut moris est ad potandum , inde nullam noxa contraxisse, quia abstinebat a potu per multum temporis, donec prius ventriculus esset cibis refertus, unde usi liberalius bibisset nullam ostensam sensisse scribit, ex quo colligi debet, 'anitati,in capiti multum conserre, non statim bibere in principio prandij accenae sed multo post bibendum cum bona pars ciborum ingesta est. Notandum secundo, vinum, ut scribit Sa piens in Eccles cap. 3 fuisse creatum, ad iucunditatem, non ad ebrietatem ex quo obiter colligitur cum Augenio Noem non fuisse vini inuentorem, ut dicitur, sed a Deo cum alijs uisse
53쪽
; DE SALUBRI POTV. tuum instauratiuum, quod cum Gai videtur doeere Oribasius his verbis. Vinum igitur recreat, calarem suscitat nostrum, atque adeo meliores coctiones fiuiit,& sagus probus gignitur,ahmentumque in omnem corporis partem a vino , quia habet vim penetrandi, deducitur, lib. 8. cap. v addebat Celsus, vinum esse
omnibus venenis contrarium tutissimum omnium venenorum alexipharmacum Dioscorides lib. s. cap. 6 summa senectutis medicinatas,
dicitur ab Aetio m roris medicamentum, ab Oribasilo lib. 3. Collecti cap. 7 auxiliare pharmacum aduersus senectutis austeritatem a Pla- Sed perbelle Quercetan in tract de Medic. dogmaticorum praeparatione, laesignaturis rerum, ostendit quanta in qualis sit vini cum sanguine nostro analogia, & consensus. In tra ctatu de signaturis rerum internis pag. L . sic ait , Ex vino arte, vel leuisii micaloris interuentu per vasa circulatoria, ut vocant, extrahitur ignis naturae, quem comitatur humidum radi cale, nempe aqua vitet, ignea prorsus, α herea, vere essentia quinta, tota spiritualis, maturς fere incorruptibilis i simili prorsus ratione be
54쪽
CAPUT TERTIUM. Mneficio ignis naturae, per circulationem, quae calore cordis, atque hepatis fit, elicitur,4 generatur in nobis igni scilla uiuificus, stipatus, de solus proprio suo humore unctuoso i radicali, qui est aqua vitae,in verum,& vivificu, illud nectar, quinta essentia, spiritus aethaereus, se re incorruptibilis fautor, de conseruator nostrae vitae. Cum ergo tanta, & talis sit vini praestantias de vini natura, differentijs, facultatibus, usu paulisper disseremus. Et quia ex doctrina Platonis, ab eo qui ordine caret prς stat non discere primo quid sit vinu, secundo quae eius prinis facultates, tertio de vi ni delectu, necnon etiam usu determinabimus. Selectiora tantum percurrendo cum celeberimi, istari sit mi viri in hoc argumento insudauerint Quoad primum breuiteyme expediam,cum Ruellio lib. I. naturalis hist. cap. IAE 3. necno Valleriola libri .locor.commvn. cap. 7.dicendos
vinum esse Iuccum. rnis eius fructus, qui ista vita est arte ab hominibus expressum. Quoad secundum maior uae videtur esse difficultas; nam de vini temperie, an sit calidum,
disiccum, an calidum, humidum variae
55쪽
oceasionem secundo dedit Galen qui uariete hac re loquutus videtur, nam I. aph Dr.c minnent. a. vino potentiam siccandi tribuere vide.
ur, quod etiam docet 8 simplic. cap. 33. 4itum esse siccu constare videtur ex Hipp. in lib. Je ulceribus ubi vult, ulcera solum vino esse smadefacienda,eadem sententia habetur .apho. ita. 14.unde Haliaba s. theorice, dicit vinum disse sicci temperamenti,4 inter siccas medicinnas ponebat ipsum Serapio Ex altera parte ideo es.lib. i. de sanit.tuen. cap. I.&quidem cum ylaione lib. 1. de legibus, vinum pueris aufert; aon quia cogat etiam pueros ad mores iniquos, corrumpat mentem , ut docuit Conciliatortiss. o. sed quod immodice calefaciat, luia ilectet, unde videtur affirmare vinum humidusse,& colligitur quoque ex eodem Gal. s. de uend sanit. cap. . ubi senibus consuluit vinito quod habitus eorum sit frigidus,in saccus, lem videtur docere lib.,3 de cauis pulluum ap. 6. a. aphoris i tu quod confirmat Aurc.:n. -3 de melancholia , idem sentit Arist-3. roblem. c. ela sequuntur Paulus de Aetius, ernelius, Actuarius, Valles lib. s. controuer. ubi ponit vinum, calidum,&humidum,
56쪽
3. Meib. cap. est Omnis vicem optimum meis dicamentum,& vinum habet miram vim in de
tergendis, 5 a putredine vindicandis sordidis ulceribus, ut pluries in suis obseruationibus an . notauit Uale Nola, nec nisi vino ulcera, ex Hipp. debent madefieri, neque siccat, ut vult Manardus , ut medicamentum, humectat vero ut alimentum, nam ut loco citato docet Ualle situ, vinum non habet substantiam unam, qua operetur,ut alimentum,&allam, qua ut medicamenis tu, sed quemadmodu et la docuit Sennertus, eamdem habet naturam, easdem vires, siue in medicamentum adhibeaturaeu.ut aliment utra
Cum vero Galenus, siali dixerunt vinum sis humidum, id eo modo intelligendum est, quod omne quod alit, humidum esse dicitur,4 quatenus eli liquidum fluvidum I sic aqua marina,
licet humida esse dicatur, uim obtinet si ecandi Ad Arabum auctoritatem respondet Cardanus, inquit apud eos vinum humidum censeri, vel
ab operatione vel intelligunt, dicebat, de vino aqua mixto, de addit Caidanus, quia visum vi, cera periam sbrdida illici, rnordieat, hoc e opus medicamenti siccimis, non tamidi; huivero cupitant cognoscere quid vere sentiendum
57쪽
, DE IIr Ulla VP τμοῦ sit de vini siecitate, & humilitate legant scripta Fumanellii Veronensis, Fracastora j, an ardi, Alexandrini Ferdinandi Roderici, Consilui Barredae Hispani, Horatii Augemilib. s. 6, 9. epist Medic. Quoad vini electionem, Lusum, sciendum est vinorum aliud esse vinosum,quod plus quq in diluendo ferre potest , aliud oligophorum quod paucam fert aquς mixtionem , sciendum
praeterea est , quod aliae vinorum disserentiae sumuntur etiam ex lapore, colore,odore, modo
substantiae is quoad ligophoru, apud Hipp.&Gal. uaria nomina sortitum est; dicitur enim aquolum, dilutum, pauci ferum , in stipidum, imbecillum , odore carens, c. AlexanderPetronius in lib.de victu Romanorum, Cardaniis in lib. de sanit tuend. non inueniri putarunt huiusmodi vina, quae a Gai recitantur; sed contra hos dissertissime disputat Augenius lib. 9.epistol medic cap. II pag. 48. Quoad saporem, vina dulcia optime nutri unt, sed quia sunt crassiora obstructiones' visceribus pariunt iecur lienem augent, ex Hipp. de victu acutorum, ac facile vertunxur in bilem, sed vinum dulce minus vino - so
58쪽
so casu grauat, uiti usque mentem exir, exHipp Austera vina habent calorem debiliorem , inventre diutius immorantur , nec facile permeant venas, fluxionibus uentris com npoda sunt,
modo non edant coctionem optima sunt, quantum attinet ad saporem, inedia, nec plane dulcia, nec plane austera Vinum odoris particeps non parum commendatur, quia spiritus augere, vires collapsas, di languentes, etiam ol facti recreare potest, ac subito rescere ani.
Inun que exhilarare.& omnes facultates roborare, citi od vero alienum habet odorem, omnino noxium est. Ex colore no ita certe iudicamus, sicut ex odore, Iapore aliqua tamen sumi potest coniectura, quae apud Scriptores legi potest siquod vero aetate medium est eius usus
ad omnia commodior iudicatur, aetate enim
magis calor sese exerit minus efficax in recenti, efficacis imus in annosb. Porro cum variae sint via orum disserentiae, facile hinc patere potest, non omnia aequὸ ominnibus esse salubria, neque omnia aeque OmnLbus conuenire, unde notatione videtur dignissimum, quod memoriae prodidit Cara conlat. s.'
59쪽
3 DE SALUAERI FOTV., licebat , Medici infinitos perimunt existimantes se vinis potentibus, posse iuua ventriculum, c um tamen hac vina, multum o fendant, & caput, ruentriculum, quia vinum est alienum ab omni natura neruosa hinc obiter notandum videtur quod doctis i memonuit eruditissimus Platerus, in suis quaestionibus Paradoxis, Mendoxis 88 pagina vinum ustendere neruos, cerebrum non manifesta qualitate, sed abstrusa vi, occulta, Λ narcoti ca, qua inducit soporem, & stuporem vinum enim ut mandragora somnum conciliata dicebat Socrates apud Xenophond&si cui videatur durum, inauditum, cum dici possit hoc ex vini vaporibus prouenire Respondet laterus, quare non alia vaporosa, calida sinapi, allia, cepae, quae statim oculos feriendo lacrymas eliciunt, caput petunt, aeniant, similiter somnum coniscillantanam vigilias potius inducunt Et si di .cas narcotica frigida sunt, quomodo vinum,erit
narcotaerus, cum sit calidum Respondet nar-c castupQIem inducere, non fragiditate, sed
occultati. V proprietate, sic etiam in calidis dicebat adest vis stupefaciendi, ut alijsommis'
sh in lupulis esici ceruiga, qua inebriat declam i rati
60쪽
e APUT TENTIUM. arrat, atque adeo dicunt nonnulli proprium vini esse mentem petere, si ut hominis ridere. In inmersum ergo ea vina optima sant, quae sepotem habent me diu inter dulcem auste tum sunt odorata flagrantia, ala a fulua Lon- nihil, nec crassa, nec tenuia nimis, ad tenuitarem nonnihil accedentia, nec nimis polentiae , nec nimis debilia, media aetatis.
Quoad usum notandum est primo , quod docuis Platerus in suis obseruationibus pag. 38. se a Magnatibus, Principibus viris accersitum, apud quos splendide vivitur,m inuitatum, ut moris est ad potandum , inde nullam noxar contraxisse, quia abstinebat a potu per multum temporis, donec prius ventriculus esset cibis refertus, unde usi liberalius bibisset nullam ostensam sensisse scribit, ex quo colligi debet, 'anitati,in capiti multum conserre, non statim hibere in principio prandi j, accenae sed multo post bibendum cum bona pars ciborum ingesta est. Notandum secundo, vinum, ut scribit Sa piens in Eccles cap. 3 fuisse creatum, ad iucunditatem, non ad ebrietatem , ex quo obiter colligitur cum Augenio Noem non fuisse vini inuontorem, ut dicitur, ted a Deo cum alijs fuisse